Przejdź do treści

Co to jest mammografia? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii
Fot. RFBSIP / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta w sklepie
Kupiłaś tę partię „Zarodków Pszennych Prażonych”? Uważaj, GIS wycofuje produkt!
Łyżeczki z przyprawami
Cukier biały a cukier brązowy. Który jest lepszym wyborem? Tłumaczy dietetyczka
zmęczenie w pracy
Wypalenie zawodowe? Podpowiadamy, jak znów zapalić się do pracy
Pasta i szczoteczka do zębów
Co warto wiedzieć o pastach do zębów? Jaką najlepiej wybrać? Tłumaczy stomatolożka
trening
Trening funkcjonalny – przyda ci się na pewno!

Mammografia to radiologiczna metoda badania piersi u kobiet uważana za bezpieczny i efektywny sposób wykrywania zmian nowotworowych gruczołu. Badanie mammograficzne wykonywane jest w celach profilaktycznych, diagnostycznych i kontrolnych zwykle w grupie kobiet między 50 a 69 rokiem życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Aby mammografia była maksymalnie miarodajna i komfortowa dla pacjenta, należy ją wykonywać w określonych porach cyklu miesięcznego z uwzględnieniem wieku kobiety oraz farmakoterapii, jakiej jest aktualnie poddawana. W ramach NFZ bezpłatne badanie tego typu przysługuje kobietom na określonych warunkach, z kolei cena mammografii w prywatnych gabinetach waha się w granicach 100 zł.

Co to jest mammografia?

Mammografia to rodzaj badania z wykorzystaniem promieni rentgenowskich polegającego na wykonaniu serii zdjęć gruczołu piersiowego. Badanie mammograficzne pozwala na zobrazowanie wczesnych i zaawansowanych zmian nowotworowych oraz innych patologii sutka. Mammografia przesiewowa, czyli dobrowolne kontrolne badanie i mammografia diagnostyczna wykonywana w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmian chorobowych po zaobserwowaniu niepokojących objawów uważane są za bezpieczne i skuteczne metody wykrywania raka piersi, choć badanie spotyka się również z opiniami krytycznymi. Mammografia boli ze względu na wywierany ucisk mechaniczny na piersi przez aparaturę. Odczuwany dyskomfort i dolegliwości można zminimalizować, wykonując prześwietlenie w odpowiednim czasie cyklu miesięcznego pacjentki, kiedy biust jest mniej wrażliwy na dotyk.

biopsja

Na czym polega mammografia?

Badanie mammograficzne polega na wykonaniu zdjęć rentgenowskich, na których nieprawidłowe zmiany tkankowe powstałe w gruczole widoczne są jako białe plamy. Tradycyjna mammografia pozwala zauważyć patologiczne twory wielkości 2–3 mm, z kolei mammografia z kontrastem (tzw. mammografia spektralna z podaniem dożylnie środka kontrastowego) wzmacnia efekt badania, uwidaczniając ogniska zmian. Prześwietlenie nie wymaga znieczulenia i jest całkowicie bezbolesne. Do zabiegu należy się jednak przygotować, m.in. rezygnując z nakładania na ciało kosmetyków (balsamów, dezodorantów czy maści) lub dokładnie oczyścić skórę z preparatów. Radiolog poleca zdjęcie biustonosza i umieszczenie kolejno każdej piersi na podstawce aparatury, po czym dociska gruczoł od góry drugą płytką i wykonuje zdjęcia w dwóch pozycjach.

Ile trwa badanie i kiedy wynik mammografii?

Klasyczne badanie piersi trwa kilkadziesiąt sekund, natomiast mammografia z kontrastem ok. 7–10 minut. Wyniki, czyli zdjęcia z opisem lekarskim, wydawane są nawet do dwóch tygodni od wykonania w zależności od obciążenia i wydajności danej pracowni. Opis badania mammografii w prywatnym gabinecie zwykle można otrzymać w ciągu kilku dni.

W jaki wieku i jak często wykonywać mammografię?

Ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem, dlatego najbardziej narażone są kobiety między 50 a 69 rokiem życia. Mammografia w młodym wieku, tzn. przed 35 rokiem życia nie jest miarodajną metodą badania zmian nowotworowych w piersiach ze względu na inną budowę tkankową gruczołów w tym okresie. Gdy obserwuje się przewagę procentową tkanki łącznej nad gruczołową w późniejszym okresie życia (ta lepiej przepuszcza promienie rentgenowskie), można zobrazować patologiczne zmiany. Badanie mammograficzne kobiet w grupie wiekowej 40–50 lat zaleca się wykonywać regularnie co 2 lata, paniom powyżej 50 roku życia raz w roku, z kolei dla kobiet młodszych zaleca się inny rodzaj badania obrazowego.

Zobacz także

Mammografia a USG

Mammografia i USG (ultrasonografia) to metody pozwalające na wykrycie podejrzanych zmian tkankowych, jednak wykorzystujące odmienne techniki obrazowania. USG polecane jest w przypadku kobiet młodych, których piersi zbudowane są w większości z tkanki gruczołowej, (ta na obrazie USG ma jasne zabarwienie, a zmiany nowotworowe ciemne, co daje wyraźny kontrast). Z kolei piersi starszych kobiet mają większe proporcje tkanki tłuszczowej o ciemnym zabarwieniu, tak więc ciemny kolor raka jest niewidoczne dla lekarza. Przy podejmowaniu decyzji – mammografia czy USG, należy również wziąć pod uwagę ewentualną farmakoterapię, której poddawana jest aktualnie pacjentka, np. długotrwała hormonoterapia może przyczynić się do namnażania komórek gruczołowych. Wówczas badanie mammograficzne może nie wykazać faktycznych zmian w piersi kobiety po 50 roku życia i dalsza diagnostyka będzie wymagała uzupełnienia o USG.

Mammografia a miesiączka

Mammografię zaleca się wykonywać po miesiączce, w ciągu pierwszych 10 dni cyklu (kiedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk, obrzmiałe i napięte) dla ograniczenia dyskomfortu podczas ucisku płytek. Nowoczesne pracownie mammograficzne oferują pacjentkom dozowanie siły ścisku, jednak dla optymalizacji badania zaleca się co najmniej umiarkowaną kompresję.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Radzisław Kordek: Onkologia. Gdańsk: Via Medica, 2007.
2. Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2008 roku. Centrum Onkologii Instytut. Warszawa 2010.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

promieniowanie rentgenowskie

Promieniowanie rentgenowskie w badaniu RTG i jego szkodliwość/wpływ na zdrowie

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?