Przejdź do treści

Czym jest dyskineza – rodzaje, przyczyny, obraz dolegliwości

kobieta, która źle się czuje
Fot. Viacheslav Iakobchuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twoja przyjaciółka się kaleczy
Twoja przyjaciółka się kaleczy? Oto 5 rzeczy, które warto jej powiedzieć, a także 3, których mówić nie wolno
Jak schudnąć, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Jak bezpiecznie i skutecznie się odchudzać, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Wegetariańskie leczo - papryka górą!
Przepis na wegetariańskie leczo z papryką
Ćwiczenia na wzmocnienie pleców. Propozycje trenerki Kasi Bigos
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie

Dyskineza to zaburzenie neurologiczne polegające na wykonywaniu nieskoordynowanych i niezależnych od woli pacjenta ruchów mięśni głównie kończyn, w obrębie tułowia lub w obrębie głowy a także narządów wewnętrznych – np. dyskineza pęcherzyka żółciowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Powstanie dyskinezy zwykle łączone jest z długotrwałym przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, jako efekt uboczny wpływu ich substancji chemicznych na struktury nerwowe centralnego układu nerwowego. Mogą się również rozwijać się na tle chorób przewlekłych i genetycznych. Dyskinezy są wymagające w leczeniu ze względu na to, że stanowią objaw, a nie samodzielną jednostkę chorobową.

Kobieta obejmująca się wokół głowy

Czym są dyskinezy?

Dyskinezy to grupy zaburzeń ruchowych, charakteryzujące się występowaniem krótkich epizodów nieskoordynowanych i mimowolnych ruchów mięśni kończyn i całego ciała oraz niektórych narządów wewnętrznych. Dyskineza może stanowić zaburzenie na tle neurologicznym, powstałe na skutek działania substancji przeciwpsychotycznych, głównie z grupy neuroleptyków, tzw. dyskineza polekowa, bądź jako objaw chorób przewlekłych ośrodkowego układu nerwowego, np. dyskineza w chorobie Parkinsona, innych typów parkinsonizmu lub jednostek dotyczących zaburzeń pracy jąder podkorowych mózgowia. Do przyczyn dyskinezy zalicza się również uwarunkowania genetyczne, m.in. dyskineza rzęsek.

Dyskineza – charakter zaburzenia

Dyskineza może objawiać się poprzez cztery charakterystyczne obrazy ruchów mimowolnych:

  • tiki, czyli nagłe, krótkotrwałe, niekontrolowane i powtarzalne ruchy mięśni lub wokalizacje, np. wysuwanie i chowanie języka, zaciskanie i rozluźnianie warg, chrząkanie,
  • drżenia, czyli rytmiczna aktywność mięśni o małej amplitudzie, ale wysokiej częstotliwości, dotyczące głównie rąk, głowy, warg, języka oraz kończyn dolnych,
  • dystonie, czyli skurcze mięśni objawiające się w postaci wyginania, prężenia i skręcania różnych partii ciała,
  • pląsawica, czyli nagłe, szybkie lub powolne, niezależne od woli ruchy głównie dystalnych części kończyn, często kojarzone z tańcem,
  • postacie mieszane, czyli konstelacje różnego rodzaju niekontrolowanych skurczy.

Zobacz także

Rodzaje dyskinezy

Dyskineza odnosi się głównie do mięśni kończyn i twarzy, jednak jest związana również z niektórymi narządami wewnętrznymi i częściami ciała. Najczęściej występujące rodzaje dyskinezy to:

  • wczesna dyskineza – charakteryzuje się krótkim samoograniczającym przebiegiem napadów mimowolnych ruchów po jednej stronie ciała lub zamiennie, z tendencją do obustronności i utrwalenia oraz postępu do postaci dyskinezy późnej;
  • późna dyskineza – objawia się głównie pląsawiczym charakterem ruchów kończyn oraz tikami, np. mlaskaniem, ssaniem warg, skurczem mięśni twarzy, drżeniem rąk. Dyskineza tego typu to tzw. dyskineza polekowa lub dyskineza parkinsonowska, rozwijająca się na skutek długotrwałego zażywania środków neuroleptycznych lub antydopaminowych, wpływających na napęd ruchowy organizmu, koordynację ruchową oraz napięcie mięśni;
  • pierwotna dyskineza rzęsek – oznacza genetycznie uwarunkowaną chorobę, podczas której dochodzi do nieprawidłowej budowy rzęsek pokrywających urzęsione nabłonki organizmu, m.in.: górne drogi oddechowe, tchawicę i oskrzela, woreczek łzowy, jajowody, kanaliki wyprowadzające z jąder i najądrzy. Dyskineza rzęsek, czyli ich nieprawidłowa ruchomość, może prowadzić do gromadzenia się nadmiernej ilości śluzu w drogach oddechowych, którego zaleganie sprzyja rozwojowi infekcji bakteryjnych, czego objawami są: przewlekły kaszel, nieżyt nosa, polipy nosowe, nadciśnienie płucne. Z kolei dyskineza rzęsek narządów rodnych może prowadzić do niepłodności, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, ze względu na upośledzoną ruchomość plemników oraz ograniczoną motoryczność jajowodów transportujących komórkę jajową do jamy macicy;
  • dyskineza łopatki – oznacza zaburzenie jej neutralnego ustawienia bądź upośledzenie ruchomości w trakcie pracy, objawiające się nadmiernym odstawaniem lub nieprawidłowym odwodzeniem czy rotacją, powstałe w wyniku zaburzeń funkcjonowania struktur w obrębie kompleksu barkowego, wad postawy i długotrwałego unieruchomienia;
  • dyskineza jelita grubego – oznacza zaburzenia funkcji jelita, zakłócające jednocześnie funkcjonowanie innych narządów trawiennych i prowadzące do nieprzyjemnych objawów somatycznych związanych z zaleganiem niestrawionych, toksycznych dla organizmu resztek pokarmu w świetle jelita;
  • dyskineza woreczka czy pęcherzyka żółciowego – oznacza zaburzenia motoryki i funkcji dróg żółciowych.
  • Dyskineza serca – oznacza zaburzenia kurczliwości mięśnia sercowego, co może ewoluować w przewlekłe choroby niedokrwienne i wieńcowe, kardiomiopatie czy zapalenie serca. Spadek kurczliwości narządu skutkuje upośledzeniem frakcji wyrzutowej, odczuwane zwykle jako pogorszenie wydolności wysiłkowej, czyli szybszą męczliwość.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości