Przejdź do treści

Jakie są najczęstsze alergeny wziewne i pokarmowe? Jakie wywołują objawy?

W kolorowych kółeczkach zostały wymienione najpopularniejsze alergeny
fot. sdecoret/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog

Alergeny są antygenami wywołującymi reakcje nadwrażliwości immunologicznej, czyli alergie. Większość z nich to białka reagujące z przeciwciałami IgE i IgG. Wyróżnia się alergeny: wziewne, pokarmowe, kontaktowe, jady owadów, lateks oraz leki. Alergeny wziewne dzielą się na sezonowe, np. pyłki roślin, spory grzybów oraz całoroczne, np. roztocze kurzu domowego.

Podstawową metodą diagnostyczną alergenów są testy skórne punktowe. Przyjmuje się, że skóra w miarę dobrze odzwierciedla sytuację, jaka zachodzi w obrębie błon śluzowych przewodu pokarmowego i układu oddechowego u osób uczulonych.

 

Alergeny pokarmowe

Do najczęstszych alergenów żywnościowych należą: białka mleka krowiego, jaja, pszenica, a także ryby, owoce morza, pomidor, seler, orzechy oraz przyprawy. W niniejszym artykule zostaną omówione najpopularniejsze z nich.

Alergia na mleko krowie zależy przede wszystkim od wieku. W pierwszych miesiącach życia mleko to jest najczęstszym czynnikiem uczulającym u dzieci. Z wiekiem nadwrażliwość na białko mleka krowiego występuje coraz rzadziej. Wyróżnia się 3 kryteria rozpoznania tej alergii:

  • ustąpienie objawów po odstawieniu mleka,
  • nawrót dolegliwości po podaniu mleka,
  • wyłączenie czynników powodujących podobne objawy.

Alergia na białko jaja kurzego zazwyczaj zaczyna się we wczesnym dzieciństwie, jednakże rozpoznaje się ją później niż nadwrażliwość na mleko. Do najczęstszych objawów należą: wymioty, ból brzucha oraz pokrzywka. Co istotne, białko może wywołać wstrząs anafilaktyczny, często o ciężkim przebiegu, a także uczulać na odległość. Pszenica spośród wszystkich zbóż uczula najczęściej. U małych dzieci z uczuleniem tym prawie zawsze występuje atopowe zapalenie skóry. Warto pamiętać, że pszenica jest również alergenem wziewnym, dlatego też może wywoływać choroby zawodowe u młynarzy i piekarzy. Najczęściej jest to astma oraz alergiczny nieżyt nosa. Alergia na orzechy arachidowe jest dosyć częsta – zarówno orzechy, jak i masło arachidowe są bardzo silnymi alergenami. Aczkolwiek olej ten nie zawiera białek i nie wywołuje reakcji alergicznej. Do objawów nadwrażliwości należą: pokrzywka, obrzęk błony śluzowej górnych dróg oddechowych, zespół alergii jamy ustnej, wymioty, biegunka oraz świąd. Orzeszki ziemne należą do pokarmów najczęściej wywołujących zgon w wyniku wstrząsu anafilaktycznego. Na szczęście na ogół jego przebieg jest łagodny. Warto pamiętać o czynnikach mogących zaostrzać objawy, należą do nich: alkohol, kwas acetylosalicylowy, a także duży wysiłek fizyczny. Seler często uczula osoby z nieżytem nosa wywołanym nadwrażliwością na pyłki roślin. Do objawów alergii należą: rumień, pokrzywka, astma oraz obrzęk Quinckego. Należy pamiętać, że seler należy do pokarmów wywołujących reakcje anafilaktyczne.

Zobacz także

Alergeny wziewne

W Polsce najczęstszymi alergenami roślinnymi są pyłki traw, np. kostrzewa łąkowa, kupkówka pospolita; pyłki drzew, np. brzoza, leszczyna oraz chwasty. Objawy przez nie wywoływane są najsilniejsze w okresie pylenia. Od stycznia do kwietnia najczęściej pyli leszczyna oraz olsza. Na przełomie kwietnia i maja uczulać będzie brzoza, topola i dąb. W miesiącach wiosenno-letnich pylić będą: trawy, babka, szczaw, pokrzywa oraz komosa. Listopad oraz grudzień są najlepszymi miesiącami dla alergików, ponieważ wtedy nie powinny pylić żadne rośliny. Najczęstszymi objawami są: zaczerwienione, swędzące oczy, katar oraz częste kichanie.

Do pleśni wywołujących reakcje alergiczne najczęściej należą takie grzyby, jak Cladosporium, Alternaria oraz Aspergillus. Wywołują one przede wszystkim objawy oczne, które na ogół zaostrzają się jesienią oraz wiosną. Warto pamiętać, że wzrostowi pleśni sprzyja suszenie ubrań w zamkniętym pomieszczeniu, zła wentylacja oraz hodowla kwiatów doniczkowych. Głównym alergenem kurzu domowego są wydaliny roztocza Dermatophagoides pteronyssinus, który żeruje na złuszczonym ludzkim naskórku. Optymalne warunki dla jego rozwoju stanowią ciepłe i wilgotne pomieszczenia. Dlatego też kołdry, dywany i pluszowe zabawki są głównym miejscem bytowania roztoczy. Alergenami pochodzenia zwierzęcego są przede wszystkim antygeny psów oraz kotów. Uczula głównie ślina zwierząt, w szczególności dotyczy to kotów, które podczas czyszczenia futra pozostawiają duże ilości śliny na jego powierzchni. Należy pamiętać, że alergeny zwierzęce unoszą się w powietrzu, dlatego pomimo braku kontaktu z psem lub kotem może dojść do wystąpienia objawów uczulenia. W przypadku gryzoni silnie alergizujący jest ich mocz, dotyczy to przede wszystkim świnek morskich, królików oraz myszy. Lateks jest jednocześnie alergenem wziewnym oraz kontaktowym. Uczulenie na jego antygeny dotyczy przede wszystkim pracowników służby zdrowia stosujących rękawiczki lateksowe. Nie należy zapominać, że znajduje się on również w prezerwatywach oraz odzieży. Symptomy dotyczą głównie skóry, jednakże lateks może wywołać dodatkowo objawy z górnych dróg oddechowych, a nawet wstrząs anafilaktyczny.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika, pod red. Piotra Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2014.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?