Przejdź do treści

Grzybica paznokci rąk i stóp- przyczyny, objawy i leczenie

grzybica stop
Jak wygląda leczenie grzybicy paznokci? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta na szczepieniu
EMA zatwierdziła trzecią dawkę szczepionki na COVID-19 Moderny dla osób pełnoletnich
Odporność na COVID-19 zapisana w genach? W badania zaangażowani są polscy naukowcy
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Osoby zaszczepione nie będą testowane przed przyjęciem lub wpuszczeniem do szpitala
Waldemar Kraska zapowiada zmiany w szpitalach. Dotyczą zaszczepionych przeciwko COVID-19
Bożena Dykiel
Fundacja „Twarze Depresji” zakończyła współpracę z aktorką Bożeną Dykiel

Grzybica paznokcia to powszechnie występująca choroba, która objawia się zmianami w wyglądzie płytki paznokciowej. Schorzenie wywołują grzyby chorobotwórcze: dermatofity, grzyby drożdżopodobne i grzyby pleśniowe. Nieleczona grzybica w zaawansowanym stadium może prowadzić do utraty paznokcia. Jak rozpoznać grzybicę paznokci i jakie leki są skuteczne w terapii grzybicy paznokci stóp i dłoni?

Co to jest grzybica paznokci? 

Grzybica paznokci, nazywana również onychomikozą, to stosunkowo powszechna, przewlekła choroba dermatologiczna. Wśród wszystkich chorób paznokci, grzybica paznokci stanowi aż 50% przypadków. Szacuje się, że na grzybicę paznokci choruje blisko 10% pacjentów zgłaszających się do poradni dermatologicznych, jednak dane te są z całą pewnością niedoszacowane, ponieważ wiele osób z tym schorzeniem nie szuka pomocy lekarskiej. 

Grzybica paznokci rąk i nóg – przyczyny choroby

U podłoża grzybicy paznokci leży infekcja wywołana przez grzyby chorobotwórcze: 

  • dermatofity (Trichophtyon rubrumTrichophyton mentagrophytes v. interdigitale, Trichophyton tonsurans MicrosporumEpidermophyton) – czynnik etiologiczny odpowiadający za 80% przypadków grzybicy paznokci;  
  • grzyby drożdżopodobne (Candida albicans) – stanowią 20% zakażeń grzybiczych;
  • grzyby pleśniowe (Scopularopsis brevicaulis, Aspergillus fumigatus) – wywołują 1,5-6% wszystkich zakażeń grzybiczych.

Rodzaje grzybicy paznokci 

Podział kliniczny grzybicy paznokci obejmuje następujące rodzaje onychomikozy: 

  1. Dystalna i boczna paznokciowa onychomikoza (DLSO) – najczęściej występująca grzybica paznokci. Grzyby pojawiają się pod wolnym brzegiem paznokcia i/lub od strony bocznych wałów. Na początku zakażenie obejmuje łożysko, a następnie płytkę paznokciową, która przestaje być przejrzysta i zmienia zabarwienie na żółtawo-brązowe. W przebiegu choroby dochodzi do onycholizy czyli oddzielenia się płytki paznokciowej od łożyska oraz pogrubienia płytki i rogowacenia łożyska paznokciowego. Paznokieć staje się kruchy i łamliwy.
  2. Proksymalna podpaznokciowa onychomikoza (PSO). Pojawia się przede wszystkim na paznokciach rąk, co może mieć związek z zabiegami kosmetycznymi, w których usuwa się obrąbek naskórkowy. Przyczyną tego rodzaju grzybicy jest zwykle Trichophyton rubrum. Do czynników ryzyka wystąpienia bliższej podpaznokciowej onychomikozy należą urazy paznokcia, cukrzyca czy choroby autoimmunologiczne. W przebiegu zakażenia obserwuje się zbielenie (zmleczenie) bliższej części paznokcia, rogowacenie łożyska oraz kruszenie się płytki paznokciowej. 
  3. Powierzchowna onychomikoza (SWO). Zakażenie najczęściej dotyczy powierzchni stóp. Drobnoustroje pojawiają się najpierw na powierzchni płytki paznokciowej, potem penetrują wgłąb płytki. Powierzchowna onychomikoza objawia się białymi plamami, rzadziej przebarwieniami o czarnej powierzchni. 
  4. Wewnątrzpłytkowa onychomikoza (EO). Infekcja rozpoczyna się od strony wolnego brzegu płytki paznokciowej. Grzyby nie atakują łożyska paznokcia. Do charakterystycznych symptomów grzybicy należą: blaszkowate łuszczenie płytki paznokciowej oraz matowienie i zbielenie płytki.  
  5. Całkowita dystroficzna onychomikoza (TDO). Uznawana jest za zaawansowane stadium grzybicy paznokci, w którym dochodzi do całkowitego zniszczenia płytki paznokciowej, w tym wykruszenia, zmatowienia i zabarwienia płytki na kolor biało-żółto-brązowy.
Choroby autoimmunologiczne - wizyta u dietetyka

Czynniki ryzyka grzybicy paznokci 

Istnieje wiele czynników sprzyjających rozwojowi infekcji grzybiczej paznokci. Grzybica paznokcia częściej pojawia się u osób otyłych, cierpiących na cukrzycę, mających poważne zaburzenia hormonalne, zaburzenia układu immunologicznego, problemy żołądkowo-jelitowe oraz u osób z otyłością.  

Grzybica paznokci u nóg pojawia się również po długotrwałym leczeniu antybiotykami, kortykosteroidami lub po chemioterapii w leczeniu onkologicznym. Znaczącym czynnikiem ryzyka jest ciepło i wilgoć, które kumulują się podczas chodzenia w nieprzewiewnych butach lub używanie skarpetek z materiałów syntetycznych. Ryzyko zachorowania na grzybicę paznokci zwiększa się wraz z wiekiem, ze względu na spowolnienie procesu wzrostu płytek paznokciowych oraz zmniejszenie ukrwienia kończyn. Do rozwoju grzyba na paznokciach może też dojść na skutek urazów paznokcia. 

Jak wygląda grzybica paznokci u rąk i stóp?

Do pierwszych objawów grzybicy paznokci u rąk i nóg należą przebarwienia płytki paznokciowej. Mogą mieć one odcień biały, żółtawy, a także ciemny aż do czarnego. Paznokcie stają się łamliwe, mogą się rozwarstwiać i odkształcać. W późniejszych stadiach grzybicy paznokci może dojść do odwarstwienia płytki paznokciowej od łożyska, a także stanu zapalnego wału podpaznokciowego. Początki grzybicy paznokci zazwyczaj są bezbolesne, a bardziej zaawansowanym zmianom może towarzyszyć ból. 

Podobne objawy mają charakter niespecyficzny i mogą towarzyszyć innym chorobom paznokci, takim jak łuszczyca, zmiany nowotworowe, liszaj płaski czy zakażenia bakteryjne

Diagnostyka grzybicy paznokci – jak rozpoznać chorobę?

Gdy pojawia się grzybica paznokci, objawy nie są na tyle charakterystyczne, aby można było postawić diagnozę. Dlatego konieczne jest wykonanie badań diagnostycznych. Pobierane są fragmenty paznokci lub zeskrobiny spod paznokci, z których zakładana jest hodowla mikrobiologiczna. Pozwala to potwierdzić grzybiczy charakter infekcji, a także wytypować szczep grzyba, co pozwala zaplanować odpowiednią terapię.

Jak leczyć grzybicę paznokci?

Po diagnozie grzybicy paznokci leczenie bywa czasochłonne i niestety jest często nieskuteczne, ponieważ pacjenci, którzy nie zauważają szybkiej poprawy kondycji paznokci przestają stosować kurację już po kilku tygodniach. Tymczasem nieleczona grzybica rąk lub stóp staje się poważnym, nawracającym problemem mogącym prowadzić do powikłań. 

Niektóre preparaty na grzybicę paznokci są dostępne bez recepty, niekiedy jednak leki na receptę to konieczność. Co na grzybicę paznokci u rąk i nóg sprawdza się najlepiej? Kiedy pacjent zgłosi się do lekarza z pierwszymi objawami przebarwienia płytki, lakier na grzybicę paznokci jest pierwszym zalecanym środkiem. Smaruje się nim paznokcie przez kilka tygodni aż do 3 miesięcy. Stosuje się także kremy, żele i maści zawierające cyklopiroks, amorolfinę czy mikonazol. Na tym etapie szansa na pozbycie się grzybicy paznokci jest bardzo duża.  

Czym wyleczyć zaawansowaną lub bardziej rozległą grzybicę paznokci? W tym przypadku zalecane są leki doustnie zawierające w swoim składzie czynniki aktywne, które działają hamująco na rozwój grzybni i strzępek. Kuracja farmakologiczna trwa od 2 miesięcy do nawet rokuLeki bez recepty w postaci aerozoli oraz lakierów ochronnych mają działanie głównie profilaktyczne i nie mogą stanowić jedynego źródła leczenia zakażenia grzybiczego. Warto pamiętać o tym, że chory z grzybicą stóp musi wyrzucić obuwie i skarpetki, które nosił w czasie infekcji. Alternatywnym rozwiązaniem jest ich dezynfekcja. 

Jak jeszcze można się pozbyć grzybicy paznokci u nóg lub rąk? Grzybica pod paznokciem jest czasami leczona terapią wspomaganą polegającą na szlifowaniu płytki paznokcia. Taki zabieg powtarza się raz w miesiącu. Specjaliści usuwają niekiedy więcej niż połowę zajętej chorobowo płytki. Po zakończeniu zabiegów wymagana jest rekonstrukcja paznokcia. Taka proteza nie różni się niczym od zwyczajnej płytki paznokcia. 

komary

Grzybica paznokci – domowe sposoby na tą przypadłość

Czy grzybicę paznokci da się wyleczyć domowymi sposobami? Nie. Wcieranie w paznokcie oliwy czy olejku z drzewa herbacianego nie tylko nie pomoże, ale i rozprzestrzeni chorobę w inne miejsca. Specjaliści nie polecają także stosowania pasty z sody oczyszczonej i kropli soku z cytryny oraz płukanek z octu jabłkowego.

Grzybica paznokci u dzieci 

Grzybica paznokci u dzieci jest dość rzadko spotykanym zjawiskiem. Jeśli istnieje jej podejrzenie, pediatra może pobrać zeskrobiny paznokci do dalszej analizy mikologicznej. U dzieci poniżej 2 roku życia stosuje się leki o działaniu miejscowym – żele, maści i lakiery oraz leki doustneGrzybica paznokci i rąk „boi się” takich substancji przeciwgrzybiczych jak klotrimazol czy triklosan. Maluchom podaje się także terbinafinę, a w poważniejszych przypadkach itrakonazol. Preparaty te dostępne  wyłącznie za okazaniem recepty. 

Czas leczenia grzybicy paznokci u dzieci nie różni się znacząco od czasu trwania terapii u osób dorosłych. Kuracja trwa przeciętnie od kilku miesięcy do roku. Aby uchronić dziecko przed rozwojem patogenu na stopach i dłoniach, można zabezpieczać je specjalnymi lakierami lub aerozolami w sytuacjach największego ryzyka np. podczas korzystania z publicznego basenu, w trakcie wyjazdu dziecka na klasowe kolonie czy uczestniczenia w obozach sportowych. Dziecko powinno także unikać dzielenia się środkami higieny osobistej (np. ręcznikami) z rówieśnikami. 

koebita nurkuje w basenie

Jak zapobiegać grzybicy paznokci?

Istnieje wiele metod profilaktyki grzybicy paznokci, a zwłaszcza grzybicy paznokci u stóp. Najskuteczniejsze sposoby zapobiegania grzybicy paznokci są następujące: 

  1. Odpowiednia higiena – paznokcie należy regularnie myć, przycinać i piłować. Pozostawione same sobie mogą wrastać w skórę, łamać się i rozdwajać; im gorszy ich stan, tym większa szansa na urazy oraz rozwój różnego typu zakażeń. Pamiętaj też o dokładnym wycieraniu stóp, a w szczególności przestrzeni między palcami po wyjściu spod prysznica. Jeżeli chodzisz na basen nie zapominaj o dezynfekcji swoich klapek. Jeśli korzystasz z usług salonów kosmetycznych, upewnij się, że znajdujące się w nich narzędzia są sterylizowane, a pilniczki wykorzystywane jednorazowo. 
  2. Wygodne buty – ucisk i uszkodzenia paznokci spowodowane noszeniem zbyt ciasnych butów mogą predysponować do grzybicy; stąd tak ważne jest, by dobierać odpowiednie, wygodne obuwie. Ciepło i wilgoć to idealne środowisko do rozwoju grzybicy, dlatego zakładaj skarpety na suche stopy oraz zwróć uwagę na dobór tkanin. tworzywo, z jakiego wykonane są skarpetki czy buty, ma ogromne znaczenie. należy unikać nieprzewiewnych, sztucznych i sztywnych materiałów, które mogą spowodować obtarcia i wzmożone pocenie; warto też regularnie odkażać buty. 
  3. Unikanie chodzenia boso w miejscach publicznych – szczególnie w miejscach publicznych, takich jak basen, siłownia, szatnia czy hotelowe pokoje. Warto zawsze zabierać ze sobą w podróż klapki kąpielowe lub ochraniacze na stopy. Przyda się również żel antybakteryjny lub płyn do dezynfekcji rąk. Dla osób, które mają problem z nadmiernym poceniem, pomocny może być specjalny dezodorant lub puder do stóp, który nie tylko upora się z nieprzyjemnym zapachem, ale również ochroni przed zakażeniem. 
  4. Dbałość o ogólne zdrowie – choroby ogólnoustrojowe, takie jak cukrzyca, otyłość, choroby przewodu pokarmowego czy zaburzenia hormonalne mogą zwiększyć ryzyko zakażeń; podobnie jest z niedokrwistością i chorobami układu krążenia. Do grzybicy predysponują również choroby układu immunologicznego czy przyjmowanie chemioterapii, ponieważ zaburzone zostają naturalne systemy obronne organizmu. 

Aktualizacja: Patrycja Nawojowska

Bibliografia: 

  1. Szpietowski J., Franczuk A., “Grzybica paznokci”, Nowa Medycyna 1/ 2001 
  2. Faustyna Kuros, “Terapia podologiczna w przypadku grzybicy dermatofitowej paznokci”, Kosmetologia Estetyczna,2 / 2019 / vol. 8. 
  3. Agnieszka Banaszak i wsp., “Czynniki etiologiczne grzybicy paznokci w materiale pracowni mikologii Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu i zakładu mikologii lekarskiej i dermatologii UM w Poznaniu w latach 2006–2007”, Nowiny Lekarskie 2008, 77, 5, 353–356 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Świąd odbytu – przyczyny i leczenie u dzieci i dorosłych

Suplementy na paznokcie – jak wybrać najlepsze?

Nogi

„Noszenie szpilek nie jest dobre dla kobiecego zdrowia” – przestrzega Pani Fizjotrener

Olejek rycynowy na brwi i rzęsy – stosowanie, efekty

Maseczka z miodu – właściwości i domowe sposoby

Wkładki ortopedyczne do butów – rodzaje, skuteczność i zasady doboru

Pies w wannie

Mama Chemik: Substancje wchodzące w skład środków czystości mogą wnikać przez skórę. Szczególnie jeśli bierzemy właśnie gorącą kąpiel

Staw Choparta i Lisfranca – budowa, funkcje, leczenie urazów

Kości stępu – budowa, objawy i leczenie złamania

Polidaktylia – przyczyny, rodzaje, diagnozowanie i leczenie

Chłopiec wkłada ciuchydo pralki

Zadbaj o swoje zdrowie i wyczyść pralkę! Apeluje Mama Chemik

Metionina - działanie, źródła w pożywieniu i suplementacja

Metionina – działanie, źródła w pożywieniu i suplementacja

kobieta z długimi włosami

Skrzyp na włosy – efekty. A może pokrzywa na włosy?

Katarzyna Gołębiewska:

„Chodzenie bez obuwia to starożytny i sprawdzony środek leczniczy w przypadku niewłaściwego krążenia krwi, zarówno nadciśnienia jak i niedociśnienia” – mówi Katarzyna Gołębiewska, refleksolog

Mleko z miodem i czosnkiem, syrop z cebuli – przepis, działanie

Dlaczego łamią się paznokcie?

Dlaczego łamią się paznokcie i jak temu zaradzić?

Chodzenie w szpilkach może szkodzić twojemu zdrowiu

Czym są modzele i jak je usunąć? Modzele na stopach

Olejki eteryczne to świetny sposób na ochronę przed kleszczami. Szczegóły wyjaśnia Martka Natura

Stylistka paznokci z Warszawy maluje wzory wyrażające wsparcie dla LGBT + za darmo. „Chciałam w końcu zrobić coś więcej, niż tylko denerwować się na to, co widzę w telewizji”

Stylistka paznokci z Warszawy za darmo maluje wzory wyrażające wsparcie dla LGBT+. „Chciałam w końcu zrobić coś więcej”

haluks na kobiecej stopie

Haluksy – przyczyny, zapobieganie, wkładki, operacja na haluksy

Kobieta obgryzająca paznokcie

Obgryzanie paznokci – przyczyny, skutki, badania

Czy ból to zawsze objaw zapalenia?

Zapalenie ucha u dzieci i dorosłych – objawy, jak wygląda leczenie?

Erytromelalgia - bolesny rumień kończyn

Erytromelalgia – bolesny rumień kończyn

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku