Przejdź do treści

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii
Co to jest mammografia? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki? / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
para w kuchni
20 sposobów, żeby mieć lepszy seks po 40-tce
Ludzie w wodzie
„’Ucho pływaka' to rodzaj zapalenia, któremu sprzyjają wakacyjne, wodne szaleństwa” – ostrzega pediatra Ewa Miśko-Wąsowska
Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne
Maja Bohosiewicz
Maja Bohosiewicz wyznała, że zmaga się z FOMO. „Uczę się, że nie ścigam się w zawodach o najciekawsze życie na świecie”
Kobieta po szczepieniu
Minister zdrowia: dopuszczamy możliwość mieszania szczepionek na COVID-19

Mammografia to radiologiczna metoda badania piersi u kobiet, uważana za bezpieczny i efektywny sposób wykrywania zmian nowotworowych gruczołu. Badanie mammograficzne wykonywane jest w celach profilaktycznych, diagnostycznych i kontrolnych, zwykle w grupie kobiet między 50 a 69 rokiem życia. Kto i jak często powinien wykonywać to badanie? Kiedy mammografia, a kiedy USG piersi? Mamy dla ciebie garść cennych informacji dotyczących tego podstawowego badania, które służy do wczesnego wykrywania raka piersi.

Co to jest mammografia?

Mammografia to rodzaj badania z wykorzystaniem promieni rentgenowskich polegającego na wykonaniu serii zdjęć gruczołu piersiowego. Badanie mammograficzne pozwala na zobrazowanie wczesnych i zaawansowanych zmian nowotworowych oraz innych patologii sutka.  Mammografia przesiewowa, czyli dobrowolne kontrolne badanie i mammografia diagnostyczna wykonywana w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmian chorobowych po zaobserwowaniu niepokojących objawów uważane są za bezpieczne i skuteczne metody wykrywania raka piersi, choć badanie spotyka się również z opiniami krytycznymi.

W jakim wieku i jak często wykonywać mammografię?

Ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem, dlatego najbardziej narażone są kobiety między 50 a 69 rokiem życia. Mammografia w młodym wieku, tzn. przed 35 rokiem życia nie jest miarodajną metodą badania zmian nowotworowych w piersiach ze względu na inną budowę tkankową gruczołów w tym okresie. Gdy obserwuje się przewagę procentową tkanki łącznej nad gruczołową w późniejszym okresie życia (ta lepiej przepuszcza promienie rentgenowskie), można zobrazować patologiczne zmiany. Badanie mammograficzne kobiet w grupie wiekowej 40-50 lat zaleca się wykonywać regularnie co 2 lata, paniom powyżej 50 roku życia raz w roku, z kolei dla kobiet młodszych zaleca się inny rodzaj badania obrazowego. Warto zaznaczyć, że u kobiet z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku raka piersi badanie mammograficzne należy skonsultować się z lekarzem. Wówczas regularne badanie obrazowe piersi powinny być wykonywane także przed 40 rokiem życia.

Program przesiewowy adresowany jest do kobiet w wieku 50-69 lat, które spełniają jedno z poniższych kryteriów:

  • nie miały wykonywanej mammografii w ciągu ostatnich 2 lat,
  • otrzymały w ramach programu profilaktyki raka piersi pisemne wskazanie do wykonania ponownej mammografii po 12 miesiącach z powodu obciążenia następującymi czynnikami ryzyka:
    • rak piersi wśród członków rodziny (matka, siostra, córka),
    • mutacja w obrębie genów BRCA1 lub BRCA2;
    • nie miały wcześniej stwierdzonej zmiany nowotworowej piersi o charakterze złośliwym.
biopsja

Wskazania do mammografii

Kiedy wykonać mammografię? Wskazania do badania to:

  • wiek powyżej 40 lat,
  • podejrzenie zmiany,
  • ból piersi,
  • rozpoczęcie i trwająca terapia hormonalna,
  • przynależność do grupy zwiększonego ryzyka występowania nowotworów.

Jak wygląda mammografia?

Badanie mammograficzne to całkowicie nieinwazyjna procedura. Mammografia polega na wykonaniu zdjęć rentgenowskich, na których nieprawidłowe zmiany tkankowe powstałe w gruczole widoczne są jako białe plamy. W trakcie badania każdą pierś na kilka minut umieszcza się i nieznacznie ściska pomiędzy dwoma płytkami. Czy mammografia boli? Ściskanie piersi między płytkami może powodować dyskomfort, ale jest konieczne, ponieważ obraz ma wtedy lepszą jakość. Tradycyjna mammografia pozwala zauważyć patologiczne twory wielkości 2–3 mm, z kolei mammografia z kontrastem (tzw. mammografia spektralna z podaniem dożylnie środka kontrastowego) wzmacnia efekt badania, uwidaczniając ogniska zmian. Prześwietlenie nie wymaga znieczulenia i jest całkowicie bezbolesne.

Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?

Mammografia – jak przygotować się do badania?

Na badanie nie trzeba specjalnie się przygotowywać. Warto jednak pamiętać o kilku rzeczach.

