Przejdź do treści

Co to jest wirylizacja? Przyczyny, dolegliwości oraz przebieg leczenia

Kobieta wyczesuje znaczne ilości włosów
fot. nuzza11/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziecko je posiłek przy stole i pije wodę ze szklanki
Co czuje dziecko, kiedy jest zmuszane do jedzenia? Wyjaśnia dietetyczka
Posiłek w restauracji. Kobieta je
7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać
kobieta w ciąży
„3 razy rodziła, karmiła piersią i nigdy nie miała USG piersi…”. Dr Strus o tym, że ciąża nie chroni przed nowotworem
Grzyby trzymane w dłoniach
Jak przygotować się do grzybobrania? GIS podaje najważniejsze zasady
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty fatshamingu
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty o fatshaming

Wirylizacja to zespół objawów występujących u kobiet. U jej źródeł leżą zaburzenia hormonalne, a zwłaszcza nadmiar męskich hormonów płciowych – androgenów. Objawy to głównie zmiana budowy ciała, hirsutyzm, łysienie plackowate. Wirylizacja jest na ogół związana z chorobami jajników i nadnerczy.

Do androgenów zaliczamy: siarczan dehydroepiandrosteronu, testosteron, dehydroepiandrosteron, androstendion. Są one hormonami steroidowymi. Ich produkcja odbywa się zarówno w organizmie mężczyzny, jak i kobiety (w kilkakrotnie mniejszej ilości). Androgeny sprawują dość istotne funkcje, między innymi odpowiadają za rozwój drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych, pobudzają rozwój mięśni i układu kostnego, wywołują wzrost libido.

Przyczyny wirylizacji

Poziom androgenów w organizmie kobiety jest uzależnione od ich wytwarzania przez jajniki i nadnercza, a częściowo przez ich przemiany w innych tkankach. Wirylizacja (inaczej wirylizm) to zespół objawów, które pojawiają się u kobiet w wyniku zbyt dużego stężenia androgenów we krwi. Najczęściej zwiększony poziom androgenów wiąże się z chorobami jajników, ale również z nadmierną produkcją hormonów w nadnerczach (wirylizacja nadnerczowa). W wyniku wirylizmu sylwetka kobiety przybiera kształt typowy dla sylwetki męskiej, pojawiają się hirsutyzm (nadmierne owłosienie w nieprawidłowych miejscach), łysienie plackowate oraz inne zaburzenia. Leczenie polega na eliminacji lub terapii schorzenia podstawowego, a nie objawów. Do wystąpienia objawów wirylizacji może dojść w każdym wieku. Zdarza się nawet wirylizacja płodów żeńskich, związana np. z przerostem nadnerczy. Główną przyczyną zespołu objawów jest hiperandrogenizacja, związana ze schorzeniami jajników i nadnerczy. Zdecydowanie częściej nieprawidłowości dotyczą jajników, a wśród nich na pierwszym miejscu znajduje się zespół policyklicznych jajników. Poza tym na wirylizm wpływa przerost zrębu jajnika oraz tzw. nowotwory wirylizujące jajnika (androblastoma, gonadoblastoma). Wśród schorzeń nadnerczy wyróżniamy ich wrodzony przerost, chorobę i zespół Cushinga, wirylizujące guzy nadnerczy. Poza tymi zaburzeniami istnieje także grupa przyczyn jatrogennych, do których zaliczamy wirylizujące działanie leków androgennych (sterydów, leków przeciwdrgawkowych, niektórych antybiotyków i preparatów obniżających ciśnienie tętnicze krwi).

Badaj swoją krew

Objawy wirylizacji

Najbardziej charakterystycznym objawem związanym ze zwiększonym stężeniem androgenów u kobiet jest hirsutyzm. Terminem tym określamy nadmierne owłosienie, pojawiające się w miejscach charakterystycznych dla mężczyzn – nad ustami, na brodzie, plecach, czasami na klatce piersiowej i brzuchu. Ponadto wzrost androgenów powoduje zaburzenia miesiączkowania oraz trudności w zajściu w ciążę. Na twarzy spotkać można wykwity o typie trądziku. Jeśli wówczas nie zostanie wyrównany poziom hormonów, a wręcz ich ilość się zwiększy, dojdzie do rozwoju męskiej sylwetki, wraz z nadmiernie rozwiniętą masą mięśniową. Może także przerastać łechtaczka. Charakterystyczny jest ponadto niski tembr głosu. Objawem wirylizmu jest również łysienie plackowate, które obejmuje zwłaszcza szczyt głowy i okolice skroniowe. Objawy częściowo zależą od wieku, w którym pojawi się zbyt duża ilość androgenów. Jeżeli ma to miejsce przed okresem dojrzewania, mogą wystąpić nieprawidłowości wzrostu, przejawiające się niskim wzrostem w wieku dorosłym. W przypadku działania hormonów w okresie płodowym może dojść do zaburzeń kształtowania się narządów płciowych żeńskich. U noworodków obserwuje się obojnactwo rzekome żeńskie – narządy płciowe wewnętrzne są wykształcone prawidłowo, jednakże zewnętrzne przypominają bardziej narządy męskie, zwłaszcza przez znaczny przerost łechtaczki, która upodabnia się do prącia.

Zobacz także

Leczenie objawów wirylizacji

Główne znaczenie w aspekcie leczenia wirylizacji ma diagnostyka i terapia schorzenia podstawowego. Po stwierdzeniu podwyższonego poziomu hormonów we krwi zalecane jest badanie obrazowe (tomografia komputerowa – TK lub rezonans magnetyczny – MRI), które wskaże ewentualne nieprawidłowości w obrębie jajników i nadnerczy. Jeżeli za wirylizację odpowiedzialne są nowotwory jajnika lub guzy nadnerczy, wskazane jest ich chirurgiczne usunięcie. W przypadku wrodzonego przerostu nadnerczy włączone powinno być leczenie farmakologiczne. Przy potwierdzeniu przyczyn jatrogennych związanych z przyjmowanymi lekami należy je odstawić. Z uwagi na to, że najczęstszą przyczyną wirylizacji jest zespół policystycznych jajników, ważna jest prawidłowa terapia i opieka ginekologiczna, ukierunkowana nie tylko na wysoki poziom androgenów, ale i na redukcję nadwagi, zaburzenia płodności i insulinooporność.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

lekarz wstrzykuje kobiecie płyn pod skórę w okolicy oczu

Karboksyterapia – ile potrzeba zabiegów i jakie są efekty?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?