Przejdź do treści

Co to jest gazometria z krwi tętniczej, żylnej czy włośniczkowej?

Dłoń w rękawicy trzyma probówkę z krwią
fot. StudioLaMagica/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwiczenia na pośladki – od A do Z
Ćwiczenia na jędrne pośladki. Zestaw ćwiczeń od A do Z od Kasi Bigos
dziewczyna je kanapkę
Czy Intermittent fasting jest zdrowym sposobem odżywiania się? Wyjaśnia dietetyk Iwona Wanat
Kleszcze – rozprawiamy się z mitami. Co jest prawdą, a co bzdurą?
Kryzys wieku średniego dotyka wiele osób. Blogerka Agata Komorowska dzieli życie na 10-tki, by pokazać, na co tracimy czas
Monika Prześlakowska
„Białko w formie odżywki powinniśmy brać jedynie wtedy, gdy mamy jego niewystarczającą podaż dostarczaną z diety”. Rozmawiamy z dietetyk Moniką Prześlakowską

Diagnostyka chorób metabolicznych, zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, chorób układu oddechowego czy wielu innych stanów powinna uwzględniać badanie gazometrii krwi, które jest wykonywane w każdej grupie wiekowej. Nawet u noworodka.

Gazometria krwi jest badaniem pozwalającym na ocenę gospodarki kwasowo-zasadowej. Określa poziom gazów we krwi, wartości pH czy elektrolitów. To właśnie na podstawie badania gazometrii można stwierdzić, czy pacjent ma kwasicę metaboliczną lub oddechową bądź zasadowicę metaboliczną czy oddechową. Pierwsze skojarzenie, jakie pojawia się ze słowem gazometria, to układ oddechowy. I tak jest w rzeczywistości. Problemy z oddychaniem, nasilona duszność mogą wpłynąć na zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu. Jednak wiele zaburzeń metabolicznych również może spowodować pojawienie się kwasicy czy zasadowicy metabolicznej. To również da się określić w badaniu gazometrycznym.

Gazometria krwi – jak wygląda badanie?

Gazometria krwi to badanie wykonywane poprzez pobranie próbki krwi. Najlepiej, by pobierana krew była krwią tętniczą, wtedy wyniki są najbardziej miarodajne. Pobranie próbki krwi na gazometrię może być wykonane wyłącznie przez lekarza, który nakłuwa tętnicę promieniową lub udową i pobiera krew. W niektórych sytuacjach, zamiast robić gazometrię z krwi tętniczej robi się gazometrię z krwi włośniczkowej czy gazometrię z krwi żylnej. Gazometria z krwi włośniczkowej polega na nakłuciu palca igłą jak do badania glukozy z palca. Następnie do specjalnej rureczki wpuszcza się krew włośniczkową tak, by pod żadnym pozorem nie dostało się tam powietrze. Ta ostatnia ma najmniejsze znaczenie w kontekście określenia wysycenia krwi gazami, lecz pozwala stwierdzić ewentualne odchylenia w zakresie pH czy gospodarki kwasowo-zasadowej. Dlatego też należy w pierwszej kolejności dążyć do uzyskania krwi tętniczej, a ewentualnie następnie krwi włośniczkowej stanowiącej mieszankę krwi żylnej i tętniczej. Gazometria z krwi żylnej jest najrzadziej wykonywana ze względu na swoją niską wartość diagnostyczną. Gazometria u noworodka wykonywana jest częściej z tętnicy promieniowej, jednak jeśli zachodzi konieczność badania gazometrii krwi ze względu na powikłania okołoporodowe, wykonuje się gazometrię z krwi pępowinowej.

Wskazania do badania gazometrii krwi

Wśród wskazań do wykonania badania gazometrii krwi wymienia się niewydolność krążenia, niewydolność nerek, cukrzycę i incydenty jej dekompensacji, utratę przytomności i śpiączkę o nieznanym podłożu, choroby endokrynologiczne, zaburzenia oddychania, zatrucia, zakażenia układowe, nasilenie schorzeń układu pokarmowego przebiegających z wymiotami i biegunką. Są to więc wszystkie stany, w których konieczne jest sprawdzenie, czy pacjent nie wpada w kwasicę czy zasadowicę, co stanowi poważne zagrożenie dla jego życia.

Gazometria krwi a pH

Stan równowagi kwasowo-zasadowej organizmu to sytuacja, gdy pH wynosi 7,35–7,45. Jeśli pH jest wyższe, oznacza to, że krew ma odczyn zasadowy, czyli pacjent ma zasadowicę. W odwrotnym przypadku, przy obniżeniu pH krwi – kwasicę. Znaczące zachwianie równowagi kwasowo zasadowej organizmu może prowadzić do śmierci komórek. W sytuacji niewielkich odchyleń organizm uruchamia mechanizmy kompensacyjne, co pozwala na przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Uczestniczą w tym przede wszystkim płuca (wpływają na usuwanie dwutlenku węgla) oraz nerki (zwiększają lub zwiększają wydzielanie wodorowęglanów).

Zobacz także

Wynik gazometrii krwi – jak interpretować?

