Przejdź do treści

Rak (nowotwór) – czym jest? Jakie są jego stopnie? Jak się przed nim uchronić?

Rak
Rak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
pandemia koronawirusa, kobieta w masce
Wystarczy jedna dawka szczepionki przeciw COVID-19? „To poruszanie się na ślepo” – oceniają naukowcy
koronawirus na Węgrzech
Na Węgrzech szczepią pięcioma preparatami przeciw COVID-19. Właśnie padł rekord zakażeń
Koncert Mary Komasa
Mary Komasa choruje na endometriozę. „Poziom bólu, z jakim się zmagamy, jest nie do opisania”
covid-19, szpital, leczenie
Europejska Agencja Leków zatwierdziła do użytku nowy lek na COVID-19. „Przynosi nadzieję”
Dlaczego szczytujemy? I czy orgazmy mają znaczenie? Mamy fragment książki „Dużo orgazmów proszę”

Rak jest jedną z trzech podstawowych odmian nowotworu złośliwego i stanowi aż 90 proc. wszystkich nowotworów złośliwych diagnozowanych w Polsce i w większości krajów na świecie. Jego nazwa pochodzi od podobieństwa zaawansowanego raka sutka do zwierzęcia wodnego o tej nazwie.

Czym jest nowotwór (rak)?

Rak jest nowotworem wywodzącym się z tkanki nabłonkowej. W zależności od nabłonka, z którego wywodzi się nowotwór, rozróżnia się różne rodzaje raka:

  1. Gruczolakoraki – najczęściej powstają w przewodzie pokarmowym, wątrobie, trzustce, trzonie macicy, gruczołach dokrewnych, płucach, jajnikach, gruczole krokowym (prostacie), śliniankach, nerkach i sutku. Oceniając stopień zaawansowania, agresywność i podatność na leczenie tego rodzaju raka, określa się jego stopień dojrzałości (I, II lub III), ukształtowanie struktur gruczołowych, rodzaj wydzielanej substancji, obecność cech wydzielania śluzu (nowotwory wydzielające śluz są oporne na naświetlania), kształt komórek i tzw. desmaplazję, czyli to, czy nowotwór jest gruczolakorakiem twardym, czy miękkim.
  2. Raki płaskonabłonkowe – powstają w jamie ustnej, przełyku, oskrzelach, skórze, tarczy szyjki macicy, gardle, rzadziej w innych narządach. Dzieli się je na nabłoniaki limfatyczne (dotyka najczęściej migdałków podniebiennych), raki podstawnokomórkowe (nowotwór półzłośliwy; nie tworzy przerzutów odległych, najczęściej zlokalizowany na twarzy) i płaskonabłonkowe kolczystokomórkowe.
  3. Raki urotelialne – powstają w drogach moczowych.

Rak – badania

Określenia rodzaju raka można dokonać na podstawie obserwacji mikroskopowych próbek tkanki i komórek wyizolowanych z guza (badanie histopatologiczne i cytopatologiczne) oraz wyznaczając rodzaj białek charakterystycznych dla różnych rodzajów komórek rakowych.

Etapy i rozległość choroby nowotworowej u poszczególnych pacjentów są określane wg systemu TNM (z łaciny: tumor – wielkość guza pierwotnego, nodus – liczba zajętych węzłów chłonnych, metastasis – liczba narządów objętych przerzutami).

Stopnie zaawansowania raka

I stopień – rak przedinwazyjny, w początkowym stadium rozwoju. Komórki rakowe występują tylko w zaatakowanym nabłonku. Usunięcie zmienionej tkanki w tym stadium gwarantuje pełne wyleczenie. Oznaczenie według systemu TNM: pTis.
II stopień – rak w okresie wczesnej inwazji. Stopień ten wyróżnia się najczęściej w przypadku raka żołądka lub szyjki macicy. Dostatecznie szeroki zabieg chirurgiczny pozwala usunąć zmianę bez ryzyka wznowy guza. Oznaczenie według systemu TNM: pT1a.
III stopień – rak w okresie naciekania. Komórki rakowe naciekają na okoliczne tkanki, w późniejszym etapie odrywają się i przedostają do krwi i chłonki, tworzą przerzuty najczęściej najpierw do węzłów chłonnych, a następnie do innych narządów. Oznaczenie według systemu TNM: pT1 do pT4.

