Przejdź do treści

Jadłowstręt psychiczny – przyczyny, objawy i leczenie

Jadłowstręt psychiczny - przyczyny, objawy i leczenie Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Mężczyzna wypił dwie butelki zimnej wody w upał, przez co był o włos od śmierci. „Nie popełniajcie tego błędu” – przestrzega lekarka
Małpia ospa w Polsce. Ministerstwo Zdrowia podało liczbę zakażonych osób
Siostra Bożenna o mobbingu w pielęgniarstwie: „Pielęgniarki pielęgniarkom urządziły piekło w miejscach pracy”
12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu
Darmowe środki higieniczne dla wszystkich osób menstruujących! Pierwszy kraj zagwarantował to ustawą

Jadłowstręt psychiczny (anoreksja) to zaburzenie odżywiania, na które najczęściej cierpią dziewczęta i młode kobiety. Wśród objawów jadłowstrętu psychicznego wymienia się celowy spadek masy ciała wraz z towarzyszącym lękiem przed przybraniem na wadze i zaburzoną percepcją własnego ciała. Choroba zwykle zaczyna się niewinnie i przez długi okres czasu pozostaje niezauważona przez otoczenie chorego. Nieleczona, stanowi nie tylko zagrożenie zdrowia, ale i życia.

Co to jest jadłowstręt psychiczny?

Jadłowstręt psychiczny, inaczej anorexia nervosa (AN) to zaburzenie odżywiania, w którym chory świadomie i celowo traci masę ciała do poziomu odbiegającego od norm dla wzrostu i wieku, co prowadzi do wyniszczenia organizmu. Osoba cierpiąca na anoreksję odczuwa lęk przed przybieraniem na wadze i otyłością, a także stale kontroluje obraz własnego ciała. Konsekwencją stosowania restrykcji żywieniowych oraz działań służących utracie masy ciała są poważne problemy zdrowotne, w tym zaburzenia hormonalne oraz zaburzenia psychiczne. W klasyfikacji ICD-10 jadłowstręt psychiczny oznaczony jest symbolem F50.0.

U niektórych osób występuje jadłowstręt psychiczny atypowy (F50.1.) W tym typie anoreksji obserwuje się dążenie do spadku masy ciała, ale objawy jadłowstrętu nie są tak nasilone, a zachowaniu nie towarzyszy lęk przed otyłością. Ponadto nie dochodzi do znacznej utraty masy ciała, a podjęte działania nie prowadzą do zaburzeń hormonalnych i utraty miesiączki. Coraz częściej mówi się także o jadłowstręcie psychicznym u dzieci i niemowląt, który jest wyrazem chęci dominacji lub kontroli nad rodzicem, nie jest jednak tożsamy z anoreksją w rozumieniu błędnego postrzegania własnego ciała.

Zapadalność na anoreksję waha się w granicach 8-13 osób na 100 000 rocznie. Jadłowstręt psychiczny znacznie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Na zachorowanie najbardziej narażone są dziewczęta i młode kobiety w wieku 14-18 lat.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Przyczyny występowania jadłowstrętu psychicznego

Anoreksja jest chorobą, której etiologia nie została do końca poznana. Uważa się, że podłoże jadłowstrętu psychicznego jest wieloczynnikowe, a w jego rozwoju rolę odgrywają:

  • czynniki osobnicze, w tym czynniki genetyczne (anoreksja częściej występuje u bliźniąt jednojajowych niż dwujajowych), endokrynologiczne i metaboliczne (nieprawidłowy metabolizm neuroprzekaźników takich jak serotonina i noradrenalina);
  • cechy osobowości – AN częściej występuje u osób z osobowością obsesyjno-kompulsywną lub histrioniczną, wysokim poziomem lęku i niskim poczuciu własnej wartości;
  • czynniki rodzinne – zaburzone relacje rodzinne, w tym nadopiekuńczość rodziców i stawianie dzieciom zbyt wysokich wymagań;
  • czynniki socjo-ekonomiczne – wysoki status ekonomiczny rodzinny oraz podążanie za nieosiągalnymi wzorcami kulturowymi idealnej sylwetki.

Wśród prawdopodobnych czynników odpowiedzialnych za wyzwolenie jadłowstrętu psychicznego wymienia się okres dojrzewania oraz towarzyszący mu stres i konflikty rodzinne, przejście w kolejny etap życia, stosowanie diet redukcyjnych czy narażenie na krytykę sylwetki ze strony otoczenia.

Jadłowstręt psychiczny – objawy

Objawy jadłowstrętu psychicznego uzależnione są od typu zaburzenia.

  1. Osoba z AN typu restrykcyjnego dąży do utraty masy ciała nie tylko ograniczając ilość spożywanych pokarmów, ale też stosując środki przeczyszczające oraz wyczerpujące ćwiczenia fizyczne.
  2. Chory z anoreksją typu bulimicznego również stosuje restrykcje żywieniowe, ale występują u niego okresy przejadania się. Poczucie winy pojawiające się w wyniku napadów objadania się rekompensowane jest wymiotami oraz stosowaniem środków przeczyszczających i moczopędnych.

Początkowe objawy anoreksji mogą być trudne do zauważenia przez najbliższych. Zainteresowanie zdrowym odżywianiem i sukcesy w odchudzaniu zwykle wzbudzają podziw otoczenia, dając choremu motywację do jeszcze większej kontroli w spożywaniu pokarmów. Osoba z anoreksją zaczyna odczuwać przymus stałego liczenia kalorii pochodzących ze zjadanych posiłków, unikania pokarmów uważanych za tuczące, a z czasem ukrywania przed rodziną, że ogranicza jedzenie. Chory bardzo często sprawdza swoją masę ciała i mimo że chudnie, nigdy nie jest usatysfakcjonowany z własnej sylwetki.

Aleksandra Serocka

Jak leczyć jadłowstręt psychiczny?

Leczenie jadłowstrętu psychicznego to długotrwały proces, którego celem jest nie tylko zmiana nawyków żywieniowych, ale i praca nad poczuciem własnej wartości, radzeniem sobie z trudnymi sytuacjami życiowymi oraz modyfikacją obrazu własnego ciała. Terapia jadłowstrętu psychicznego wymaga indywidualnego leczenia psychologicznego i/lub psychiatrycznego, czasem w połączeniu z systemową terapią rodzinną. Zdarza się, iż ze względu na zły stan zdrowia chorego leczenie musi być prowadzone w warunkach szpitalnych. Leczenie farmakologiczne wprowadza się, jeśli anoreksji towarzyszą objawy depresyjne i lękowe.


Bibliografia:

  1. Agata Bąba-Kubiś i wsp., „Anoreksja – jadłowstręt psychiczny”, Pomeranian J. Life Sci., 2018;64(4):5-9.
  2. Karolina Suszyńska i wsp., „Problemy medyczne, pedagogiczne i społeczne funkcjonowania osób z zaburzeniami odżywiania”, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2014, Tom 20, Nr 3, 235–240.
  3. Natalia Guglas, Wojciech Cichy, „Jadłowstręt psychiczny a adolescencja”, Nowiny Lekarskie 2007, 76, 1, 44-47.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„Budzę się i jem, by móc znowu zasnąć”, czyli czym jest zespół nocnego jedzenia (NES). Rozmowa z psycholożką zdrowia Agnieszką Węgiel

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

„To ciało, które przetrwało lata złego traktowania, nadmiernego objadania się i głodzenia na zmianę”- słowa niezwykłej ultramaratonki przytacza Martyna Wojciechowska

Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym - bez retuszu i filtra. "W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet"

Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Kobieta stoi na balkonie. Za nią panorama miasta

Potrzebujesz aprobaty innych, by w siebie uwierzyć? „Zastanów się, czy sama siebie zauważasz” – apeluje psycholożka

"Budzimy się w nocy z silnym uczuciem, że musimy coś zjeść" - Justyna Markowska mówi, czym jest syndrom nocnego jedzenia i dlaczego częściej dopada kobiety

„Budzimy się w nocy z silnym uczuciem, że musimy coś zjeść” – Justyna Markowska mówi, czym jest syndrom nocnego jedzenia i dlaczego częściej dopada kobiety

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

Kobieta w ciąży

Makrosomia – płód większy niż wiek ciąży. Przyczyny, objawy, powikłania

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Kobieta z testem

Gonadotropina kosmówkowa – co to, funkcje, badanie beta hCG, normy

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Sheehana

Zespół Sheehana – objawy i leczenie choroby Sheehana

Hormony tropowe- rodzaje, działanie i ich funkcje w organizmie

Testosteron – badanie hormonu, wpływ na libido, jak go podnieść i obniżyć

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×