Przejdź do treści

Cyklotymia – przyczyny, objawy i leczenie zaburzeń emocjonalnych

Blondynka w długich włosach w szarej bluzce stoi i uśmiecha się do zdjęcia.
Fot. Cookie Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionki AstraZeneca/ Getty
AstraZeneca odwołała dostawę szczepionek do Polski. „To sytuacja absolutnie skandaliczna”
Kubek termiczny
Zwróć uwagę na oznaczenia plastikowych opakowań. Niektóre mogą wydzielać toksyny!
Covaxin
Pierwsza indyjska szczepionka przeciw COVID-19 skuteczna w 81 proc.
Dolly Parton
Dolly Parton śpiewająco szczepi się na COVID-19. „Błagam cię, nie wahaj się”
O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Cyklotymia w przebiegu przypomina nieco chorobę afektywną dwubiegunową. Jest od niej łagodniejsza. Epizody lekkiej depresji – dystymii występują cyklicznie na zmianę z symptomami hipomanii (rodzaj manii o mniejszej intensywności).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Cyklotymia jest rzadkim zaburzeniem afektywnym występującym u około 0,4%–1% populacji. Objawy cyklotymii nie mają związku z wydarzeniami życiowymi, a otoczenie (rodzina i przyjaciele) nie dostrzegają choroby bliskiego. Osobowość cyklotymiczna ujawnia się najczęściej w młodości, chociaż niektóre przypadki diagnozowane są dopiero w wieku dojrzałym.

Przyczyny cyklotymii

Jednoznaczne przyczyny pojawienia się cyklotymii nie są jeszcze do końca poznane. W związku z tym, że choroba afektywna dwubiegunowa oraz depresja często pojawiają się w obrębie tej samej rodziny, uważa się, że i cyklotymia może mieć podłoże genetyczne. Inna hipoteza mówi o wystąpieniu choroby po przeżyciu traumatycznego wydarzenia lub przewlekłego i silnego stresu. Istnieje jeszcze teoria mówiąca o zaburzeniu w ilości widzialnych neurotransmiterów w mózgu.

Objawy cyklotymii

Cyklotymia jest zbliżona do choroby afektywnej dwubiegunowej, ma jednak mniejsze nasilenie. Ich symptomy są dość zbliżone i dzielą się na fazę łagodnej depresji (inaczej dystymii) oraz fazę hipomanii. W pierwszym przypadku chory może mieć duży problem z podejmowaniem decyzji na własną rękę, często zwraca się z prośbą o pomoc do zaufanej osoby, nawet w najbardziej banalnych sytuacjach. Wykształca w sobie także duże poczucie winy, co związane jest z niskim poczuciem własnej wartości. Często cechuje się pesymistycznym podejściem do życia i w takich okresach nie ma nadziei na lepszą przyszłość. W fazie łagodnej depresji występuje również obniżona motywacja do życia, izolacja społeczna oraz uczucie ciągłego zmęczenia i senności. Nieustanny smutek może doprowadzić chorego do próby samobójczej. Fazy hipomanii na ogół występują na przemian z fazami łagodnej depresji. W tym okresie chory wydaje się zupełnie inną osobą. Tryska dobrym humorem, a nawet zdarza mu się popadać w euforię. Takie „wybuchy” radości są zazwyczaj nieadekwatne do sytuacji, w której chory się znalazł. Wówczas jest pewny siebie, optymistyczny, cechuje go duża aktywność i wigor. Zwykle jest to okres podejmowania planów życiowych i nowych wyzwań. Nieco ciemniejsza stroną fazy hipomanii jest tendencja do bycia rozrzutnym, wybuchów agresji oraz ochota do podejmowania ryzyka.

Kryteria diagnostyczne

Aby prawidłowo rozpoznać cyklotymię, wymagane jest minimum dwuletnie utrzymywanie się niestabilności nastroju z fazami depresji i hipomanii, z okresami normalnego zachowania lub bez nich. Ważne jest też to, aby żaden z epizodów manii i depresji nie narastał do rangi umiarkowanego lub ciężkiego. Psychiatra musi wykluczyć występowanie innych zaburzeń natury psychicznej, np. schizofrenię lub osobowość borderline. Chory nie może znajdować się pod wpływem środków psychoaktywnych.

Zobacz także

Leczenie cyklotymii

Na ogół okresy łagodnej depresji są częste niż okresy hipomanii. Nie ma jednego, konkretnego leku, który byłby stworzony do leczenia cyklotymii. W zależności od potrzeby pacjenta lekarz może zalecić stosowanie farmaceutyków stabilizujących nastrój. Raczej nierekomendowane jest przepisywanie silnych leków antydepresyjnych, o ile schorzenie nie rozwinie się w pełnoobjawową depresję. Bywa i tak, że cyklotymia przechodzi płynnie w rozwój choroby afektywnej dwubiegunowej. Wówczas włączenie leczenia farmakologicznego i psychoterapii jest koniecznością. W tym drugim przypadku pomocna okazuje się terapia behawioralno-poznawcza. W zależności od potrzeb jest ona indywidualna lub grupowa. Chory ma zadanie skupić się na przekształceniu myśli negatywnych w pozytywne. Mimo że w teorii nie wydaje się to trudne, to proces leczenia wymaga czasu i cierpliwości. Terapeuci stosują również wiele technik relaksacyjnych, w tym naukę oddychania. Większość osób cierpiących na cyklotymię boryka się z nią przez całe życie. Tym samym leczenie może trwać nieustannie – szczególnie w okresie nawrotów niepokojących objawów. Leczenie podtrzymujące wymaga jednak od chorego porzucenia wszelkich środków powodujących u niego uzależnienie. Alkoholizm lub narkomania mogą bowiem nasilić objawy cyklotymii.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak

Monika Kotlarek i jej książka „Borderline, czyli jedną nogą nad przepaścią” już w księgarniach. Mamy patronat medialny!

Wenlafaksyna – działanie, skutki uboczne, odstawienie

Depresja u dzieci i nastolatków nasiliła się w czasie pandemii COVID-19. Jakie sygnały powinny cię zaniepokoić?

W czasie pandemii nasiliły się objawy depresji u dzieci i młodzieży. Jakie sygnały powinny cię zaniepokoić?

Anna Charko: Życie z chorobą jest jak wyprawa w Himalaje

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Lek. Aleksandra Pięta: choroby psychiczne to najprawdziwsze, pełnoprawne i niestety nadal zbierające ogromne żniwo choroby

Lek. Aleksandra Pięta: choroby psychiczne to najprawdziwsze, pełnoprawne i niestety nadal zbierające ogromne żniwo choroby

Polska Akademia Nauk potwierdza: pandemia negatywnie wpłynęła na zdrowie psychiczne

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

ADD – co to jest, objawy, rozpoznanie, leczenie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Nieekspertka o depresji: gdybym przyszła z wielką, krwawiącą raną w nodze, łatwiej byłoby zrozumieć, że mnie boli

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Cukrzyca może zmienić naszą osobowość

Terapia zajęciowa – przebieg, korzyści, rodzaje terapii

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

10 najważniejszych filmów o depresji

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?