Przejdź do treści

Ospa wietrzna – przyczyny, objawy, leczenie

Dziecko leczone na ospę
Fot. Africa Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie nudź się treningiem – wykorzystaj gumy
Lato z klimą. Jak przetrwać i nie zachorować?
Fot: Unsplash
PCOS a spożywanie węglowodanów. Dietetyczka „Keep Fit In Style” objaśnia, jak powinna wyglądać dieta
Kobiecość to dla mnie… Kaja Szulczewska, założycielka „Ciałopozytyw” i jej definicja kobiecości
Komar azjatycki dotrze do Polski? Już jedno ukłucie tego owada może zabić. Entomolog wyjaśnia, jak go rozpoznać

Ospa wietrzna to zakaźna choroba spowodowana pierwotnym zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca. U większości chorych leczenie objawowe jest wystarczającym podejściem terapeutycznym. W przypadku pacjentów z obniżoną odpornością i podwyższonym ryzykiem powikłań zaleca się leczenie przeciwwirusowe acyklowirem.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Wirus ospy wietrznej i półpaśca jest bardzo zakaźny, może przebyć dystans nawet kilkudziesięciu metrów, stąd nazwa choroby – ospa wietrzna. Wirus, po fazie utajenia w komórkach nerwu rdzeniowego, może ulec po latach reaktywacji w postaci półpaśca. Do reaktywacji zakażenia przyczynia się obniżona odporność, leczenie immunosupresyjne, schorzenia infekcyjne, nowotworowe, stres, osłabienie.

Ospa wietrzna – przyczyny

Ospa wietrzna jest wywołana pierwotnym zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca (łac. Varicella-Zoster Virus, VZV). Wirus przedostaje się drogą kropelkową oraz z powietrzem do górnych dróg oddechowych lub spojówek, skąd przechodzi do pobliskich węzłów chłonnych, następnie do śledziony i wątroby. Wirus ospy wietrznej i półpaśca, po namnożeniu, zakaża wiele tkanek i narządów, w tym komórki skóry i błon śluzowych. Do cięższego przebiegu choroby oraz zwiększonego ryzyka powikłań przyczyniają się niedobory odporności, leczenie immunosupresyjne oraz ciąża, zwłaszcza dwa ostatnie trymestry.

ospa dziecko w białych kropkach

Ospa wietrzna – objawy

Ospa wietrzna najczęściej pojawia się w wieku dziecięcym. Głównym objawem ospy wietrznej jest wysypka, która początkowo ma formę grudek, następnie przemienia się w pęcherzyki, potem pękając zasychają w postaci strupków. Wysypka najczęściej zlokalizowana jest na twarzy i tułowiu. Pojawienie się wysypki zwiastują objawy prodromalne, takie jak gorączka, brak łaknienia, osłabienie, złe samopoczucie, dolegliwości bólowe (głowy, mięśni), nieżyt gardła i nosa. Chorobie może towarzyszyć przemijające zaczerwienienie. Ospa wietrzna zwykle ma łagodny przebieg, zdarza się nawet, że przebiega bezobjawowo. Do rzadkich, ale poważnych powikłań ospy wietrznej, należą zaburzenia neurologiczne (zapalenie mózgu, móżdżku, opon mózgowo-rdzeniowych) oraz zapalenie płuc (ospowe i wtórne bakteryjne). Znacznie częściej dochodzi do bakteryjnego zakażenia wykwitów w postaci ropnia, róży, płonicy przyrannej i martwiczego zapalenia powięzi.

Ospa wietrzna – okres wylęgania, zakaźność

Okres wylęgania wynosi od 10 dni do 2 tygodni, u niemowląt jest krótszy, a u osób z obniżoną odpornością może się wydłużyć nawet dwukrotnie. Ospa wietrzna jest chorobą wysoce zakaźną, prawdopodobieństwo zakażenia w warunkach domowych wynosi ponad 90%. Do zarażenia dochodzi przez 7-14 dni, od 2 dni przed pojawieniem się osutki ospowej (wykwitów) do ich zaschnięcia. Przebyta choroba pozostawia odporność na ospę wietrzną na całe życie.

Zobacz także

Ospa wietrzna – leczenie farmakologiczne

W leczeniu farmakologicznym ospy wietrznej stosuje się dwa podejścia: leczenie objawowe i przyczynowe. Pierwsze polega na eliminowaniu uczucia świądu, dolegliwości bólowych oraz gorączki. W leczeniu przeciwświądowym stosuje się leki przeciwhistaminowe I generacji (np. dimetynden). Zaleca się leczenie doustne, a odradza miejscowe, ze względu na ryzyko powikłań bakteryjnych. W przypadku dolegliwości bólowych i gorączki w przebiegu ospy wietrznej lekiem pierwszego wyboru jest paracetamol. Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, nie zaleca się stosowania leków z grupy NLPZ (np. kwasu acetylosalicylowego, ibuprofenu) ze względu na możliwość bakteryjnego nadkażenia skóry i tkanek miękkich. Ponadto kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany do stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zespołu Reye’a.

Leczenie objawowe u większości chorych w zupełności wystarcza. W przypadku ciężkiego przebiegu ospy wietrznej, u osób ze zwiększonym ryzykiem powikłań, którym towarzyszy obniżona odporność, zaleca się doustną lub dożylną terapię przeciwwirusową z użyciem acyklowiru. Pamiętajmy, że u osób z prawidłową odpornością, u których choroba ma łagodny przebieg, korzyści z leczenia acyklowirem są niewielkie.

Ospa wietrzna – profilaktyka infekcji i powikłań

Podstawową metodą zapobiegania ospy wietrznej jest szczepienie ochronne. Zaleca się izolację osób chorych na ospę wietrzną oraz podatnych na zakażenie. Ospa wietrzna u osób szczepionych przebiega łagodniej, często bez gorączki i z mniejszą ilością wykwitów skórnych. Należy pamiętać, że zaniedbania higieny oraz stosowanie pudrów na skórę i NLPZ sprzyjają powikłaniom ospy wietrznej w postaci wtórnego zakażenia bakteryjnego wykwitów skórnych. U chorych zaleca się codzienną kąpiel, a skórę należy delikatnie osuszać jednorazowym ręcznikiem.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

jak nie zarazić się od dziecka

Jesteś młodą matką i często zarażasz się od swojego dziecka? Sprawdź, jak tego uniknąć

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Nie miałaś ospy wietrznej w dzieciństwie? Sprawdź, czy objawy po 30-tce mocno cię nadwyrężą

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?