Przejdź do treści

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

Pływające bakterie na odporność
Fot. Kateryna_Kon / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Janina Ochojska / PIOTR ANDRZEJCZAK/MWMEDIA
Janina Ochojska w liście do Andrzeja Dudy: „Jeśli ma pan wątpliwości co do skuteczności szczepionek, to możemy porozmawiać”
"Niektóre zachowania nam, moim zdaniem, w pracy nie przystoją". Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
„Niektóre zachowania nam w pracy nie przystoją”. Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel
Stosujesz sól fizjologiczną do płukania oczu? Uważaj! Mitem jest, że nawilża
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Immunologia to obszerny dział nauki zajmujący się reakcją obronną organizmu na patogeny oraz substancje toksyczne. Lekarz specjalista immunologii klinicznej zajmuje się natomiast rozpoznawaniem, leczeniem i zapobieganiem zaburzeniom w zakresie funkcjonowania układu odpornościowego.

Badania immunologiczne mają szerokie zastosowanie w diagnostyce chorób autoimmunologicznych, niepowodzeń położniczych w postaci poronień nawykowych czy też w transfuzjologii. Wydaje się, że rozwijająca się immunologia przyniesie korzyści w leczeniu wielu schorzeń.

Co to jest immunologia?

Immunologia to dziedzina nauki łącząca medycynę z naukami biologicznymi. Zajmuje się funkcjonowaniem mechanizmów obronnych organizmu przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak drobnoustroje (bakterie, wirusy, grzyby) czy też toksyny i ich prawidłowym przebiegiem. Reakcja immunologiczna dorosłych oraz dzieci różni się od siebie, dlatego w każdej z tych grup wiekowych zauważa się inne problemy.

Czystek dobry na wszystko? Poznaj jego właściwości

Pojęcie immunologii jest bardzo szerokie. W skład tej nauki wchodzą:

  • immunobiologia,
  • immunochemia,
  • immunogenetyka,
  • immunologia kliniczna,
  • immunologia transfuzjologiczna,
  • immunofarmakologia,
  • serologia,
  • transplantologia,
  • immunopatologia,

i inne.

Immunologa kliniczna to jedna ze specjalności lekarskich zajmująca się rozpoznawaniem, zapobieganiem oraz leczeniem chorób na tle immunologicznym, a lekarzem immunologiem może zostać specjalista chirurgii dziecięcej, chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych, zakaźnych, dermatologii i wenerologii, onkologii klinicznej, patomorfologii, pediatrii, położnictwa i ginekologii, chemioterapii nowotworów, chorób płuc, diagnostyki laboratoryjnej, radioterapii onkologicznej, który przejdzie kurs trwający dwa lata. Rozkwit tej dziedziny obserwuje się między innymi dzięki obecności coraz większej ilości szczepień.

Immunologia transfuzjologiczna zajmuje się przede wszystkim interakcjami zachodzącymi w trakcie przetaczania krwi, aby zapobiec niepożądanym odczynom, które mogą doprowadzić do utraty zdrowia lub życia pacjenta, pozyskiwaniem preparatów do produkcji immunoglobulin anty-D stosowanych w profilaktyce konfliktu serologicznego oraz badaniami w zakresie serologii grup krwi u krwiodawców, osób chorych oraz ciężarnych.

Immunologia – choroby autoimmunologiczne

Częścią medycyny, którą zajmuje się immunologia, są również choroby autoimmunologiczne. W ich przebiegu dochodzi do niszczenia organizmu przez nieprawidłowo funkcjonujący układ odpornościowy, który zaczyna rozpoznawać swoje tkanki jako nieprawidłowe i obce. Do chorób autoimmunologicznych należy między innymi toczeń, nieswoiste zapalenia jelit, choroba Hashimoto, choroba Addisona, sarkoidoza, miastenia, reumatoidalne zapalenie stawów. Przyczyna powstawania chorób autoimmunologicznych nie jest do końca poznana i wciąż są prowadzone badania nad jej poznaniem.

Zobacz także

Immunologia a ciąża

Immunologia wykorzystywana jest również w położnictwie i ginekologii oraz medycynie rozrodu. Reakcje obronne organizmu w niektórych sytuacjach mogą doprowadzić bowiem do konfliktu serologicznego kończącego się w niektórych przypadkach zgonem wewnątrzmacicznym płodu i który jest zagrożeniem dla zdrowia i życia kobiety. Dzięki odkryciom immunologicznym możliwa jest obecnie produkcja leków, które podawane w ciąży zapobiegają występowaniu tego problemu.

Innym obszarem w medycynie rozrodu, w którym przeprowadza się badania układu odpornościowego, jest obecność poronień nawykowych. Immunologia tego schorzenia nie została do końca poznana, odkryto natomiast, iż za ich dużą część odpowiada odpowiedź komórkowa typu pierwszego wyzwalana przy pomocy dysfunkcji autoimmunologicznych, które rozpoznają płód jako obcy dla organizmu matki i niszczą go.

Immunologia – badania

Istnieje szereg badań laboratoryjnych, które można wykonać w celu oceny funkcjonowania układu odpornościowego. Są one wykorzystywane w diagnostyce chorób zakaźnych oraz autoimmunologicznych, a także wrodzonych niedoborów odporności.

W większości przypadków wykrycie patogenu wywołującego infekcję opiera się na badaniach serologicznych. We krwi lub innych płynach ludzkiego ciała poszukuje się przeciwciał przeciwko drobnoustrojom. Takie badania wykorzystuje się między innymi przy podejrzeniu toksoplazmozy, cytomegalii u ciężarnych, w wirusowych zapaleniach wątroby, mononukleozie, bakteryjnych zakażeniach patogenami z rodzaju Mycoplasma czy Chlamydia. Są one wykonywane przy pomocy różnych technik i w niektórych przypadkach wymagają wielokrotnych powtórzeń. Badania przeciwciał również znajdują coraz szersze zastosowanie w zaburzeniach przebiegających z autoagresji.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. T. Opala, Rola czynników immunologicznych w poronieniach nawykowych, w: Ginekologia Praktyczna 2003/11/12.
2. A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
3. B. Michalewska, Immunologia transfuzjologiczna krwinek czerwonych. Obowiązujący zakres badań wykonywanych u krwiodawców, chorych i kobiet ciężarnych, w: Journal of Transfusion Medicine 2009, tom 2, nr 4, s. 175–242.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

przeziębiona kobieta

Przeziębienie – objawy, jakie leki na przeziębienie stosować?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę