Przejdź do treści

Obwodowy układ nerwowy – budowa, funkcje, rodzaje nerwów

Obwodowy układ nerwowy - budowa, funkcje, rodzaje nerwów Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Obwodowy układ nerwowy razem z ośrodkowym układem nerwowym tworzy układ nerwowy, który odpowiedzialny jest za koordynowanie wszystkich funkcji życiowych. Obwodowy układ nerwowy składa się z nerwów rdzeniowych oraz czaszkowych i uznawany jest za część układu nerwowego najbardziej narażoną na wystąpienie różnych schorzeń. Jakie rodzaje nerwów obwodowych wyróżniamy? Czym jest neuropatia obwodowa?

Obwodowy układ nerwowy – budowa i rodzaje nerwów

Obwodowy układ nerwowy, który stanowi jeden z elementów układu nerwowego, składa się z 12 par nerwów czaszkowych, 31 par nerwów rdzeniowych, zwojów nerwowych oraz receptorów, czyli zakończeń nerwowych, które odbierają bodźce.

Zwoje nerwów czaszkowych znajdują się w różnych częściach mózgowia, zdecydowana większość zaś w pniu mózgu. Do nerwów czaszkowych zalicza się:

  • nerw węchowy,
  • nerw wzrokowy,
  • nerw okoruchowy,
  • nerw bloczkowy,
  • nerw trójdzielny,
  • nerw odwodzący,
  • nerw twarzowy,
  • nerw przedsionkowo-ślimakowy,
  • nerw językowo-gardłowy,
  • nerw błędny,
  • nerw dodatkowy,
  • nerw podjęzykowy.

Nerwy rdzeniowe wywodzą się zaś z rdzenia kręgowego. Są to:

  • nerwy szyjne – osiem par,
  • nerwy piersiowe – dwanaście par,
  • nerwy lędźwiowe – pięć par,
  • nerwy krzyżowe – pięć par,
  • nerwy guziczne – jedna para.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Funkcje obwodowego układu nerwowego

Obwodowy układ nerwowy odpowiedzialny jest za przekazywanie bodźców pomiędzy ośrodkowym układem nerwowym a narządami. Poszczególne nerwy obwodowe mają zaś swoje ściśle określone zadania. Na przykład nerw węchowy – przewodzi wrażenia węchowe, nerw trójdzielny – bodźce z okolicy twarzy, a nerw twarzy odpowiada za jej mimikę.

system nerwowego układu autonomicznego

Uszkodzenie nerwów obwodowych – neuropatia obwodowa

Uszkodzenie nerwów obwodowych, czyli tzw. neuropatia obwodowa, może mieć różne przyczyny. Podstawowy podział uszkodzeń nerwów pozwala wyróżnić:

  • uszkodzenia mechaniczne,
  • uszkodzenia spowodowane chorobą.

Na uszkodzenia mechaniczne najbardziej narażone są nerwy, które przebiegają powierzchownie lub z uwagi na budowę organizmu są najsłabiej chronione. Chodzi tu zatem przede wszystkim o nerwy w obrębie kończyn.

Warto zaznaczyć, że zarówno pojęcie uszkodzeń mechanicznych, jak i wywołanych chorobą jest bardzo szerokie. Neuropatia może bowiem powstać w związku z uszkodzeniem na skutek nadmiernego ucisku, urazu lub obrzęku. Jej źródłem mogą być choroby pierwotne układu nerwowego, ale też infekcje lub choroby przewlekłe np. cukrzyca. Może być ona także wynikiem zaburzeń hormonalnych lub powikłaniem leczenia przeciwnowotworowego, ale też nadużywania alkoholu czy zatrucia chemicznego.

Jakie są objawy neuropatii obwodowej? Przede wszystkim należy podkreślić, że mogą być one bardzo różne. Uszkodzenie nerwów może objawiać się drętwieniem czy mrowieniem. Chory może inaczej odczuwać bodźce  zarówno wyraźniej, jak i słabiej. Bez względu na powód wystąpienia neuropatii oraz rodzaj objawów konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia. Polega ono na zabiegach fizykalnych, hydroterapii, kinezyterapii i wykorzystaniu innych metod, które indywidualnie dopasować należy do danego przypadku. Chory musi pamiętać, że nerwy regenerują się, wymaga to jednak czasu i współpracy w ramach prowadzonej fizjoterapii. Nie bez znaczenia pozostaje również odpowiednia suplementacja, która może przyspieszyć odbudowę nerwów.

Zapalenie nerwów obwodowych

Zapalenie nerwów obwodowych to schorzenie, które zaliczane jest na ogół do szerszej kategorii jaką jest neuropatia. Przyczyną zapalenia nerwów są na ogół wirusy lub zaburzenia immunologiczne.

 

Źródła:

  1. Bochenek A., Anatomia człowieka, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 2010, t. 1-5.
  2. Paprocka-Borowicz M., Zawadzki M., Fizjoterapia w chorobach układu
    ruchu, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, 2007.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czego nie zrobi za ciebie fizjoterapeuta? Odpowiada Zuzanna Kowalska

Czego nie zrobi za ciebie fizjoterapeuta? Odpowiada Zuzanna Kowalska

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Plagiocefalia – gdy głowa niemowlaka przypomina równoległobok

Gęsia stopka – co to jest, jak długo boli, jak wyleczyć stan zapalny kolan

Fizjoterapia stomatologiczna – wskazania i rodzaje terapii

Objaw Chvostka – co to jest? Jak wygląda atak tężyczki?

Ból głowy, karku, dyskomfort w okolicach twarzy? „Puść napięcie ze szczęki” – radzi Pani Fizjotrener

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

„Podstawową różnicą pomiędzy mną a stomatologiem jest to, że stomatolodzy wsadzają wiertarki do buzi, a ja tylko palce” – o fizjoterapii stomatologicznej mówi Karolina Mrozińska

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Odstające łopatki – jak pozbyć się tego problemu u dorosłych i dzieci? 

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

Pistolet do masażu – czy zastąpi masażer do mięśni i roller? Jaki masażer gun wybrać?

Ćwiczenia na ból biodra. 6 prostych ćwiczeń, dzięki którym go zwalczysz 

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Nerw błędny – budowa, przebieg, uszkodzenie i leczenie. Dlaczego nazywa się go „wędrowcem”?

„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

Dr n. med. Maria Maliszewska / fot. neurosphera

Mylona z alzheimerem, parkinsonem, uważana za chorobę dzieci. Jak rozpoznać i leczyć padaczkę u seniorów, mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Rehabilitacja NFZ – ile ważne jest skierowanie i jaki lekarz może nam je wystawić?

Ćwiczenia McKenziego – przykłady rehabilitacji, wskazania i przeciwwskazania

×