Normy badania gazometrii krwi przedstawiają się następująco:

  • pH – 7,35–7,45,
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla (PaCO2) – 32–45 mmHg,
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi żylnej (PaCO2) – 45–47 mmHg,
  • stężenie wodorowęglanów w osoczu (HCO3) – 21–27 mmol/l,
  • nadmiar zasad we krwi (BE) –2,3 do +2,3 mEq/l,
  • ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej (PaO2) 75–100 mmHg,
  • ciśnienie parcjalne tlenu we krwi żylnej (PaO2) 35–40 mmHg,
  • wysycenie tlenem hemoglobiny we krwi tętniczej (SaO2) 95–98%.

Interpretacja wyniku gazometrii jest trudnym zadaniem. W przypadku kwasicy oddechowej dochodzi do wzrostu pH krwi i wzrostu dwutlenku węgla. Z czasem, poprzez uruchomienie zdolności kompensacyjnych organizmu dochodzi również do narastania poziomu wodorowęglanów, które ostatecznie doprowadzają do normalizacji pH krwi, lecz poziom gazów i wodorowęglanów jest nieprawidłowy. Zasadowica oddechowa jest sytuacją odwrotną, kiedy ilość dwutlenku węgla znacząco spada, pH wzrasta. Z czasem poprzez zwiększone wydalanie wodorowęglanów dochodzi do wyrównania zaburzeń metabolicznych. Może również się zdarzyć, że zaburzenia te będą miały podłoże metaboliczne. Przy kwasicy metabolicznej dochodzi do obniżenia pH i spadku wodorowęglanów. Z czasem dochodzi do obniżenia poziomu dwutlenku węgla i wyrównania tej kwasicy. Zasadowica metaboliczna wynika natomiast ze wzrostu pH, wzrostu wodorowęglanów i również późniejszym narastaniu poziomu dwutlenku węgla.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

Czym jest złamanie otwarte i jak wygląda pomoc przedmedyczna?

Dentysta przygotowujący protezę zębów

Protezy zębowe – czym można je czyścić i jakie są ich rodzaje?

Dbanie o stopy i leczenie nagniotków

Co to są nagniotki? Przyczyny ich powstawania oraz metody usuwania

Chłopiec u którego wymagane jest lapisowanie zębów mlecznych

Lapisowanie zębów mlecznych – na czym polega i jakie przynosi efekty?

Dziewczyna z podejrzeniem aleksytymii

Aleksytymia – jak się objawia i jak powstaje tzw. analfabetyzm emocjonalny?

Okulista bada wzrok pacjenta w gabinecie

Czym zajmuje się okulista? Jak przebiega badanie wzroku i kiedy warto je wykonać?

Kobieta siedząca na toalecie cierpiąca na zespół Alporta

Charakterystyka zespołu Alporta. Co warto wiedzieć o tym schorzeniu genetycznym?

Kobieta zakłada soczewki toryczne

Jak działają soczewki toryczne – kto może je nosić? Rodzaje i charakterystyka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Na czym polega hipotermia? Jakie są jej objawy i jak powinna wyglądać pierwsza pomoc?

Osoba z podejrzeniem zespołu Arnolda Chiariego

Czym jest zespół Arnolda-Chiariego? Jakie są jego typy, objawy i dostępne metody leczenia?

Dziewczynka u dentysty na zabiegu lakowania zębów

Lakowanie zębów – na czym polega? Jakie są wskazania?

Kobieta z bolącymi zębami z powodu zgryzu otwartego

Zgryz otwarty – czym jest i czy można wyleczyć tak złożoną wadę ortodontyczną?

kobieta cierpiąca na łokieć tenisisty

Łokieć tenisisty – co to jest, czym się objawia i jak wygląda leczenie schorzenia?

oczy kobiety cierpiącej na prozopagnozję

Prozopagnozja – dlaczego osoby dotknięte chorobą nie rozpoznają twarzy bliskich?

lekarz bada kobietę cierpiącą na katalepsję

Katalepsja – choroba czy objaw? Przyczyny i leczenie stanu kataleptycznego

doktor bada dziewczynkę chorą na neuropatię cukrzycową

Neuropatia cukrzycowa jako powikłanie cukrzycy. Objawy i leczenie

lekarz trzyma urządzenie do rektoskopii

Czy rektoskopia boli? Wskazania i przygotowanie do badania odbytnicy

Kobieta przechodząca zabieg strumektomii

Wskazania, przebieg i powikłania zabiegu strumektomii. Jak wygląda rehabilitacja po zabiegu?

Kobieta z bolącym brzuchem cierpiąca na objaw Rovsinga

Czym jest objaw Rovsinga? Jak wygląda badanie i o czym może świadczyć?

Grafika pokazująca kręgosłup przed i po nastawieniu

Na czym polega nastawianie kręgosłupa? Wizyta u kręgarza, przebieg zabiegu, wskazania do terapii

Komórka guza mózgu

Guz mózgu – czym jest, jakie są jego przyczyny? Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

Kobieta będąca u dentysty, cierpiąca z powodu spuchniętego dziąsła

Opuchlizna dziąsła – dlaczego się pojawia i jak sobie z nią radzić?