Przejdź do treści

Czym jest dyskineza – rodzaje, przyczyny, obraz dolegliwości

kobieta, która źle się czuje
Fot. Viacheslav Iakobchuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog
4 sposoby na pogodzenie się
Jak się skutecznie pogodzić? Skorzystaj ze wskazówek psychologa
Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania
Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo

Dyskineza to zaburzenie neurologiczne polegające na wykonywaniu nieskoordynowanych i niezależnych od woli pacjenta ruchów mięśni głównie kończyn, w obrębie tułowia lub w obrębie głowy a także narządów wewnętrznych – np. dyskineza pęcherzyka żółciowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Powstanie dyskinezy zwykle łączone jest z długotrwałym przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, jako efekt uboczny wpływu ich substancji chemicznych na struktury nerwowe centralnego układu nerwowego. Mogą się również rozwijać się na tle chorób przewlekłych i genetycznych. Dyskinezy są wymagające w leczeniu ze względu na to, że stanowią objaw, a nie samodzielną jednostkę chorobową.

Kobieta obejmująca się wokół głowy

Czym są dyskinezy?

Dyskinezy to grupy zaburzeń ruchowych, charakteryzujące się występowaniem krótkich epizodów nieskoordynowanych i mimowolnych ruchów mięśni kończyn i całego ciała oraz niektórych narządów wewnętrznych. Dyskineza może stanowić zaburzenie na tle neurologicznym, powstałe na skutek działania substancji przeciwpsychotycznych, głównie z grupy neuroleptyków, tzw. dyskineza polekowa, bądź jako objaw chorób przewlekłych ośrodkowego układu nerwowego, np. dyskineza w chorobie Parkinsona, innych typów parkinsonizmu lub jednostek dotyczących zaburzeń pracy jąder podkorowych mózgowia. Do przyczyn dyskinezy zalicza się również uwarunkowania genetyczne, m.in. dyskineza rzęsek.

Dyskineza – charakter zaburzenia

Dyskineza może objawiać się poprzez cztery charakterystyczne obrazy ruchów mimowolnych:

  • tiki, czyli nagłe, krótkotrwałe, niekontrolowane i powtarzalne ruchy mięśni lub wokalizacje, np. wysuwanie i chowanie języka, zaciskanie i rozluźnianie warg, chrząkanie,
  • drżenia, czyli rytmiczna aktywność mięśni o małej amplitudzie, ale wysokiej częstotliwości, dotyczące głównie rąk, głowy, warg, języka oraz kończyn dolnych,
  • dystonie, czyli skurcze mięśni objawiające się w postaci wyginania, prężenia i skręcania różnych partii ciała,
  • pląsawica, czyli nagłe, szybkie lub powolne, niezależne od woli ruchy głównie dystalnych części kończyn, często kojarzone z tańcem,
  • postacie mieszane, czyli konstelacje różnego rodzaju niekontrolowanych skurczy.

Zobacz także

Rodzaje dyskinezy

Dyskineza odnosi się głównie do mięśni kończyn i twarzy, jednak jest związana również z niektórymi narządami wewnętrznymi i częściami ciała. Najczęściej występujące rodzaje dyskinezy to:

  • wczesna dyskineza – charakteryzuje się krótkim samoograniczającym przebiegiem napadów mimowolnych ruchów po jednej stronie ciała lub zamiennie, z tendencją do obustronności i utrwalenia oraz postępu do postaci dyskinezy późnej;
  • późna dyskineza – objawia się głównie pląsawiczym charakterem ruchów kończyn oraz tikami, np. mlaskaniem, ssaniem warg, skurczem mięśni twarzy, drżeniem rąk. Dyskineza tego typu to tzw. dyskineza polekowa lub dyskineza parkinsonowska, rozwijająca się na skutek długotrwałego zażywania środków neuroleptycznych lub antydopaminowych, wpływających na napęd ruchowy organizmu, koordynację ruchową oraz napięcie mięśni;
  • pierwotna dyskineza rzęsek – oznacza genetycznie uwarunkowaną chorobę, podczas której dochodzi do nieprawidłowej budowy rzęsek pokrywających urzęsione nabłonki organizmu, m.in.: górne drogi oddechowe, tchawicę i oskrzela, woreczek łzowy, jajowody, kanaliki wyprowadzające z jąder i najądrzy. Dyskineza rzęsek, czyli ich nieprawidłowa ruchomość, może prowadzić do gromadzenia się nadmiernej ilości śluzu w drogach oddechowych, którego zaleganie sprzyja rozwojowi infekcji bakteryjnych, czego objawami są: przewlekły kaszel, nieżyt nosa, polipy nosowe, nadciśnienie płucne. Z kolei dyskineza rzęsek narządów rodnych może prowadzić do niepłodności, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, ze względu na upośledzoną ruchomość plemników oraz ograniczoną motoryczność jajowodów transportujących komórkę jajową do jamy macicy;
  • dyskineza łopatki – oznacza zaburzenie jej neutralnego ustawienia bądź upośledzenie ruchomości w trakcie pracy, objawiające się nadmiernym odstawaniem lub nieprawidłowym odwodzeniem czy rotacją, powstałe w wyniku zaburzeń funkcjonowania struktur w obrębie kompleksu barkowego, wad postawy i długotrwałego unieruchomienia;
  • dyskineza jelita grubego – oznacza zaburzenia funkcji jelita, zakłócające jednocześnie funkcjonowanie innych narządów trawiennych i prowadzące do nieprzyjemnych objawów somatycznych związanych z zaleganiem niestrawionych, toksycznych dla organizmu resztek pokarmu w świetle jelita;
  • dyskineza woreczka czy pęcherzyka żółciowego – oznacza zaburzenia motoryki i funkcji dróg żółciowych.
  • Dyskineza serca – oznacza zaburzenia kurczliwości mięśnia sercowego, co może ewoluować w przewlekłe choroby niedokrwienne i wieńcowe, kardiomiopatie czy zapalenie serca. Spadek kurczliwości narządu skutkuje upośledzeniem frakcji wyrzutowej, odczuwane zwykle jako pogorszenie wydolności wysiłkowej, czyli szybszą męczliwość.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz nakładający na plecy kobiety pijawkę, w celu wykonania hirudoterapii

W jakim celu wykonuje się hirudoterapię? Szanse i zagrożenia związane z leczeniem pijawkami lekarskimi

Kobieta na zabiegu peelingiem enzymatycznym

Jak działa peeling enzymatyczny? Efekty, przebieg zabiegu, wskazania i przeciwwskazania

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Na czym polega sedacja i w jakim celu się ją stosuje? Rodzaje, bezpieczeństwo i wskazania do sedacji

Kobieta na zabiegu osoczem bogatopłytkowym

Leczenie osoczem bogatopłytkowym – wszechstronne zastosowanie i efekty preparatu krwiopochodnego

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?