Przejdź do treści

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

Wykonywane procesu defibrylacji
Fot. pixelaway / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielka Brytania: Niemal 80 przypadków zarażenia groźną odmianą koronawirusa z Indii
Wskaźnik R dla Polski spadł poniżej jednego – poinformował minister zdrowia. To ważny sygnał dotyczący przebiegu epidemii
Punkty Szczepień Powszechnych – czym są? Gdzie się zaszczepić?
strefy erogenne
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Czy lekarz sam może wybrać, jaką szczepionkę przeciwko koronawirusowi poda pacjentowi? Minister zdrowia wyjaśnia

Zaburzenie rytmu serca jest czasami powodem do przeprowadzenia na pacjencie defibrylacji. Ten zabieg medyczny wykorzystuje zjawiska elektryczne do przywrócenia akcji serca.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Łaciński przedrostek de oznacza zaprzeczenie oraz działanie odwrotne. Defibrylacja zatem to odwrócenie zjawiska migotania komór serca. Migotanie (fibrylacja) i trzepotanie komór to stany patologiczne, podczas których serce nie pracuje prawidłowo i dochodzi do zatrzymania krążenia. Pojawienie się migotania komór zawsze powoduje ustanie przepływu krwi, nawet w dużych tętnicach. Migotanie trwające dłużej niż 3–5 minut nieuchronnie prowadzi do śmierci.

Przyczyny migotania komór

Najczęstszą i najważniejszą przyczyną migotania komór jest zawał mięśnia sercowego. Mogą do niego doprowadzić także inne choroby serca (kardiomiopatia przerostowa, arytmie), jak również zmiany metaboliczne, toksyny, przedawkowanie leków, ekspozycja na prąd elektryczny (wypadek, wyładowania atmosferyczne).

arytmia serca - lekarka rysuje serce i znak bicia serca

Co to jest defibrylacja i na czym polega?

Czy można uruchomić „silnik” człowieka po jego zatrzymaniu? Przy migotaniu harmonijna praca komórek serca zostaje zaburzona, wymykają się one spod kontroli i zaczynają się kurczyć chaotycznie. Jednak zachowana zostaje aktywność elektryczna komórek. To odróżnia migotanie serca od asystolii (brak skurczów), a więc całkowitego zatrzymania akcji serca. Asystolia na zapisie EKG jest rejestrowana jako linia prosta. W przypadku braku szybkiej pomocy migotanie przechodzi w asystolię. Wynika to z faktu, że komórki serca zaczynają cierpieć na głód tlenowy (hipoksję) oraz zostają zatrute przez toksyczne produkty oddychania beztlenowego, co prowadzi do ich śmierci. Defibrylacja wpływa na serce prądem o słabej sile, ale wysokim napięciu. Prowadzi to do stłumienia wszystkich impulsów elektrycznych, których kierunek nie pokrywa się z kierunkiem prądu defibrylatora. Wszystkie patologiczne ogniska pobudzenia zostają zahamowane, a pozostają tylko te, które są zgodne z wektorem normalnej akcji serca. Dzięki temu zostaje przywrócona skuteczna praca mięśnia sercowego.

Defibrylacja u dzieci

U dzieci zatrzymanie krążenia i zaburzenia pracy serca, które wymagałyby zastosowania defibrylacji, są bardzo rzadkie. Na szczęście wiele dostępnych publicznie defibrylatorów AED zostało wyposażonych w specjalne elektrody samoprzylepne dla dzieci lub w oprogramowanie, które pozwala na zmniejszenie podawanej energii do 50–75 J. Defibrylatory takiego typu są rekomendowane do stosowania na dzieciach pomiędzy pierwszym a ósmym rokiem życia. Jeśli jednak nie można wykonać defibrylacji zmniejszoną energią, zaleca się zastosowanie AED dla osób dorosłych również u dzieci powyżej pierwszego roku życia.

Zobacz także

Jak działa defibrylator?

Defibrylator składa się z dwóch elementów: jednostki centralnej i elektrod. W pierwszym energia elektryczna jest akumulowana i przekształcana (siła prądu maleje, a napięcie wzrasta). Elektrody nakłada się na klatkę piersiową i przy wyładowaniu dostarczają do serca prąd elektryczny.

Wiele defibrylatorów jest wyposażonych w monitor elektrokardiograficzny. Umożliwia on rejestrację EKG i ocenę skuteczności wyładowań. Dostępne w miejscach publicznych defibrylatory typu AED zostały zaprojektowane specjalnie do użytku ratującego, który ma jedynie elementarną wiedzę na temat pierwszej pomocy. AED sam analizuje zapis EKG poszkodowanego i stwierdza, kiedy należy przeprowadzić defibrylację.

Nie każde zatrzymanie pracy serca wymaga użycia defibrylatora, czasami jest to wręcz przeciwwskazane. Rytmy do defibrylacji to migotanie komór oraz częstoskurcz komorowy bez tętna. Rytmy nie do defibrylacji to asystolia i aktywność elektryczna bez tętna. W obu przypadkach defibrylacja nie jest w stanie dać pożądanego efektu, jakim jest przywrócenie prawidłowej pracy mięśnia sercowego.

Postępowanie z defibrylatorem

Osoba poszkodowana powinna leżeć na płaskiej powierzchni. Elektrody należy przykleić do klatki piersiowej (w przypadku defibrylacji dziecka należy użyć elektrod pediatrycznych). Ratujący nie może dotykać ciała poszkodowanego ani innych przedmiotów (nawet powierzchni, na której leży poszkodowana osoba). Elektrody umieszcza się po prawej stronie pod obojczykiem i po lewej stronie w linii pachowej środkowej (wtedy siła elektryczna impulsu pokrywa się z kierunkiem normalnej osi elektrycznej serca). Podawane szeregowo wyładowanie ma energię 360 J (w przypadku defibrylatorów jednofazowych) lub 150–200/360 J (w przypadku defibrylatorów dwufazowych). Należy pamiętać, że w przerwach między kolejnymi wyładowaniami kontynuuje się resuscytację krążeniowo-oddechową. Defibrylatory AED są wyposażone w system komend głosowych, dzięki czemu pierwszej pomocy może udzielić każda, nawet niewyszkolona osoba.

Kardiowersja

Kardiowersja jest zabiegiem medycznym wykorzystywanym najczęściej przy migotaniu przedsionków serca. Przy pomocy impulsu elektrycznego używanego krótkotrwale przywraca się prawidłową pracę serca. Zabieg ten wykonywany jest w znieczuleniu, a pacjentowi podaje się dożylnie również środki uspokajające. Przy kardiowersji wykorzystywany jest ten sam sprzęt, co podczas defibrylacji, jednakże zmianie ulegają parametry impulsu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Mariusz Goniewicz: Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2011.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Rehabilitacja kardiologiczna – czym jest i jak przebiega?

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Chroń serce przed chłodem. Zimno może mu poważnie zaszkodzić

Prof. Marzena Dębska / zdj. Lewanowicz

„Jeśli dziecko ma przeżyć, nie można czekać” – mówi prof. Marzena Dębska, która jako jedyna w Polsce wykonuje operacje serca płodu w łonie matki

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty

Hello My Hero. Jesika Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Gorąca kąpiel – za i przeciw. Komu nie służy kąpiel w gorącej wodzie?

Serce w tarapatach. Tych sygnałów nie ignoruj!

Kardiolog dr Michał Chudzik

Zawał szkodzi sercu i… psychice. „To potężna bomba, która spada na człowieka i nie kończy się na szpitalu” – mówi dr n. med. Michał Chudzik

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak wygląda pierwsza pomoc przy wypadku z fajerwerkami?

Fajerwerki. Pierwsza pomoc przy obrażeniach od fajerwerków

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

RBBB (blok prawej odnogi pęczka Hisa) – objawy i leczenie

Kardiowersja elektryczna – co to jest, na czym polega, wskazania

Kobieta siedzi na schodach

Naukowcy podają prosty sposób na sprawdzenie wydolności serca

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności