Przejdź do treści

Hipertrofia – mechanizm powstania, rodzaje i znaczenie zjawiska

Kobieta z hipertrofią podczas konsultacji lekarskiej.
romankosolapov/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Płacząca dziewczyna na rękach mamy
Czy usuwanie migdałków obniża odporność? Jakie są alternatywy dla tego zabiegu? Odpowiada lekarz
Decyzja o ciąży / istockphoto
„Aborcja Bez Granic” będzie zapewniać porady oraz wsparcie kobietom potrzebującym aborcji. To międzynarodowa inicjatywa
dziecko pisze list do świętego mikołaja
6 pomysłów na słodki prezent dla dzieci zamiast sklepowych słodyczy. Podpowiada dietetyczka i naturoterapeutka
Krótka Instrukcja Obsługi Poronienia
Pomóż nam stworzyć Krótką Instrukcję Obsługi Poronienia
Żywa choinka / istockphoto
Czy na żywej choince mogą czaić się kleszcze albo inne owady? Prof. Stanisław Ignatowicz wyjaśnia

Hipertrofia to skutek powiększenia się poszczególnych komórek ciała tworzących tkankę lub narząd, występujący pod postacią patologiczną, np. hipertrofia serca, bądź jako fizjologiczna i oczekiwana reakcja organizmu, np. hipertrofia mięśniowa, niezwykle pożądana w sporcie, szczególnie kulturystyce.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Hipertrofia występuje w wielu rodzajach. Leczenie patologicznych hipertrofii zalecane jest w przypadku, kiedy wpływa ona na pracę danego narządu, np. hipertrofia lewego przedsionka serca prowokuje nieprawidłowe funkcjonowanie całego organu i może być przyczyną powikłań oraz uciążliwych objawów jak duszności czy nietolerancja wysiłku.

Co to jest hipertrofia?

Hipertrofia to zjawisko z zakresu patomorfologii oznaczające powiększenie komórek składających się na tkanki i narządy. Hipertrofia to inaczej przerost lub zwiększenie wielkości. Stan ten może występować jako zmiana patologiczna i efekt zaburzeń funkcjonalnych elementów układowych, np. hipertrofia serca czy hipertrofia płodu, bądź jako wada wrodzona, np. hipertrofia łechtaczki. Przerost może stanowić również obraz:

  • pożądanych reakcji fizjologicznych, np. hipertrofia mięśniowa, która jest zwykle celem sportowców kulturystyki i fitness;
  • naturalnych reakcji kompensacyjnych organizmu, np. hipertrofia nerki w sytuacji, kiedy druga została usunięta lub pracuje niewydolnie.

Hipertrofię należy rozróżniać z rozrostem, tzn. powiększeniem liczby komórek.

Hipertrofia mięśniowa

Hipertrofia mięśniowa jest skutkiem ubocznym treningu siłowego, którego nasilenie i końcowy efekt przyrostu masy mięśniowej, czyli objętości włókien mięśniowych, zależy od metody treningowej. Hipertrofia mięśniowa zachodzi w momencie, kiedy bilans syntezy białek mięśniowych przewyższa ich rozpad. Należy różnicować ją z hiperplazją oznaczającą wzrost liczby włókien. Tego typu hipertrofia wyróżnia dwa typy procesów:

  • hipertrofia funkcjonalna, czyli wzrost masy mięśniowej i siły włókien mięśniowych;
  • hipertrofia strukturalna, która oznacza przyrost wytrzymałości mięśni bez zwiększania innych zdolności, a efekt hipertrofii powstaje na drodze zwiększenia ilości składników odżywczych i substancji budulcowych.

Hipertrofię mięśniową charakteryzują również dwa rodzaje procesów:

  • hipertrofia sarkoplazmatyczna, w której zwiększenie masy następuje na skutek wzrostu objętości glikogenu w mięśniach i kształtuje się zjawisko znane powszechnie jako „pompa mięśniowa”;
  • hipertrofia miofibrylarna polegająca na rozroście włókien mięśniowych, czyli miofibryli.

Hipertrofia płodu

Hipertrofia płodu, czyli hipertrofia wewnątrzmaciczna, zwana również makrosomią, oznacza nadmierną masę płodu w stosunku do osiągniętego wieku ciąży. Tego typu zaburzenie diagnozuje się w życiu prenatalnym dziecka lub tuż po urodzeniu podczas podstawowych badań noworodka. Hipertrofia płodu może być wywołana przez wiele czynników, zwykle nakładających się na siebie, m.in. cukrzyca, wiek matki powyżej 35 lat, otyłość lub znaczne przybranie masy ciała w ciąży, wcześniejsze porody hipertroficzne,  nadciśnienie tętnicze, płeć męska oraz wady genetyczne dziecka, np. zespół Beckwitha-Wiedemanna objawiający się przerostami licznych organów. Szacuje się, że hipertrofia w ciąży występuje makrosomia płodu u blisko 10% ciąż i może wywołać wiele powikłań w trakcie porodu ze strony matki i dziecka.

Zobacz także

Hipertrofia łechtaczki

Hipertrofia łechtaczki to stan niefizjologicznie powiększonego organu na skutek wrodzonych wad. Przerost łechtaczki tego typu nie powinien być utożsamiany z fizjologicznym tymczasowym powiększeniem łechtaczki w przebiegu pobudzenia seksualnego. Mimo że nie określono jednoznacznej wielkości prawidłowo rozwiniętej łechtaczki, w ocenie hipertrofii używa się skali, w której I stopień oznacza hipertrofię łechtaczki i narządów płciowych zewnętrznych, a V stopień to hipertrofia łechtaczki na kształt pseudopenisa oraz m.in. hipertrofia warg sromowych. Leczenie hipertrofii łechtaczki może uwzględniać zabiegi chirurgiczne bądź hormonoterapię.

Hipertrofia serca

Hipertrofia serca jest zwykle powikłaniem innych chorób kardiologicznych, np. nadciśnienia tętniczego. Przerost serca spowodowany jest najczęściej przeciążeniem fizycznym organu, na skutek potrzeby pokonania zwiększonego oporu, tzw. przeciążenie oporowe lub zwiększonego przepływu krwi, tzw. przeciążenie objętościowe. Dla sprostania wymagań organizmu na dostarczenie tlenu i składników odżywczych do tkanek serce kompensacyjnie zwiększa swoją siłę i objętość włókien mięśniowych. Hipertrofia serca zwykle oznacza przerost któregoś elementu narządu. Ze względu na fakt, że lewa komora serca fizjologicznie jest najbardziej masywna, hipertrofię serca określa się jako hipertrofia lewej komory serca.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kinaza kreatynowa — definicja, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kinaza kreatynowa – czym jest, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Dlaczego regeneracja mięśni jest ważna?

Dlaczego regeneracja mięśni jest ważna?

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.