Przejdź do treści

Ewa Wawrzonkowska: Dobrze byłoby wprowadzić do okresowych badań pracowniczych wizytę u ginekologa

amazonka w pandemii/ Getty Images
„COVID nas zamknął, ale rak nie czeka”. Amazonki apelują o więcej działań profilaktycznych / Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Czarne stringi nie dla każdego” – alarmuje Gosia Włodarczyk. Komu mogą szkodzić?
WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy
WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat
„Myślałam, iż wskoczę już w jeansy przedciążowe”. Aleksandra Domańska przyznaje sobie tytuł „pierwszej naiwniaczki”
Jesteś po szczepionce Johnson&Johnson? Sprawdź, co z dawką przypominającą
Nowe wytyczne w sprawie stosowania aspiryny. Wyjaśniamy, kto nie powinien jej przyjmować

– Spotykamy się z tym, że panie po kilkanaście lat nie były u ginekologa. Rodzą dzieci i przestają odwiedzać gabinet. Wprowadzenie takich badań na pewno zmobilizowały kobiety do zadbania o swoje zdrowie. Brakuje nam zdrowego egoizmu, który pozwoliłby na wygospodarowanie czasu dla siebie – mówi prezeska Ostródzkiego Towarzystwa „Amazonki”. Z Ewą Wawrzonkowską rozmawiamy o sytuacji kobiet z doświadczeniami nowotworowymi w czasie pandemii.

 

Aleksandra Zalewska-Stankiewicz: Nie lubi pani, kiedy o amazonkach mówi się, że walczą z chorobą, że z chorobą wygrały lub przegrały. To słowa zakazane w nomenklaturze stowarzyszenia?

Ewa Wawrzonkowska: Uważamy, że z chorobą nowotworową po prostu się żyje, że raka się leczy. Ale słowo „walka” też się pojawia w naszych rozmowach. My, amazonki, mamy swoje uczucia, swoje lęki, jednak dbamy o siebie bardzo mocno. I – tutaj użyję tego słowa – walczymy o inne kobiety.

Jak bardzo w czasie pandemii musiałyście wzmocnić swój pancerz ochronny?

Rzeczywiście, jesteśmy mocno uzbrojone. Pandemia koronawirusa przewróciła wszystko do góry nogami, również w życiu amazonek. Nasze dotychczasowe życie wyglądało tak: diagnoza, leczenie, w niektórych przypadkach remisja. Aż usłyszałyśmy od lekarza upragnione słowa, że będziemy dalej żyły, oczywiście stosując odpowiednie leczenie. Kiedy wydawało się, że w miarę oswoiłyśmy się z sytuacją, raptem jak grom z jasnego nieba spadła na nas informacja o pandemii. Dlatego ubieramy się w ten pancerz, ponieważ choroba przewartościowała nasze życie. Postawiłyśmy sobie za cel, że będziemy z rakiem żyć. A koronawirus nagle nas zamknął. Straciłyśmy kontakty z rodziną, a także ze sobą. I to nas przygniotło. Bo nikt tak dobrze nie zrozumie amazonki jak druga amazonka.

Wśród nas są dziewczyny, które zaraziły się koronawirusem. Mówią, że COVID zrobił w ich organizmie ogromne spustoszenie. Organizm kobiety po przejściach nowotworowych jest jednak dużo słabszy, mamy osłabiony układ immunologiczny

Na zewnątrz nie widać wielu różowych wstążek, symbolu amazonek, co nie znaczy, że nie działacie.

Bardzo restrykcyjnie podchodzimy do obostrzeń. Uważamy na to, aby się nie zarazić. Nasze stowarzyszenie ograniczyło swoją działalność. Wcześniej spotykałyśmy się w każdy pierwszy czwartek miesiąca. Wróciłyśmy do tych spotkań, ale teraz odbywają się one wyłącznie w plenerze. Chodzimy na spacery, ćwiczymy, dyskutujemy, jak pracować dalej w pandemii. Poza spacerami, w zależności od pogody, ograniczamy się do rozmów telefonicznych lub spotykamy się w mniejszym gronie. Wśród nas są również dziewczyny, które zaraziły się koronawirusem. Mówią, że COVID zrobił w ich organizmie ogromne spustoszenie. Organizm kobiety po przejściach nowotworowych jest jednak dużo słabszy, mamy osłabiony układ immunologiczny.

Osoby, które zmierzyły się już z przewlekłą chorobą, łagodniej przyswajają informacje o epidemii, ponieważ już raz musiałby zmierzyć się z myślą, że życie jest bardzo kruche?

Nie do końca, mnie się wydaje, że strach jest podwójny. Choć amazonki skrywają swoją niemoc, chcą być silne, nie chcą obarczać swoimi problemami i lękiem osób najbliższych. Uśmiechają się przez łzy. Boją się o siebie, otaczają się płaszczykiem ochronnym i jeszcze pocieszają innych. Ja sama nie wiem, jak bym zareagowała, gdybym teraz zachorowała na koronawirusa.

 

Ewą Wawrzonkowska, prezeska Towarzystwa Amazonek w Ostródzie / Archiwum prywatne

Onkolodzy alarmują, że rak nie poczeka na koniec pandemii, a lęk przed zakażeniem koronawirusem nie powinien prowadzić do zaprzestania leczenia. Spotkała się pani z takimi sytuacjami?

Sytuacja chorych onkologicznie w czasie pandemii na pewno się zmieniła, niektóre oddziały były przekształcane w covidowe, ale na szczęście to nie dotyczy pacjentów z nowotworami w naszym regionie. Moje dziewczyny nie przestały się badać. Systematycznie jeżdżą do specjalistów w Szpitalu Specjalistycznym w Elblągu czy do Polikliniki w Olsztynie. Na początku lockdownu, kiedy wszystko było wielką niewiadomą, ratowały nas telefoniczne kontakty z lekarzami. To bardzo ważne, ponieważ niektóre amazonki są w remisji, inne przyjmują kwas (zoledronowy, zapobiega przerzutom raka piersi do kości – przyp. red.). Z czasem wróciłyśmy do normalnych wizyt. W Elblągu i Olsztynie operacje odbywały się normalnie, choć akurat moje dziewczyny w tym czasie nie musiały mieć zabiegów. Jedna z naszych członkiń będzie operowana w kwietniu, bardzo to przeżywamy i wszystkie ją wspieramy.

Na nowotwory piersi chorują coraz młodsze kobiety. Zabiegane, zapracowane, zapominają o profilaktyce – i nie dotyczy to tylko rzeczywistości covidowej. 

W przypadku nowotworu PESEL nie istnieje. Mnóstwo kobiet z nowotworami jest w sile wieku. Myślę, że dobrze byłoby wprowadzić do okresowych badań pracowniczych wizytę u ginekologa. Spotykamy się z tym, że panie po kilkanaście lat nie były u ginekologa. Rodzą dzieci i przestają odwiedzać gabinet. Wprowadzenie takich badań na pewno zmobilizowały kobiety do zadbania o siebie. Potrzeba nam zdrowego egoizmu, dzięki któremu wygospodarujemy trochę czasu dla siebie.

Jeśli chodzi o profilaktykę, koronawirus dodatkowo pogorszył sytuację. Efekty tego pewnie będą widoczne za jakiś czas. Jaki scenariusz pani prognozuje?

Zatrzymanie profilaktyki będzie miało bardzo negatywny wpływ i konsekwencje na nasze życie w niedalekiej przyszłości. Spowoduje ogromne spustoszenie, także wśród chorych na nowotwory. Dziwię się, że w mediach tak mało się o tym mówi, że tak niewielu celebrytów nawołuje do tego, aby się badać i leczyć. Wiadomo, strach ma wielkie oczy, ale nowotwór naprawdę nie czeka. Jest niechcianym lokatorem, który potrafi szybko umeblować się w naszym ciele. A jeśli jest późno wykryty, trudniej jest go wyleczyć.

Chciałabym, aby państwo pomogło lokalnym organizacjom w działaniu, zwiększając wydatki w całej służbie zdrowia. Pandemia sprowadziła nas do parteru, ale środki  na onkologię i profilaktykę muszą się znaleźć. Co z tego, że są programy profilaktyczne. W tej chwili programy realizowane przez NFZ nie wnoszą nic konkretnego; zwykła broszurka z wykazem mammobusów to za mało. Dobrze byłoby, aby przychodnie w mniejszych miastach skupiły większą uwagę na kontakt z pacjentem, na przykład poprzez wprowadzenie telefonu zaufania.

Jakie działania mogłyby ułatwić diagnozowanie nowotworów piersi w dobie COVID-19?

Mammobusy są świetną sprawą, jeśli mają dobrą aparaturę. W środowisku wiejskim mogą się sprawdzić, ale powinny zacząć tam docierać na szerszą skalę, a nie tylko do miast. W powiecie ostródzkim mammobus w lutym był w 6 miejscowościach. To za mało. Poza tym jest jeszcze jeden problem. Kobiety ze wsi i małych miast często muszą pokonać 50-60 km do najbliższego onkologa. Do lekarza rodzinnego mają bliżej, ale wiemy, jak dziś wyglądają teraz te wizyty. To wszystko oddala działania w kierunku otrzymania karty  DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, umożliwia zastosowanie szybkiej ścieżki onkologicznej – przyp. red.) czy rozpoczęcia leczenia. Takie przyziemne sprawy zniechęcają. Ja jednak zawsze przypominam wszystkim, że do onkologa nie potrzeba mieć skierowania!

Nawet jeśli kobieta ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zazwyczaj tego nie ujawnia, ponieważ nie pozwala jej na to duma, a z drugiej strony boi się utracić pracę. Charakterystyczne jest to, że mimo choroby onkologicznej kobiety nie odpuszczają, nie dają sobie taryfy ulgowej

Pani zdaniem system opieki zdrowotnej w czasie koronawirusa w ogóle radzi sobie z troską o kobiety cierpiące na nowotwory?  

W naszym regionie tak, ale to dlatego, że zaprocentowała wieloletnia współpraca stowarzyszenia z placówkami ochrony zdrowia. My zawsze jasno artykułowałyśmy swoje potrzeby. Teraz to przynosi efekty. Jeśli wiem o pacjentce, która zauważyła w piersiach niepokojącą zmianę, dzięki długiej współpracy z onkologami organizuję wizytę nawet w ciągu doby. Poza tym w warmińsko-mazurskim mamy dobrą bazę. Centrum Onkologii w Elblągu i Poliklinika w Olsztynie posiadają przychodnię i poradnię onkologiczną. W Ostródzie, Iławie, Działdowie również przyjmują onkolodzy. Lekarzom bardzo zależy, żeby chorych było jak najmniej. Ubolewają nad tym, że pacjentki zgłaszają się za późno.

A co z codzienną organizacją życia? Kobiety pracujące, leczące się na nowotwór, mogą liczyć na szczególne traktowanie ze strony pracodawców?

Niestety amazonki nie mają specjalnych względów. Uważam, że przyczyny są dwie. Pierwsza jest taka, że pracodawca w ogóle nie jest zainteresowany pracownicą, która przeszła chorobę nowotworową. Kobiety po mastektomii czy histeroktomii są traktowane jako mniej wydajne, jako te, które będą częściej chodziły na zwolnienia. Taka jest rzeczywistość. Mądry pracodawca powinien sam zmobilizować swój zespół do badań profilaktycznych, a nawet je refundować.

Drugi powód tej sytuacji jest taki, że kobiety boją się przyznać do choroby. Przyczyny są różne. Niektóre panie obawiają się utraty pracy, ale większość boi się stygmatyzacji. Dlatego trzeba dużo o tym mówić i „wchodzić” z tematem do zakładów i innych miejsc pracy, aby przekonać pracodawców, że kobiety, które zachorowały, są pełnowartościowymi pracownicami. Z moich obserwacji wynika, że po trudnych doświadczeniach jeszcze bardziej przykładają się do swoich zadań.

A jakie przywileje gwarantuje amazonkom prawo?

Pacjentka może ubiegać się o stopień niepełnosprawności z tytułu choroby nowotworowej lub dodatkowo z tytułu chorób współistniejących. Jeśli otrzyma taki stopień, przysługuje jej dodatkowy urlop w wymiarze 10 dni w skali roku i skrócony czas pracy. Ale nawet jeśli kobieta ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,  zazwyczaj tego nie ujawnia, ponieważ nie pozwala jej na to duma, a z drugiej strony boi się utracić pracę. Charakterystyczne jest to, że mimo choroby onkologicznej kobiety nie odpuszczają, nie dają sobie taryfy ulgowej.

Ja sama miałam z tym problem. Zachorowałam w 2001, ale 13 lat dojrzewałam do tego, aby dołączyć do stowarzyszenia. Myślałam, że są w nim kobiety stare, które rozmawiają tylko o chorobach. Na czele Towarzystwa Amazonek stanęłam w 2015 roku – pół roku po śmierci mojej poprzedniczki, Elżbiety Czupryńskiej, która była lekarzem ginekologiem-seksuologiem  i też chorowała na nowotwór. Moje stowarzyszenie nie jest duże, liczy około 30 członkiń plus osoby wspierające. Nasze działania mają mniejszy zakres niż w dużych miastach, ale nie mniejszy sens. Mamy w sobie dużo siły, aby pomagać.

KIORP, czyli Krótka Instrukcja Obsługi Raka Piersi

Temat nowotworów piersi nie jest nam obojętny. Właśnie dlatego w marcu 2019 roku stworzyliśmy KIORP, czyli Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi.

Instrukcja została stworzona z myślą, by wspierać kobiety, które chorują na raka piersi oraz wszystkich tych, którzy towarzyszą swoim bliskim w chorobie.

Instrukcja ma za zadanie być odpowiednikiem znajomej, która przeszła już drogę, którą masz przed sobą, i chętnie dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem. Daje rzeczowe porady i pomaga oswoić nową, nieznaną sytuację.

Podzieliliśmy ją na dwie części. W jednej znajdziesz porady pisane przez i dla kobiet, które chorują na raka piersi. W drugiej przeczytasz rady od i dla tych, którzy towarzyszą swoim bliskim w chorobie.

Polecamy jednak przeczytanie całości – poznasz perspektywę drugiej osoby, a także zobaczysz, jak wiele was łączy. Jeżeli nie jesteś osobą z doświadczeniem raka piersi – Ciebie także zachęcamy do lektury. Dzięki niej zobaczysz, jak możesz pomóc osobom, które są w twoim otoczeniu – i podzielić się tą wiedzą z innymi.

Instrukcję pobierzesz TUTAJ.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niemal pół tysiąca złotych za przyjęcie szczepionki przeciwko COVID-19. Tak postanowił parlament w Wilnie

Izrael ogłasza, że pokonał wariant Delta koronawirusa

Izrael ogłasza, że pokonał wariant Delta koronawirusa. „Czwarta fala się skończyła”

„Koszty pandemii są niemierzalne w żadnej walucie i są ogromne. To nie są tylko straty w organizmach pacjentów, ale i w ich umysłach” – mówi prof. Zbigniew Gaciong

Pfizer przeprowadzi „żywy eksperyment”. Całe miasto ma otrzymać szczepionkę przeciw COVID-19

Pfizer przeprowadzi „żywy eksperyment”. Całe miasto ma otrzymać szczepionkę przeciw COVID-19

Amerykański gigant farmaceutyczny chce zatwierdzenia jego leku przeciw COVID-19. Wniosek już wpłynął do FDA

Pierwszy lek na COVID-19 w tabletce czeka na zatwierdzenie! Wniosek już wpłynął do FDA

Zbyt wczesne ściąganie maseczki przy jedzeniu zwiększa ryzyko zakażenia COVID-19 – mówią naukowcy

Padł rekord zachorowań na grypę. "Potwierdzają się prognozy lekarzy o bombie z opóźnionym zapłonem"

Padł rekord zachorowań na grypę! „Potwierdzają się prognozy lekarzy o bombie z opóźnionym zapłonem”

Adam Niedzielski do Episkopatu: zwracam się z apelem o przypomnienie informacji o konieczności zasłaniania nosa i ust w przestrzeniach zamkniętych

Ekspert ostrzega przed środkami do dezynfekcji

Ekspert ostrzega przed środkami do dezynfekcji. „Ekspozycja na nie dramatycznie uszkodziła naszą odporność”

Minister zdrowia o apogeum czwartej fali

Minister Niedzielski powiedział, kiedy nastąpi apogeum czwartej fali. Podał konkretny termin

Kolejny smutny efekt pandemii: setki tysięcy dzieci zostały osierocone przez COVID-19

Tragiczny efekt pandemii: ponad 120 tys. dzieci osieroconych przez COVID-19 w USA

Niedzielski o tym, w jaki sposób pacjenci obecnie przechodzą COVID-19

Niedzielski o przebiegu COVID-19 w czwartej fali: Szybciej dochodzi do załamania i pogorszenia stanu zdrowia

Jak radzić sobie ze stresem, który wywołuje pandemia? /fot. Pexels

Jak radzić sobie ze stresem, który wywołuje pandemia?

kobieta, rak piersi

„Mężczyzna nie może tylko stać z boku i ewentualnie asystować kobiecie w chorobie” – mówi onkolożka dr Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld

Shannen Doherty ma nawrót choroby nowotworowej

Shannen Doherty o nawrocie choroby nowotworowej. „Cały czas walczę, żeby pozostać żywą”

Konieczne będzie opracowanie nowej formuły szczepionki przeciw COVID-19 na 2022 rok – zapowiada prezes BioNTech

Nowa Zelandia kończy ze strategią „zero COVID”. Władze uznały, że wyeliminowanie wirusa jest niemożliwe

Nowa Zelandia kończy ze strategią „zero COVID”. Władze uznały, że wyeliminowanie wirusa jest niemożliwe

Małgorzata K. Nowakowska

Polka dowodzi, że statyny mogą wydłużać życie chorych na raka piersi. „To nadzieja, że na horyzoncie jest skuteczna terapia” – mówi Małgorzata K. Nowakowska

Dr Fauci o wynikach badań klinicznych nad molnupiravirm: "To bardzo imponujące"

Dr Fauci o wynikach badań klinicznych nad eksperymentalnym lekiem na COVID-19, Molnupiravirem: „To bardzo imponujące”

Odkryto biomarker, który przewiduje nadchodzący zgon z powodu COVID-19

Ile w pełni zaszczepionych osób zachorowało na koronawirusa? Ministerstwo Zdrowia podało nowe dane

Pierwszy lek na koronawirusa? Producent wyjaśnił, w jaki sposób działa tabletka

Mgła umysłowa / pexels

Mgła umysłowa to nie tylko wina COVID. Co jeszcze ją wywołuje i co możesz z tym zrobić?

15 razy więcej przypadków grypy niż COVID-19. Jej objawy trudno samodzielnie odróżnić od objawów zakażenia koronawirusem

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?