Przejdź do treści

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

Wykonywane procesu defibrylacji
Fot. pixelaway / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie
Chora kobieta leży na kanapie
Masz zimowy atak alergii? Alergolog wyjaśnia przyczyny i radzi, co zrobić
Kobieta / unsplash
4 pomysły na to, jak ułatwić przyswajanie leków i suplementów diety
Co na prezent dla dziewczynki? Oto 7 pomysłów na prezenty, które uczą niezależności i samoakceptacji!
Stosowanie probiotyków / istock
Kiedy przyjmować probiotyk – przed czy po jedzeniu? Internistka odpowiada

Zaburzenie rytmu serca jest czasami powodem do przeprowadzenia na pacjencie defibrylacji. Ten zabieg medyczny wykorzystuje zjawiska elektryczne do przywrócenia akcji serca.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Łaciński przedrostek de oznacza zaprzeczenie oraz działanie odwrotne. Defibrylacja zatem to odwrócenie zjawiska migotania komór serca. Migotanie (fibrylacja) i trzepotanie komór to stany patologiczne, podczas których serce nie pracuje prawidłowo i dochodzi do zatrzymania krążenia. Pojawienie się migotania komór zawsze powoduje ustanie przepływu krwi, nawet w dużych tętnicach. Migotanie trwające dłużej niż 3–5 minut nieuchronnie prowadzi do śmierci.

Przyczyny migotania komór

Najczęstszą i najważniejszą przyczyną migotania komór jest zawał mięśnia sercowego. Mogą do niego doprowadzić także inne choroby serca (kardiomiopatia przerostowa, arytmie), jak również zmiany metaboliczne, toksyny, przedawkowanie leków, ekspozycja na prąd elektryczny (wypadek, wyładowania atmosferyczne).

arytmia serca - lekarka rysuje serce i znak bicia serca

Co to jest defibrylacja i na czym polega?

Czy można uruchomić „silnik” człowieka po jego zatrzymaniu? Przy migotaniu harmonijna praca komórek serca zostaje zaburzona, wymykają się one spod kontroli i zaczynają się kurczyć chaotycznie. Jednak zachowana zostaje aktywność elektryczna komórek. To odróżnia migotanie serca od asystolii (brak skurczów), a więc całkowitego zatrzymania akcji serca. Asystolia na zapisie EKG jest rejestrowana jako linia prosta. W przypadku braku szybkiej pomocy migotanie przechodzi w asystolię. Wynika to z faktu, że komórki serca zaczynają cierpieć na głód tlenowy (hipoksję) oraz zostają zatrute przez toksyczne produkty oddychania beztlenowego, co prowadzi do ich śmierci. Defibrylacja wpływa na serce prądem o słabej sile, ale wysokim napięciu. Prowadzi to do stłumienia wszystkich impulsów elektrycznych, których kierunek nie pokrywa się z kierunkiem prądu defibrylatora. Wszystkie patologiczne ogniska pobudzenia zostają zahamowane, a pozostają tylko te, które są zgodne z wektorem normalnej akcji serca. Dzięki temu zostaje przywrócona skuteczna praca mięśnia sercowego.

Defibrylacja u dzieci

U dzieci zatrzymanie krążenia i zaburzenia pracy serca, które wymagałyby zastosowania defibrylacji, są bardzo rzadkie. Na szczęście wiele dostępnych publicznie defibrylatorów AED zostało wyposażonych w specjalne elektrody samoprzylepne dla dzieci lub w oprogramowanie, które pozwala na zmniejszenie podawanej energii do 50–75 J. Defibrylatory takiego typu są rekomendowane do stosowania na dzieciach pomiędzy pierwszym a ósmym rokiem życia. Jeśli jednak nie można wykonać defibrylacji zmniejszoną energią, zaleca się zastosowanie AED dla osób dorosłych również u dzieci powyżej pierwszego roku życia.

Zobacz także

Jak działa defibrylator?

Defibrylator składa się z dwóch elementów: jednostki centralnej i elektrod. W pierwszym energia elektryczna jest akumulowana i przekształcana (siła prądu maleje, a napięcie wzrasta). Elektrody nakłada się na klatkę piersiową i przy wyładowaniu dostarczają do serca prąd elektryczny.

