Przejdź do treści

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

Wykonywane procesu defibrylacji
Fot. pixelaway / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Maffashion pokazuje brzuch po porodzie
Maffasion o swoim brzuchu tydzień po porodzie: Nie mam kompleksu swojego ciała. To ciało urodziło małego człowieka. To jest moc!
szczupła dziewczyna
Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny
cienie pod oczami
Worki i cienie pod oczami ‒ jak się ich pozbyć? Pomóc mogą domowe sposoby
Bóle menstruacyjne - jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Zaburzenie rytmu serca jest czasami powodem do przeprowadzenia na pacjencie defibrylacji. Ten zabieg medyczny wykorzystuje zjawiska elektryczne do przywrócenia akcji serca.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Łaciński przedrostek de oznacza zaprzeczenie oraz działanie odwrotne. Defibrylacja zatem to odwrócenie zjawiska migotania komór serca. Migotanie (fibrylacja) i trzepotanie komór to stany patologiczne, podczas których serce nie pracuje prawidłowo i dochodzi do zatrzymania krążenia. Pojawienie się migotania komór zawsze powoduje ustanie przepływu krwi, nawet w dużych tętnicach. Migotanie trwające dłużej niż 3–5 minut nieuchronnie prowadzi do śmierci.

Przyczyny migotania komór

Najczęstszą i najważniejszą przyczyną migotania komór jest zawał mięśnia sercowego. Mogą do niego doprowadzić także inne choroby serca (kardiomiopatia przerostowa, arytmie), jak również zmiany metaboliczne, toksyny, przedawkowanie leków, ekspozycja na prąd elektryczny (wypadek, wyładowania atmosferyczne).

arytmia serca - lekarka rysuje serce i znak bicia serca

Co to jest defibrylacja i na czym polega?

Czy można uruchomić „silnik” człowieka po jego zatrzymaniu? Przy migotaniu harmonijna praca komórek serca zostaje zaburzona, wymykają się one spod kontroli i zaczynają się kurczyć chaotycznie. Jednak zachowana zostaje aktywność elektryczna komórek. To odróżnia migotanie serca od asystolii (brak skurczów), a więc całkowitego zatrzymania akcji serca. Asystolia na zapisie EKG jest rejestrowana jako linia prosta. W przypadku braku szybkiej pomocy migotanie przechodzi w asystolię. Wynika to z faktu, że komórki serca zaczynają cierpieć na głód tlenowy (hipoksję) oraz zostają zatrute przez toksyczne produkty oddychania beztlenowego, co prowadzi do ich śmierci. Defibrylacja wpływa na serce prądem o słabej sile, ale wysokim napięciu. Prowadzi to do stłumienia wszystkich impulsów elektrycznych, których kierunek nie pokrywa się z kierunkiem prądu defibrylatora. Wszystkie patologiczne ogniska pobudzenia zostają zahamowane, a pozostają tylko te, które są zgodne z wektorem normalnej akcji serca. Dzięki temu zostaje przywrócona skuteczna praca mięśnia sercowego.

Defibrylacja u dzieci

U dzieci zatrzymanie krążenia i zaburzenia pracy serca, które wymagałyby zastosowania defibrylacji, są bardzo rzadkie. Na szczęście wiele dostępnych publicznie defibrylatorów AED zostało wyposażonych w specjalne elektrody samoprzylepne dla dzieci lub w oprogramowanie, które pozwala na zmniejszenie podawanej energii do 50–75 J. Defibrylatory takiego typu są rekomendowane do stosowania na dzieciach pomiędzy pierwszym a ósmym rokiem życia. Jeśli jednak nie można wykonać defibrylacji zmniejszoną energią, zaleca się zastosowanie AED dla osób dorosłych również u dzieci powyżej pierwszego roku życia.

Zobacz także

Jak działa defibrylator?

Defibrylator składa się z dwóch elementów: jednostki centralnej i elektrod. W pierwszym energia elektryczna jest akumulowana i przekształcana (siła prądu maleje, a napięcie wzrasta). Elektrody nakłada się na klatkę piersiową i przy wyładowaniu dostarczają do serca prąd elektryczny.

Wiele defibrylatorów jest wyposażonych w monitor elektrokardiograficzny. Umożliwia on rejestrację EKG i ocenę skuteczności wyładowań. Dostępne w miejscach publicznych defibrylatory typu AED zostały zaprojektowane specjalnie do użytku ratującego, który ma jedynie elementarną wiedzę na temat pierwszej pomocy. AED sam analizuje zapis EKG poszkodowanego i stwierdza, kiedy należy przeprowadzić defibrylację.

Nie każde zatrzymanie pracy serca wymaga użycia defibrylatora, czasami jest to wręcz przeciwwskazane. Rytmy do defibrylacji to migotanie komór oraz częstoskurcz komorowy bez tętna. Rytmy nie do defibrylacji to asystolia i aktywność elektryczna bez tętna. W obu przypadkach defibrylacja nie jest w stanie dać pożądanego efektu, jakim jest przywrócenie prawidłowej pracy mięśnia sercowego.

Postępowanie z defibrylatorem

Osoba poszkodowana powinna leżeć na płaskiej powierzchni. Elektrody należy przykleić do klatki piersiowej (w przypadku defibrylacji dziecka należy użyć elektrod pediatrycznych). Ratujący nie może dotykać ciała poszkodowanego ani innych przedmiotów (nawet powierzchni, na której leży poszkodowana osoba). Elektrody umieszcza się po prawej stronie pod obojczykiem i po lewej stronie w linii pachowej środkowej (wtedy siła elektryczna impulsu pokrywa się z kierunkiem normalnej osi elektrycznej serca). Podawane szeregowo wyładowanie ma energię 360 J (w przypadku defibrylatorów jednofazowych) lub 150–200/360 J (w przypadku defibrylatorów dwufazowych). Należy pamiętać, że w przerwach między kolejnymi wyładowaniami kontynuuje się resuscytację krążeniowo-oddechową. Defibrylatory AED są wyposażone w system komend głosowych, dzięki czemu pierwszej pomocy może udzielić każda, nawet niewyszkolona osoba.

Kardiowersja

Kardiowersja jest zabiegiem medycznym wykorzystywanym najczęściej przy migotaniu przedsionków serca. Przy pomocy impulsu elektrycznego używanego krótkotrwale przywraca się prawidłową pracę serca. Zabieg ten wykonywany jest w znieczuleniu, a pacjentowi podaje się dożylnie również środki uspokajające. Przy kardiowersji wykorzystywany jest ten sam sprzęt, co podczas defibrylacji, jednakże zmianie ulegają parametry impulsu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Mariusz Goniewicz: Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2011.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Dieta dla serca? Zobacz, których produktów lepiej unikać

Jak żyć po zawale serca? Czy można ćwiczyć? Co można jeść?

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Czarna pszczoła po raz kolejny w Polsce. Jej ugryzienie może być groźne

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce

Wino – wiesz, ile możesz wypić? Sprawdź, ile ma procent

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Wakacyjna apteczka – co powinno się w niej znajdować?

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Dieta dla serca? Postaw na ten jeden składnik

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

nadciśnienie białego fartucha

Nadciśnienie białego fartucha to sygnał ostrzegawczy. Na czym polega i jak je rozpoznać?

Omdlenie – pierwsza pomoc, objawy i przyczyny omdleń

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?