Przejdź do treści

Odleżyny – przyczyny, objawy, domowe sposoby pielęgnacji zmian i specjalistyczne metody leczenia odleżyn

odleżyny - pielęgniarka poprawia łożko szpitalne
Fot. WavebreakmediaMicro / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Wiele przepłakałam, bo straciłam najważniejszą część wyglądu każdej kobiety. Teraz wiem, że nie jestem z tego powodu gorsza”. Kobiety pokazują, że mimo łysienia czują się atrakcyjne
Zdrowy obiad za dychę
Przepisy na zdrowy obiad do 10 złotych!
3 problemy ze skórą głowy
Bulion, sałatka, a może stir-fry? Algożercy, szykujcie się na ucztę!
Raw bars - zdrowe mrożone batony
Raw bars – zdrowe mrożone batony

Odleżyny powstają w miejscach narażonych na długotrwały ucisk, np. odleżyny na kości ogonowej czy odleżyny na piętach. Mechanizm tworzenia i stopnie odleżyn postępują szybko, dlatego ważna jest odpowiednia profilaktyka. Leczenie odleżyn to żmudny proces, który dodatkowo obniża komfort życia pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Pielęgnowanie pacjenta jest wielowymiarowym działaniem ukierunkowanym na ograniczenie mechanizmu rozwoju odleżyn, wykorzystującym nieinwazyjne domowe sposoby na odleżyny oraz specjalistyczne, a nawet chirurgiczne metody leczenia.

Jak wyglądają odleżyny?

Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych o charakterze owrzodzenia przechodzące w stan martwicy sięgający nawet do mięśni i kości. W otoczeniu odleżyny zazwyczaj tworzy się proces zapalny z sączącą się ropą lub inną wydzieliną. Na powstanie odleżyn najbardziej narażone są osoby z trudnościami z samodzielną zmianą pozycji w łóżku i na wózku inwalidzkim oraz pacjenci całkowicie unieruchomieni i nieprzytomni. Odleżyny powstają w miejscach, w których wysunięte części kostne mają kontakt z podłożem, np. kostki, pięty, łokcie.

bakterie gronkowca, wywołujące problemy skórne

Przyczyny i klasyfikacja odleżyn

Odleżyny powstają na skutek długotrwałego lub powtarzającego się ucisku skóry i tkanek podskórnych oraz działania sił ścierających, w wyniku czego dochodzi do bólu i zaczerwienienia, łuszczeniu naskórka, otarcia skóry i wysięku płynu surowiczego z rany. Mechanizm bezpośredniej przyczyny odleżyn rozpoczyna się od zaburzenia miejscowego krążenia krwi, następnie dochodzi do:

  • niedokrwienia i niedotlenienia tkanek,
  • obumarcia komórek, nadżerki,
  • martwicy tkanek, powstania owrzodzeń,
  • oddzielenia się zdrowych struktur ciała, ubytku tkankowego.

Powstawaniu odleżyn sprzyja też niedożywienie, odwodnienie i zaniedbania w opiece nad pacjentem.

Klasyfikacja odleżyn uwzględnia 5 stopni zmian, przy czym:

  • stopień to blednące zaczerwienienie skóry;
  • stopień to nieblednący rumień, obrzęk, pęcherze, uszkodzenie naskórka, ból;
  • stopień to uszkodzenie całej grubości skóry i tkanki podskórnej, dno rany wypełnione jest żółtą masą rozpadających się tkanek, brzegi odleżyny wyraźnie odgraniczone, stan zapalny dookoła rany;
  • stopień to uszkodzenie głębokiej warstwy tkanek, dno rany wypełnia czarna masa martwicza;
  • stopień – martwica głęboka obejmująca mięśnie i kości.

Czy odleżyny prowadzą do śmierci?

Odleżyny same w sobie nie prowadzą do śmierci pacjenta, jednak otwarta rana zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych i zakażenia ogólnoustrojowego, np. w postaci sepsy, co jest bezpośrednim zagrożeniem życia.

Zobacz także

Jak leczyć odleżyny?

Leczenie odleżyn ma na celu ograniczenie postępu zmian martwiczych. Pierwsze stadia odleżyn mogą być leczone ambulatoryjnie, z kolei odleżyny ze zmianami martwiczymi wymagają hospitalizacji, farmakoterapii, a nawet zabiegu chirurgicznego. Wyleczenie odleżyny nie zmniejsza ryzyka nawrotu dolegliwości, o ile w dalszym etapie nie zostanie zachowana odpowiednia profilaktyka.

Domowe sposoby na odleżyny

W postępowaniu ambulatoryjnym zaleca się utrzymanie ran w środowisku mokrym, co zapewnią specjalne opatrunki na odleżyny, np. plastry na odleżyny ze srebrem. Preparaty na odleżyny ograniczają ilość wysięku i namnażanie się toksycznych substancji, tworzą bariery dla patogenów, zapobiegają zabrudzeniom i otarciom. W leczeniu i profilaktyce odleżyn osób z grupy ryzyka warto:

  • zmieniać pozycje ułożeniowe pacjenta co dwie godziny w ciągu doby;
  • stosować materace i poduszki przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe oraz pomoce rehabilitacyjne odciążające punkty kostne, np. kliny, wałki, krążki sensoryczne;
  • wyeliminować gumowe podkłady i ceraty nieprzepuszczające powietrza;
  • zachować suchość i czystość pościeli oraz bielizny pacjenta;
  • zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu i bogatobiałkową dietę lub suplementację;
  • wprowadzić rehabilitację ruchową aktywizującą fizycznie pacjenta na maksymalnym poziomie i motywującą do samodzielności w prostych czynnościach; w przypadku osób słabych, nieprzytomnych lub porażonych należy prowadzić kinezyterapię bierną;
  • poddawać skórę pacjenta masażom leczniczym z ominięciem miejsc odleżyn.

W przebiegu domowego leczenia szczególną rolę przypisuje się pielęgnacji skóry – jej systematycznemu oczyszczaniu i nawilżaniu. Wysuszenie naskórka zwiększa ryzyko otarć.

Jak leczyć zaawansowane odleżyny?

W przypadku zaawansowanej odleżyny ze zmianami martwiczymi stosuje się:

  • leczenie chirurgiczne polegające na oczyszczeniu odleżyny z martwiczych tkanek;
  • zabiegi oczyszczające o działaniu antybakteryjnym, przeciwbólowym, przeciwzapalnym, przyspieszającym regenerację tkanek i proces zasklepiania się rany;
  • sterylizowane radiacyjnie larwy much żywiące się uszkodzoną tkanką martwiczą skóry człowieka.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

istockphoto.com

Masz trądzik? Wszystkiemu winne może być to, co jesz!

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto

Wrastające włoski po depilacji? Dermatolook wyjaśnia, jak zlikwidować ten dokuczliwy problem

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Chcesz mieć zdrową skórę? Utrzymuj stabilny poziom cukru. Radzi autorka bloga Natura Pod Lupą

Zajady – jak powstają? Poznaj 5 głównych przyczyn

Masz cerę naczynkową? Zobacz, dlaczego fotoprotekcja jest dla ciebie tak ważna! Ostrzegają dermatolożki z Dermatolook

Kompleksy i historie, które kryją się za nimi. Seria zdjęć „Rock Your Body” pokazuje, jak odważna jest prawda

Chcesz mieć piękną i zdrową skórę? Oto produkty, które powinny lądować na twoim talerzu

Jak zmienia się skóra w trakcie menopauzy? Tłumaczy kosmetolożka Joanna Skrzypczak

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

Nagietek – kwiat, który nie tylko leczy, koi i pielęgnuje skórę. Jakie są jego magiczne właściwości i jak zrobić nagietkową maść? Tłumaczy autorka bloga Natura Pod Lupą

Pani Łuska: zaakceptowałam łuszczycę, żeby mi się lepiej żyło

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

cellulit

Cellulit – da się go pokonać?

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

maliny

„Olej z pestek malin – stanowczo NIE dla ochrony UV”. Dermatolog ostrzega przed chwytem marketingowym

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

„Posiadanie na swej twarzy czegoś odmiennego daje mi siłę i nadzieję. Cieszę się, że jest coś, co mnie wyróżnia, tańsze niż tatuaż” – mówi Anna, założycielka profilu NaTwarzyPL

dermatolog Agnieszka Kobyłka-Dziki

„Nam atopikom łatwiej jest walczyć i akceptować siebie, jak widzimy, że ludzie nie traktują nas inaczej”. Jesteś atopikiem? Sprawdź, na co musisz uważać

Kobieta przegląda się w lustrze

„Skóra jest bezpośrednim odbiorcą stresu. Stres może też pogorszyć łuszczycę, trądzik różowaty i wypryski”. Dermatolożka o wpływie stresu na skórę

Wiesz, jakiej ochrony słonecznej używać na promieniowanie UVA, a jakiej na UVB? I co to jest to PPD? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

kobieta opala się

Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?