Przejdź do treści

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Aborcja eugeniczna / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
para w kuchni
20 sposobów, żeby mieć lepszy seks po 40-tce
Ludzie w wodzie
„’Ucho pływaka' to rodzaj zapalenia, któremu sprzyjają wakacyjne, wodne szaleństwa” – ostrzega pediatra Ewa Miśko-Wąsowska
Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne
Maja Bohosiewicz
Maja Bohosiewicz wyznała, że zmaga się z FOMO. „Uczę się, że nie ścigam się w zawodach o najciekawsze życie na świecie”
Kobieta po szczepieniu
Minister zdrowia: dopuszczamy możliwość mieszania szczepionek na COVID-19

Aborcja eugeniczna uznawana jest przez wiele osób za mechanizm manipulacji społeczeństwem przez ludzi będących przeciwnikami aborcji. Termin ten w Polsce pojawił się po raz pierwszy w latach 90.

Termin aborcja eugeniczna stał się bardzo popularny w Polsce w momencie, gdy ruchy antyaborcyjne stworzyły projekty mające na celu zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej. Wywołało to ogromne wzburzenie dużej części społeczeństwa, w tym głównie kobiet. Chciały one móc decydować o własnym życiu oraz życiu swoich nienarodzonych dzieci, które cierpią na nieuleczalne, letalne choroby, nie mają szans na zdrowe życie. Wówczas przeciwnicy, aby przekonać do swoich racji, zaczęli nazywać takie sztuczne poronienie aborcją eugeniczną.

Czym jest aborcja eugeniczna?

Aby dobrze zrozumieć termin aborcja eugeniczna, warto najpierw dowiedzieć się, czym jest eugenika. Z greki klasycznej to słowo znaczy „dobrze urodzony”. Pojęcie to po raz pierwszy zostało wprowadzone przez brytyjskiego podróżnika oraz antropologa Francisa Galtona w 1869 roku. Stworzył on podział cech dziedzicznych na dobre i złe.

Termin eugeniki odnosił się do selektywnego rozmnażania się zwierząt oraz ludzi, tak aby potomstwo dziedziczyło jak najwięcej dobrych genów czy cech. Według tej teorii osobniki chore z wadami nie powinny się rozmnażać. Mimo iż takie projekt został nazwany dopiero w XX wieku, był stosowany już w starożytności. Typowym przykładem była selekcja noworodków przez Spartan.

Osobniki chore, małe, słabe oraz niepełnosprawne były zabijane. Obecnie eugenika pojmowana jest jako ogólny pogląd na temat biologicznego rozwoju człowieka. Dzięki rozwojowi medycyny i dostępnym technikom manipulowanie ludzkim DNA jest możliwe. Idealiści wierzą, iż niedługo będzie można stworzyć „człowieka idealnego”. Podejście to spotyka się z ogromnym sprzeciwem Kościoła Katolickiego, gdyż jego zdaniem tylko Bóg ma prawo decydować o poczęciu oraz tym, jakim człowiekiem będzie dziecko.

Zgodnie z definicją eugeniki zakończenie ciąży ze względów na choroby lub wady rozwojowe nienarodzonego dziecka nazywane jest aborcją eugeniczną. Do takich schorzeń zaliczamy:

  • trisomię chromosomu 21, czyli zespół Downa – pewnej niepełnosprawności fizycznej towarzyszy opóźnienie umysłowe, które może przybrać trzy formy – lekką, średnią lub ciężką. Osoby z zespołem Downa, ze względu na osłabiony układ odpornościowy, są znacznie bardziej podatne na choroby. Średnio takie osoby przeżywają 25–30 lat;
  • trisomię chromosomu 18, czyli zespół Edwardsa – jedynie 5 proc. dzieci z tym zespołem jest w stanie przetrwać cały okres ciąży i dożyć do porodu. Żyją maksymalnie 1 rok. Nie do końca poznane jest to, co czują i w jaki sposób postrzegają świat. Schorzenie to charakteryzuje się licznymi deformacjami oraz anomaliami w budowie anatomicznej;
  • trisomię chromosomu 13, czyli zespół Patau – jest to choroba powodująca u dzieci przewlekły, uciążliwy ból. Wiele ciąż kończy się poronieniem lub obumarciem płodu. Około 70 proc. nie dożywa 6 miesięcy po urodzeniu;
  • trisomię chromosomu 8, czyli zespół Warkany’ego – choroba ta uniemożliwia dziecku przeżycie. W momencie postawienia diagnozy rodzice oczekują na moment, kiedy płód obumrze.

Diagnostyka trisomii polega na wykonaniu badań screeningowych oraz przeprowadzeniu inwazyjnych badań prenatalnych, najczęściej amniopunkcji, czyli nakłuciu igłą powłok brzusznych matki, pobraniu próbki płynu owodniowego oraz poddaniu go badaniom. Wyniki tych badań potwierdzają lub wykluczają trisomie. Są one chorobami nieodwracalnymi.

  • acefalię i mikrocefalię tak samo jak wszystkie powyżej wymienione trisomie należą one do nieodwracalnych ciężkich uszkodzeń płodu. Te dwie jednostki chorobowe określają stan, w którym nie wykształca się głowa oraz mózg, mogą powstać jedynie fragmenty lub zalążki, jednak dzieci nie mają szansy na przeżycie.

Aborcja eugeniczna – czy jest legalna?

Termin aborcja eugeniczna nie ma mocy prawnej. Status prawny aborcji określa ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z dnia 7 stycznia z 1993 roku. Aktualnie w Polsce aborcja jest nielegalna, istnieje jednak kilka sytuacji, które stanowią odstępstwo od tego prawa. Dzieje się tak, kiedy:

  • ciąża stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia matki;
  • pojawiły się ciężkie, nieodwracalne upośledzenia, uszkodzenia płodu lub choroby zagrażające bezpośrednio życiu płodu. Decyzję o możliwości przeprowadzenia terminacji ciąży podejmuje lekarz lub specjalnie powołana do tego komisja, jednak ostateczna decyzja należy do rodziców. Takie przerwanie ciąży jest określane mianem aborcji eugenicznej.
  • ciąża jest efektem przemocy kazirodczej lub gwałtu. Aby jednak móc usunąć taką ciążę, daną sytuację potwierdzić musi prokurator.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny decydował o dopuszczalności usunięcia ciąży w przypadku ciężkiego upośledzenia płodu. Orzekł, że zaskarżone przepisy są niekonstytucyjne, co doprowadzi do niemal całkowitego zakazu legalnej aborcji w Polsce. To pierwsza w historii zmiana w wypracowanym w 1993 roku kompromisie aborcyjnym.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?