Przejdź do treści

Co to jest wirylizacja? Przyczyny, dolegliwości oraz przebieg leczenia

Kobieta wyczesuje znaczne ilości włosów
fot. nuzza11/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Hipercholesterolemia nie boli. Zrób lipidogram!
Hipercholesterolemia nie boli. Zrób lipidogram!
Madonna
61-letnia Madonna zapozowała topless. „Jesteś za stara na takie zdjęcia”
Wizyta u seksuologa / istock
Kiedy udać się do seksuolożki bądź seksuologa? Eksperci fundacji #SEXEDpl odpowiadają
Ronnie i Donnie Galyon / getty
Ronnie i Donnie Galyon, najstarsze bliźniaki syjamskie, nie żyją. Mężczyźni zmarli w wieku 68 lat
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Wirylizacja to zespół objawów występujących u kobiet. U jej źródeł leżą zaburzenia hormonalne, a zwłaszcza nadmiar męskich hormonów płciowych – androgenów. Objawy to głównie zmiana budowy ciała, hirsutyzm, łysienie plackowate. Wirylizacja jest na ogół związana z chorobami jajników i nadnerczy.

Do androgenów zaliczamy: siarczan dehydroepiandrosteronu, testosteron, dehydroepiandrosteron, androstendion. Są one hormonami steroidowymi. Ich produkcja odbywa się zarówno w organizmie mężczyzny, jak i kobiety (w kilkakrotnie mniejszej ilości). Androgeny sprawują dość istotne funkcje, między innymi odpowiadają za rozwój drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych, pobudzają rozwój mięśni i układu kostnego, wywołują wzrost libido.

Przyczyny wirylizacji

Poziom androgenów w organizmie kobiety jest uzależnione od ich wytwarzania przez jajniki i nadnercza, a częściowo przez ich przemiany w innych tkankach. Wirylizacja (inaczej wirylizm) to zespół objawów, które pojawiają się u kobiet w wyniku zbyt dużego stężenia androgenów we krwi. Najczęściej zwiększony poziom androgenów wiąże się z chorobami jajników, ale również z nadmierną produkcją hormonów w nadnerczach (wirylizacja nadnerczowa). W wyniku wirylizmu sylwetka kobiety przybiera kształt typowy dla sylwetki męskiej, pojawiają się hirsutyzm (nadmierne owłosienie w nieprawidłowych miejscach), łysienie plackowate oraz inne zaburzenia. Leczenie polega na eliminacji lub terapii schorzenia podstawowego, a nie objawów. Do wystąpienia objawów wirylizacji może dojść w każdym wieku. Zdarza się nawet wirylizacja płodów żeńskich, związana np. z przerostem nadnerczy. Główną przyczyną zespołu objawów jest hiperandrogenizacja, związana ze schorzeniami jajników i nadnerczy. Zdecydowanie częściej nieprawidłowości dotyczą jajników, a wśród nich na pierwszym miejscu znajduje się zespół policyklicznych jajników. Poza tym na wirylizm wpływa przerost zrębu jajnika oraz tzw. nowotwory wirylizujące jajnika (androblastoma, gonadoblastoma). Wśród schorzeń nadnerczy wyróżniamy ich wrodzony przerost, chorobę i zespół Cushinga, wirylizujące guzy nadnerczy. Poza tymi zaburzeniami istnieje także grupa przyczyn jatrogennych, do których zaliczamy wirylizujące działanie leków androgennych (sterydów, leków przeciwdrgawkowych, niektórych antybiotyków i preparatów obniżających ciśnienie tętnicze krwi).

Badaj swoją krew

Objawy wirylizacji

Najbardziej charakterystycznym objawem związanym ze zwiększonym stężeniem androgenów u kobiet jest hirsutyzm. Terminem tym określamy nadmierne owłosienie, pojawiające się w miejscach charakterystycznych dla mężczyzn – nad ustami, na brodzie, plecach, czasami na klatce piersiowej i brzuchu. Ponadto wzrost androgenów powoduje zaburzenia miesiączkowania oraz trudności w zajściu w ciążę. Na twarzy spotkać można wykwity o typie trądziku. Jeśli wówczas nie zostanie wyrównany poziom hormonów, a wręcz ich ilość się zwiększy, dojdzie do rozwoju męskiej sylwetki, wraz z nadmiernie rozwiniętą masą mięśniową. Może także przerastać łechtaczka. Charakterystyczny jest ponadto niski tembr głosu. Objawem wirylizmu jest również łysienie plackowate, które obejmuje zwłaszcza szczyt głowy i okolice skroniowe. Objawy częściowo zależą od wieku, w którym pojawi się zbyt duża ilość androgenów. Jeżeli ma to miejsce przed okresem dojrzewania, mogą wystąpić nieprawidłowości wzrostu, przejawiające się niskim wzrostem w wieku dorosłym. W przypadku działania hormonów w okresie płodowym może dojść do zaburzeń kształtowania się narządów płciowych żeńskich. U noworodków obserwuje się obojnactwo rzekome żeńskie – narządy płciowe wewnętrzne są wykształcone prawidłowo, jednakże zewnętrzne przypominają bardziej narządy męskie, zwłaszcza przez znaczny przerost łechtaczki, która upodabnia się do prącia.

Zobacz także

Leczenie objawów wirylizacji

Główne znaczenie w aspekcie leczenia wirylizacji ma diagnostyka i terapia schorzenia podstawowego. Po stwierdzeniu podwyższonego poziomu hormonów we krwi zalecane jest badanie obrazowe (tomografia komputerowa – TK lub rezonans magnetyczny – MRI), które wskaże ewentualne nieprawidłowości w obrębie jajników i nadnerczy. Jeżeli za wirylizację odpowiedzialne są nowotwory jajnika lub guzy nadnerczy, wskazane jest ich chirurgiczne usunięcie. W przypadku wrodzonego przerostu nadnerczy włączone powinno być leczenie farmakologiczne. Przy potwierdzeniu przyczyn jatrogennych związanych z przyjmowanymi lekami należy je odstawić. Z uwagi na to, że najczęstszą przyczyną wirylizacji jest zespół policystycznych jajników, ważna jest prawidłowa terapia i opieka ginekologiczna, ukierunkowana nie tylko na wysoki poziom androgenów, ale i na redukcję nadwagi, zaburzenia płodności i insulinooporność.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Brak okresu – najczęstsze przyczyny spóźniającej się miesiączki

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Jak układ hormonalny zmienia się z wiekiem? Wyjaśnia endokrynolog Joanna Ciołek

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę