Przejdź do treści

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca
Czym jest liszajec zakaźny? Fot. JenkoAtaman / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Lady Pasztet o problemie nietrzymania moczu w ciąży
Lady Pasztet: Za 10 czy 15 lat okaże się, że ten niby bagatelizowany problem trzeba leczyć szpitalnie
Trening mięśni dna miednicy / pexels
Czy trening mięśni dna miednicy można robić, stojąc w kolejce na poczcie? Pani Fizjotrener odpowiada
Kobieta siedzi na łóżku i płacze
Dlaczego płacz jest dobry? „Zwalcza bakterie, polepsza wzrok i oczyszcza organizm” – wyjaśnia psycholożka Paulina Koszut
Szczepienia przeciwko grypie. Co powinnaś o nich wiedzieć?
Zaświadczenie do żłobka / pexels
Zaświadczenie do żłobka lub przedszkola. Czy placówka ma prawo go żądać od rodziców?

Liszajec zakaźny jest chorobą o pochodzeniu bakteryjnym. Leczenie obejmuje przede wszystkim antybiotykoterapię miejscową, najczęściej lekami w postaci maści. Liszajec zakaźny częściej występuje u dzieci, jednak zakażenie nie omija też osób dorosłych. U dzieci pojawia się często na skutek kontaktu z chorymi w szkole, przedszkolu czy żłobku.

Co to jest liszajec zakaźny?

Liszajec zakaźny jest chorobą bakteryjną powierzchownych warstw skóry, wywoływaną przez gronkowce Staphylococcus aureus i/lub paciorkowce Streptococcus pyogenes. Infekcja może być pierwotna – rozwijająca się na skórze nieobjętej wcześniej zmianami chorobowymi lub wtórna – bakterie rozwijają się na skórze chorobowo zmienionej, np. w wyniku atopowego zapalenia skóry, ospy wietrznej, grzybicy. Na zmiany skórne, które powstają w czasie choroby, potocznie mówi się „liszaje”.

Zakaźność jest bardzo wysoka, szczególnie w przypadku liszajca zakaźnego u dzieci. Świadczą o tym częste epidemie w żłobkach i przedszkolach.

Przyczyny liszajca zakaźnego

Przyczyną liszajca zakaźnego jest zakażenie bakteryjne. Literatura medyczna wspomina, że nawet 70 proc. przypadków choroby jest wywołana zakażeniem mieszanym – oznacza to, że objawy choroby wywołał zarówno gronkowiec jak i paciorkowce beta-hemolizujące. Jak można się zarazić? Liszajec może rozwinąć się na skutek używanie przedmiotów z bakteriami, zwykły uścisk dłoni lub inną formę kontaktu z osobą chorą. Liszajec zakaźny u dzieci rozprzestrzenia się bardzo szybko, szczególnie podczas wspólnej zabawy w żłobku czy przedszkolu.

Czynniki ryzyka zakażenia liszajcem to m.in.:

  • wiek od 2 do 5 lat,
  • obecność uszkodzeń lub infekcji skóry,
  • osłabiony układ odpornościowy, np. na skutek chorowania na cukrzycę lub przyjmowania leków immunosupresyjnych,
  • częste przebywanie w tłoku lub w miejscach, gdzie możemy mieć kontakt z osobami zakażonymi.

Objawy liszajca zakaźnego

Bardzo często zanim pojawią się charakterystyczne objawy liszajca zakaźnego, występuje katar i lekkie osłabienie. Kolejny etap choroby to zmiany pojawiające się na skórze – najczęściej na jej odsłoniętych partiach, szczególnie:

  • na nosie,
  • wokół ust,
  • przy płytkach paznokciowych,
  • na zgięciach stawów.

Wyróżnia się dwa rodzaje pojawiających się zmian i według nich określany jest rodzaj liszajca zakaźnego – występuje odmiana pęcherzykowa i pęcherzowa.

