Przejdź do treści

Odleżyny – przyczyny, objawy, domowe sposoby pielęgnacji zmian i specjalistyczne metody leczenia odleżyn

odleżyny - pielęgniarka poprawia łożko szpitalne
Fot. WavebreakmediaMicro / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Psycholożka o pułapkach leczenia niepłodności
„Nie kupię nowej sukienki, bo za chwilę będę w ciąży”. Psycholożka Anna Wietrzykowska o pułapkach niepłodności
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w... nosie!
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w… nosie! Nowe ustalenia włoskich naukowców
„Nie jestem nikomu winna wyglądu” – mówi Maja Staśko, wyjaśniając zjawisko przemocy psychicznej w sieci
Zdjęcie rentgenowskie mózgu
Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Odleżyny powstają w miejscach narażonych na długotrwały ucisk, np. odleżyny na kości ogonowej czy odleżyny na piętach. Mechanizm tworzenia i stopnie odleżyn postępują szybko, dlatego ważna jest odpowiednia profilaktyka. Leczenie odleżyn to żmudny proces, który dodatkowo obniża komfort życia pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Pielęgnowanie pacjenta jest wielowymiarowym działaniem ukierunkowanym na ograniczenie mechanizmu rozwoju odleżyn, wykorzystującym nieinwazyjne domowe sposoby na odleżyny oraz specjalistyczne, a nawet chirurgiczne metody leczenia.

Jak wyglądają odleżyny?

Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych o charakterze owrzodzenia przechodzące w stan martwicy sięgający nawet do mięśni i kości. W otoczeniu odleżyny zazwyczaj tworzy się proces zapalny z sączącą się ropą lub inną wydzieliną. Na powstanie odleżyn najbardziej narażone są osoby z trudnościami z samodzielną zmianą pozycji w łóżku i na wózku inwalidzkim oraz pacjenci całkowicie unieruchomieni i nieprzytomni. Odleżyny powstają w miejscach, w których wysunięte części kostne mają kontakt z podłożem, np. kostki, pięty, łokcie.

Przyczyny i klasyfikacja odleżyn

Odleżyny powstają na skutek długotrwałego lub powtarzającego się ucisku skóry i tkanek podskórnych oraz działania sił ścierających, w wyniku czego dochodzi do bólu i zaczerwienienia, łuszczeniu naskórka, otarcia skóry i wysięku płynu surowiczego z rany. Mechanizm bezpośredniej przyczyny odleżyn rozpoczyna się od zaburzenia miejscowego krążenia krwi, następnie dochodzi do:

  • niedokrwienia i niedotlenienia tkanek,
  • obumarcia komórek, nadżerki,
  • martwicy tkanek, powstania owrzodzeń,
  • oddzielenia się zdrowych struktur ciała, ubytku tkankowego.

Powstawaniu odleżyn sprzyja też niedożywienie, odwodnienie i zaniedbania w opiece nad pacjentem.

Klasyfikacja odleżyn uwzględnia 5 stopni zmian, przy czym:

  • stopień to blednące zaczerwienienie skóry;
  • stopień to nieblednący rumień, obrzęk, pęcherze, uszkodzenie naskórka, ból;
  • stopień to uszkodzenie całej grubości skóry i tkanki podskórnej, dno rany wypełnione jest żółtą masą rozpadających się tkanek, brzegi odleżyny wyraźnie odgraniczone, stan zapalny dookoła rany;
  • stopień to uszkodzenie głębokiej warstwy tkanek, dno rany wypełnia czarna masa martwicza;
  • stopień – martwica głęboka obejmująca mięśnie i kości.

Czy odleżyny prowadzą do śmierci?

Odleżyny same w sobie nie prowadzą do śmierci pacjenta, jednak otwarta rana zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych i zakażenia ogólnoustrojowego, np. w postaci sepsy, co jest bezpośrednim zagrożeniem życia.

Zobacz także

Jak leczyć odleżyny?

Leczenie odleżyn ma na celu ograniczenie postępu zmian martwiczych. Pierwsze stadia odleżyn mogą być leczone ambulatoryjnie, z kolei odleżyny ze zmianami martwiczymi wymagają hospitalizacji, farmakoterapii, a nawet zabiegu chirurgicznego. Wyleczenie odleżyny nie zmniejsza ryzyka nawrotu dolegliwości, o ile w dalszym etapie nie zostanie zachowana odpowiednia profilaktyka.

Domowe sposoby na odleżyny

W postępowaniu ambulatoryjnym zaleca się utrzymanie ran w środowisku mokrym, co zapewnią specjalne opatrunki na odleżyny, np. plastry na odleżyny ze srebrem. Preparaty na odleżyny ograniczają ilość wysięku i namnażanie się toksycznych substancji, tworzą bariery dla patogenów, zapobiegają zabrudzeniom i otarciom. W leczeniu i profilaktyce odleżyn osób z grupy ryzyka warto:

  • zmieniać pozycje ułożeniowe pacjenta co dwie godziny w ciągu doby;
  • stosować materace i poduszki przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe oraz pomoce rehabilitacyjne odciążające punkty kostne, np. kliny, wałki, krążki sensoryczne;
  • wyeliminować gumowe podkłady i ceraty nieprzepuszczające powietrza;
  • zachować suchość i czystość pościeli oraz bielizny pacjenta;
  • zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu i bogatobiałkową dietę lub suplementację;
  • wprowadzić rehabilitację ruchową aktywizującą fizycznie pacjenta na maksymalnym poziomie i motywującą do samodzielności w prostych czynnościach; w przypadku osób słabych, nieprzytomnych lub porażonych należy prowadzić kinezyterapię bierną;
  • poddawać skórę pacjenta masażom leczniczym z ominięciem miejsc odleżyn.

W przebiegu domowego leczenia szczególną rolę przypisuje się pielęgnacji skóry – jej systematycznemu oczyszczaniu i nawilżaniu. Wysuszenie naskórka zwiększa ryzyko otarć.

Jak leczyć zaawansowane odleżyny?

W przypadku zaawansowanej odleżyny ze zmianami martwiczymi stosuje się:

  • leczenie chirurgiczne polegające na oczyszczeniu odleżyny z martwiczych tkanek;
  • zabiegi oczyszczające o działaniu antybakteryjnym, przeciwbólowym, przeciwzapalnym, przyspieszającym regenerację tkanek i proces zasklepiania się rany;
  • sterylizowane radiacyjnie larwy much żywiące się uszkodzoną tkanką martwiczą skóry człowieka.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku