Przejdź do treści

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Jak zapewniano w reklamach, już dwutygodniowy pobyt w Truskawcu gwarantował uzdrowienie z najbardziej uprzykrzonych chorób. Nic dziwnego, że w latach świetności gościli tam najbardziej znani politycy i artyści. To tam Bruno Schulz napisał „Sanatorium pod klepsydrą”, a Zofia Nałkowska przeżyła jeden ze swoich romansów.

 

Nie do końca wiadomo, dlaczego maleńką wieś położoną w karpackiej dolinie Worotiszczy nieopodal Drohobycza nazwano Truskawcem. Najprościej byłoby wywodzić nazwę od truskawek, jednak te wyhodowano dopiero w wieku XVIII, a pierwsze wzmianki o zdrowej wodzie w tym miejscu pochodzą z wieku XV. Być może nazwa ta pochodzi od litewskiej „druski” – nazwy soli. Informacje o cudownych właściwościach tamtejszych wód rozprzestrzenił w 1578 roku Wojciech Oczko, nadworny lekarz polskich królów – Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy. Niecałe 150 lat później Gabriel Zhonchinski, opisując sposób wydobywania ropy naftowej w okolicach Drohobycza, zauważył, że towarzyszącą wydobyciu wodę okoliczni mieszkańcy wykorzystują do celów leczniczych. Wodę mineralną nazwano tam swojsko „Naftusią”, a w 1827 roku zbudowano pomieszczenie dla pierwszych 8 wanien.

W latach 1835–1849 fachowe badania wody przeprowadził lwowski aptekarz, wynalazca pierwszej lampy naftowej, Teodor Torosiewicz. Spostrzeżenia o cudownych właściwościach tamtejszych solanek potwierdziły się i uzdrowisko zaczęło się rozwijać. Sława truskawieckiej wody niosła się szeroko, kiedy w 1912 roku ze Lwowa poprowadzono kolej, Truskawiec był już popularnym i modnym kurortem, miał połączenie z Wiedniem, Krakowem, Berlinem i Pragą.

Sanatorium w Truskawcu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Najwięcej zmian miasteczko zawdzięcza Rajmundowi Jaroszowi, od 1911 roku prezesowi spółki „Zdroje Truskawieckie”. Z jego inicjatywy miasteczko zelektryfikowano, instalując lampy w budynkach sanatoryjnych, na deptakach i w miejskim parku. Zbudowano wtedy wiele istniejących do dziś budynków, zachowała się też jego prywatna willa „Goplana” zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza. W ciągu 20 lat liczba kuracjuszy wzrosła z 3,5 tys. do 17 tys., a w miasteczku działało ponad 200 hoteli i pensjonatów.

Modernizowano Truskawiec z wielkim rozmachem, zbudowano nawet sztuczne jezioro – basen siarczano-solankowy o temperaturze wody ok. 22 st. C., którego brzegi pokryto złotym piaskiem przywożonym znad Bałtyku. Działały korty tenisowe, boiska i place sportowe. Można było zwiedzać muzeum przyrodnicze z wyjątkową kolekcją motyli, było też kasyno. Kwiaty, klomby, wilgotne wyżwirowane alejki parku i deptaku, gdzie spotykali się wszyscy: panowie w białych lnianych ubraniach i panie w kolorowych sukienkach, z opalonymi ramionami, w kapeluszach lub bez, studenci-podrywacze polujący na samotne kuracjuszki i turystki (…), gdzie ze szklankami po mokrym od rosy piasku szli wolno rabini i księża do źródeł Naftusi, Broni, Józi i Marysi, a za nimi w czarnych mantylach szły żony rabinów – tak życie Truskawca opisywał w 1939 roku Andrzej Chciuk, pisarz z Drohobycza.

Sanatorium w Truskawcu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Nic dziwnego, że gościli tam m.in. Julian Tuwim, Eugeniusz Bodo czy Zofia Nałkowska, która przeżyła tam jeden z głośnych romansów. Na leczenie „Naftusią” przyjeżdżali czołowi politycy II Rzeczpospolitej – prezydent Stanisław Wojciechowski, Wincenty Witos, Józef Piłsudski, Kazimierz Sosnkowski i Felicjan Sławoj Składkowski. Atmosfera Truskawca zainspirowała Brunona Schulza, stałego bywalca, do napisania tam słynnego „Sanatorium pod klepsydrą”. Z koncertami przyjeżdżali: Jan Kiepura, Hanka Ordonówna czy Mieczysław Fogg. Truskawiec był też miejscem politycznego zamachu – w 1931 roku ukraińscy nacjonaliści zabili tam posła Tadeusza Hołówkę, jednego z najbardziej zaufanych ludzi Józefa Piłsudskiego.

Oprócz słynnej truskawieckiej „Naftusi”, unikatowej szczawie alkaliczno-ziemnej, której przypisywano wielką skuteczność w leczeniu problemów z nerkami i drogami moczowymi, znana była także słono-ziemna „Bronisława”, woda lecząca choroby gardła i nosa, słono-gorzka „Zofia”, polecana osobom z chorą wątrobą i problemami z trawieniem, a także „Józia” – woda opisywana jako „silnie promieniotwórcza”. Jak zapewniano w reklamach, już dwutygodniowy pobyt w Truskawcu był gwarancją wyleczenia nawet najbardziej uprzykrzonej choroby.

Pijalnia wód Barbara /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Ze względu na właściwości, porównywano truskawieckie wody do źródeł w bawarskim Rosenheim, Baden-Baden czy Budapeszcie. Oprócz hydroterapii kuracjuszom oferowano kąpiele w namule, czyli truskawieckim szlamie – pozostałości po wydobyciu nafty. Można było także korzystać z wziewalni i masaży.

W rankingu polskich sanatoriów po I wojnie światowej Truskawiec zajmował drugie miejsce po Krynicy, a wyprzedzał Ciechocinek. Bilety kolejowe do Truskawca trzeba było kupować z wielomiesięcznym wyprzedzeniem, a na miejscu trudno było o kwaterę bez wcześniejszej rezerwacji.

Sanatorium w Truskawcu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

W 1939 roku w sanatoryjnych budynkach kuracjuszami byli rosyjscy żołnierze, a kiedy w 1941 roku miasto zajęli Niemcy, były tam szpitale wojskowe. Kiedy uciekali w 1944 roku, zabrali całe wyposażenie. Po wojnie Truskawiec znalazł się na terenie ZSRR. Pod koniec lat 50. uzdrowisko stało się tzw. kurortem wszechzwiązkowego znaczenia dla mas pracujących miast i wsi. Przekształcono je w całoroczne, na obrzeżach wybudowano kilkanaście sanatoriów na 10 tys. miejsc. Niestety, część z nich powstała w miejscu starych, przedwojennych, drewnianych willi.

Choć lata świetności Truskawiec ma już za sobą, pozostała tam atmosfera międzywojennej Polski i dawnych uzdrowisk. W ostatnich latach przed rosyjskim atakiem na Ukrainę wielu Polaków wyjeżdżało do Truskawca na zabiegi i hydroterapię, korzystając z korzystnych cen.

Od ponad 100 lat w Truskawcu stoi pomnik Adama Mickiewicza, wystawiony przez Polaków. Mieszka tam liczna Polonia.

Zobacz także

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jak odpocząć w jeden wieczór? Psycholog zdradza sprawdzone patenty

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – zalecenia żywieniowe, przykładowy jadłospis

Rozebrana kobieta trzyma się za ięśnie grzbietu, które zaznaczone są na czerowono. Ma długie ciemne włosy.

Zapalenie mięśni – objawy i rokowania. Kiedy konieczna jest rehabilitacja?

Gęsia stopka – co to jest, jak długo boli, jak wyleczyć stan zapalny kolan

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

kobieta unosząca się na wodzie w kapsule

Floating – genialny sposób na relaks i niezwykłe doświadczenie. Jak wygląda seans w kapsule?

Egzoszkielet rehabilitacyjny dla niepełnosprawnych – co to jest i jak działa?

Inowrocław – gdyby nie tamtejsza solanka, nie byłoby jednego z polskich królów, a kuracjusze musieliby jeździć do Karlovych Varów

Kobieta trenuje

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Busko-Zdrój na Ponidziu – tam słońce świeci 300 dni w roku, a kuracjusze kąpią się w piwie i śpiewają piosenki o Bukowinie

Laser wysokoenergetyczny – wskazania i przeciwwskazania, przebieg zabiegu

Zegar biologiczny człowieka – jak naprawić dobowy rytm?

Kobieta

Kiepsko sypiasz? 6 wskazówek, dzięki którym będziesz spać jak dziecko

dziewczyna samolot

Panicznie boisz się latać? Ten tekst pomoże ci przezwyciężyć wszelkie lęki związane z podróżowaniem samolotem

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Mudry – 10 układów dłoni, dzięki którym poprawisz swoje zdrowie fizyczne i psychiczne 

Masaż powięziowy – pojęcie i wskazania. Jakie są efekty masażu powięziowego twarzy?

Samochód

Podczas jazdy autem kładziesz nogi na desce rozdzielczej? W trakcie wypadku zrobi się z nich „kołowrotek i połamią się w czterech miejscach”, ostrzega ratownik medyczny

kobieta w łóżku

Szkoda ci czasu na sen? Oto 10 powodów, by zacząć sypiać regularnie

Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania

5 razy TAK dla wakacyjnego seksu

6 grzechów, które w lecie rujnują zdrowie. Sprawdź, czy ich nie popełniasz!

Jak Zakopane stało się polskim Davos i centrum leczenia gruźlicy, oferując kuracje żentycą, olejami i powietrzem

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

×