Przejdź do treści

Co to jest wirylizacja? Przyczyny, dolegliwości oraz przebieg leczenia

Kobieta wyczesuje znaczne ilości włosów
fot. nuzza11/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta na kanapie
6 prostych patentów na przeziębienie
Ryżowe sakiewki z pieczonym burakiem
Upiecz buraka i zamknij go w ryżowych sakiewkach – poznaj ten niebanalny przepis
Jagoda acai. Jej systematyczne spożywanie może poprawić wydolność układu odpornościowego
kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto
Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie
Bezglutenowe kluseczki z dyni na jesienny obiad. Wypróbuj ten przepis!

Wirylizacja to zespół objawów występujących u kobiet. U jej źródeł leżą zaburzenia hormonalne, a zwłaszcza nadmiar męskich hormonów płciowych – androgenów. Objawy to głównie zmiana budowy ciała, hirsutyzm, łysienie plackowate. Wirylizacja jest na ogół związana z chorobami jajników i nadnerczy.

Do androgenów zaliczamy: siarczan dehydroepiandrosteronu, testosteron, dehydroepiandrosteron, androstendion. Są one hormonami steroidowymi. Ich produkcja odbywa się zarówno w organizmie mężczyzny, jak i kobiety (w kilkakrotnie mniejszej ilości). Androgeny sprawują dość istotne funkcje, między innymi odpowiadają za rozwój drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych, pobudzają rozwój mięśni i układu kostnego, wywołują wzrost libido.

Przyczyny wirylizacji

Poziom androgenów w organizmie kobiety jest uzależnione od ich wytwarzania przez jajniki i nadnercza, a częściowo przez ich przemiany w innych tkankach. Wirylizacja (inaczej wirylizm) to zespół objawów, które pojawiają się u kobiet w wyniku zbyt dużego stężenia androgenów we krwi. Najczęściej zwiększony poziom androgenów wiąże się z chorobami jajników, ale również z nadmierną produkcją hormonów w nadnerczach (wirylizacja nadnerczowa). W wyniku wirylizmu sylwetka kobiety przybiera kształt typowy dla sylwetki męskiej, pojawiają się hirsutyzm (nadmierne owłosienie w nieprawidłowych miejscach), łysienie plackowate oraz inne zaburzenia. Leczenie polega na eliminacji lub terapii schorzenia podstawowego, a nie objawów. Do wystąpienia objawów wirylizacji może dojść w każdym wieku. Zdarza się nawet wirylizacja płodów żeńskich, związana np. z przerostem nadnerczy. Główną przyczyną zespołu objawów jest hiperandrogenizacja, związana ze schorzeniami jajników i nadnerczy. Zdecydowanie częściej nieprawidłowości dotyczą jajników, a wśród nich na pierwszym miejscu znajduje się zespół policyklicznych jajników. Poza tym na wirylizm wpływa przerost zrębu jajnika oraz tzw. nowotwory wirylizujące jajnika (androblastoma, gonadoblastoma). Wśród schorzeń nadnerczy wyróżniamy ich wrodzony przerost, chorobę i zespół Cushinga, wirylizujące guzy nadnerczy. Poza tymi zaburzeniami istnieje także grupa przyczyn jatrogennych, do których zaliczamy wirylizujące działanie leków androgennych (sterydów, leków przeciwdrgawkowych, niektórych antybiotyków i preparatów obniżających ciśnienie tętnicze krwi).

Badaj swoją krew

Objawy wirylizacji

Najbardziej charakterystycznym objawem związanym ze zwiększonym stężeniem androgenów u kobiet jest hirsutyzm. Terminem tym określamy nadmierne owłosienie, pojawiające się w miejscach charakterystycznych dla mężczyzn – nad ustami, na brodzie, plecach, czasami na klatce piersiowej i brzuchu. Ponadto wzrost androgenów powoduje zaburzenia miesiączkowania oraz trudności w zajściu w ciążę. Na twarzy spotkać można wykwity o typie trądziku. Jeśli wówczas nie zostanie wyrównany poziom hormonów, a wręcz ich ilość się zwiększy, dojdzie do rozwoju męskiej sylwetki, wraz z nadmiernie rozwiniętą masą mięśniową. Może także przerastać łechtaczka. Charakterystyczny jest ponadto niski tembr głosu. Objawem wirylizmu jest również łysienie plackowate, które obejmuje zwłaszcza szczyt głowy i okolice skroniowe. Objawy częściowo zależą od wieku, w którym pojawi się zbyt duża ilość androgenów. Jeżeli ma to miejsce przed okresem dojrzewania, mogą wystąpić nieprawidłowości wzrostu, przejawiające się niskim wzrostem w wieku dorosłym. W przypadku działania hormonów w okresie płodowym może dojść do zaburzeń kształtowania się narządów płciowych żeńskich. U noworodków obserwuje się obojnactwo rzekome żeńskie – narządy płciowe wewnętrzne są wykształcone prawidłowo, jednakże zewnętrzne przypominają bardziej narządy męskie, zwłaszcza przez znaczny przerost łechtaczki, która upodabnia się do prącia.

Zobacz także

Leczenie objawów wirylizacji

Główne znaczenie w aspekcie leczenia wirylizacji ma diagnostyka i terapia schorzenia podstawowego. Po stwierdzeniu podwyższonego poziomu hormonów we krwi zalecane jest badanie obrazowe (tomografia komputerowa – TK lub rezonans magnetyczny – MRI), które wskaże ewentualne nieprawidłowości w obrębie jajników i nadnerczy. Jeżeli za wirylizację odpowiedzialne są nowotwory jajnika lub guzy nadnerczy, wskazane jest ich chirurgiczne usunięcie. W przypadku wrodzonego przerostu nadnerczy włączone powinno być leczenie farmakologiczne. Przy potwierdzeniu przyczyn jatrogennych związanych z przyjmowanymi lekami należy je odstawić. Z uwagi na to, że najczęstszą przyczyną wirylizacji jest zespół policystycznych jajników, ważna jest prawidłowa terapia i opieka ginekologiczna, ukierunkowana nie tylko na wysoki poziom androgenów, ale i na redukcję nadwagi, zaburzenia płodności i insulinooporność.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

istockphoto.com

7 objawów alarmujących, że powinnaś zbadać hormony

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Rozpal swoje zmysły naturalnym afrodyzjakiem. Damiana spełni się w tej roli idealnie

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

Grupy inwalidzkie – rodzaje i przywileje. Dlaczego już nie nadaje się grup inwalidzkich?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka