Przejdź do treści

Neuroleptyki – wskazania, rodzaje oraz działanie leków przeciwpsychotycznych. Jakie zaburzenia się nimi leczy?

Tabletki na drewnianej dużej łyżce
Fot. Kenishirotie/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Miękki brzuch to też dobry seks”. Pani Fizjotrener ostrzega, że zbyt twardy brzuch ma negatywny wpływ na zdrowie kobiet
Dlaczego odkażanie ran wodą utlenioną to zły pomysł? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak
Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?
WHO: region Europy zmierza w kierunku końca pandemii
Mity – najwięksi wrogowie dobrego seksu. Obalamy wszystkie!

Neuroleptyki wykorzystywane są w leczeniu różnego rodzaju psychoz. Ich działanie opiera się na modulowaniu receptorów znajdujących się na terenie ośrodkowego układu nerwowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Neuroleptyki zostały po raz pierwszy opisane w latach 50. ubiegłego wieku. Pierwszym z nich był środek anestetyczny (służący do usypiania) o nazwie chlorpromazyna. Z racji działania uspokajającego wykorzystywano go w leczeniu chorób o podłożu psychiatrycznym.

Rodzaje neuroleptyków

Obecnie środki neuroleptyczne dzieli się na dwa rodzaje: neuroleptyki atypowe i klasyczne. Atypowe są na ogół lepiej tolerowane przez organizm, rzadko dają skutki uboczne, dlatego uznaje się je za bezpieczniejsze. Zalicza się do nich m.in: klozapinę, arypiprazol, kwetiapinę, amisulpryd, zotepinę, sertindol oraz ziprasidon. Z kolei przyjmowanie klasycznych wiąże się z dużym ryzykiem występowania skutków ubocznych o szerokim spektrum. Najczęściej stosowanymi lekami z tej grupy są: chloropromazyna, droperidol, sulpiryd, lewomepromazyna oraz haloperidol. Wspomniane środki mogą wywoływać objawy pozapiramidowe, w tym problemy z poruszaniem się, sztywność mięśniową lub spowolnienie. Środki przeciwpsychotyczne przyjmuje się doustnie w formie tabletek lub roztworu bądź też w postaci zastrzyków podawanych domięśniowo. Niezaprzeczalną zaletą tej drugiej metody jest przedłużony czas działania leku.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Działanie neuroleptyków

Neuroleptyki klasyczne stosowane w depresji, nerwicach oraz innych schorzeniach o podłożu psychiatrycznym wpływają na receptory dopaminergiczne D2 w różnych strukturach tkanki mózgowej. Ich działanie polega na blokowaniu tych receptorów, co sprawia, że poziom dopaminy w mózgu znacznie się obniża. Nieco inaczej wygląda działanie neuroleptyków atypowych, które wywierają również wpływ na niektóre z receptorów adrenergicznych, cholinergicznych, serotoninergicznych oraz histaminergicznych (są to najliczniejsze rodzaje układów transmisyjnych w mózgu). Takie szerokie działanie wiąże się z ograniczeniem skutków ubocznych tych neuroleptyków. Przede wszystkim blokowanie receptorów serotoninergicznych z rodzaju 5-HT2A w szlaku nigrostriatalnym (szlak w mózgu, w którym wydzielana jest dopamina) wpływa na wzmożenie aktywności neuroprzekaźników dopaminergicznych, co zmniejsza objawy pozapiramidowe.

Jakie są wskazania do przyjmowania neuroleptyków?

Rodzaj i dawkę neuroleptyku dobiera lekarz w oparciu o objawy oraz szczegółowy wywiad lekarski. Mają szerokie zastosowanie i mogą być skuteczne w przebiegu leczenia różnego rodzaju psychoz – schizofrenii (zarówno postaci przewlekłej, jak i ostrej), choroby afektywnej dwubiegunowej (głównie manii), zaburzeń schizoafektywnych oraz depresji psychotycznej. Innym zastosowaniem neuroleptyków jest leczenie zaburzeń lękowych oraz bezsenności. Do najczęstszych przeciwwskazań do przyjmowania neuroleptyków zalicza się m.in.: padaczkę, choroby tarczycy, chorobę Parkinsona, uszkodzenia nerek, schorzenia kardiologiczne, zaburzenia czynności wątroby oraz przerost prostaty.

Zobacz także

Skutki uboczne przyjmowania neuroleptyków

Klasyczne leki neuroleptyczne mogą powodować skutki uboczne o różnym stopniu nasilenia. Ryzyko pojawienia się powikłań jest kwestią bardzo indywidualną i zależy od wrażliwości receptorów na podawany lek. Wzrasta, gdy osoba chora przyjmuje dodatkowo leki mające wpływ na inny rodzaj receptorów adrenergicznych (spadki ciśnienia) czy histaminowych (uczucie senności i zmęczenia). Do typowych i najczęściej występujących skutków ubocznych stosowania neuroleptyków zalicza się męczliwość, zaburzenia koncentracji i pamięci, bóle głowy, wysypki skórne, zaparcia, biegunki, ślinotok, nadwrażliwość oczu na promieniowanie słoneczne, sedację, przyrost masy ciała, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia potencji i libido, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia metaboliczne oraz hiperprolaktynemię (u kobiet może skutkować zaburzeniem cyklu miesiączkowania). Osobną grupą skutków ubocznych są objawy pozapiramidowe – ruchy mimowolne, dystonia (co uwidacznia się pod postacią wyginania i skręcenia kończyn), dyskineza (nieskoordynowane ruchy kończyn lub całego ciała), akatyzja (potrzeba bycia w ciągłym ruchu) oraz drżenie mięśniowe. Często obserwuje się również wzmożone napięcie mięśniowe oraz spowolnienie ruchowe.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Depresja – objawy, przyczyny i leczenie. Jak pomóc osobie z depresją?

Prof. Napoleon Waszkiewicz: „Mam pacjentów chorych na schizofrenię, którzy bali się wyjść na ulicę, a dziś mają firmy, rozwijają się, nagrywają płyty”

„Nie oddzielam tego, co dzieje się w głowach moich pacjentów, od tego, co dzieje się w ich ciałach” – mówi Magdalena Kicińska, fizjoterapeutka

pms - krzycząca kobieta

PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego) – co to jest, objawy, przyczyny

Nadmierne gazy – jak się pozbyć krępującej dolegliwości? Przyczyny i sposoby leczenia

Test schizofrenii na młodej dziewczynie

Schizofrenia – rodzaje, przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

„Depresja to prawdziwe cholerstwo. Gdy uderza, życie potrafi być naprawdę strasznie trudne”- mówi psycholożka Monika Kotlarek. Jak pomóc samemu sobie w depresji?

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej. „To tak, jakby coś obcego we mnie wlazło i zaczynało rządzić moim życiem”

Kojarzy się z horrorem, choć jest bezpieczna i efektywna. O terapii elektrowstrząsami mówi prof. dr hab. n. med. Joanna Rymaszewska

Depilacja laserowa - jak działa i jakie daje efekty?

Depilacja laserowa – skuteczny sposób na gładkie ciało? O czym warto wiedzieć przed zabiegiem?

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Demencja starcza - co to jest i jakie daje objawy?

Demencja starcza – czym jest, jakie są jej przyczyny i główne objawy?

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

×