Przejdź do treści

Rak (nowotwór) – czym jest? Jakie są jego stopnie? Jak się przed nim uchronić?

Rak
Rak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Koroniewska
Jaki jest twój sposób na zmarszczki? Joanna Koroniewska proponuje, żeby je polubić
Kobieta stoi w płaszczu, szaliku i maseczce chirurgicznej na twarzy
Maseczki chirurgiczne – czy ochronią nas przed koronawirusem?
Ankieta dla dawców mikrobioty / istock
Homofobiczne kryteria dla dawców mikrobioty? Mamy odpowiedź Human Biome Institute
Tomek Kaczor - World Press Photo
Zdjęcie 15-latki, która wybudziła się z katatonii spowodowanej syndromem rezygnacji, nominowane do World Press Photo. Jego autorem jest Polak!
Kobieta kupuje mięso w sklepie
Sklep Aldi wycofuje ze sprzedaży mięso na pulpety. Powodem jest znalezienie pałeczek salmonelli

Rak jest jedną z trzech podstawowych odmian nowotworu złośliwego i stanowi aż 90 proc. wszystkich nowotworów złośliwych diagnozowanych w Polsce i w większości krajów na świecie. Jego nazwa pochodzi od podobieństwa zaawansowanego raka sutka do zwierzęcia wodnego o tej nazwie.

Czym jest nowotwór (rak)?

Rak jest nowotworem wywodzącym się z tkanki nabłonkowej. W zależności od nabłonka, z którego wywodzi się nowotwór, rozróżnia się różne rodzaje raka:

  1. Gruczolakoraki – najczęściej powstają w przewodzie pokarmowym, wątrobie, trzustce, trzonie macicy, gruczołach dokrewnych, płucach, jajnikach, gruczole krokowym (prostacie), śliniankach, nerkach i sutku. Oceniając stopień zaawansowania, agresywność i podatność na leczenie tego rodzaju raka, określa się jego stopień dojrzałości (I, II lub III), ukształtowanie struktur gruczołowych, rodzaj wydzielanej substancji, obecność cech wydzielania śluzu (nowotwory wydzielające śluz są oporne na naświetlania), kształt komórek i tzw. desmaplazję, czyli to, czy nowotwór jest gruczolakorakiem twardym, czy miękkim.
  2. Raki płaskonabłonkowe – powstają w jamie ustnej, przełyku, oskrzelach, skórze, tarczy szyjki macicy, gardle, rzadziej w innych narządach. Dzieli się je na nabłoniaki limfatyczne (dotyka najczęściej migdałków podniebiennych), raki podstawnokomórkowe (nowotwór półzłośliwy; nie tworzy przerzutów odległych, najczęściej zlokalizowany na twarzy) i płaskonabłonkowe kolczystokomórkowe.
  3. Raki urotelialne – powstają w drogach moczowych.

Rak – badania

Określenia rodzaju raka można dokonać na podstawie obserwacji mikroskopowych próbek tkanki i komórek wyizolowanych z guza (badanie histopatologiczne i cytopatologiczne) oraz wyznaczając rodzaj białek charakterystycznych dla różnych rodzajów komórek rakowych.

Etapy i rozległość choroby nowotworowej u poszczególnych pacjentów są określane wg systemu TNM (z łaciny: tumor – wielkość guza pierwotnego, nodus – liczba zajętych węzłów chłonnych, metastasis – liczba narządów objętych przerzutami).

Stopnie zaawansowania raka

I stopień – rak przedinwazyjny, w początkowym stadium rozwoju. Komórki rakowe występują tylko w zaatakowanym nabłonku. Usunięcie zmienionej tkanki w tym stadium gwarantuje pełne wyleczenie. Oznaczenie według systemu TNM: pTis.
II stopień – rak w okresie wczesnej inwazji. Stopień ten wyróżnia się najczęściej w przypadku raka żołądka lub szyjki macicy. Dostatecznie szeroki zabieg chirurgiczny pozwala usunąć zmianę bez ryzyka wznowy guza. Oznaczenie według systemu TNM: pT1a.
III stopień – rak w okresie naciekania. Komórki rakowe naciekają na okoliczne tkanki, w późniejszym etapie odrywają się i przedostają do krwi i chłonki, tworzą przerzuty najczęściej najpierw do węzłów chłonnych, a następnie do innych narządów. Oznaczenie według systemu TNM: pT1 do pT4.

Leczenie raka

Metody leczenia raka są podobne do metod leczenia innych typów nowotworów i obejmują: zabieg chirurgiczny, chemioterapię, radioterapię, immunoterapię, hormonoterapię. Wybór metody uzależniony jest przede wszystkim od umiejscowienia, rodzaju i zaawansowania choroby nowotworowej.

Profilaktyka raka

Profilaktyka przeciwrakowa obejmuje: unikanie palenia tytoniu (powoduje 30 proc. przypadków raka) i nadużywania alkoholu (powoduje 5 proc. przypadków raka), zdrową dietę (błędy żywieniowe powodują ok. 30 proc. nowotworów), unikanie nadmiernego opalania, przeprowadzanie samobadania (skóry, piersi, warg, jamy ustnej, jąder), zgłaszanie się na badania kontrolne (kobiety nie rzadziej niż co trzy lata na cytologię i mammografię).

Do wizyty powinien skłonić nas każdy nowy, niepokojący objaw utrzymujący się dłużej niż dwa tygodnie. Należy też niezwłocznie zgłosić się do lekarza w przypadku zaobserwowania zmiany wyglądu znamion, pojawienia się guzków, utrzymujących się owrzodzeń i zgrubień, krwawienia z naturalnych otworów ciała, zmiany barwy głosu, trudności z połykaniem, oddawaniem moczu lub stolca.

Kto choruje na raka?

Rak jest chorobą przede wszystkim ludzi starych, ale zdarza się w każdym wieku. Jest wynikiem działania czynników genetycznych, upływu czasu i ekspozycji na szkodliwe czynniki.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sala na onkologii dziecięcej. Rodzice w małym pomieszczeniu śpią na podłodze, czuwając przy chorych dzieciach

Jak wygląda onkologia dziecięca w Polsce? Przepełnione sale, dzieci z chemioterapią na korytarzach, rodzice śpią na podłodze

kobieta w laboratorium

Terapia CAR-T to nowa metoda leczenia raka. Uratowała życie pierwszej Polce chorej na chłoniaka

„Pokaż środkowy palec nowotworowi!” – poznańscy lekarze okazują solidarność z chorymi w wideo FaqRak

GIF wycofuje z obrotu lek na raka. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności

Hair Love / screen YouTube.com

Animacja krótkometrażowa „Hair Love”, czyli historia z chorobą nowotworową w tle, zdobyła Oskara. Opowieść wzrusza do łez

Koktajl z jagód

Jagody açaí – nowa nadzieja w walce z rakiem?

Romuald Lipko

Romuald Lipko nie żyje. Muzyka zespołu Budka Suflera pokonał nowotwór

Jerzy Stuhr

Jerzy Stuhr w poruszającej kampanii dla dzieci chorych onkologicznie

„Istnieje wyraźna relacja między śmiechem a zwiększoną aktywnością komórek antyrakowych” – mówi Piotr Bielski, prowadzący zajęcia jogi śmiechu dla osób z chorobą onkologiczną

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

„Rak sprawił, że zwolniłam swój wewnętrzny motorek, choć znajomi mówią, że mam teraz więcej energii, niż kiedyś” – mówi psycholog Monika Włodarczyk, mająca za sobą raka piersi i mastektomię

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

kobieta podczas badania piersi

Biopsja mammotomiczna. Na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

Janina Ochojska

Janina Ochojska pokazała zdjęcie po chemioterapii. Kończąc swoją walkę z rakiem piersi, chce wesprzeć Tomasza Lisa

Małgorzata Ciszewska Korona

„Czasami chory nie może umrzeć, bo nie dajemy mu na to przestrzeni” – mówi psychoonkolożka. Jak rozmawiać z chorym o umieraniu? Jak dobrze przeżyć swoją śmierć?

Terapia Simontonowska - na czym polega?

„Zdrowienie jest w głowie. Podejście do choroby i przekonania odgrywają dużą rolę w zdrowieniu onkologicznym” – mówi Iwona Nawara o terapii Simontonowskiej

Marie Fredriksson / GettyImages

Wokalistka Roxette nie żyje. Marie Fredriksson zmarła z powodu choroby nowotworowej

Cytrusy - owoce pełne witamin, bogate są w minerały i związki odżywcze.

Cytrusy – dlaczego warto je jeść?

Rak szyjki macicy / Istockphoto

3,2 tys. – tyle kobiet co roku w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy. „Pierwsza reakcja na diagnozę? Niedowierzanie, strach, zaprzeczenie…” – mówi dr Robert Jach, ginekolog-onkolog

Chromogranina CgA w badaniu surowicy krwi

Chromogranina CgA w badaniu surowicy krwi

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

mastocytoza

Mastocytoza – co to za nowotwór? Przyczyny, objawy, leczenie

Czym są przerzuty nowotworów? Jak powstają?

Czym są przerzuty nowotworów? Jak powstają?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?