  • w dniu badania najlepiej nie używać dezodorantu, balsamu czy talku w górnych częściach ciała,
  • należy przynieść skierowanie na badanie od lekarza,
  • jeśli jest to kolejne badanie, dobrze mieć ze sobą wcześniejsze wyniki,
  • należy poinformować lekarza o ciąży lub wcześniejszych niedawnych badaniach radiologicznych,
  • kobiety, które miesiączkują powinny wykonywać badanie do 10 dnia cyklu,
  • warto ubrać łatwe do zdjęcia ubranie, gdyż podczas mammografii należy rozebrać się do pasa,
  • nie należy nosić biżuterii na szyi i w uszach.

Mammografię zaleca się wykonywać po miesiączce, w ciągu pierwszych 10 dni cyklu (kiedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk, obrzmiałe i napięte) dla ograniczenia dyskomfortu podczas ucisku płytek. Nowoczesne pracownie mammograficzne oferują pacjentkom dozowanie siły ścisku, jednak dla optymalizacji badania zaleca się co najmniej umiarkowaną kompresję.

Ile trwa mammografia, jaka jest cena, ile czeka się na wynik?

Badanie mammograficzne trwa kilkadziesiąt sekund. Gdy wykonywana jest mammografia z kontrastem, wówczas czas trwania badania wydłuża się do kilku minut. Czas oczekiwania na wynik mammografii to kilka-, kilkanaście dni. Ile kosztuje mammografia? W ramach programu profilaktyki raka piersi, kobiety w wieku 50-69 lat mogą wykonać badanie bezpłatnie. Bezpłatna mammografia NFZ wykonywana jest w wielu placówkach na terenie całego kraju. Istnieje ponadto wykonanie mammografii odpłatnie – wówczas cena mammografii to około 100 zł.

dermatolożki @dermatolook

Gdzie można wykonać mammografię?

Mammografię można wykonać w rozmaitych publicznych placówkach medycznych, a także gabinetach prywatnych. Ponadto miejscem, w którym można wykonać mammografię jest mammobus. Gdzie i kiedy wykonywane są takie badania? Harmonogram postoju mammobusów można znaleźć w internecie oraz placówkach NFZ. Nie należy się obawiać, czy mammografia w mammobusie jest wiarygodna – mammobusy są wyposażone w taki sam sprzęt, jak placówki stacjonarne.

Mammografia czy USG – czym się różnią?

Mammografia i USG (ultrasonografia) to metody pozwalające na wykrycie podejrzanych zmian tkankowych, jednak wykorzystujące odmienne techniki obrazowania. USG polecane jest w przypadku kobiet młodych, których piersi zbudowane są w większości z tkanki gruczołowej, (ta na obrazie USG ma jasne zabarwienie, a zmiany nowotworowe ciemne, co daje wyraźny kontrast). Z kolei piersi starszych kobiet mają większe proporcje tkanki tłuszczowej o ciemnym zabarwieniu, tak więc ciemny kolor raka jest niewidoczne dla lekarza. Przy podejmowaniu decyzji – mammografia czy USG, należy również wziąć pod uwagę ewentualną farmakoterapię, której poddawana jest aktualnie pacjentka, np. długotrwała hormonoterapia może przyczynić się do namnażania komórek gruczołowych. Wówczas badanie mammograficzne może nie wykazać faktycznych zmian w piersi kobiety po 50 roku życia i dalsza diagnostyka będzie wymagała uzupełnienia o USG.

Czy mammografia jest szkodliwa?

Mammografia to badanie bezpieczne, podczas którego wykorzystywane są niewielkie dawki promieniowania rentgenowskiego. Nie należy jedynie wykonywać mammografii u kobiet w ciąży, gdyż promieniowanie jonizujące może uszkadzać komórki płodu. To jedyne przeciwwskazanie do wykonania mammografii.

Nieprawidłowy wynik mammografii

Jeśli pacjentka otrzymała nieprawidłowy wynik, powinna zostać skierowana na dalsze badania. Może to być mammografia uzupełniająca, USG lub biopsja cienkoigłowa.

 

Bibliografia:

  1. Kordek R.: Onkologia. Gdańsk: Via Medica, 2007.
    Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2008 roku. Centrum Onkologii Instytut. Warszawa 2010.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Termografia medyczna – co to jest, wskazania i przebieg

Badania obrazowe – rodzaje, wskazania, przebieg badania

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

stanik

„Proszę ściągnąć stanik” – mówi lekarz podczas badania. Czy zawsze należy się na to zgadzać?

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Pomacaj się

„Mastektomia to nie koniec życia ani kobiecości. Po niej można dalej funkcjonować, żyć i cieszyć się tym życiem” – mówią autorki niezwykłych zdjęć kobiet po raku piersi i akcji „Pomacaj się”

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

gigantomastia

„Zwykle kobieta jest kierowana do chirurga plastyka przez specjalistów, którzy wyczerpali już inne metody pomocy”. Dr n. med. Anna Kasielska-Trojan o gigantomastii

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Pielografia – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?