Liszajec pęcherzowy charakteryzuje się powstawaniem pęcherzy o wielkości kilku centymetrów. Po ich pęknięciu pojawiają się miodowo-żółte strupy, które dość szybko same odpadają i nie pozostawiają po sobie blizn. 

Liszajec pęcherzykowy to z kolei małe pęcherzyki o cienkich ściankach, które szybko pękają. Wypływa z nich żółta, zasychająca ciecz, która później tworzy nadżerki, a krosty pokrywają się strupami. Często zdarza się, że zmiany zlewają się ze sobą, tworząc tym samym większe ogniska. Osoba chora czuje się dobrze – nie odczuwa osłabienia ani bólu, nie występuje podwyższona temperatura, jedyną dolegliwością jest swędzenie.

Okres wylęgania po zakażeniu liszajcem zakaźnym to około 10 dni – mniej więcej po takim czasie na skórze zaczynają być widoczne zmiany.

Zobacz także

Co robić, gdy wystąpią objawy liszajca zakaźnego?

Nieleczony liszajec zakaźny u dorosłych i dzieci cofa się sam – trwać to może od kilku dni do kilku tygodni, jednak ze względu na jego silnie zaraźliwy charakter, poleca się odpowiednią profilaktykę i leczenie. W przypadku zaobserwowania charakterystycznych zmian na skórze należy zgłosić się do lekarza rodzinnego lub dermatologa i zastosować zalecane środki farmakologiczne. Poza terapią zaproponowaną przez lekarza, można również wspomóc się leczeniem domowym. Choć liszajec zakaźny zwykle przechodzi także bez interwencji, leczy się go ze względu na zmniejszenie prawdopodobieństwa powikłań oraz zakażenia innych osób. Wczesna interwencja zapobiega również rozprzestrzenianiu się pęcherzy na większe obszary skóry.

Diagnostyka liszajca zakaźnego

Diagnostyka liszajca zakaźnego zwykle dokonywana jest na podstawie wyglądu zmian skórnych – szczegółowe badania w większości przypadków nie są konieczne. Lekarz powinien skierować pacjenta na pobranie wymazu ze zmian skórnych w sytuacji, gdy zastosowany sposób leczenia liszajca nie przynosi skutku. Badanie laboratoryjne pozwoli wtedy określić, jakie bakterie wywołały chorobę i dostosować do nich skuteczny rodzaj antybiotyku.

Dłonie z chorobą autoimmunologiczną skóry

Leczenie liszajca zakaźnego

Leczenie liszajca zakaźnego u dorosłych oraz dzieci opiera się głównie na zastosowaniu preparatów miejscowych –maści z antybiotykami lub aerozoli, które mają bardzo wysoką skuteczność w przypadku ograniczonych zmian. Antybiotyki stosowane miejscowo przy zakażeniu liszajcem zakaźnym to głównie mupirocyna i bacytracyna. Gdy choroba nie poddaje się leczeniu miejscowemu lub zmiany występują na rozległych obszarach skóry, przeprowadza się leczenie ogólnoustrojowe z wykorzystaniem penicylin półsyntetycznych, cefalosporyn, a w przypadku uczulenia – erytromycyny.

Osoby chore na liszajec zakaźny mogą również stosować domowe metody leczenia, które przyspieszą zdrowienie. Leczenie domowe liszajca zakaźnego opierać się może na zażyciu kąpieli z odrobiną nadmanganianu potasu. Bez recepty dostępne są maści na liszajec zakaźny, które działają przeciwzapalnie i przeciwświądowo. Dodatkowo zmiany skórne warto przemywać za pomocą delikatnych środków odkażających.

Osobom chorym i żyjącym w ich otoczeniu zaleca się zachowanie szczególnej higieny osobistej oraz korzystanie wyłącznie ze swoich przedmiotów. Ubrania i naczynia powinny być myte lub prane w wysokich temperaturach.

