Przejdź do treści

Błonica – objawy i leczenie

szczepienie
Fot. Mike Fouque/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Błonica to choroba, która dzięki szczepieniom występuje coraz rzadziej. Tylko szczepionka chroni przed groźnymi powikłaniami mogącymi doprowadzić nawet do zgonu. Objawy błonicy są bardzo charakterystyczne.

Błonica to choroba przenoszona drogą kropelkową, a źródłem zakażenia może być człowiek w ostrej fazie choroby, jak również ozdrowieniec czy nosiciel tej bakterii. Wywołuje ją maczugowiec błonicy, czyli Corynebacterium diphtheriae. Bakteria ma zdolność wnikania do organizmu przez błony śluzowe górnych dróg oddechowych. Rzadziej kolonizuje inne rejony ciała czy skórę. Może mieć kilka rodzajów klinicznych, z czego najczęstsze to błonica krtani, czyli krup, oraz błonica gardła. Maczugowiec błonicy posiada również zdolność atakowania spojówek czy ucha środkowego. Choroba jest konsekwencją działania toksyny błoniczej, która dostaje się do krwiobiegu i uszkadza kolejne narządy wewnętrzne.

Błonica – przyczyny i objawy

Błonica wywołana jest przez bakterię Corynebacterium diphtheriae, czyli maczugowiec błonicy. Bakteria ta wydziela do krwiobiegu toksynę, która jest bezpośrednią przyczyną choroby. Główne postacie choroby to błonica gardła i błonica krtani, czyli krup.

Błonica gardła daje następujące objawy:

  • gorączka o umiarkowanym nasileniu,
  • problemy z połykaniem,
  • ból gardła,
  • kluskowata mowa,
  • naloty błoniaste w gardle (tzw. błony rzekome),
  • powiększone, bolesne węzły chłonne (tzw. szyja Nerona),
  • przekrwienie śluzówki.

Są to objawy pojawiające się ze względu na miejscowe działanie bakterii. Jednak toksyna, która dostaje się do organizmu, działa ogólnie, nawet na odległe narządy. Efektem jej działania mogą być zaburzenia rytmu serca, zmiany martwicze mięśnia sercowego, a nawet porażenie mięśni.

U dzieci błonica częściej przybiera formę krupu, czyli występuje błonica krtani. Polega to na zwężeniu szpary głośni poprzez nalot na struny głosowe. To z kolei powoduje duszność, szczekający kaszel, chrypkę o znacznym nasileniu, a w najcięższych przypadkach może doprowadzić do uduszenia.

Najlżejsza postać błonicy to błonica nosa, w przypadku której pojawiają się jedynie jednostronne zmiany na powierzchni śluzówki nosa. Towarzyszy temu wysięk o charakterze śluzowym, krwistym lub ropnym. Mimo, iż przebieg jest łagodny, to jednak czas trwania choroby jest długi.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Czy rtęć w szczepionkach jest szkodliwa?

Szczepionka na błonicę

Błonicy można zapobiec poprzez stosowanie szczepionki ochronnej skojarzonej przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Wszystkie dzieci w Polsce obowiązkowo podlegają tym szczepieniom ochronnym. W wariancie podstawowym szczepienie jest bezpłatne, chyba że rodzic podejmie decyzję o podaniu szczepionki 6w1 (dzięki niej dziecko otrzymuje mniej wkłuć). Jeśli dziecko ma przeciwwskazania do podania szczepionki przeciwko krztuścowi, można podać szczepionkę wyłącznie przeciwko błonicy i tężcowi. Szczepionka przeciw błonicy jest tzw. szczepionką inaktywowaną, czyli zawiera nieaktywną oczyszczoną toksynę błoniczą. Z upływem lat odporność na błonicę maleje. Istnieje jednak możliwość zaszczepienia starszych osób (tzw. szczepienie przypominające). Szczepionka przeciw błonicy jest bezpieczna. Obserwuje się właściwie jedynie miejscowe odczyny pod postacią obrzęku, zaczerwienienia czy bólu w miejscu podania szczepionki, które bardzo szybko ustępują. Zdarza się, że po szczepieniu dziecko w pierwszej dobie jest rozdrażnione lub występuje u niego stan podgorączkowy, jednak takie objawy szybko mijają. Należy pamiętać, że szczepienie nie chroni przed kontaktem z bakterią i zarażeniem się. Szczepienie chroni przed rozwojem ostrego zakażenia i wszelkich powikłań związanych z daną infekcją.

Zobacz także

Błonica – powikłania

Błonica może mieć bardzo zróżnicowany obraz kliniczny, szczególnie jeśli chodzi o nasilenie choroby. Nieszczepione dzieci są narażone przede wszystkim na powikłania. Toksyna błonicza może bowiem spowodować zapalenie w obrębie nerek, mięśnia sercowego, układu nerwowego, a powikłania stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia dziecka to:

  • zaburzenia rytmu serca,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • niewydolność krążenia,
  • porażenie mięśni,
  • porażenie przepony (brak możliwości oddychania),
  • zapalenie ucha środkowego powikłane upośledzeniem słuchu,
  • zgon dziecka (ryzyko w przypadku małych dzieci sięga 20%, a w przypadku braku podjętego leczenia – 50%).

Co robić, gdy doszło do zachorowania? Leczenie błonicy

Błonica jest infekcją wymagającą hospitalizacji chorego. Sam wywiad i objawy pozwalają na postawienie wstępnej diagnozy, tym bardziej, jeśli chory nie był szczepiony. Konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii oraz leczenie objawowe przy pomocy leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Jeśli podejrzewa się, że miało się kontakt z osobą chorą na błonicę, można skonsultować się z lekarzem i rozważyć podanie antytoksyny błoniczej.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

Szkarlatyna w Wielkiej Brytanii. Rodzice się boją, władze uspokajają

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Eksperymentalna szczepionka przeciw HIV wywołuje odpowiedź immunologiczną we wczesnych badaniach klinicznych. „To ważny krok naprzód”

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby, żeby nie bagatelizowały objawów

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

„Coraz częściej mamy do czynienia z gruźlicą lekooporną” – alarmuje pulmonolog lek. Anna Kazjaka-Olszewska i tłumaczy, dlaczego ta choroba jest wciąż groźna

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta kaszle w łokieć

Rośnie liczba przypadków groźnej choroby zakaźnej. W Polsce odnotowano niemal 60-proc. wzrost

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Czym możesz zarazić się od swojego zwierzaka i czym on może zarazić się od ciebie. „Powszechne przekonanie, że psia ślina wyleczy ludzką ranę, jest mitem”

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie / pexels

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

Szczepionka

Wirus polio wykryty w kolejnych próbkach ścieków. „Na każdy zaobserwowany przypadek paraliżu mogą przypadać setki innych zarażonych osób”

×