Wiele defibrylatorów jest wyposażonych w monitor elektrokardiograficzny. Umożliwia on rejestrację EKG i ocenę skuteczności wyładowań. Dostępne w miejscach publicznych defibrylatory typu AED zostały zaprojektowane specjalnie do użytku ratującego, który ma jedynie elementarną wiedzę na temat pierwszej pomocy. AED sam analizuje zapis EKG poszkodowanego i stwierdza, kiedy należy przeprowadzić defibrylację.

Nie każde zatrzymanie pracy serca wymaga użycia defibrylatora, czasami jest to wręcz przeciwwskazane. Rytmy do defibrylacji to migotanie komór oraz częstoskurcz komorowy bez tętna. Rytmy nie do defibrylacji to asystolia i aktywność elektryczna bez tętna. W obu przypadkach defibrylacja nie jest w stanie dać pożądanego efektu, jakim jest przywrócenie prawidłowej pracy mięśnia sercowego.

Postępowanie z defibrylatorem

Osoba poszkodowana powinna leżeć na płaskiej powierzchni. Elektrody należy przykleić do klatki piersiowej (w przypadku defibrylacji dziecka należy użyć elektrod pediatrycznych). Ratujący nie może dotykać ciała poszkodowanego ani innych przedmiotów (nawet powierzchni, na której leży poszkodowana osoba). Elektrody umieszcza się po prawej stronie pod obojczykiem i po lewej stronie w linii pachowej środkowej (wtedy siła elektryczna impulsu pokrywa się z kierunkiem normalnej osi elektrycznej serca). Podawane szeregowo wyładowanie ma energię 360 J (w przypadku defibrylatorów jednofazowych) lub 150–200/360 J (w przypadku defibrylatorów dwufazowych). Należy pamiętać, że w przerwach między kolejnymi wyładowaniami kontynuuje się resuscytację krążeniowo-oddechową. Defibrylatory AED są wyposażone w system komend głosowych, dzięki czemu pierwszej pomocy może udzielić każda, nawet niewyszkolona osoba.

Kardiowersja

Kardiowersja jest zabiegiem medycznym wykorzystywanym najczęściej przy migotaniu przedsionków serca. Przy pomocy impulsu elektrycznego używanego krótkotrwale przywraca się prawidłową pracę serca. Zabieg ten wykonywany jest w znieczuleniu, a pacjentowi podaje się dożylnie również środki uspokajające. Przy kardiowersji wykorzystywany jest ten sam sprzęt, co podczas defibrylacji, jednakże zmianie ulegają parametry impulsu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Mariusz Goniewicz: Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2011.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

kobieta po 50-tce

6 sposobów, by mieć zdrowe serce po 50-tce

Użądlenie osy — jak na nie reagować?

Użądlenie osy – pierwsza pomoc i objawy

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Dr Michał Czapla / Instagram.com

Dr Michał Czapla: regularna aktywność fizyczna jest podstawą skutecznej profilaktyki chorób serca

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Konwulsje — dowiedz się, czym są drgawki, co może być ich przyczyną oraz jak na nie reagować

Konwulsje – czym są i co może być ich przyczyną?

Tlenek węgla — Czym jest ten gaz i dlaczego jest tak niebezpieczny? Poznaj, jak działa i jak się przed nim chronić!

Dlaczego tlenek węgla jest tak niebezpieczny? Jakie są objawy zatrucia tlenkiem węgla i jak się przed nim uchronić?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Pierwsza pomoc — jak bezpiecznie jej udzielić?

Pierwsza pomoc – podstawowe zasady, jak bezpiecznie jej udzielić?

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kłucie w sercu — czy trzeba się martwić?

Kłucie w sercu – czego może być objawem?

Kinaza kreatynowa — definicja, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kinaza kreatynowa – czym jest, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

Mężczyzna uciska klatkę piersiową na manekinie noworodka, aby pokazać jak przeprowadzić pierwszą pomoc

Pierwsza pomoc. Jak prawidłowo wykonać resuscytację niemowlaka?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku