Przejdź do treści

Odleżyny – przyczyny, objawy, domowe sposoby pielęgnacji zmian i specjalistyczne metody leczenia odleżyn

odleżyny - pielęgniarka poprawia łożko szpitalne
Fot. WavebreakmediaMicro / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
https://www.istockphoto.com/
Od 8 do 17 tysięcy sztuk. Tyle każda z nas zużywa średnio w ciągu całego życia podpasek i tamponów. Warto więc zwracać uwagę na ich skład
Bodymaps SS19 fot. Zuza Krajewska
Ukłon w stronę naturalności i możliwości kobiecego ciała. Zobaczcie fantastyczną kampanię polskiej marki Bodymaps
Istockphoto.com
Nieoczywiste momenty, w których może nam spaść cukier. Nie chodzi tylko o alkohol
kobieta je na ulicy w pośpiechu
Czy wiesz, jakie badania powinnaś wykonać na czczo? Skorzystaj ze ściągi!
https://www.istockphoto.com/
Niebezpieczne związki. Warzywa i zioła, których nie należy łączyć ze słońcem. Wyjaśnia dietetyczka

Odleżyny powstają w miejscach narażonych na długotrwały ucisk, np. odleżyny na kości ogonowej czy odleżyny na piętach. Mechanizm tworzenia i stopnie odleżyn postępują szybko, dlatego ważna jest odpowiednia profilaktyka. Leczenie odleżyn to żmudny proces, który dodatkowo obniża komfort życia pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Pielęgnowanie pacjenta jest wielowymiarowym działaniem ukierunkowanym na ograniczenie mechanizmu rozwoju odleżyn, wykorzystującym nieinwazyjne domowe sposoby na odleżyny oraz specjalistyczne, a nawet chirurgiczne metody leczenia.

Jak wyglądają odleżyny?

Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych o charakterze owrzodzenia przechodzące w stan martwicy sięgający nawet do mięśni i kości. W otoczeniu odleżyny zazwyczaj tworzy się proces zapalny z sączącą się ropą lub inną wydzieliną. Na powstanie odleżyn najbardziej narażone są osoby z trudnościami z samodzielną zmianą pozycji w łóżku i na wózku inwalidzkim oraz pacjenci całkowicie unieruchomieni i nieprzytomni. Odleżyny powstają w miejscach, w których wysunięte części kostne mają kontakt z podłożem, np. kostki, pięty, łokcie.

bakterie gronkowca, wywołujące problemy skórne

Przyczyny i klasyfikacja odleżyn

Odleżyny powstają na skutek długotrwałego lub powtarzającego się ucisku skóry i tkanek podskórnych oraz działania sił ścierających, w wyniku czego dochodzi do bólu i zaczerwienienia, łuszczeniu naskórka, otarcia skóry i wysięku płynu surowiczego z rany. Mechanizm bezpośredniej przyczyny odleżyn rozpoczyna się od zaburzenia miejscowego krążenia krwi, następnie dochodzi do:

  • niedokrwienia i niedotlenienia tkanek,
  • obumarcia komórek, nadżerki,
  • martwicy tkanek, powstania owrzodzeń,
  • oddzielenia się zdrowych struktur ciała, ubytku tkankowego.

Powstawaniu odleżyn sprzyja też niedożywienie, odwodnienie i zaniedbania w opiece nad pacjentem.

Klasyfikacja odleżyn uwzględnia 5 stopni zmian, przy czym:

  • stopień to blednące zaczerwienienie skóry;
  • stopień to nieblednący rumień, obrzęk, pęcherze, uszkodzenie naskórka, ból;
  • stopień to uszkodzenie całej grubości skóry i tkanki podskórnej, dno rany wypełnione jest żółtą masą rozpadających się tkanek, brzegi odleżyny wyraźnie odgraniczone, stan zapalny dookoła rany;
  • stopień to uszkodzenie głębokiej warstwy tkanek, dno rany wypełnia czarna masa martwicza;
  • stopień – martwica głęboka obejmująca mięśnie i kości.

Czy odleżyny prowadzą do śmierci?

Odleżyny same w sobie nie prowadzą do śmierci pacjenta, jednak otwarta rana zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych i zakażenia ogólnoustrojowego, np. w postaci sepsy, co jest bezpośrednim zagrożeniem życia.

Zobacz także

Jak leczyć odleżyny?

Leczenie odleżyn ma na celu ograniczenie postępu zmian martwiczych. Pierwsze stadia odleżyn mogą być leczone ambulatoryjnie, z kolei odleżyny ze zmianami martwiczymi wymagają hospitalizacji, farmakoterapii, a nawet zabiegu chirurgicznego. Wyleczenie odleżyny nie zmniejsza ryzyka nawrotu dolegliwości, o ile w dalszym etapie nie zostanie zachowana odpowiednia profilaktyka.

Domowe sposoby na odleżyny

W postępowaniu ambulatoryjnym zaleca się utrzymanie ran w środowisku mokrym, co zapewnią specjalne opatrunki na odleżyny, np. plastry na odleżyny ze srebrem. Preparaty na odleżyny ograniczają ilość wysięku i namnażanie się toksycznych substancji, tworzą bariery dla patogenów, zapobiegają zabrudzeniom i otarciom. W leczeniu i profilaktyce odleżyn osób z grupy ryzyka warto:

  • zmieniać pozycje ułożeniowe pacjenta co dwie godziny w ciągu doby;
  • stosować materace i poduszki przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe oraz pomoce rehabilitacyjne odciążające punkty kostne, np. kliny, wałki, krążki sensoryczne;
  • wyeliminować gumowe podkłady i ceraty nieprzepuszczające powietrza;
  • zachować suchość i czystość pościeli oraz bielizny pacjenta;
  • zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu i bogatobiałkową dietę lub suplementację;
  • wprowadzić rehabilitację ruchową aktywizującą fizycznie pacjenta na maksymalnym poziomie i motywującą do samodzielności w prostych czynnościach; w przypadku osób słabych, nieprzytomnych lub porażonych należy prowadzić kinezyterapię bierną;
  • poddawać skórę pacjenta masażom leczniczym z ominięciem miejsc odleżyn.

W przebiegu domowego leczenia szczególną rolę przypisuje się pielęgnacji skóry – jej systematycznemu oczyszczaniu i nawilżaniu. Wysuszenie naskórka zwiększa ryzyko otarć.

Jak leczyć zaawansowane odleżyny?

W przypadku zaawansowanej odleżyny ze zmianami martwiczymi stosuje się:

  • leczenie chirurgiczne polegające na oczyszczeniu odleżyny z martwiczych tkanek;
  • zabiegi oczyszczające o działaniu antybakteryjnym, przeciwbólowym, przeciwzapalnym, przyspieszającym regenerację tkanek i proces zasklepiania się rany;
  • sterylizowane radiacyjnie larwy much żywiące się uszkodzoną tkanką martwiczą skóry człowieka.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta przegląda się w lustrze

„Skóra jest bezpośrednim odbiorcą stresu. Stres może też pogorszyć łuszczycę, trądzik różowaty i wypryski”. Dermatolożka o wpływie stresu na skórę

Wiesz, jakiej ochrony słonecznej używać na promieniowanie UVA, a jakiej na UVB? I co to jest to PPD? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

kobieta opala się

Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?

Przed tobą urlop? Uważaj na poparzenie słoneczne!

„Makijaż jest główną przyczyną trądziku lub problemów skórnych u ponad 30 proc. moich pacjentek”. Kosmetolożka o wpływie makijażu na naszą skórę

„Pielęgnujemy twarz, kremujemy nogi, szorujemy pięty – a piersi?” – pytają dermatolożki i tłumaczą, jak powinnaś dbać o skórę piersi

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

cellulit

„Kilogramy łatwiej jest zredukować niż cellulit. Czasem schudnięcie nie wystarcza”. O tym, co łączy cellulit i dobre samopoczucie, mówi endokrynolog

kobieta na plaży

Opalona ale niezdrowa skóra, czyli jak promieniowanie UV wpływa na starzenie się komórek

kobieta przegląda się w lustrze

Jak starzeje się organizm, gdy mamy 20, 30, +40?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Katarzyna Szmigiel dermatolog

Maseczka, peeling ani make-up nie pomagają? O tym, jak sen wpływa na wygląd naszej skóry, pisze dermatolożka Katarzyna Szmigiel

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta je czekoladę

„Masz trądzik? Zrób sobie czekoladowy detoks”. Dermatolożki o wpływie czekolady na trądzik

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą

Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?