Przejdź do treści

Co to jest gazometria z krwi tętniczej, żylnej czy włośniczkowej?

Dłoń w rękawicy trzyma probówkę z krwią
fot. StudioLaMagica/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co robi alkohol kobiecie po 30. urodzinach?
Editing friends, czyli porządki wśród znajomych. „Warto co jakiś czas przejrzeć spis swoich kontaktów” – radzi psycholog dr Joanna Heidtman
Rozciąganie pleców na sportowo
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Gruszkowe brownie bez pieczenia. Poznaj deser doskonały!

Diagnostyka chorób metabolicznych, zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, chorób układu oddechowego czy wielu innych stanów powinna uwzględniać badanie gazometrii krwi, które jest wykonywane w każdej grupie wiekowej. Nawet u noworodka.

Gazometria krwi jest badaniem pozwalającym na ocenę gospodarki kwasowo-zasadowej. Określa poziom gazów we krwi, wartości pH czy elektrolitów. To właśnie na podstawie badania gazometrii można stwierdzić, czy pacjent ma kwasicę metaboliczną lub oddechową bądź zasadowicę metaboliczną czy oddechową. Pierwsze skojarzenie, jakie pojawia się ze słowem gazometria, to układ oddechowy. I tak jest w rzeczywistości. Problemy z oddychaniem, nasilona duszność mogą wpłynąć na zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu. Jednak wiele zaburzeń metabolicznych również może spowodować pojawienie się kwasicy czy zasadowicy metabolicznej. To również da się określić w badaniu gazometrycznym.

Gazometria krwi – jak wygląda badanie?

Gazometria krwi to badanie wykonywane poprzez pobranie próbki krwi. Najlepiej, by pobierana krew była krwią tętniczą, wtedy wyniki są najbardziej miarodajne. Pobranie próbki krwi na gazometrię może być wykonane wyłącznie przez lekarza, który nakłuwa tętnicę promieniową lub udową i pobiera krew. W niektórych sytuacjach, zamiast robić gazometrię z krwi tętniczej robi się gazometrię z krwi włośniczkowej czy gazometrię z krwi żylnej. Gazometria z krwi włośniczkowej polega na nakłuciu palca igłą jak do badania glukozy z palca. Następnie do specjalnej rureczki wpuszcza się krew włośniczkową tak, by pod żadnym pozorem nie dostało się tam powietrze. Ta ostatnia ma najmniejsze znaczenie w kontekście określenia wysycenia krwi gazami, lecz pozwala stwierdzić ewentualne odchylenia w zakresie pH czy gospodarki kwasowo-zasadowej. Dlatego też należy w pierwszej kolejności dążyć do uzyskania krwi tętniczej, a ewentualnie następnie krwi włośniczkowej stanowiącej mieszankę krwi żylnej i tętniczej. Gazometria z krwi żylnej jest najrzadziej wykonywana ze względu na swoją niską wartość diagnostyczną. Gazometria u noworodka wykonywana jest częściej z tętnicy promieniowej, jednak jeśli zachodzi konieczność badania gazometrii krwi ze względu na powikłania okołoporodowe, wykonuje się gazometrię z krwi pępowinowej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta w szpitalu

Wskazania do badania gazometrii krwi

Wśród wskazań do wykonania badania gazometrii krwi wymienia się niewydolność krążenia, niewydolność nerek, cukrzycę i incydenty jej dekompensacji, utratę przytomności i śpiączkę o nieznanym podłożu, choroby endokrynologiczne, zaburzenia oddychania, zatrucia, zakażenia układowe, nasilenie schorzeń układu pokarmowego przebiegających z wymiotami i biegunką. Są to więc wszystkie stany, w których konieczne jest sprawdzenie, czy pacjent nie wpada w kwasicę czy zasadowicę, co stanowi poważne zagrożenie dla jego życia.

Gazometria krwi a pH

Stan równowagi kwasowo-zasadowej organizmu to sytuacja, gdy pH wynosi 7,35–7,45. Jeśli pH jest wyższe, oznacza to, że krew ma odczyn zasadowy, czyli pacjent ma zasadowicę. W odwrotnym przypadku, przy obniżeniu pH krwi – kwasicę. Znaczące zachwianie równowagi kwasowo zasadowej organizmu może prowadzić do śmierci komórek. W sytuacji niewielkich odchyleń organizm uruchamia mechanizmy kompensacyjne, co pozwala na przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Uczestniczą w tym przede wszystkim płuca (wpływają na usuwanie dwutlenku węgla) oraz nerki (zwiększają lub zwiększają wydzielanie wodorowęglanów).

Zobacz także

Wynik gazometrii krwi – jak interpretować?

Normy badania gazometrii krwi przedstawiają się następująco:

  • pH – 7,35–7,45,
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla (PaCO2) – 32–45 mmHg,
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi żylnej (PaCO2) – 45–47 mmHg,
  • stężenie wodorowęglanów w osoczu (HCO3) – 21–27 mmol/l,
  • nadmiar zasad we krwi (BE) –2,3 do +2,3 mEq/l,
  • ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej (PaO2) 75–100 mmHg,
  • ciśnienie parcjalne tlenu we krwi żylnej (PaO2) 35–40 mmHg,
  • wysycenie tlenem hemoglobiny we krwi tętniczej (SaO2) 95–98%.

Interpretacja wyniku gazometrii jest trudnym zadaniem. W przypadku kwasicy oddechowej dochodzi do wzrostu pH krwi i wzrostu dwutlenku węgla. Z czasem, poprzez uruchomienie zdolności kompensacyjnych organizmu dochodzi również do narastania poziomu wodorowęglanów, które ostatecznie doprowadzają do normalizacji pH krwi, lecz poziom gazów i wodorowęglanów jest nieprawidłowy. Zasadowica oddechowa jest sytuacją odwrotną, kiedy ilość dwutlenku węgla znacząco spada, pH wzrasta. Z czasem poprzez zwiększone wydalanie wodorowęglanów dochodzi do wyrównania zaburzeń metabolicznych. Może również się zdarzyć, że zaburzenia te będą miały podłoże metaboliczne. Przy kwasicy metabolicznej dochodzi do obniżenia pH i spadku wodorowęglanów. Z czasem dochodzi do obniżenia poziomu dwutlenku węgla i wyrównania tej kwasicy. Zasadowica metaboliczna wynika natomiast ze wzrostu pH, wzrostu wodorowęglanów i również późniejszym narastaniu poziomu dwutlenku węgla.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×