Przejdź do treści

Co to jest mammografia? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii
Fot. RFBSIP / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Frytki z batatów z domowym sosem aioli
Zdrowa przekąska na wieczór! Frytki z batatów z domowym sosem aioli
kobieta na ćwiczeniach
Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?
Ćwiczenia na nogi z obciążeniem
10 propozycji ćwiczeń na nogi z obcjążeniem
Obawiasz się zapalenia zatok? Oto co możesz zrobić, aby tego uniknąć
Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą
Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Mammografia to radiologiczna metoda badania piersi u kobiet uważana za bezpieczny i efektywny sposób wykrywania zmian nowotworowych gruczołu. Badanie mammograficzne wykonywane jest w celach profilaktycznych, diagnostycznych i kontrolnych zwykle w grupie kobiet między 50 a 69 rokiem życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Aby mammografia była maksymalnie miarodajna i komfortowa dla pacjenta, należy ją wykonywać w określonych porach cyklu miesięcznego z uwzględnieniem wieku kobiety oraz farmakoterapii, jakiej jest aktualnie poddawana. W ramach NFZ bezpłatne badanie tego typu przysługuje kobietom na określonych warunkach, z kolei cena mammografii w prywatnych gabinetach waha się w granicach 100 zł.

Co to jest mammografia?

Mammografia to rodzaj badania z wykorzystaniem promieni rentgenowskich polegającego na wykonaniu serii zdjęć gruczołu piersiowego. Badanie mammograficzne pozwala na zobrazowanie wczesnych i zaawansowanych zmian nowotworowych oraz innych patologii sutka. Mammografia przesiewowa, czyli dobrowolne kontrolne badanie i mammografia diagnostyczna wykonywana w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmian chorobowych po zaobserwowaniu niepokojących objawów uważane są za bezpieczne i skuteczne metody wykrywania raka piersi, choć badanie spotyka się również z opiniami krytycznymi. Mammografia boli ze względu na wywierany ucisk mechaniczny na piersi przez aparaturę. Odczuwany dyskomfort i dolegliwości można zminimalizować, wykonując prześwietlenie w odpowiednim czasie cyklu miesięcznego pacjentki, kiedy biust jest mniej wrażliwy na dotyk.

biopsja

Na czym polega mammografia?

Badanie mammograficzne polega na wykonaniu zdjęć rentgenowskich, na których nieprawidłowe zmiany tkankowe powstałe w gruczole widoczne są jako białe plamy. Tradycyjna mammografia pozwala zauważyć patologiczne twory wielkości 2–3 mm, z kolei mammografia z kontrastem (tzw. mammografia spektralna z podaniem dożylnie środka kontrastowego) wzmacnia efekt badania, uwidaczniając ogniska zmian. Prześwietlenie nie wymaga znieczulenia i jest całkowicie bezbolesne. Do zabiegu należy się jednak przygotować, m.in. rezygnując z nakładania na ciało kosmetyków (balsamów, dezodorantów czy maści) lub dokładnie oczyścić skórę z preparatów. Radiolog poleca zdjęcie biustonosza i umieszczenie kolejno każdej piersi na podstawce aparatury, po czym dociska gruczoł od góry drugą płytką i wykonuje zdjęcia w dwóch pozycjach.

Ile trwa badanie i kiedy wynik mammografii?

Klasyczne badanie piersi trwa kilkadziesiąt sekund, natomiast mammografia z kontrastem ok. 7–10 minut. Wyniki, czyli zdjęcia z opisem lekarskim, wydawane są nawet do dwóch tygodni od wykonania w zależności od obciążenia i wydajności danej pracowni. Opis badania mammografii w prywatnym gabinecie zwykle można otrzymać w ciągu kilku dni.

W jaki wieku i jak często wykonywać mammografię?

Ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem, dlatego najbardziej narażone są kobiety między 50 a 69 rokiem życia. Mammografia w młodym wieku, tzn. przed 35 rokiem życia nie jest miarodajną metodą badania zmian nowotworowych w piersiach ze względu na inną budowę tkankową gruczołów w tym okresie. Gdy obserwuje się przewagę procentową tkanki łącznej nad gruczołową w późniejszym okresie życia (ta lepiej przepuszcza promienie rentgenowskie), można zobrazować patologiczne zmiany. Badanie mammograficzne kobiet w grupie wiekowej 40–50 lat zaleca się wykonywać regularnie co 2 lata, paniom powyżej 50 roku życia raz w roku, z kolei dla kobiet młodszych zaleca się inny rodzaj badania obrazowego.

Zobacz także

Mammografia a USG

Mammografia i USG (ultrasonografia) to metody pozwalające na wykrycie podejrzanych zmian tkankowych, jednak wykorzystujące odmienne techniki obrazowania. USG polecane jest w przypadku kobiet młodych, których piersi zbudowane są w większości z tkanki gruczołowej, (ta na obrazie USG ma jasne zabarwienie, a zmiany nowotworowe ciemne, co daje wyraźny kontrast). Z kolei piersi starszych kobiet mają większe proporcje tkanki tłuszczowej o ciemnym zabarwieniu, tak więc ciemny kolor raka jest niewidoczne dla lekarza. Przy podejmowaniu decyzji – mammografia czy USG, należy również wziąć pod uwagę ewentualną farmakoterapię, której poddawana jest aktualnie pacjentka, np. długotrwała hormonoterapia może przyczynić się do namnażania komórek gruczołowych. Wówczas badanie mammograficzne może nie wykazać faktycznych zmian w piersi kobiety po 50 roku życia i dalsza diagnostyka będzie wymagała uzupełnienia o USG.

Mammografia a miesiączka

Mammografię zaleca się wykonywać po miesiączce, w ciągu pierwszych 10 dni cyklu (kiedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk, obrzmiałe i napięte) dla ograniczenia dyskomfortu podczas ucisku płytek. Nowoczesne pracownie mammograficzne oferują pacjentkom dozowanie siły ścisku, jednak dla optymalizacji badania zaleca się co najmniej umiarkowaną kompresję.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Radzisław Kordek: Onkologia. Gdańsk: Via Medica, 2007.
2. Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2008 roku. Centrum Onkologii Instytut. Warszawa 2010.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?

Kobieta cierpiąca z bólu przez ucisk śledziony

Przyczyny, objawy oraz metody leczenia powiększonej śledziony