Przejdź do treści

Czym jest kostniak? Jakie są jego rodzaje, objawy i metody leczenia?

Kostniak - Kobieta podczas konsultacji lekarskiej.
bnenin/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne
Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg
Menstruacja w podróży
„Masz okres i szukaj wiatru w polu”. Podróżniczka o dostępności tamponów i podpasek w polskich wsiach i miasteczkach
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Kobieta
„Oddech jest podstawowym i najszybszym sposobem, aby zapanować nad trudnymi emocjami”. Psychoonkolożka wyjaśnia, jak świadomie oddychać
Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach
Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach. Zmarł 12-letni chłopiec

Kostniak (osteoma) to łagodny nowotwór, który powstaje z komórek tworzących kości. Guz wykrywany jest rzadko i może występować u ludzi w każdym wieku. Kostniak jest częściej diagnozowany u dorosłych. Leczenie nowotworu polega na jego chirurgicznym usunięciu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Kostniak może lokalizować się w różnych częściach ciała. Obecności nowotworu mogą nie towarzyszyć żadne uchwytne objawy. Najczęściej występującą dolegliwością u chorych na kostniaka jest ból, spowodowany uciskiem wywieranym na okoliczne tkanki przez rozrastający się guz.

Badania wykrywające mięsaka kości

Czym jest kostniak i jakie są jego rodzaje?

Przyczyny powstania kostniaka nie są znane. Znaczenie w tym przypadku mają czynniki dziedziczne. Schorzeniem, w którym mogą występować kostniaki, jest zespół Gardnera, będący wariantem rodzinnej polipowatości. Choroba ma podłoże genetyczne.

Kostniak (Osteoma) to powoli rosnący guz, uwypuklający się ponad poziom kości, z której powstaje. Może pojawić się w każdej kości ciała, jednak zazwyczaj jest to czaszka. Miejsca, w których nowotwór pojawia się rzadziej, to żebra, kości długie czy miednicy. Zazwyczaj zmiana cechuje się wówczas większymi rozmiarami niż analogiczna w czaszce, gdzie osiąga ok. 1,5–3 cm średnicy. Guz wzrasta powoli. Istnieje hipoteza, według której kostniak nie jest nowotworem, a ograniczonym efektem podokostnowej, odczynowej budowy kości.

Kostniak czaszki zazwyczaj dotyczy jej części twarzowej. Zmiana najczęściej lokalizuje się w zatokach. Guz może być umiejscowiony zarówno we wnętrzu zatoki, jak i w jej sąsiedztwie. Na ogół lokalizuje się w przestrzeniach powyżej nosa. Przykładowe miejsca to zatoka czołowa oraz kość sitowa.

Kostniak kostninowy (Osteoid osteoma) jest łagodnym guzem, który najczęściej umiejscawia się w trzonach i w okolicach końca (w przynasadach) kości długich nóg – udowej i piszczelowej. Zmiana może się również znajdować się w miejscach trudnych do zdiagnozowania za pomocą badań obrazowych, np. w kręgach, kościach stopy czy w krętarzu kości udowej. Kostniak kostninowy charakteryzuje się niewielkimi rozmiarami – osiąga do 2 cm średnicy. Guz statystycznie najczęściej występuje u młodych mężczyzn (średnia wieku to ok. 19 lat).

Kostniak zarodkowy (Osteoblastoma benignum), podobnie jak w przypadku innych kostniaków, może występować w każdej kości. Najczęściej lokalizuje się jednak w kościach długich oraz w kręgosłupie (w łukach kręgowych, a nawet w kręgach). Zmiana najczęściej pojawia się pomiędzy 20 a 30 rokiem życia.

Objawy kostniaka

Często kostniakowi nie towarzyszą żadne dolegliwości. Zazwyczaj występującym symptomem jest ból, spowodowany uciskiem wzrastającego guza na okoliczne tkanki. Zmiana zlokalizowana powierzchownie może być wyczuwalna palpacyjnie. Dolegliwości są również związane z lokalizacją guza oraz z jego typem.

Objawy kostniaka zatok to przede wszystkim ból głowy oraz nawracające zapalenie zatok. Nieprzyjemne dolegliwości zależą również od miejsca guza. Kostniak zatoki czołowej może więc powodować ból w rejonie czoła. Sam guz działa drażniąco na błony śluzowe i może stanowić przeszkodę na drodze odpływu wydzieliny z zatok w kierunku nosa. Predysponuje to do rozwoju nawracających stanów zapalnych. Innym rzadkim objawem kostniaka zatok jest jednostronny wytrzeszcz oka, spowodowany mechanicznym uciskiem nowotworu w rejonie oczodołu.

Objawem kostniaka kostnawego jest ból, który szczególnie nasila się w porach nocnych. Charakterystyczna cecha tego bólu to jego ustępowanie po przyjęciu salicylanów, np. aspiryny. W przypadku kostniaka zarodkowego dolegliwości nie przechodzą po salicylanach. Ból jest dokuczliwy i również występuje w porze nocnej.

Zobacz także

Rozpoznanie kostniaka

W diagnostyce kostniaków podstawę stanowią badania obrazowe. Zdjęcie rentgenowskie (RTG), np. pantomogram wykorzystywany przez stomatologów w procesie planowania leczenia, pozwala nieraz na przypadkowe wykrycie kostniaka żuchwy lub zatok.

W przypadku kostniaka kostnawego na zdjęciu rentgenowskim widoczne jest pogrubienie warstwy korowej kości z jednoczesnym przejaśnieniem w środku. Kostniak zarodkowy charakteryzuje dostrzegalna w badaniu destrukcja kości, która jednocześnie otoczona jest sklerotycznym pogrubieniem. W przypadku utrudnionej diagnostyki zastosowanie znajdują badania radioizotopowe (scyntygrafia).

Leczenie kostniaka i rokowanie

Rokowanie w kostniaku jest najczęściej pomyślne, ponieważ jest to zmiana łagodna, która cechuje się powolnym wzrostem oraz brakiem przerzutów. Duże znaczenie ma lokalizacja nowotworu, która może być związana z kliniczną złośliwością – trudniej uzyskać dostęp do kostniaka w rejonie kręgosłupa niż zlokalizowanego w kości długiej. Leczenie kostniaka polega na chirurgicznym usunięciu zmiany.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Gaździk T., Ortopedia i traumatologia, Warszawa 2010, s. 560–561.
2. Stachura J., Domagała W., Patologia, znaczy słowo o chorobie, tom I, II, Kraków, 2009, s. 1203-1205.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

U gwiazdy serialu "Ania, nie Anna" zdiagnozowano nowotwór piersi. "Jedna na milion"

U gwiazdy serialu „Ania, nie Anna” zdiagnozowano nowotwór piersi. „Jedna na milion”

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta

Pierwszy pacjent na świecie otrzymał szczepionkę na czerniaka

Przyjaciele

Gwiazda „Przyjaciół” James Michael Tyler ma raka prostaty. „W końcu prawdopodobnie mnie to dopadnie”

Choroby piersi – rak sutka, zapalenie, brodawczak i mastopatia

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Międzybłoniak opłucnej – czas przeżycia, przebieg, postępy

Wirus, który stał się „koniem trojańskim”. Nowa technologia dostarcza nadzieję na skuteczne terapie nowotworów i innych schorzeń

Naukowcy zamienili wirusa w „konia trojańskiego”. Tak w przyszłości może wyglądać terapia nowotworów

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?