Leczenie raka

Metody leczenia raka są podobne do metod leczenia innych typów nowotworów i obejmują: zabieg chirurgiczny, chemioterapię, radioterapię, immunoterapię, hormonoterapię. Wybór metody uzależniony jest przede wszystkim od umiejscowienia, rodzaju i zaawansowania choroby nowotworowej.

Profilaktyka raka

Profilaktyka przeciwrakowa obejmuje: unikanie palenia tytoniu (powoduje 30 proc. przypadków raka) i nadużywania alkoholu (powoduje 5 proc. przypadków raka), zdrową dietę (błędy żywieniowe powodują ok. 30 proc. nowotworów), unikanie nadmiernego opalania, przeprowadzanie samobadania (skóry, piersi, warg, jamy ustnej, jąder), zgłaszanie się na badania kontrolne (kobiety nie rzadziej niż co trzy lata na cytologię i mammografię).

Do wizyty powinien skłonić nas każdy nowy, niepokojący objaw utrzymujący się dłużej niż dwa tygodnie. Należy też niezwłocznie zgłosić się do lekarza w przypadku zaobserwowania zmiany wyglądu znamion, pojawienia się guzków, utrzymujących się owrzodzeń i zgrubień, krwawienia z naturalnych otworów ciała, zmiany barwy głosu, trudności z połykaniem, oddawaniem moczu lub stolca.

Kto choruje na raka?

Rak jest chorobą przede wszystkim ludzi starych, ale zdarza się w każdym wieku. Jest wynikiem działania czynników genetycznych, upływu czasu i ekspozycji na szkodliwe czynniki.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

dziewczyna, walka z rakiem

Walczy czy zdrowieje? Psychoonkolożka o tym, dlaczego powinniśmy zmienić język, którym się posługujemy, mówiąc o raku

Anna Charko: Życie z chorobą jest jak wyprawa w Himalaje

„W latach 80. pacjent od razu szedł pod nóż. Agresywne operacje często niepotrzebnie okaleczały ludzi” – mówi prof. Wojciech Zegarski

„W chorobie doświadczałam momentów załamania”. Agata Buzek opowiedziała o swojej walce z rakiem

kobieta w bieliźnie

„To strasznie podstępna choroba, niedająca żadnych objawów”. Rak jelita grubego każdego dnia zabija w Polsce 33 osoby

DiLO, zielona karta, szybka ścieżka onkologiczna, pakiet onkologiczny – kompendium wiedzy

Luciana Rebello z matką Albą Gomes / Facebook

Zgoliła głowę, aby wesprzeć córkę walczącą z rakiem. „Tak wygląda miłość matki”

Tchawica – budowa, funkcje i najczęstsze choroby tchawicy

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Kobieta

„Polska pod względem zachorowalności na raka szyjki macicy znajduje się na 1. miejscu w Europie” – alarmuje położna Natalia Korzeniowska

Rak szyjki macicy / Istockphoto

3,2 tys. – tyle kobiet co roku w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy. „Pierwsza reakcja na diagnozę? Niedowierzanie, strach, zaprzeczenie…” – mówi dr Robert Jach, ginekolog-onkolog

Top 10 produktów chroniących przed rakiem

Kobieta

Jesteś w trakcie chemioterapii i masz problemy z pamięcią i koncentracją? Psychoonkolożka wyjaśnia, jak sobie z nimi poradzić

Kobieta robi ciasto w kuchni

Masz czarne akcesoria kuchenne? Lepiej z nich nie korzystaj! Ostrzega Mama Chemik

szczepionka przeciw COVID-19

Czy pacjenci z nowotworami powinni zaszczepić się przeciw COVID-19? Głos zabrało Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Joanna Głowala z córką Oliwią

„Razem z innymi rodzicami onkodzieci czasem mówimy, że wspólnie walczyliśmy na wojnie. Teraz cieszę się czasem pokoju” – mówi Joanna Karska-Głowala

kobieta trzymająca rękę na dekolcie

USG grasicy – co wykrywa, wskazania, przygotowanie do badania

Polip endometrialny – objawy, skutki, diagnostyka i leczenie

Neurofibromatoza – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

Nowotwory jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Odynofagia – objawy towarzyszące, przyczyny, badania, leczenie

Rak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?