Przejdź do treści

Co to jest zapalenie okostnej i jakich kości może dotyczyć? Przyczyny, objawy i leczenie stanów zapalnych błony śluzowej kości

kobieta z bolącym kolanem
Fot. Witthaya / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
https://www.istockphoto.com/
Od 8 do 17 tysięcy sztuk. Tyle każda z nas zużywa średnio w ciągu całego życia podpasek i tamponów. Warto więc zwracać uwagę na ich skład
Bodymaps SS19 fot. Zuza Krajewska
Ukłon w stronę naturalności i możliwości kobiecego ciała. Zobaczcie fantastyczną kampanię polskiej marki Bodymaps
Istockphoto.com
Nieoczywiste momenty, w których może nam spaść cukier. Nie chodzi tylko o alkohol
kobieta je na ulicy w pośpiechu
Czy wiesz, jakie badania powinnaś wykonać na czczo? Skorzystaj ze ściągi!
https://www.istockphoto.com/
Niebezpieczne związki. Warzywa i zioła, których nie należy łączyć ze słońcem. Wyjaśnia dietetyczka

Zapalenie okostnej to rodzaj fizjologicznej reakcji obronnej organizmu na czynniki biologiczne, chemiczne lub fizyczne uszkadzające silnie unaczynioną i unerwioną tkankę otaczającą kości. Zapalenie okostnej często postępuje do objęcia wszystkich tkanek kości, jest bardzo bolesne i wymaga leczenia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Stan zapalny okostnej szybko przybiera na sile i może dotyczyć wszystkich osób bez względu na wiek. Zapalenie okostnej występuje również jako choroba o podłożu genetycznym, czyli choroba Caffeya, diagnozowana u niemowląt po 5. miesiącu życia. Choroba zazwyczaj zajmuje kości długie (np. zapalenie okostnej piszczeli) oraz zęby (zapalenie okostnej zęba, tzw. ozębnej).

Zapalenie okostnej

Zapalenie okostnej to naturalna reakcja organizmu w odpowiedzi na czynniki uszkadzające jej strukturę. Okostna jest włóknistą błoną bezpośrednio otaczającą kość od zewnątrz, silnie unaczynioną i unerwioną, której zadaniem jest odżywianie kości, ochrona mechaniczna i biologiczna oraz regeneracja uszkodzeń tkanki kostnej ze względu na znajdujące się w niej komórki kościotwórcze, szczególnie w okresie wzrostu i złamań.

Zapalenie okostnej może mieć charakter ostrego ataku w wyniku szybko działających wywołujących je czynników bądź przewlekły na skutek długotrwałego działania źródła destrukcyjnego. Leczenie zapalenia okostnej jest niezbędne do ograniczenia dolegliwości i ewentualnych powikłań, np. sepsy. Pierwszą linią obrony w stanach zapalnych pochodzenia drobnoustrojowego jest antybiotyk, w pozostałych przypadkach farmakoterapia i postępowanie zachowawcze uzależnione są od przyczyn.

choroba Perthesa - sylwetka człowieka z wyróżnionymi kośćmi udowymi

Zapalenie okostnej: przyczyny

Stan zapalny okostnej może mieć ostry lub przewlekły charakter:

  • ostre zapalenie okostnej powstaje najczęściej w wyniku bezpośrednich mechanicznych urazów kości i zakażenia drobnoustrojami uszkodzonych struktur okostnej, tkanki kostnej, a nawet szpiku kostnego;
  • przewlekłe zapalenie okostnej może stanowić następstwo długotrwałego działania promieniowania jonizującego na organizm lub zatrucia fosforem. Zapalenie okostnej tego typu stanowi jeden z objawów osteoartropatii przerostowej, choroby kości i stawów przejawiającej się nieprawidłowym ich rozrostem w dystalnych odcinkach kończyn (np. zapalenie okostnej kości piszczelowej i kości stóp oraz przedramienia i dłoni). Przewlekłe zapalenie okostnej może występować również pod postacią choroby uwarunkowanej genetycznie, tzw. choroby Caffeya, czyli zapalenia okostnej u dziecka w wieku niemowlęcym, objawiającej się bolesnością zajętych kości, ociepleniem i zaczerwienieniem tkanek;
  • zapalenie okostnej zęba może być wynikiem m.in. próchnicy, czyli bakteryjnej choroby zakaźnej tkanek twardych zęba, martwicy miazgi i korzeni zęba, powikłań po leczeniu kanałowym. Zapalenie okostnej okolic szczęki może być również wynikiem problemów z dziąsłami, np. zapaleniem dziąsła lub komplikacją po wyrwaniu zęba czy jego mechanicznym uszczerbku.

Zapalenie okostnej: objawy

Dominującymi objawami zapalenia okostnej bez względu na lokalizację, są silne dolegliwości bólowe, często o charakterze promieniującym w okolicy źródła bólu. Dodatkowo obserwuje się opuchliznę, podwyższoną temperaturę miejscową ciała lub gorączkę, zaczerwienienia skóry, dreszcze, osłabienie, złe samopoczucie. Z kolei do objawów zapalenia okostnej zęba dodatkowo zalicza się m.in. ból zęba i obrzęk promieniujące do szczęki, a nawet do zatok przynosowych i czołowych, bóle głowy, trudności w mówieniu, jedzeniu i piciu czy przełykaniu.

Zobacz także

Co na zapalenie okostnej? Leczenie

Leczenie zapalenia okostnej należy rozpocząć od postawienia diagnozy. Postępowanie przyczynowe skupia się na ustaleniu źródła choroby i jego eliminacji:

  • w przypadku zakażenia drobnoustrojami prowadzi się intensywną farmakoterapię, najczęściej w postaci antybiotyku leków przeciwzapalnych i łagodzących dolegliwości bólowe, a w konsekwencji również objawy towarzyszące; przewlekłe zapalenie okostnej wymaga specjalistycznych środków.
  • antybiotyk na zapalenie okostnej zęba często podawany jest w formie zastrzyków bezpośrednio w zajęte miejsce;
  • operacja chirurgiczna polecana jest w zaawansowanych przypadkach choroby zęba; zabieg polega na usunięciu zęba lub rekonstrukcji tkanek złamanej kości i usztywnieniu jej odłamów;
  • fizykoterapia, czyli zabiegi mające na celu przyspieszenie ustąpienia stanu zapalnego okostnej i regenerację tkanek kości, ograniczenie postępu choroby i złagodzenie objawów choroby poprzez np. laseroterapię, zimne okłady żelowe bądź masaże lodem.

Domowe sposoby na zapalenie okostnej

Specjalistyczne leczenie można uzupełnić o domowe sposoby łagodzenia dolegliwości, np. zimne okłady miejsca bólu kości czy rumiankowe płukanki jamy ustnej w przypadku zapalenia okostnej zębów i szczęki.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?