Przejdź do treści

Odleżyny – przyczyny, objawy, domowe sposoby pielęgnacji zmian i specjalistyczne metody leczenia odleżyn

odleżyny - pielęgniarka poprawia łożko szpitalne
Fot. WavebreakmediaMicro / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta skacze na skakance
Skakanka na 3 sposoby. Jak trenować skutecznie?
3 kobiety pracują na laptopach w kawiarni i rozmawiają ze sobą
Ergonomia – nie pracuj kosztem zdrowia!
Kobieta trzyma przed sobą czerwoną folię
Rozpracuj negatywne emocje i wykorzystaj je. Przydadzą ci się w życiu!
Noga z butem i rumiankiemm za butem
Czy na ból stawów pomagają ciepłe okłady?
Kobieta stoi na drodze
Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Odleżyny powstają w miejscach narażonych na długotrwały ucisk, np. odleżyny na kości ogonowej czy odleżyny na piętach. Mechanizm tworzenia i stopnie odleżyn postępują szybko, dlatego ważna jest odpowiednia profilaktyka. Leczenie odleżyn to żmudny proces, który dodatkowo obniża komfort życia pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Pielęgnowanie pacjenta jest wielowymiarowym działaniem ukierunkowanym na ograniczenie mechanizmu rozwoju odleżyn, wykorzystującym nieinwazyjne domowe sposoby na odleżyny oraz specjalistyczne, a nawet chirurgiczne metody leczenia.

Jak wyglądają odleżyny?

Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych o charakterze owrzodzenia przechodzące w stan martwicy sięgający nawet do mięśni i kości. W otoczeniu odleżyny zazwyczaj tworzy się proces zapalny z sączącą się ropą lub inną wydzieliną. Na powstanie odleżyn najbardziej narażone są osoby z trudnościami z samodzielną zmianą pozycji w łóżku i na wózku inwalidzkim oraz pacjenci całkowicie unieruchomieni i nieprzytomni. Odleżyny powstają w miejscach, w których wysunięte części kostne mają kontakt z podłożem, np. kostki, pięty, łokcie.

bakterie gronkowca, wywołujące problemy skórne

Przyczyny i klasyfikacja odleżyn

Odleżyny powstają na skutek długotrwałego lub powtarzającego się ucisku skóry i tkanek podskórnych oraz działania sił ścierających, w wyniku czego dochodzi do bólu i zaczerwienienia, łuszczeniu naskórka, otarcia skóry i wysięku płynu surowiczego z rany. Mechanizm bezpośredniej przyczyny odleżyn rozpoczyna się od zaburzenia miejscowego krążenia krwi, następnie dochodzi do:

  • niedokrwienia i niedotlenienia tkanek,
  • obumarcia komórek, nadżerki,
  • martwicy tkanek, powstania owrzodzeń,
  • oddzielenia się zdrowych struktur ciała, ubytku tkankowego.

Powstawaniu odleżyn sprzyja też niedożywienie, odwodnienie i zaniedbania w opiece nad pacjentem.

Klasyfikacja odleżyn uwzględnia 5 stopni zmian, przy czym:

  • stopień to blednące zaczerwienienie skóry;
  • stopień to nieblednący rumień, obrzęk, pęcherze, uszkodzenie naskórka, ból;
  • stopień to uszkodzenie całej grubości skóry i tkanki podskórnej, dno rany wypełnione jest żółtą masą rozpadających się tkanek, brzegi odleżyny wyraźnie odgraniczone, stan zapalny dookoła rany;
  • stopień to uszkodzenie głębokiej warstwy tkanek, dno rany wypełnia czarna masa martwicza;
  • stopień – martwica głęboka obejmująca mięśnie i kości.

Czy odleżyny prowadzą do śmierci?

Odleżyny same w sobie nie prowadzą do śmierci pacjenta, jednak otwarta rana zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych i zakażenia ogólnoustrojowego, np. w postaci sepsy, co jest bezpośrednim zagrożeniem życia.

Zobacz także

Jak leczyć odleżyny?

Leczenie odleżyn ma na celu ograniczenie postępu zmian martwiczych. Pierwsze stadia odleżyn mogą być leczone ambulatoryjnie, z kolei odleżyny ze zmianami martwiczymi wymagają hospitalizacji, farmakoterapii, a nawet zabiegu chirurgicznego. Wyleczenie odleżyny nie zmniejsza ryzyka nawrotu dolegliwości, o ile w dalszym etapie nie zostanie zachowana odpowiednia profilaktyka.

Domowe sposoby na odleżyny

W postępowaniu ambulatoryjnym zaleca się utrzymanie ran w środowisku mokrym, co zapewnią specjalne opatrunki na odleżyny, np. plastry na odleżyny ze srebrem. Preparaty na odleżyny ograniczają ilość wysięku i namnażanie się toksycznych substancji, tworzą bariery dla patogenów, zapobiegają zabrudzeniom i otarciom. W leczeniu i profilaktyce odleżyn osób z grupy ryzyka warto:

  • zmieniać pozycje ułożeniowe pacjenta co dwie godziny w ciągu doby;
  • stosować materace i poduszki przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe oraz pomoce rehabilitacyjne odciążające punkty kostne, np. kliny, wałki, krążki sensoryczne;
  • wyeliminować gumowe podkłady i ceraty nieprzepuszczające powietrza;
  • zachować suchość i czystość pościeli oraz bielizny pacjenta;
  • zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu i bogatobiałkową dietę lub suplementację;
  • wprowadzić rehabilitację ruchową aktywizującą fizycznie pacjenta na maksymalnym poziomie i motywującą do samodzielności w prostych czynnościach; w przypadku osób słabych, nieprzytomnych lub porażonych należy prowadzić kinezyterapię bierną;
  • poddawać skórę pacjenta masażom leczniczym z ominięciem miejsc odleżyn.

W przebiegu domowego leczenia szczególną rolę przypisuje się pielęgnacji skóry – jej systematycznemu oczyszczaniu i nawilżaniu. Wysuszenie naskórka zwiększa ryzyko otarć.

Jak leczyć zaawansowane odleżyny?

W przypadku zaawansowanej odleżyny ze zmianami martwiczymi stosuje się:

  • leczenie chirurgiczne polegające na oczyszczeniu odleżyny z martwiczych tkanek;
  • zabiegi oczyszczające o działaniu antybakteryjnym, przeciwbólowym, przeciwzapalnym, przyspieszającym regenerację tkanek i proces zasklepiania się rany;
  • sterylizowane radiacyjnie larwy much żywiące się uszkodzoną tkanką martwiczą skóry człowieka.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twarz kobiety

Dieta dla skóry. Masz problemy z cerą? Przeczytaj, co powinnaś jeść

Kobieta stoi na ulicy przy murze

Kwas hialuronowy – jakie funkcje pełni w skórze? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Kobieta z tuatuażami i kolczykami

Przekłuwanie uszu pistoletem. Nie rób sobie tego ani swojemu dziecku! Piercerka tłumaczy, dlaczego to jest zły pomysł

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?

Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?

Płyn do higieny intymnej dla faceta? „Czemu nie” – odpowiada Małgorzata Marcinkiewicz, założycielka kliniki Projekt Skóra

„Skóra jest nie tylko wizytówką. Widzę w niej, jaki problem ma dany człowiek” – mówi dr Małgorzata Marcinkiewicz, założycielka kliniki Projekt Skóra

Nastolatki z trądzikiem i kartkami z napisem #trądziknietabu

„Omijałam szerokim łukiem swoje odbicie w lustrze i czułam, że nie jestem w stanie już nic zrobić, że trądzik mnie powoli niszczy”. Akcja #Trądziknietabu mówi „stop” stygmatyzacji osób z trądzikiem

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Marchewki / rawpixel

Marchewka to samo dobro dla naszej skóry! Czy pamiętasz o niej w codziennej diecie?

Gruszki na stole

Szukasz zimą witamin, dzięki którym będziesz mieć zdrową skórę? Znajdziesz je w gruszce i pietruszce!

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Chorujesz na łuszczycę? Dermatolog podpowiada, jakie jedzenie może ci zaszkodzić

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.