Przejdź do treści

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
KE zatwierdziła szczepionkę Comirnaty na COVID-19 dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat
Zmarli na COVID-19 powinni zostać skremowani? „To jest potencjalna bomba biologiczna, która może być groźna dla nas wszystkich”
Guma do żucia powstrzyma rozwój pandemii COVID-19? Naukowcy są dobrej myśli
Od 1 grudnia wracają restrykcje związane z pandemią COVID-19. Sprawdź, co się zmieni
Silikonowe plastry na blizny – jakie dają efekty?

Płukanie żołądka jest procedurą oczyszczania treści żołądkowej ze spożytych substancji toksycznych. Na czym polega ta metoda i jak się robi płukanie żołądka? W których sytuacjach wykonanie zabiegu ma sens?

Co to jest płukanie żołądka?

Płukanie żołądka jest jedną z metod leczenia zatruć wywołanych spożyciem szkodliwych substancji. Procedura ma na celu zapobieganie wchłonięciu się toksyn z przewodu pokarmowego do krwi.

Na czym polega płukanie żołądka?

Do płukania żołądka wykorzystuje się zgłębnik (sondę) – cienką rurkę wprowadzaną do żołądka przez nos lub usta. Za jej pośrednictwem wstrzykiwana jest duża ilość płynu, którą następnie odciąga się razem z treścią pokarmową, najczęściej za pomocą strzykawki.

Proces podawania i usuwania płynu z żołądka przy użyciu zgłębnika jest kilkakrotnie powtarzany, do czasu uzyskania czystej treści pokarmowej. Całkowita objętość płynów wprowadzanych i odciąganych w czasie płukania żołądka wynosi około 50 mililitrów na kilogram masy ciała pacjenta (czyli np. 3,5 litra dla osoby o masie ciała 70 kg).

Płukanie żołądka nie powinno być wykonywane na własną rękę w domu.

Witaminy na dłoni

Wskazania do płukania żołądka

Podstawowym wskazaniem do płukania żołądka jest spożycie substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia, np. leków w zbyt dużej dawce lub trujących grzybów. Z założenia nie powinna minąć więcej niż jedna godzina od przyjęcia substancji do rozpoczęcia procedury (jest to tzw. „złota godzina”, w czasie której istnieje największe prawdopodobieństwo, że toksyny nadal znajdują się w żołądku). Istnieje jednak kilka rodzajów sytuacji, w których odchodzi się od tej reguły.

Płukanie żołądka po upływie nawet do czterech lub sześciu godzin od przyjęcia substancji toksycznej wykonuje się, gdy:

  • pacjent spożył duże ilości substancji toksycznych lub przyjął związki o szczególnych właściwościach toksycznych, takie jak leki działające depresyjnie na układ krążenia (np. antagoniści wapnia) lub centralny układ nerwowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne),
  • pacjent przyjął substancje zwalniające motorykę przewodu pokarmowego (np. leki o działaniu cholinolitycznym),
  • spożyte zostały leki o przedłużonym działaniu lub substancje, które tworzą złogi w przewodzie pokarmowym (np. salicylany).

Wyjątkowy sposób postępowania dotyczy sytuacji po spożyciu muchomora sromotnikowego. Ze względu na to, że w popłuczynach żołądka znajdowano toksyny grzyba nawet w piątej dobie po jego zjedzeniu, uważa się za prawidłowe wykonanie zabiegu u osoby z zatruciem niezależnie od ilości czasu, który minął od spożycia tego gatunku muchomora.

Przeciwwskazania do płukania żołądka

Wśród przeciwwskazań do płukania żołądka wymienić można:

  • zatrucie kwasowymi lub zasadowymi substancjami żrącymi,
  • zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego u pacjenta (np. związane z zaburzeniami krzepnięcia krwi),
  • choroby żołądka lub przełyku.

Jak wygląda płukanie żołądka?

Pacjent przytomny w czasie płukania żołądka przyjmuje pozycję siedzącą. Na początku pracownik medyczny dobiera odpowiedni dla niego rozmiar zgłębnika oraz przygotowuje narzędzia i substancje potrzebne przy zabiegu. Następnie przechodzi do czynności właściwych procedury:

  1. Określa odległość, na jaką zgłębnik powinien być wprowadzony do żołądka.
  2. Zwilża końcówkę sondy środkiem znieczulającym.
  3. Wprowadza zgłębnik przez usta lub nos do żołądka.
  4. Sprawdza, czy zgłębnik został prawidłowo wprowadzony.
  5. Przykleja zewnętrzną część zgłębnika do nosa lub górnej wargi za pomocą przylepca (chroni to przed wysunięciem sondy).
  6. Zabezpiecza odciągniętą treść żołądkową do badań toksykologicznych.
  7. Podaje przez sondę do żołądka porcję płynu (w przypadku zatrucia bezbarwną substancją do pierwszej porcji płynu zazwyczaj dodawany jest także węgiel aktywowany).
  8. Odciąga płyn przy użyciu strzykawki lub drenażu do momentu uzyskania tej samej objętości, która została wcześniej podana.
  9. Kilkukrotnie powtarza podawanie i odciąganie płynu z żołądka.
  10. Zabieg może zakończyć, gdy odciągana jest czysta treść żołądkowa.
  11. Po zakończeniu płukania żołądka przez zgłębnik podaje substancje o działaniu przeczyszczającym.
Lekarz przeprowadzający toksykologię

Czy płukanie żołądka boli?

Płukanie żołądka jest procedurą, która dla wielu osób wiąże się ze znacznym uczuciem dyskomfortu. W czasie wprowadzania sondy pacjent może mieć nieprzyjemne uczucie dławienia się.

Ile trwa płukanie żołądka?

Procedura płukania żołądka trwa zazwyczaj około 20 minut. Czas trwania zabiegu zależy do pewnego stopnia od ilości podawanego i odciąganego płynu (przelicza się go na ilość masy ciała, więc np. płukanie żołądka u dzieci może teoretycznie trwać krócej niż u dorosłych, choć oczywiście trzeba wziąć tu pod uwagę inne czynniki, np. chęć współpracy pacjenta).

Powikłania zabiegu płukania żołądka

Do głównych powikłań zabiegu płukania żołądka zalicza się:

  • aspirację treści pokarmowej do dróg oddechowych, czego skutkiem może być zachłystowe zapalenie płuc,
  • umieszczenie sondy w drogach oddechowych zamiast w żołądku, które również może wywołać zapalenie płuc,
  • perforację (przedziurawienie) przełyku lub żołądka,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • skurcz krtani,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe.

 

Bibliografia:

  1. Baranowska A., Klimaszewska K., Krajewska-Kułak E. (red.) (2017) Podstawowe czynności medyczne i pielęgnacyjne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. National Institutes of Health (2018) Gastric suction, MedlinePlus.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Kobieta siedzi na toalecie z papierem toaletowym w ręku

Biegunka – przyczyny, rodzaje i leczenie. Jakie są zagrożenia?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

Brzuch jak balon? 3 ruchy na mniejszy brzuch na już! Poleca Pani Fizjotrener

Brzuch jak balon? 3 ruchy na mniejszy brzuch na już! Poleca Pani Fizjotrener

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Wady i choroby wrodzone dróg żółciowych – objawy, leczenie

Anisakioza – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Ciało obce w przewodzie pokarmowym – objawy i leczenie

Trichurioza – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Kamica przewodowa – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Biegunka szpitalna a Clostridium difficile. Objawy zakażenia

Skąd ta senność po jedzeniu? 6 możliwych powodów /fot.Pexels Polina Tankilevitch

Skąd ta senność po jedzeniu? 6 możliwych powodów

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Celiakia - co jeść na diecie bezglutenowej?

Celiakia – objawy, badania, dieta. Powikłania choroby trzewnej

Balantidioza – objawy i leczenie zakażenia Balantidium coli

Tęgoryjczyca – objawy i leczenie zakażenia tęgoryjcem

Biegunka podróżnych – przyczyny, objawy, leczenie

Giardioza – objawy i leczenie zakażenia Giardia lamblia

Biegunka po antybiotyku – co robić? Ile trwa i jak ją leczyć?

Endoskopia jelita cienkiego i grubego – wskazania i przebieg

Badanie pH kału – wysokie i niskie pH, nietolerancja laktozy

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?