Przejdź do treści

Cyklotymia – przyczyny, objawy i leczenie zaburzeń emocjonalnych

Blondynka w długich włosach w szarej bluzce stoi i uśmiecha się do zdjęcia.
Fot. Cookie Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Efektywne kardio – czyli co?
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni

Cyklotymia w przebiegu przypomina nieco chorobę afektywną dwubiegunową. Jest od niej łagodniejsza. Epizody lekkiej depresji – dystymii występują cyklicznie na zmianę z symptomami hipomanii (rodzaj manii o mniejszej intensywności).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Cyklotymia jest rzadkim zaburzeniem afektywnym występującym u około 0,4%–1% populacji. Objawy cyklotymii nie mają związku z wydarzeniami życiowymi, a otoczenie (rodzina i przyjaciele) nie dostrzegają choroby bliskiego. Osobowość cyklotymiczna ujawnia się najczęściej w młodości, chociaż niektóre przypadki diagnozowane są dopiero w wieku dojrzałym.

Przyczyny cyklotymii

Jednoznaczne przyczyny pojawienia się cyklotymii nie są jeszcze do końca poznane. W związku z tym, że choroba afektywna dwubiegunowa oraz depresja często pojawiają się w obrębie tej samej rodziny, uważa się, że i cyklotymia może mieć podłoże genetyczne. Inna hipoteza mówi o wystąpieniu choroby po przeżyciu traumatycznego wydarzenia lub przewlekłego i silnego stresu. Istnieje jeszcze teoria mówiąca o zaburzeniu w ilości widzialnych neurotransmiterów w mózgu.

Objawy cyklotymii

Cyklotymia jest zbliżona do choroby afektywnej dwubiegunowej, ma jednak mniejsze nasilenie. Ich symptomy są dość zbliżone i dzielą się na fazę łagodnej depresji (inaczej dystymii) oraz fazę hipomanii. W pierwszym przypadku chory może mieć duży problem z podejmowaniem decyzji na własną rękę, często zwraca się z prośbą o pomoc do zaufanej osoby, nawet w najbardziej banalnych sytuacjach. Wykształca w sobie także duże poczucie winy, co związane jest z niskim poczuciem własnej wartości. Często cechuje się pesymistycznym podejściem do życia i w takich okresach nie ma nadziei na lepszą przyszłość. W fazie łagodnej depresji występuje również obniżona motywacja do życia, izolacja społeczna oraz uczucie ciągłego zmęczenia i senności. Nieustanny smutek może doprowadzić chorego do próby samobójczej. Fazy hipomanii na ogół występują na przemian z fazami łagodnej depresji. W tym okresie chory wydaje się zupełnie inną osobą. Tryska dobrym humorem, a nawet zdarza mu się popadać w euforię. Takie „wybuchy” radości są zazwyczaj nieadekwatne do sytuacji, w której chory się znalazł. Wówczas jest pewny siebie, optymistyczny, cechuje go duża aktywność i wigor. Zwykle jest to okres podejmowania planów życiowych i nowych wyzwań. Nieco ciemniejsza stroną fazy hipomanii jest tendencja do bycia rozrzutnym, wybuchów agresji oraz ochota do podejmowania ryzyka.

Kryteria diagnostyczne

Aby prawidłowo rozpoznać cyklotymię, wymagane jest minimum dwuletnie utrzymywanie się niestabilności nastroju z fazami depresji i hipomanii, z okresami normalnego zachowania lub bez nich. Ważne jest też to, aby żaden z epizodów manii i depresji nie narastał do rangi umiarkowanego lub ciężkiego. Psychiatra musi wykluczyć występowanie innych zaburzeń natury psychicznej, np. schizofrenię lub osobowość borderline. Chory nie może znajdować się pod wpływem środków psychoaktywnych.

Zobacz także

Leczenie cyklotymii

Na ogół okresy łagodnej depresji są częste niż okresy hipomanii. Nie ma jednego, konkretnego leku, który byłby stworzony do leczenia cyklotymii. W zależności od potrzeby pacjenta lekarz może zalecić stosowanie farmaceutyków stabilizujących nastrój. Raczej nierekomendowane jest przepisywanie silnych leków antydepresyjnych, o ile schorzenie nie rozwinie się w pełnoobjawową depresję. Bywa i tak, że cyklotymia przechodzi płynnie w rozwój choroby afektywnej dwubiegunowej. Wówczas włączenie leczenia farmakologicznego i psychoterapii jest koniecznością. W tym drugim przypadku pomocna okazuje się terapia behawioralno-poznawcza. W zależności od potrzeb jest ona indywidualna lub grupowa. Chory ma zadanie skupić się na przekształceniu myśli negatywnych w pozytywne. Mimo że w teorii nie wydaje się to trudne, to proces leczenia wymaga czasu i cierpliwości. Terapeuci stosują również wiele technik relaksacyjnych, w tym naukę oddychania. Większość osób cierpiących na cyklotymię boryka się z nią przez całe życie. Tym samym leczenie może trwać nieustannie – szczególnie w okresie nawrotów niepokojących objawów. Leczenie podtrzymujące wymaga jednak od chorego porzucenia wszelkich środków powodujących u niego uzależnienie. Alkoholizm lub narkomania mogą bowiem nasilić objawy cyklotymii.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej