Przejdź do treści

Ospa – objawy, diagnostyka, leczenie

ospa
Fot. Ocskay Bence / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
termofor
Masz bolesne miesiączki? Poznaj 6 sposobów na złagodzenie bólów menstruacyjnych
„Wiele przepłakałam, bo straciłam najważniejszą część wyglądu każdej kobiety. Teraz wiem, że nie jestem z tego powodu gorsza”. Kobiety pokazują, że mimo łysienia czują się atrakcyjne
Zdrowy obiad za dychę
Przepisy na zdrowy obiad do 10 złotych!
3 problemy ze skórą głowy
Bulion, sałatka, a może stir-fry? Algożercy, szykujcie się na ucztę!

Ospa wietrzna jest jedną z najczęściej diagnozowanych chorób zakaźnych występujących w wieku dziecięcym. Bardzo często określa się ją mianem „wiatrówki”, ponieważ jest w stanie się przenieść w powietrzu nawet kilkadziesiąt metrów. U dzieci choroba ma o wiele łagodniejszy przebieg niż u dorosłych. Osoby dorosłe, w tym kobiety w ciąży, które złapie wirus ospy, są narażone na groźne powikłania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Choroba powstaje na skutek zakażenia wirusem Varicella-zoster virus (VZV), który jest nie tylko wirusem ospy, ale i półpaśca. Rozprzestrzenia się drogą kropelkową, zgodnie z ruchem powietrza, dlatego można się zarazić mimo braku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą. Od niebezpiecznej ospy prawdziwej odróżnia ospę wietrzną rodzaj wirusa. Czarną ospę, bo tak określa się ospę prawdziwą, powoduje wirus Variola virus (VARV).

ospa dziecko w białych kropkach

Ospa – co to za choroba i kiedy pojawiają się pierwsze objawy?

W przebiegu ospy objawy pojawiają się dopiero po dłuższym czasie. Powodem tego jest okres wylęgania się wirusa. Od momentu zakażenia musi minąć około 14–21 dni, nim osoba chora zaobserwuje początek choroby. Początkowych objawów ospy i tak można nie skojarzyć z tą chorobą zakaźną, ponieważ przypominają grypę. Charakterystyczna dla ospy wysypka pojawia się po kilku dniach od momentu wystąpienia gorączki. Kontakt z chorym powinien być wtedy ograniczony do minimum, dlatego że zaraża on innych do momentu całkowitego wygojenia się zmian. Zwykle jest to okres do 14 dni.

Na ospę chorują głównie dzieci w wieku od 5 do 9 lat. U nich choroba ma stosunkowo łagodny przebieg. Poza swędzącą wysypką i gorączką nie zauważa się innych objawów. Powikłania po chorobie występują rzadko, choć nie oznacza to ich całkowitego braku. Konsekwencje w postaci powikłań obserwuje się częściej u dorosłych. Ospa trwa zazwyczaj od 7 do 14 dni.

Ospa – objawy u dzieci

Pojawiające się w ospie u dzieci objawy mogą przypominać grypę. Występują gorączka i ogólne złe samopoczucie. Dzieci są marudne i osowiałe. Bardzo często cierpią na wymioty lub biegunkę.

Charakterystyczna dla ospy wysypka pojawia się 1–2 dni później. Na ciele dziecka dochodzi do wysypu krostek, które wyglądem przypominają czerwone plamki. Zmiany skórne obejmują całe ciało, także narządy płciowe i owłosioną skórę głowy. Zmiany bardzo szybko się przekształcają. W przebiegu choroby wielokrotnie zmieniają kształt – od pęcherzyka wypełnionego płynem, aż po zasychające strupki. Wysypka jest uporczywie swędząca, co dla dziecka jest koszmarem, ponieważ nieustannie się drapie. Niestety drapanie pomaga jedynie na chwilę, a konsekwencją długotrwałego podrażnienia mogą być blizny. Dziecko chorujące na ospę zaraża już na 2 dni przed pojawieniem się wysypki. Zakaźność trwa do momentu odpadnięcia strupków.

Zobacz także

Ospa – objawy u dorosłych

Choć przy ospie u dorosłych objawy są takie same jak u dzieci, to przebieg choroby może być cięższy. W porównaniu do młodszych pacjentów, osoby dorosłe są bardzo narażone na powikłania. Te z kolei mogą być groźne. U dorosłych zakażenie jest zapoczątkowane przez bardzo wysoką gorączkę sięgającą nawet do 40 st. C, brak apetytu i ogólne złe samopoczucie. Podobnie jak u dzieci, tak i u dorosłych, zmiany skórne pojawiają się po około 2 dniach i mają charakter swędzącej wysypki zlokalizowanej na całym ciele, także w buzi, w nosie lub na błonie śluzowej jamy ustnej.

Przebieg choroby jest zależny od odporności. Dorośli, których układ immunologiczny nie pracuje prawidłowo, są bardziej narażeni na powikłania. Najczęściej są to osoby po przeszczepach narządów, zarażone wirusem HIV, chore na nowotwory, stosujące glikokortykosteroidy.

Możliwe powikłania po ospie u dorosłego:

  • sepsa
  • zapalenie płuc
  • zapalenie wątroby
  • zapalenie stawów
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • kłębuszkowe zapalenie nerek
  • zapalenie opon mózgowych
  • uszkodzenia na tle neurologicznym.

Ospa jest niebezpieczna dla kobiet w ciąży. Zakażenie w tym okresie może spowodować ciężką infekcję lub wady rozwojowe płodu, a nawet jego obumarcie. Dlatego osobom dorosłym, które nie chorowały na ospę, zaleca się szczepienia ochronne.

Ospa – leczenie

Leczenie ospy jest objawowe. Polega na podawaniu środków obniżających gorączkę i preparatów przeciwświądowych. U niektórych osób konieczne jest włączenie leków antywirusowych. Chorzy powinni unikać bezpośredniego kontaktu z osobami zdrowymi. Ulgę mogą przynieść częsta zmiana ubrań, kąpiele i smarowanie zmian gencjaną, która ma właściwości wysuszające. Należy też pamiętać, że wirus ospy pozostaje w organizmie na całe życie i w przyszłości może się ujawnić w postaci półpaśca.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Dr. n med. Kwieciński A., Ospa wietrzna i półpasiec, Farmaceutyczny Przegląd Naukowy, Nr 7-8/2007.
Jung A., Mierzejewska A., Ospa wietrzna u dzieci, Pediatr Med Rodz 2012, 8 (4), p. 329-334.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Komar azjatycki dotrze do Polski? Już jedno ukłucie tego owada może zabić. Entomolog wyjaśnia, jak go rozpoznać

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

jak nie zarazić się od dziecka

Jesteś młodą matką i często zarażasz się od swojego dziecka? Sprawdź, jak tego uniknąć

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Nie miałaś ospy wietrznej w dzieciństwie? Sprawdź, czy objawy po 30-tce mocno cię nadwyrężą

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii