Przejdź do treści

Delirium – co to jest, objawy, przyczyny, leczenie

Delirium - co to jest, objawy, przyczyny, leczenie Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”
Cztery zarzuty o napaść na tle seksualnym. Czy to koniec Kevina Spaceya?
Nietypowa bielizna do seksu oralnego. Agencja Żywności i Leków powiedziała TAK
Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”
Nimfy kleszczy – chociaż wyglądają jak niegroźne pieprzyki, mogą przenosić wiele niebezpiecznych chorób

Delirium to stan dezorientacji psychicznej, który może wystąpić w wyniku nadużywania alkoholu, choroby, zabiegu chirurgicznego lub stosowania niektórych leków. Nazywane również „majaczeniem” lub „nagłym zespołem mózgowym”, delirium zwykle zaczyna się gwałtownie.

Co to jest delirium?

Delirium to stan zaburzeń świadomości, który pojawia się nagle i jest spowodowany jakąś nieprawidłowością fizyczną. Pacjent w trakcie delirium często nie wie, co się dzieje, jak znalazł się w danym miejscu, gdzie dokładnie przebywa. Czasem doświadcza urojeń oraz omamów.

Delirium może być spowodowane przez problemy medyczne, zabiegi chirurgiczne, leki i nadużywanie alkoholu. Delirium często zaczyna się nagle i zwykle ustępuje, gdy mija stan, który je powoduje.

Przyczyny delirium

Delirium występuje, gdy normalne wysyłanie i odbieranie sygnałów w mózgu zostaje w jakiś sposób zakłócone. Stan ten jest najprawdopodobniej spowodowany kombinacją czynników, które czynią mózg podatnym na uszkodzenia i powodują jego nieprawidłowe funkcjonowanie.

Delirium może mieć jedną lub więcej przyczyn. Zdarza się jednak, że nie można ustalić żadnej z nich. Najczęstsze możliwe powody wystąpienia delirium to:

  • niektóre leki lub alergia na nie (zwłaszcza: leki przeciwbólowe, leki nasenne, leki na zaburzenia nastroju, leki przeciwhistaminowe, leki na astmę, leki steroidowe zwane kortykosteroidami, leki na chorobę Parkinsona, leki stosowane w leczeniu skurczów lub drgawek);
  • zatrucie alkoholem, narkotykami lub zespół odstawienny (tzw. delirium tremens);
  • czynniki chorobowe oraz urazy – udar, zawał serca, pogarszający się stan płuc lub wątroby czy uraz spowodowany upadkiem, ciężka, przewlekła lub nieuleczalna choroba, gorączka i ostra infekcja – szczególnie u dzieci;
  • infekcja dróg moczowych, zapalenie płuc lub grypa – szczególnie u osób starszych);
  • zaburzenia metaboliczne, głównie niski poziom sodu lub niski poziom wapnia;
  • narażenie na toksyny, takie jak tlenek węgla, cyjanek itp.;
  • niedożywienie lub odwodnienie;
  • brak snu lub silny stres emocjonalny;
  • ból;
  • znieczulenie chirurgiczne lub stomatologiczne.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

alkohol

Delirium tremens, czyli delirium alkoholowe

Delirium tremens, zwane także gorączką alkoholową lub majaczeniem alkoholowym, jest najpoważniejszą formą zespołu odstawiennego, powstałego w wyniku intensywnego nadużywania alkoholu. Delirium tremens obejmuje poważne i często nagłe zmiany w zachowaniu osoby nadużywającej alkoholu, w tym omamy i nadpobudliwość. Nazwa tego zespołu abstynencyjnego pochodzi od łacińskiego terminu „drżące majaczenie”, które opisuje główne objawy: silne drżenie rąk (częstokroć całego ciała) i niepokój, a także omamy i urojenia.

Samo majaczenie objawia się zaburzeniem postrzegania i świadomości, skonfundowaniem i splątaniem, którym często towarzyszą halucynacje. Zwykle objawy delirium tremens pojawiają się po 48-72 godzinach od zaprzestania spożywania alkoholu. Chociaż nie u każdego, kto długotrwale nadużywa alkoholu, wystąpi delirium tremens, objawy są bardzo niebezpieczne i jeśli nie będą odpowiednio leczone, mogą prowadzić do śmierci.

Delirium – objawy

Delirium zazwyczaj zaczyna się nagle i trwa nawet przez kilka dni.  Cechą charakterystyczną osób z delirium jest niemożność skoncentrowania się, problemy z przetwarzaniem nowych informacji oraz z pamięcią krótkotrwałą. Chory nie potrafi sobie przypomnieć ostatnich wydarzeń.

Zaburzenia pamięci i koncentracji sprawiają, że osoba chora nie wie, co się wokół niej dzieje. Jest zazwyczaj bardzo zdezorientowana. W przypadku poważnego ataku, chory może nie wiedzieć, kim jest lub kim są bliskie mu osoby. Tok myślowy w czasie rozmowy jest chaotyczny, a osoba w delirium błądzi po tematach, często stając się wewnętrznie niespójną.

Poziom świadomości chorych w czasie ataku delirium może się zmieniać. W jednej chwili taka osoba może być nadmiernie czujna, agresywna, wykazywać paranoję, a w następnej chwili być ospała, przemęczona. Często objawy również zmieniają się w ciągu kilku minut i mają tendencję do nasilania się wieczorem.

Osoby z delirium często śpią niespokojnie lub odwracają swój cykl snu i czuwania, śpiąc w ciągu dnia i będąc aktywnym w nocy. Pojawiają się silne halucynacje wzrokowe – chory widzi rzeczy lub ludzi, których nie ma. U niektórych osób może pojawić się się paranoja (nieuzasadnione poczucie prześladowania) lub urojenia.

Delirium może trwać godzinami, dniami lub nawet dłużej, w zależności od stopnia natężenia i przyczyny. Jeśli przyczyna delirium nie zostanie szybko zidentyfikowana i wyleczona, chory może stać się coraz bardziej senny i obojętny, wymagający energicznej stymulacji, aby się pobudzić – to stan zwany otępieniem. Tego rodzaju otępienie może prowadzić do śpiączki lub śmierci.

Alkohol a metryka

Typy delirium

Istnieją trzy różne typy delirium:

  1. Typ hiperaktywny delirium – prawdopodobnie najłatwiej rozpoznawalny rodzaj delirium, może obejmować stan niepokoju u pacjenta, pobudzenie, gwałtowne zmiany nastroju lub halucynacje oraz agresję w stronę osób postronnych;
  2. Typ hipoaktywny delirium – obejmuje brak aktywności lub zmniejszoną aktywność ruchową, spowolnienie, senność lub pozorne oszołomienie, problemy z komunikacją.
  3. Delirium mieszane – obejmuje zarówno hiperaktywne, jak i hipoaktywne objawy delirium. Uwaga – chory może szybko przechodzić ze stanu hiperaktywnego do hipoaktywnego.

Leczenie delirium

Większość osób, które mają atak delirium, trafia do szpitala. Jeśli jednak przyczynę majaczenia można łatwo wyleczyć, na przykład, gdy jest nią niski poziom sodu we krwi, takie osoby jedynie są obserwowane przez krótki czas, a następnie mogą wrócić do domu.

Po zidentyfikowaniu przyczyny delirium powinno się wdrożyć leczenie przyczynowe. Na przykład infekcje leczy się antybiotykami, odwodnienie za pomocą płynów i elektrolitów podawanych dożylnie, a majaczenie spowodowane odstawieniem alkoholu – za pomocą benzodiazepin. Szybkie reagowanie w przypadku delirium zwykle zapobiega trwałemu uszkodzeniu mózgu i prowadzi do całkowitego wyzdrowienia pacjenta.

Jak pomóc osobie z delirium?

Najlepiej od razu wezwać karetkę, a w międzyczasie zadbać o odpowiednie warunki. Otoczenie powinno być tak ciche i spokojne, jak to tylko możliwe. Pokój, w którym przebywa chory, powinien być dobrze oświetlony, aby umożliwić mu rozpoznanie, co i kto jest w pomieszczeniu oraz gdzie się znajduje. Umieszczenie w pokoju zegarów, kalendarzy i rodzinnych zdjęć może pomóc w orientacji. Bliskie osoby powinny uspokajać chorego, przypominać o czasie i miejscu, w którym się znajduje. Jeśli jednak chory jest agresywny, należy nie wchodzić z nim w konflikt i ograniczyć kontakt do minimum.

Jakie leki na delirium?

Gdy nieznana jest przyczyna delirium, stosuje się leczenie objawowe. Najczęściej podaje się leki przeciwpsychotyczne. Benzodiazepiny, takie jak lorazepam, są stosowane, gdy delirium spowodowane jest odstawieniem alkoholu. Benzodiazepiny nie są wykorzystywane w leczeniu majaczenia wywołanego innymi schorzeniami, ponieważ mogą powodować u ludzi, szczególnie starszych, dodatkowe objawy – głównie senność i problemy z koncentracją.

 

Bibliografia:

  1. Macdonald A, Lindesay J, Rockwood K (2002). Delirium in old age. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press;
  2. Grassi L, Caraceni A (2003). Delirium: acute confusional states in palliative medicine. Oxford: Oxford University Press;
  3. Newman JK, Slater CT, eds. (2012). Delirium: causes, diagnosis and treatment. Hauppauge, N.Y.: Nova Science Publisher’s.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wielokrotnie była gwałcona. Pierwszy raz się upiła, kiedy miała 7 lat. Selma Blair odsłania bolesną przeszłość

„Kobiety nie mają problemu z alkoholem?”. Sprawdź, co mówi psychiatra

Sylwia Sitkowska, psycholożka/ Archiwum prywatne

„Zatracamy się w związku, bo chcemy, żeby wreszcie ktoś nas bezinteresownie i bezwarunkowo pokochał”. Dlaczego niektórzy kochają za mocno i jak z tego wyjść cało?

Zdjęcia ludzi zwijających się z bólu. Czy to sprawi, że młodzi zrezygnują z picia alkoholu?

Jak poprawić koncentrację, radzi psycholog / pexels

„Umiejętność koncentracji przekłada się nie tylko na pracę, ale i lepsze życie”. Sposoby na poprawę wydajności i zdolność skupienia podpowiada psycholog Cezary Skura

Jakie są najbardziej typowe objawy uzależnienia? Dr Louise Stanger wymienia je w swojej najnowszej książce

Kobieta z kieliszkiem wina

Drastyczny wzrost liczby zgonów związanych z alkoholem w czasie pandemii COVID-19. To najwyższy wskaźnik od dziesięcioleci

kobieta pijąca za dużo alkoholu

Pijesz za dużo alkoholu? Oto 11 sygnałów, które świadczą o tym, że powinnaś przystopować

Otuleni dymem o zapachu mango. „Co piąty rodzic nie interesuje się tym, czy jego dziecko pali” – mówi prof. Robert Mróz

ADD znacznie częściej diagnozuje się u kobiet. "Jest większe przyzwolenie społeczeństwa na to, żeby mężczyźni byli bardziej chaotyczni"

ADD znacznie częściej diagnozuje się u kobiet. „Jest większe przyzwolenie społeczeństwa na to, żeby mężczyźni byli chaotyczni”

5 produktów, które pomogą ci zadbać o dobrostan w 2022 roku /fot. Unspalsh

5 produktów, które pomogą ci zadbać o dobrostan w 2022 roku

Zmęczona kobieta w łóżku przykrywa się poduszką

Najwyższa pora zwolnić. Jak poznać, że twój organizm dopomina się o mniejsze tempo?

Nie wyobrażasz sobie dnia bez “energetyka”? To może być już uzależnienie

Olejek CBD

Czego nie wiesz o olejkach CBD? Influencerzy promujący produkty tego typu nie mówią wszystkiego

7 zdrowotnych właściwości imbiru. Poznaj jego wielką moc!

Podaruj sobie i najbliższym suplementy From Plants /fot. archiwum własne

Chcesz mieć spokojne święta? Nie zdawaj się na los. Podaruj sobie i najbliższym suplementy From Plants

Czy związek z osobą uzaleznioną może być udany? Odpowiada Natalia Smakulska/fot. arch. prywatne

„Uzależnienie zmienia człowieka. Druga osoba przestaje mieć znaczenie” – mówi psycholog Natalia Smakulska

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta z alkoholem

Alkoholizm u kobiet. „Nagromadzenie potrzeb często prowadzi do zmęczenia, wówczas 'pomocny’ okazuje się alkohol”

"To nie picie było problemem, tylko ja". Jessica Simpson opowiada o swoim uzależnieniu od alkoholu

„To nie picie było problemem, tylko ja”. Jessica Simpson opowiada o swoim uzależnieniu od alkoholu

„W Polsce panuje przekonanie, że gdy kobieta zostaje matką, niezależnie, czy to planowała, ma być szczęśliwa i nie narzekać” – mówi blogerka Anna Suchecka

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Martyna Wojciechowska: „Jestem uzależniona”. Dziennikarka poruszyła temat, o którym nie mówi się zbyt często

Pexels.com

Mój partner/partnerka jest DDA (Dorosłe Dziecko Alkoholików). Co mogę zrobić, by żyło nam się lepiej?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×