Przejdź do treści

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii
Co to jest mammografia? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki? / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ciąża – objawy, kalendarz ciąży tydzień po tygodniu
Liczba przypadków zarażenia koronawirusem w Polsce przekroczyła milion
Liczba przypadków zarażenia koronawirusem w Polsce przekroczyła milion
Szczepionka na koronawirusa już dostępna w Wielkiej Brytanii. Dopuściła preparat jako pierwszy kraj na świecie
Wielka Brytania jako pierwsza na świecie dopuściła do użytku szczepionkę na koronawirusa stworzoną przez firmy Pfizer i BioNTech
Ellen Page już nie ma, jest Elliot. Aktor oznajmił, że jest transseksualnym mężczyzną. "Wreszcie kocham to, kim jestem"
Ellen Page już nie ma, jest Elliot. Aktor oznajmił, że jest transseksualnym mężczyzną. „Wreszcie kocham to, kim jestem”
"Nie wzorujcie się na koleżankach i osobach z internetu". Seksuolożka Katarzyna Koczułap radzi, jak wybrać antykoncepcję
„Nie wzorujcie się na koleżankach i osobach z internetu”. Seksuolożka Katarzyna Koczułap radzi, jak wybrać antykoncepcję

Mammografia to radiologiczna metoda badania piersi u kobiet, uważana za bezpieczny i efektywny sposób wykrywania zmian nowotworowych gruczołu. Badanie mammograficzne wykonywane jest w celach profilaktycznych, diagnostycznych i kontrolnych, zwykle w grupie kobiet między 50 a 69 rokiem życia. Kto i jak często powinien wykonywać to badanie? Kiedy mammografia, a kiedy USG piersi? Mamy dla ciebie garść cennych informacji dotyczących tego podstawowego badania, które służy do wczesnego wykrywania raka piersi.

Co to jest mammografia?

Mammografia to rodzaj badania z wykorzystaniem promieni rentgenowskich polegającego na wykonaniu serii zdjęć gruczołu piersiowego. Badanie mammograficzne pozwala na zobrazowanie wczesnych i zaawansowanych zmian nowotworowych oraz innych patologii sutka.  Mammografia przesiewowa, czyli dobrowolne kontrolne badanie i mammografia diagnostyczna wykonywana w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmian chorobowych po zaobserwowaniu niepokojących objawów uważane są za bezpieczne i skuteczne metody wykrywania raka piersi, choć badanie spotyka się również z opiniami krytycznymi.

W jakim wieku i jak często wykonywać mammografię?

Ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem, dlatego najbardziej narażone są kobiety między 50 a 69 rokiem życia. Mammografia w młodym wieku, tzn. przed 35 rokiem życia nie jest miarodajną metodą badania zmian nowotworowych w piersiach ze względu na inną budowę tkankową gruczołów w tym okresie. Gdy obserwuje się przewagę procentową tkanki łącznej nad gruczołową w późniejszym okresie życia (ta lepiej przepuszcza promienie rentgenowskie), można zobrazować patologiczne zmiany. Badanie mammograficzne kobiet w grupie wiekowej 40-50 lat zaleca się wykonywać regularnie co 2 lata, paniom powyżej 50 roku życia raz w roku, z kolei dla kobiet młodszych zaleca się inny rodzaj badania obrazowego. Warto zaznaczyć, że u kobiet z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku raka piersi badanie mammograficzne należy skonsultować się z lekarzem. Wówczas regularne badanie obrazowe piersi powinny być wykonywane także przed 40 rokiem życia.

Program przesiewowy adresowany jest do kobiet w wieku 50-69 lat, które spełniają jedno z poniższych kryteriów:

  • nie miały wykonywanej mammografii w ciągu ostatnich 2 lat,
  • otrzymały w ramach programu profilaktyki raka piersi pisemne wskazanie do wykonania ponownej mammografii po 12 miesiącach z powodu obciążenia następującymi czynnikami ryzyka:
    • rak piersi wśród członków rodziny (matka, siostra, córka),
    • mutacja w obrębie genów BRCA1 lub BRCA2;
    • nie miały wcześniej stwierdzonej zmiany nowotworowej piersi o charakterze złośliwym.
biopsja

Wskazania do mammografii

Kiedy wykonać mammografię? Wskazania do badania to:

  • wiek powyżej 40 lat,
  • podejrzenie zmiany,
  • ból piersi,
  • rozpoczęcie i trwająca terapia hormonalna,
  • przynależność do grupy zwiększonego ryzyka występowania nowotworów.

Jak wygląda mammografia?

Badanie mammograficzne to całkowicie nieinwazyjna procedura. Mammografia polega na wykonaniu zdjęć rentgenowskich, na których nieprawidłowe zmiany tkankowe powstałe w gruczole widoczne są jako białe plamy. W trakcie badania każdą pierś na kilka minut umieszcza się i nieznacznie ściska pomiędzy dwoma płytkami. Czy mammografia boli? Ściskanie piersi między płytkami może powodować dyskomfort, ale jest konieczne, ponieważ obraz ma wtedy lepszą jakość. Tradycyjna mammografia pozwala zauważyć patologiczne twory wielkości 2–3 mm, z kolei mammografia z kontrastem (tzw. mammografia spektralna z podaniem dożylnie środka kontrastowego) wzmacnia efekt badania, uwidaczniając ogniska zmian. Prześwietlenie nie wymaga znieczulenia i jest całkowicie bezbolesne.

Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?

Mammografia – jak przygotować się do badania?

Na badanie nie trzeba specjalnie się przygotowywać. Warto jednak pamiętać o kilku rzeczach.

  • w dniu badania najlepiej nie używać dezodorantu, balsamu czy talku w górnych częściach ciała,
  • należy przynieść skierowanie na badanie od lekarza,
  • jeśli jest to kolejne badanie, dobrze mieć ze sobą wcześniejsze wyniki,
  • należy poinformować lekarza o ciąży lub wcześniejszych niedawnych badaniach radiologicznych,
  • kobiety, które miesiączkują powinny wykonywać badanie do 10 dnia cyklu,
  • warto ubrać łatwe do zdjęcia ubranie, gdyż podczas mammografii należy rozebrać się do pasa,
  • nie należy nosić biżuterii na szyi i w uszach.

Mammografię zaleca się wykonywać po miesiączce, w ciągu pierwszych 10 dni cyklu (kiedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk, obrzmiałe i napięte) dla ograniczenia dyskomfortu podczas ucisku płytek. Nowoczesne pracownie mammograficzne oferują pacjentkom dozowanie siły ścisku, jednak dla optymalizacji badania zaleca się co najmniej umiarkowaną kompresję.

Ile trwa mammografia, jaka jest cena, ile czeka się na wynik?

Badanie mammograficzne trwa kilkadziesiąt sekund. Gdy wykonywana jest mammografia z kontrastem, wówczas czas trwania badania wydłuża się do kilku minut. Czas oczekiwania na wynik mammografii to kilka-, kilkanaście dni. Ile kosztuje mammografia? W ramach programu profilaktyki raka piersi, kobiety w wieku 50-69 lat mogą wykonać badanie bezpłatnie. Bezpłatna mammografia NFZ wykonywana jest w wielu placówkach na terenie całego kraju. Istnieje ponadto wykonanie mammografii odpłatnie – wówczas cena mammografii to około 100 zł.

dermatolożki @dermatolook

Gdzie można wykonać mammografię?

Mammografię można wykonać w rozmaitych publicznych placówkach medycznych, a także gabinetach prywatnych. Ponadto miejscem, w którym można wykonać mammografię jest mammobus. Gdzie i kiedy wykonywane są takie badania? Harmonogram postoju mammobusów można znaleźć w internecie oraz placówkach NFZ. Nie należy się obawiać, czy mammografia w mammobusie jest wiarygodna – mammobusy są wyposażone w taki sam sprzęt, jak placówki stacjonarne.

Mammografia czy USG – czym się różnią?

Mammografia i USG (ultrasonografia) to metody pozwalające na wykrycie podejrzanych zmian tkankowych, jednak wykorzystujące odmienne techniki obrazowania. USG polecane jest w przypadku kobiet młodych, których piersi zbudowane są w większości z tkanki gruczołowej, (ta na obrazie USG ma jasne zabarwienie, a zmiany nowotworowe ciemne, co daje wyraźny kontrast). Z kolei piersi starszych kobiet mają większe proporcje tkanki tłuszczowej o ciemnym zabarwieniu, tak więc ciemny kolor raka jest niewidoczne dla lekarza. Przy podejmowaniu decyzji – mammografia czy USG, należy również wziąć pod uwagę ewentualną farmakoterapię, której poddawana jest aktualnie pacjentka, np. długotrwała hormonoterapia może przyczynić się do namnażania komórek gruczołowych. Wówczas badanie mammograficzne może nie wykazać faktycznych zmian w piersi kobiety po 50 roku życia i dalsza diagnostyka będzie wymagała uzupełnienia o USG.

Czy mammografia jest szkodliwa?

Mammografia to badanie bezpieczne, podczas którego wykorzystywane są niewielkie dawki promieniowania rentgenowskiego. Nie należy jedynie wykonywać mammografii u kobiet w ciąży, gdyż promieniowanie jonizujące może uszkadzać komórki płodu. To jedyne przeciwwskazanie do wykonania mammografii.

Nieprawidłowy wynik mammografii

Jeśli pacjentka otrzymała nieprawidłowy wynik, powinna zostać skierowana na dalsze badania. Może to być mammografia uzupełniająca, USG lub biopsja cienkoigłowa.

 

Bibliografia:

  1. Kordek R.: Onkologia. Gdańsk: Via Medica, 2007.
    Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2008 roku. Centrum Onkologii Instytut. Warszawa 2010.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Daniel Qczaj, „BreastFit”, kalendarz Power od Community

„Biusty, piersi, cycki cycuszki… najbardziej kochom, gdy są zdrowe!”. Daniel Qczaj o udziale w akcji „BreastFit”

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Kampania Dotykam=Wygrywa

„Przez dotyk możemy uratować swoje życie” – mówi Izabela Sakutova, twórczyni kampanii Dotykam=Wygrywam

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku