Przejdź do treści

Delirium – co to jest, objawy, przyczyny, leczenie

Delirium - co to jest, objawy, przyczyny, leczenie Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje
"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

Delirium to stan dezorientacji psychicznej, który może wystąpić w wyniku nadużywania alkoholu, choroby, zabiegu chirurgicznego lub stosowania niektórych leków. Nazywane również „majaczeniem” lub „nagłym zespołem mózgowym”, delirium zwykle zaczyna się gwałtownie.

Co to jest delirium?

Delirium to stan zaburzeń świadomości, który pojawia się nagle i jest spowodowany jakąś nieprawidłowością fizyczną. Pacjent w trakcie delirium często nie wie, co się dzieje, jak znalazł się w danym miejscu, gdzie dokładnie przebywa. Czasem doświadcza urojeń oraz omamów.

Delirium może być spowodowane przez problemy medyczne, zabiegi chirurgiczne, leki i nadużywanie alkoholu. Delirium często zaczyna się nagle i zwykle ustępuje, gdy mija stan, który je powoduje.

Przyczyny delirium

Delirium występuje, gdy normalne wysyłanie i odbieranie sygnałów w mózgu zostaje w jakiś sposób zakłócone. Stan ten jest najprawdopodobniej spowodowany kombinacją czynników, które czynią mózg podatnym na uszkodzenia i powodują jego nieprawidłowe funkcjonowanie.

Delirium może mieć jedną lub więcej przyczyn. Zdarza się jednak, że nie można ustalić żadnej z nich. Najczęstsze możliwe powody wystąpienia delirium to:

  • niektóre leki lub alergia na nie (zwłaszcza: leki przeciwbólowe, leki nasenne, leki na zaburzenia nastroju, leki przeciwhistaminowe, leki na astmę, leki steroidowe zwane kortykosteroidami, leki na chorobę Parkinsona, leki stosowane w leczeniu skurczów lub drgawek);
  • zatrucie alkoholem, narkotykami lub zespół odstawienny (tzw. delirium tremens);
  • czynniki chorobowe oraz urazy – udar, zawał serca, pogarszający się stan płuc lub wątroby czy uraz spowodowany upadkiem, ciężka, przewlekła lub nieuleczalna choroba, gorączka i ostra infekcja – szczególnie u dzieci;
  • infekcja dróg moczowych, zapalenie płuc lub grypa – szczególnie u osób starszych);
  • zaburzenia metaboliczne, głównie niski poziom sodu lub niski poziom wapnia;
  • narażenie na toksyny, takie jak tlenek węgla, cyjanek itp.;
  • niedożywienie lub odwodnienie;
  • brak snu lub silny stres emocjonalny;
  • ból;
  • znieczulenie chirurgiczne lub stomatologiczne.
alkohol

Delirium tremens, czyli delirium alkoholowe

Delirium tremens, zwane także gorączką alkoholową lub majaczeniem alkoholowym, jest najpoważniejszą formą zespołu odstawiennego, powstałego w wyniku intensywnego nadużywania alkoholu. Delirium tremens obejmuje poważne i często nagłe zmiany w zachowaniu osoby nadużywającej alkoholu, w tym omamy i nadpobudliwość. Nazwa tego zespołu abstynencyjnego pochodzi od łacińskiego terminu „drżące majaczenie”, które opisuje główne objawy: silne drżenie rąk (częstokroć całego ciała) i niepokój, a także omamy i urojenia.

Samo majaczenie objawia się zaburzeniem postrzegania i świadomości, skonfundowaniem i splątaniem, którym często towarzyszą halucynacje. Zwykle objawy delirium tremens pojawiają się po 48-72 godzinach od zaprzestania spożywania alkoholu. Chociaż nie u każdego, kto długotrwale nadużywa alkoholu, wystąpi delirium tremens, objawy są bardzo niebezpieczne i jeśli nie będą odpowiednio leczone, mogą prowadzić do śmierci.

Delirium – objawy

Delirium zazwyczaj zaczyna się nagle i trwa nawet przez kilka dni.  Cechą charakterystyczną osób z delirium jest niemożność skoncentrowania się, problemy z przetwarzaniem nowych informacji oraz z pamięcią krótkotrwałą. Chory nie potrafi sobie przypomnieć ostatnich wydarzeń.

Zaburzenia pamięci i koncentracji sprawiają, że osoba chora nie wie, co się wokół niej dzieje. Jest zazwyczaj bardzo zdezorientowana. W przypadku poważnego ataku, chory może nie wiedzieć, kim jest lub kim są bliskie mu osoby. Tok myślowy w czasie rozmowy jest chaotyczny, a osoba w delirium błądzi po tematach, często stając się wewnętrznie niespójną.

Poziom świadomości chorych w czasie ataku delirium może się zmieniać. W jednej chwili taka osoba może być nadmiernie czujna, agresywna, wykazywać paranoję, a w następnej chwili być ospała, przemęczona. Często objawy również zmieniają się w ciągu kilku minut i mają tendencję do nasilania się wieczorem.

Osoby z delirium często śpią niespokojnie lub odwracają swój cykl snu i czuwania, śpiąc w ciągu dnia i będąc aktywnym w nocy. Pojawiają się silne halucynacje wzrokowe – chory widzi rzeczy lub ludzi, których nie ma. U niektórych osób może pojawić się się paranoja (nieuzasadnione poczucie prześladowania) lub urojenia.

Delirium może trwać godzinami, dniami lub nawet dłużej, w zależności od stopnia natężenia i przyczyny. Jeśli przyczyna delirium nie zostanie szybko zidentyfikowana i wyleczona, chory może stać się coraz bardziej senny i obojętny, wymagający energicznej stymulacji, aby się pobudzić – to stan zwany otępieniem. Tego rodzaju otępienie może prowadzić do śpiączki lub śmierci.

Alkohol a metryka

Typy delirium

Istnieją trzy różne typy delirium:

  1. Typ hiperaktywny delirium – prawdopodobnie najłatwiej rozpoznawalny rodzaj delirium, może obejmować stan niepokoju u pacjenta, pobudzenie, gwałtowne zmiany nastroju lub halucynacje oraz agresję w stronę osób postronnych;
  2. Typ hipoaktywny delirium – obejmuje brak aktywności lub zmniejszoną aktywność ruchową, spowolnienie, senność lub pozorne oszołomienie, problemy z komunikacją.
  3. Delirium mieszane – obejmuje zarówno hiperaktywne, jak i hipoaktywne objawy delirium. Uwaga – chory może szybko przechodzić ze stanu hiperaktywnego do hipoaktywnego.

Leczenie delirium

Większość osób, które mają atak delirium, trafia do szpitala. Jeśli jednak przyczynę majaczenia można łatwo wyleczyć, na przykład, gdy jest nią niski poziom sodu we krwi, takie osoby jedynie są obserwowane przez krótki czas, a następnie mogą wrócić do domu.

Po zidentyfikowaniu przyczyny delirium powinno się wdrożyć leczenie przyczynowe. Na przykład infekcje leczy się antybiotykami, odwodnienie za pomocą płynów i elektrolitów podawanych dożylnie, a majaczenie spowodowane odstawieniem alkoholu – za pomocą benzodiazepin. Szybkie reagowanie w przypadku delirium zwykle zapobiega trwałemu uszkodzeniu mózgu i prowadzi do całkowitego wyzdrowienia pacjenta.

Jak pomóc osobie z delirium?

Najlepiej od razu wezwać karetkę, a w międzyczasie zadbać o odpowiednie warunki. Otoczenie powinno być tak ciche i spokojne, jak to tylko możliwe. Pokój, w którym przebywa chory, powinien być dobrze oświetlony, aby umożliwić mu rozpoznanie, co i kto jest w pomieszczeniu oraz gdzie się znajduje. Umieszczenie w pokoju zegarów, kalendarzy i rodzinnych zdjęć może pomóc w orientacji. Bliskie osoby powinny uspokajać chorego, przypominać o czasie i miejscu, w którym się znajduje. Jeśli jednak chory jest agresywny, należy nie wchodzić z nim w konflikt i ograniczyć kontakt do minimum.

Jakie leki na delirium?

Gdy nieznana jest przyczyna delirium, stosuje się leczenie objawowe. Najczęściej podaje się leki przeciwpsychotyczne. Benzodiazepiny, takie jak lorazepam, są stosowane, gdy delirium spowodowane jest odstawieniem alkoholu. Benzodiazepiny nie są wykorzystywane w leczeniu majaczenia wywołanego innymi schorzeniami, ponieważ mogą powodować u ludzi, szczególnie starszych, dodatkowe objawy – głównie senność i problemy z koncentracją.

 

Bibliografia:

  1. Macdonald A, Lindesay J, Rockwood K (2002). Delirium in old age. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press;
  2. Grassi L, Caraceni A (2003). Delirium: acute confusional states in palliative medicine. Oxford: Oxford University Press;
  3. Newman JK, Slater CT, eds. (2012). Delirium: causes, diagnosis and treatment. Hauppauge, N.Y.: Nova Science Publisher’s.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Martyna Wojciechowska: „Jestem uzależniona”. Dziennikarka poruszyła temat, o którym nie mówi się zbyt często

Pexels.com

Mój partner/partnerka jest DDA (Dorosłe Dziecko Alkoholików). Co mogę zrobić, by żyło nam się lepiej?

Chłopiec przed komputerem

Hiszpania. Został umieszczony w szpitalu z powodu uzależnienia od gry komputerowej. To pierwszy taki przypadek na świecie

Marek Sekielski

Marek Sekielski: Alkoholizm to choroba egocentryków, którym się wydaje, że są pępkiem całego świata

„Posługiwanie się terminami ‘alkoholik’, ‘hazardzista’, ‘seksoholik’ jest nieprawidłowe”/fot. Pexels, cottonbro

„Posługiwanie się terminami ‘alkoholik’, ‘hazardzista’, ‘seksoholik’ jest nieprawidłowe”. O różnicach między diagnozowaniem a etykietowaniem rozmawiamy z Anną Bakułą

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię/fot. Pexels

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię

dda para

Jesteś DDA (dorosłym dzieckiem alkoholika)? Zobacz, jakich błędów w związku powinnaś unikać

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

Witaminy na koncentrację – dla dzieci i pracujących umysłowo

marihuana a schizofrenia

Palenie marihuany zwiększa ryzyko wystąpienia schizofrenii? Czterokrotny wzrost zachorowań w Danii

Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne

Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Marika z siostrą Karoliną Szlachtycz

„Pracuje u nas kobieta, która wyszła z odwyku. Nie pije od półtora roku, ma bardzo duże chęci do pracy, a wcześniej nie miała nawet chęci do życia” – mówi Marika Szlachtycz

seksoholiczka

„Media przedstawiają seksoholizm jako najprzyjemniejsze z uzależnień. Tymczasem to destrukcyjna siła, która upadla ludzi” – mówi Wiktor Krajewski

Artur Rakowski / Archiwum prywatne

Artur Rakowski: Adaptogenów nie możemy traktować jako polisy na niedbale prowadzone życie

Liza Minnelli: Gdy mam się umartwiać albo walczyć, zawsze wybieram to drugie

Koncentracja w pracy – 10 rzeczy, które nas skutecznie rozpraszają

Sylwia Sitkowska, psycholożka/ Archiwum prywatne

„Zatracamy się w związku, bo chcemy, żeby wreszcie ktoś nas bezinteresownie i bezwarunkowo pokochał”. Dlaczego niektórzy kochają za mocno i jak z tego wyjść cało?

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

Kobieta

„Kompulsywne objadanie się jest jak branie na kredyt energii, której nie masz” – alarmuje dietetyczka

kobieta pijąca za dużo alkoholu

Pijesz za dużo alkoholu? Oto 11 sygnałów, które świadczą o tym, że powinnaś przystopować

Demi Lovato

„Straciłam dziewictwo w wyniku gwałtu”. Demi Lovato ujawnia co zaszło, gdy pracowała dla Disney Channel

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?