Postępowanie w przypadku liszajca zakaźnego

Liszajec jest chorobą zaraźliwą. Przestrzeganie kilku zasad postępowania pomoże zapobiec przeniesieniu zakażenia na inne części ciała oraz pozwoli uniknąć nadmiernego rozprzestrzeniania się liszajca zakaźnego.

  1. Nie chodź do pracy lub szkoły. Unikaj miejsc, w których będziesz miała kontakt z innymi osobami, np. siłowni, basenów, kin. Nie przygotowuj jedzenia dla innych osób.
  2. Zmiany skórne często przemywaj (np. wodą z mydłem) i osuszaj. Przykrywaj je lekko gazą lub bandażem. Staraj się ich nie dotykać ani nie drapać.
  3. Pościel i ręczniki pierz często i w wysokiej temperaturze.
  4. Jeśli liszajec zakaźny występuje u dzieci, regularnie myj ich zabawki wodą z detergentem.
Bakterie pod kontrolą

Powikłania liszajca zakaźnego

Powikłania liszajca zakaźnego są bardzo rzadkie, ale obejmują również poważne problemy zdrowotne. Wśród powikłań choroby wymienić można:

  • sepsę (bakteryjne zakażenie krwi),
  • choroby nerek,
  • szkarlatynę (choroba objawiająca się różową wysypką, bólem, wymiotami),
  • blizny w miejscach występowania zmian skórnych.

Profilaktyka zakażenia liszajcem zakaźnym

Należy zachować szczególną ostrożność, gdy w naszym otoczeniu przebywa osoba chora na liszajec zakaźny. Nie wolno korzystać z jej rzeczy osobistych – kubków, sztućców, ręczników, pościeli. W czasie choroby domownika należy często myć ręce, a gdy chcemy posmarować lub przemyć choremu zmiany skórne, dobrze jest zakładać nitrylowe lub lateksowe rękawiczki. Dobrze, aby osoba chora używała wyłącznie określonych rzeczy (jednej szklanki, jednego zestawu sztućców, talerza itd.). Po wyzdrowieniu odzież, pościel i ręczniki należy wyprać w gorącej wodzie, a następnie wyprasować.

 

Źródła:

  1. Jabłońska S., Chorzelski T. (2002) Choroby skóry dla pacjentów i lekarzy, wydanie V, Warszawa 2002, s. 175, 179–180.
  2. Kawalec W. (2013) Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  3. Geria A. (2010) Aktualne informacje dotyczące liszajca: nowe wyzwanie w erze metycylinooporności, Dermatologia po Dyplomie, 1(6):42-49.
  4. National Health Service (2018) Impetigo.
  5. Centers for Disease Control and Prevention (2020) Impetigo: All You Need to Know.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Kobiety w Indiach

Indie: wykryto przypadki niebezpiecznego wirusa Nipah. Śmiertelność w wyniku zakażenia wynosi 75 procent

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Niezidentyfikowana gorączka zabija dzieci w Indiach. Lekarze poszukują przyczyny nagłej fali zachorowań

Biegunka podróżnych – przyczyny, objawy, leczenie

Choroby tropikalne – przyczyny, objawy i szczepienia

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Sprawdź datę ważności produktów, które masz w domu. Niektóre najprawdopodobniej nie nadają się już do użytku

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Wykryto pierwsze od 25 lat zakażenie ebolą. „To skrajnie niepokojące” – mówi WHO

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Półpasiec rozsiany – przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta

Zdrowie masz w.. nosie? Tak, twój nos ma własny mikrobiom!

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Wirus RSV szerzy się w Wielkiej Brytanii

Nie tylko COVID-19. Inny groźny wirus atakuje małe dzieci

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach

Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach. Zmarł 12-letni chłopiec

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

karma dla psów niebezpieczna dla ludzi

Oporne na antybiotyki bakterie w karmie dla psów. „Zagrożenie dla zdrowia publicznego”

Tabletki antykoncepcyjne chroniące przed HIV i HSV? To pomysł amerykańskich naukowców

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń