Przejdź do treści

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

Wykonywane procesu defibrylacji
Fot. pixelaway / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zaburzenie rytmu serca jest czasami powodem do przeprowadzenia na pacjencie defibrylacji. Ten zabieg medyczny wykorzystuje zjawiska elektryczne do przywrócenia akcji serca.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Łaciński przedrostek de oznacza zaprzeczenie oraz działanie odwrotne. Defibrylacja zatem to odwrócenie zjawiska migotania komór serca. Migotanie (fibrylacja) i trzepotanie komór to stany patologiczne, podczas których serce nie pracuje prawidłowo i dochodzi do zatrzymania krążenia. Pojawienie się migotania komór zawsze powoduje ustanie przepływu krwi, nawet w dużych tętnicach. Migotanie trwające dłużej niż 3–5 minut nieuchronnie prowadzi do śmierci.

Przyczyny migotania komór

Najczęstszą i najważniejszą przyczyną migotania komór jest zawał mięśnia sercowego. Mogą do niego doprowadzić także inne choroby serca (kardiomiopatia przerostowa, arytmie), jak również zmiany metaboliczne, toksyny, przedawkowanie leków, ekspozycja na prąd elektryczny (wypadek, wyładowania atmosferyczne).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
arytmia serca - lekarka rysuje serce i znak bicia serca

Co to jest defibrylacja i na czym polega?

Czy można uruchomić „silnik” człowieka po jego zatrzymaniu? Przy migotaniu harmonijna praca komórek serca zostaje zaburzona, wymykają się one spod kontroli i zaczynają się kurczyć chaotycznie. Jednak zachowana zostaje aktywność elektryczna komórek. To odróżnia migotanie serca od asystolii (brak skurczów), a więc całkowitego zatrzymania akcji serca. Asystolia na zapisie EKG jest rejestrowana jako linia prosta. W przypadku braku szybkiej pomocy migotanie przechodzi w asystolię. Wynika to z faktu, że komórki serca zaczynają cierpieć na głód tlenowy (hipoksję) oraz zostają zatrute przez toksyczne produkty oddychania beztlenowego, co prowadzi do ich śmierci. Defibrylacja wpływa na serce prądem o słabej sile, ale wysokim napięciu. Prowadzi to do stłumienia wszystkich impulsów elektrycznych, których kierunek nie pokrywa się z kierunkiem prądu defibrylatora. Wszystkie patologiczne ogniska pobudzenia zostają zahamowane, a pozostają tylko te, które są zgodne z wektorem normalnej akcji serca. Dzięki temu zostaje przywrócona skuteczna praca mięśnia sercowego.

Defibrylacja u dzieci

U dzieci zatrzymanie krążenia i zaburzenia pracy serca, które wymagałyby zastosowania defibrylacji, są bardzo rzadkie. Na szczęście wiele dostępnych publicznie defibrylatorów AED zostało wyposażonych w specjalne elektrody samoprzylepne dla dzieci lub w oprogramowanie, które pozwala na zmniejszenie podawanej energii do 50–75 J. Defibrylatory takiego typu są rekomendowane do stosowania na dzieciach pomiędzy pierwszym a ósmym rokiem życia. Jeśli jednak nie można wykonać defibrylacji zmniejszoną energią, zaleca się zastosowanie AED dla osób dorosłych również u dzieci powyżej pierwszego roku życia.

Zobacz także

Jak działa defibrylator?

Defibrylator składa się z dwóch elementów: jednostki centralnej i elektrod. W pierwszym energia elektryczna jest akumulowana i przekształcana (siła prądu maleje, a napięcie wzrasta). Elektrody nakłada się na klatkę piersiową i przy wyładowaniu dostarczają do serca prąd elektryczny.

Wiele defibrylatorów jest wyposażonych w monitor elektrokardiograficzny. Umożliwia on rejestrację EKG i ocenę skuteczności wyładowań. Dostępne w miejscach publicznych defibrylatory typu AED zostały zaprojektowane specjalnie do użytku ratującego, który ma jedynie elementarną wiedzę na temat pierwszej pomocy. AED sam analizuje zapis EKG poszkodowanego i stwierdza, kiedy należy przeprowadzić defibrylację.

Nie każde zatrzymanie pracy serca wymaga użycia defibrylatora, czasami jest to wręcz przeciwwskazane. Rytmy do defibrylacji to migotanie komór oraz częstoskurcz komorowy bez tętna. Rytmy nie do defibrylacji to asystolia i aktywność elektryczna bez tętna. W obu przypadkach defibrylacja nie jest w stanie dać pożądanego efektu, jakim jest przywrócenie prawidłowej pracy mięśnia sercowego.

Postępowanie z defibrylatorem

Osoba poszkodowana powinna leżeć na płaskiej powierzchni. Elektrody należy przykleić do klatki piersiowej (w przypadku defibrylacji dziecka należy użyć elektrod pediatrycznych). Ratujący nie może dotykać ciała poszkodowanego ani innych przedmiotów (nawet powierzchni, na której leży poszkodowana osoba). Elektrody umieszcza się po prawej stronie pod obojczykiem i po lewej stronie w linii pachowej środkowej (wtedy siła elektryczna impulsu pokrywa się z kierunkiem normalnej osi elektrycznej serca). Podawane szeregowo wyładowanie ma energię 360 J (w przypadku defibrylatorów jednofazowych) lub 150–200/360 J (w przypadku defibrylatorów dwufazowych). Należy pamiętać, że w przerwach między kolejnymi wyładowaniami kontynuuje się resuscytację krążeniowo-oddechową. Defibrylatory AED są wyposażone w system komend głosowych, dzięki czemu pierwszej pomocy może udzielić każda, nawet niewyszkolona osoba.

Kardiowersja

Kardiowersja jest zabiegiem medycznym wykorzystywanym najczęściej przy migotaniu przedsionków serca. Przy pomocy impulsu elektrycznego używanego krótkotrwale przywraca się prawidłową pracę serca. Zabieg ten wykonywany jest w znieczuleniu, a pacjentowi podaje się dożylnie również środki uspokajające. Przy kardiowersji wykorzystywany jest ten sam sprzęt, co podczas defibrylacji, jednakże zmianie ulegają parametry impulsu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Mariusz Goniewicz: Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2011.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Kłucie w sercu – czego może być objawem?

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Polska badaczka opracowała nowy sposób

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Ważne osiągnięcie polskiej badaczki

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

„Choroby układu krążenia pozostają największym zagrożeniem życia u Polek”. Jak starzeje się serce kobiety, mówi kardiolożka Dobromiła Dzwonkowska

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Kobieta

ADHD u dorosłych dwukrotnie zwiększa ryzyko zawału i udaru. Zaskakujące doniesienia naukowców

Dzięki niej ryzyko zgonu po zawale zmniejszy się o jedną trzecią. Innowacyjne odkrycie naukowców

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

W sercu miał 5-centymetrowy drut. Lekarze uratowali pięciolatka

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

Ugryzienie szerszenia – jak je rozpoznać i udzielić pierwszej pomocy? 

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

×