Przejdź do treści

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Aborcja eugeniczna / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta na szczepieniu
EMA zatwierdziła trzecią dawkę szczepionki na COVID-19 Moderny dla osób pełnoletnich
Odporność na COVID-19 zapisana w genach? W badania zaangażowani są polscy naukowcy
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Osoby zaszczepione nie będą testowane przed przyjęciem lub wpuszczeniem do szpitala
Waldemar Kraska zapowiada zmiany w szpitalach. Dotyczą zaszczepionych przeciwko COVID-19
Bożena Dykiel
Fundacja „Twarze Depresji” zakończyła współpracę z aktorką Bożeną Dykiel

Aborcja eugeniczna uznawana jest przez wiele osób za mechanizm manipulacji społeczeństwem przez ludzi będących przeciwnikami aborcji. Termin ten w Polsce pojawił się po raz pierwszy w latach 90.

Termin aborcja eugeniczna stał się bardzo popularny w Polsce w momencie, gdy ruchy antyaborcyjne stworzyły projekty mające na celu zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej. Wywołało to ogromne wzburzenie dużej części społeczeństwa, w tym głównie kobiet. Chciały one móc decydować o własnym życiu oraz życiu swoich nienarodzonych dzieci, które cierpią na nieuleczalne, letalne choroby, nie mają szans na zdrowe życie. Wówczas przeciwnicy, aby przekonać do swoich racji, zaczęli nazywać takie sztuczne poronienie aborcją eugeniczną.

Czym jest aborcja eugeniczna?

Aby dobrze zrozumieć termin aborcja eugeniczna, warto najpierw dowiedzieć się, czym jest eugenika. Z greki klasycznej to słowo znaczy „dobrze urodzony”. Pojęcie to po raz pierwszy zostało wprowadzone przez brytyjskiego podróżnika oraz antropologa Francisa Galtona w 1869 roku. Stworzył on podział cech dziedzicznych na dobre i złe.

Termin eugeniki odnosił się do selektywnego rozmnażania się zwierząt oraz ludzi, tak aby potomstwo dziedziczyło jak najwięcej dobrych genów czy cech. Według tej teorii osobniki chore z wadami nie powinny się rozmnażać. Mimo iż takie projekt został nazwany dopiero w XX wieku, był stosowany już w starożytności. Typowym przykładem była selekcja noworodków przez Spartan.

Osobniki chore, małe, słabe oraz niepełnosprawne były zabijane. Obecnie eugenika pojmowana jest jako ogólny pogląd na temat biologicznego rozwoju człowieka. Dzięki rozwojowi medycyny i dostępnym technikom manipulowanie ludzkim DNA jest możliwe. Idealiści wierzą, iż niedługo będzie można stworzyć „człowieka idealnego”. Podejście to spotyka się z ogromnym sprzeciwem Kościoła Katolickiego, gdyż jego zdaniem tylko Bóg ma prawo decydować o poczęciu oraz tym, jakim człowiekiem będzie dziecko.

Zgodnie z definicją eugeniki zakończenie ciąży ze względów na choroby lub wady rozwojowe nienarodzonego dziecka nazywane jest aborcją eugeniczną. Do takich schorzeń zaliczamy:

  • trisomię chromosomu 21, czyli zespół Downa – pewnej niepełnosprawności fizycznej towarzyszy opóźnienie umysłowe, które może przybrać trzy formy – lekką, średnią lub ciężką. Osoby z zespołem Downa, ze względu na osłabiony układ odpornościowy, są znacznie bardziej podatne na choroby. Średnio takie osoby przeżywają 25–30 lat;
  • trisomię chromosomu 18, czyli zespół Edwardsa – jedynie 5 proc. dzieci z tym zespołem jest w stanie przetrwać cały okres ciąży i dożyć do porodu. Żyją maksymalnie 1 rok. Nie do końca poznane jest to, co czują i w jaki sposób postrzegają świat. Schorzenie to charakteryzuje się licznymi deformacjami oraz anomaliami w budowie anatomicznej;
  • trisomię chromosomu 13, czyli zespół Patau – jest to choroba powodująca u dzieci przewlekły, uciążliwy ból. Wiele ciąż kończy się poronieniem lub obumarciem płodu. Około 70 proc. nie dożywa 6 miesięcy po urodzeniu;
  • trisomię chromosomu 8, czyli zespół Warkany’ego – choroba ta uniemożliwia dziecku przeżycie. W momencie postawienia diagnozy rodzice oczekują na moment, kiedy płód obumrze.

Diagnostyka trisomii polega na wykonaniu badań screeningowych oraz przeprowadzeniu inwazyjnych badań prenatalnych, najczęściej amniopunkcji, czyli nakłuciu igłą powłok brzusznych matki, pobraniu próbki płynu owodniowego oraz poddaniu go badaniom. Wyniki tych badań potwierdzają lub wykluczają trisomie. Są one chorobami nieodwracalnymi.

  • acefalię i mikrocefalię tak samo jak wszystkie powyżej wymienione trisomie należą one do nieodwracalnych ciężkich uszkodzeń płodu. Te dwie jednostki chorobowe określają stan, w którym nie wykształca się głowa oraz mózg, mogą powstać jedynie fragmenty lub zalążki, jednak dzieci nie mają szansy na przeżycie.

Aborcja eugeniczna – czy jest legalna?

Termin aborcja eugeniczna nie ma mocy prawnej. Status prawny aborcji określa ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z dnia 7 stycznia z 1993 roku. Aktualnie w Polsce aborcja jest nielegalna, istnieje jednak kilka sytuacji, które stanowią odstępstwo od tego prawa. Dzieje się tak, kiedy:

  • ciąża stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia matki;
  • pojawiły się ciężkie, nieodwracalne upośledzenia, uszkodzenia płodu lub choroby zagrażające bezpośrednio życiu płodu. Decyzję o możliwości przeprowadzenia terminacji ciąży podejmuje lekarz lub specjalnie powołana do tego komisja, jednak ostateczna decyzja należy do rodziców. Takie przerwanie ciąży jest określane mianem aborcji eugenicznej.
  • ciąża jest efektem przemocy kazirodczej lub gwałtu. Aby jednak móc usunąć taką ciążę, daną sytuację potwierdzić musi prokurator.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny decydował o dopuszczalności usunięcia ciąży w przypadku ciężkiego upośledzenia płodu. Orzekł, że zaskarżone przepisy są niekonstytucyjne, co doprowadzi do niemal całkowitego zakazu legalnej aborcji w Polsce. To pierwsza w historii zmiana w wypracowanym w 1993 roku kompromisie aborcyjnym.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Bóle brzucha mogą być objawem choroby wywołanej przez pasożyty

Pasożyty ludzkie (owsiki, tasiemce, glista, lamblia) – objawy

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Kobieta z bolącym brzuchem

Przepuklina – co to jest, rodzaje, objawy i leczenie

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku