Przejdź do treści

Hipertrofia – mechanizm powstania, rodzaje i znaczenie zjawiska

Kobieta z hipertrofią podczas konsultacji lekarskiej.
romankosolapov/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: „Nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes”
Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: „Nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes”
Chcesz wzmocnić odporność? Zacznij robić przetwory!
Osobowość zależna (DPD) – co to jest, przyczyny, leczenie
Nowe wytyczne rządu. Przez trzy najbliższe dni będą zamknięte cmentarze, od poniedziałku nakaz pracy zdalnej dla pracowników biurowych
„Uznałem, że tradycja jest mniej ważna niż życie”. Premier ogłosił, co z cmentarzami w Dzień Wszystkich Świętych, są też nowe wytyczne odnośnie pracy biurowej
Miley Cyrus, Patti Smith, Juliette Binoche
Zagraniczne gwiazdy wspierają protest kobiet w Polsce. Wśród nich Patti Smith, Miley Cyrus czy Juliette Binoche

Hipertrofia to skutek powiększenia się poszczególnych komórek ciała tworzących tkankę lub narząd, występujący pod postacią patologiczną, np. hipertrofia serca, bądź jako fizjologiczna i oczekiwana reakcja organizmu, np. hipertrofia mięśniowa, niezwykle pożądana w sporcie, szczególnie kulturystyce.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Hipertrofia występuje w wielu rodzajach. Leczenie patologicznych hipertrofii zalecane jest w przypadku, kiedy wpływa ona na pracę danego narządu, np. hipertrofia lewego przedsionka serca prowokuje nieprawidłowe funkcjonowanie całego organu i może być przyczyną powikłań oraz uciążliwych objawów jak duszności czy nietolerancja wysiłku.

Co to jest hipertrofia?

Hipertrofia to zjawisko z zakresu patomorfologii oznaczające powiększenie komórek składających się na tkanki i narządy. Hipertrofia to inaczej przerost lub zwiększenie wielkości. Stan ten może występować jako zmiana patologiczna i efekt zaburzeń funkcjonalnych elementów układowych, np. hipertrofia serca czy hipertrofia płodu, bądź jako wada wrodzona, np. hipertrofia łechtaczki. Przerost może stanowić również obraz:

  • pożądanych reakcji fizjologicznych, np. hipertrofia mięśniowa, która jest zwykle celem sportowców kulturystyki i fitness;
  • naturalnych reakcji kompensacyjnych organizmu, np. hipertrofia nerki w sytuacji, kiedy druga została usunięta lub pracuje niewydolnie.

Hipertrofię należy rozróżniać z rozrostem, tzn. powiększeniem liczby komórek.

ból w klatce

Hipertrofia mięśniowa

Hipertrofia mięśniowa jest skutkiem ubocznym treningu siłowego, którego nasilenie i końcowy efekt przyrostu masy mięśniowej, czyli objętości włókien mięśniowych, zależy od metody treningowej. Hipertrofia mięśniowa zachodzi w momencie, kiedy bilans syntezy białek mięśniowych przewyższa ich rozpad. Należy różnicować ją z hiperplazją oznaczającą wzrost liczby włókien. Tego typu hipertrofia wyróżnia dwa typy procesów:

  • hipertrofia funkcjonalna, czyli wzrost masy mięśniowej i siły włókien mięśniowych;
  • hipertrofia strukturalna, która oznacza przyrost wytrzymałości mięśni bez zwiększania innych zdolności, a efekt hipertrofii powstaje na drodze zwiększenia ilości składników odżywczych i substancji budulcowych.

Hipertrofię mięśniową charakteryzują również dwa rodzaje procesów:

  • hipertrofia sarkoplazmatyczna, w której zwiększenie masy następuje na skutek wzrostu objętości glikogenu w mięśniach i kształtuje się zjawisko znane powszechnie jako „pompa mięśniowa”;
  • hipertrofia miofibrylarna polegająca na rozroście włókien mięśniowych, czyli miofibryli.

Hipertrofia płodu

Hipertrofia płodu, czyli hipertrofia wewnątrzmaciczna, zwana również makrosomią, oznacza nadmierną masę płodu w stosunku do osiągniętego wieku ciąży. Tego typu zaburzenie diagnozuje się w życiu prenatalnym dziecka lub tuż po urodzeniu podczas podstawowych badań noworodka. Hipertrofia płodu może być wywołana przez wiele czynników, zwykle nakładających się na siebie, m.in. cukrzyca, wiek matki powyżej 35 lat, otyłość lub znaczne przybranie masy ciała w ciąży, wcześniejsze porody hipertroficzne,  nadciśnienie tętnicze, płeć męska oraz wady genetyczne dziecka, np. zespół Beckwitha-Wiedemanna objawiający się przerostami licznych organów. Szacuje się, że hipertrofia w ciąży występuje makrosomia płodu u blisko 10% ciąż i może wywołać wiele powikłań w trakcie porodu ze strony matki i dziecka.

Zobacz także

Hipertrofia łechtaczki

Hipertrofia łechtaczki to stan niefizjologicznie powiększonego organu na skutek wrodzonych wad. Przerost łechtaczki tego typu nie powinien być utożsamiany z fizjologicznym tymczasowym powiększeniem łechtaczki w przebiegu pobudzenia seksualnego. Mimo że nie określono jednoznacznej wielkości prawidłowo rozwiniętej łechtaczki, w ocenie hipertrofii używa się skali, w której I stopień oznacza hipertrofię łechtaczki i narządów płciowych zewnętrznych, a V stopień to hipertrofia łechtaczki na kształt pseudopenisa oraz m.in. hipertrofia warg sromowych. Leczenie hipertrofii łechtaczki może uwzględniać zabiegi chirurgiczne bądź hormonoterapię.

Hipertrofia serca

Hipertrofia serca jest zwykle powikłaniem innych chorób kardiologicznych, np. nadciśnienia tętniczego. Przerost serca spowodowany jest najczęściej przeciążeniem fizycznym organu, na skutek potrzeby pokonania zwiększonego oporu, tzw. przeciążenie oporowe lub zwiększonego przepływu krwi, tzw. przeciążenie objętościowe. Dla sprostania wymagań organizmu na dostarczenie tlenu i składników odżywczych do tkanek serce kompensacyjnie zwiększa swoją siłę i objętość włókien mięśniowych. Hipertrofia serca zwykle oznacza przerost któregoś elementu narządu. Ze względu na fakt, że lewa komora serca fizjologicznie jest najbardziej masywna, hipertrofię serca określa się jako hipertrofia lewej komory serca.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

dziecko z wysypką

Różyczka u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie i szczepienie

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?