Przejdź do treści

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Psycholożka o pułapkach leczenia niepłodności
„Nie kupię nowej sukienki, bo za chwilę będę w ciąży”. Psycholożka Anna Wietrzykowska o pułapkach niepłodności
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w... nosie!
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w… nosie! Nowe ustalenia włoskich naukowców
„Nie jestem nikomu winna wyglądu” – mówi Maja Staśko, wyjaśniając zjawisko przemocy psychicznej w sieci
Zdjęcie rentgenowskie mózgu
Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Płukanie żołądka jest procedurą oczyszczania treści żołądkowej ze spożytych substancji toksycznych. Na czym polega ta metoda i jak się robi płukanie żołądka? W których sytuacjach wykonanie zabiegu ma sens?

Co to jest płukanie żołądka?

Płukanie żołądka jest jedną z metod leczenia zatruć wywołanych spożyciem szkodliwych substancji. Procedura ma na celu zapobieganie wchłonięciu się toksyn z przewodu pokarmowego do krwi.

Na czym polega płukanie żołądka?

Do płukania żołądka wykorzystuje się zgłębnik (sondę) – cienką rurkę wprowadzaną do żołądka przez nos lub usta. Za jej pośrednictwem wstrzykiwana jest duża ilość płynu, którą następnie odciąga się razem z treścią pokarmową, najczęściej za pomocą strzykawki.

Proces podawania i usuwania płynu z żołądka przy użyciu zgłębnika jest kilkakrotnie powtarzany, do czasu uzyskania czystej treści pokarmowej. Całkowita objętość płynów wprowadzanych i odciąganych w czasie płukania żołądka wynosi około 50 mililitrów na kilogram masy ciała pacjenta (czyli np. 3,5 litra dla osoby o masie ciała 70 kg).

Płukanie żołądka nie powinno być wykonywane na własną rękę w domu.

Witaminy na dłoni

Wskazania do płukania żołądka

Podstawowym wskazaniem do płukania żołądka jest spożycie substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia, np. leków w zbyt dużej dawce lub trujących grzybów. Z założenia nie powinna minąć więcej niż jedna godzina od przyjęcia substancji do rozpoczęcia procedury (jest to tzw. „złota godzina”, w czasie której istnieje największe prawdopodobieństwo, że toksyny nadal znajdują się w żołądku). Istnieje jednak kilka rodzajów sytuacji, w których odchodzi się od tej reguły.

Płukanie żołądka po upływie nawet do czterech lub sześciu godzin od przyjęcia substancji toksycznej wykonuje się, gdy:

  • pacjent spożył duże ilości substancji toksycznych lub przyjął związki o szczególnych właściwościach toksycznych, takie jak leki działające depresyjnie na układ krążenia (np. antagoniści wapnia) lub centralny układ nerwowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne),
  • pacjent przyjął substancje zwalniające motorykę przewodu pokarmowego (np. leki o działaniu cholinolitycznym),
  • spożyte zostały leki o przedłużonym działaniu lub substancje, które tworzą złogi w przewodzie pokarmowym (np. salicylany).

Wyjątkowy sposób postępowania dotyczy sytuacji po spożyciu muchomora sromotnikowego. Ze względu na to, że w popłuczynach żołądka znajdowano toksyny grzyba nawet w piątej dobie po jego zjedzeniu, uważa się za prawidłowe wykonanie zabiegu u osoby z zatruciem niezależnie od ilości czasu, który minął od spożycia tego gatunku muchomora.

Przeciwwskazania do płukania żołądka

Wśród przeciwwskazań do płukania żołądka wymienić można:

  • zatrucie kwasowymi lub zasadowymi substancjami żrącymi,
  • zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego u pacjenta (np. związane z zaburzeniami krzepnięcia krwi),
  • choroby żołądka lub przełyku.

Jak wygląda płukanie żołądka?

Pacjent przytomny w czasie płukania żołądka przyjmuje pozycję siedzącą. Na początku pracownik medyczny dobiera odpowiedni dla niego rozmiar zgłębnika oraz przygotowuje narzędzia i substancje potrzebne przy zabiegu. Następnie przechodzi do czynności właściwych procedury:

  1. Określa odległość, na jaką zgłębnik powinien być wprowadzony do żołądka.
  2. Zwilża końcówkę sondy środkiem znieczulającym.
  3. Wprowadza zgłębnik przez usta lub nos do żołądka.
  4. Sprawdza, czy zgłębnik został prawidłowo wprowadzony.
  5. Przykleja zewnętrzną część zgłębnika do nosa lub górnej wargi za pomocą przylepca (chroni to przed wysunięciem sondy).
  6. Zabezpiecza odciągniętą treść żołądkową do badań toksykologicznych.
  7. Podaje przez sondę do żołądka porcję płynu (w przypadku zatrucia bezbarwną substancją do pierwszej porcji płynu zazwyczaj dodawany jest także węgiel aktywowany).
  8. Odciąga płyn przy użyciu strzykawki lub drenażu do momentu uzyskania tej samej objętości, która została wcześniej podana.
  9. Kilkukrotnie powtarza podawanie i odciąganie płynu z żołądka.
  10. Zabieg może zakończyć, gdy odciągana jest czysta treść żołądkowa.
  11. Po zakończeniu płukania żołądka przez zgłębnik podaje substancje o działaniu przeczyszczającym.
Lekarz przeprowadzający toksykologię

Czy płukanie żołądka boli?

Płukanie żołądka jest procedurą, która dla wielu osób wiąże się ze znacznym uczuciem dyskomfortu. W czasie wprowadzania sondy pacjent może mieć nieprzyjemne uczucie dławienia się.

Ile trwa płukanie żołądka?

Procedura płukania żołądka trwa zazwyczaj około 20 minut. Czas trwania zabiegu zależy do pewnego stopnia od ilości podawanego i odciąganego płynu (przelicza się go na ilość masy ciała, więc np. płukanie żołądka u dzieci może teoretycznie trwać krócej niż u dorosłych, choć oczywiście trzeba wziąć tu pod uwagę inne czynniki, np. chęć współpracy pacjenta).

Powikłania zabiegu płukania żołądka

Do głównych powikłań zabiegu płukania żołądka zalicza się:

  • aspirację treści pokarmowej do dróg oddechowych, czego skutkiem może być zachłystowe zapalenie płuc,
  • umieszczenie sondy w drogach oddechowych zamiast w żołądku, które również może wywołać zapalenie płuc,
  • perforację (przedziurawienie) przełyku lub żołądka,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • skurcz krtani,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe.

 

Bibliografia:

  1. Baranowska A., Klimaszewska K., Krajewska-Kułak E. (red.) (2017) Podstawowe czynności medyczne i pielęgnacyjne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. National Institutes of Health (2018) Gastric suction, MedlinePlus.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

choroba leśniowskiego-crohna

„Brak toalety na wyłączność jest dla mnie dyskomfortem. Niechętnie dzielę się nią nawet z przyjaciółmi czy rodziną”. O codzienności osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna

Choroba Menetrier’a – objawy, diagnostyka i leczenie

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Dziecko je

Wysoki poziom toksycznych metali ciężkich w żywności dla niemowląt. Niepokojący raport zza oceanu

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać?

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Jelito grube – budowa, funkcje w organizmie, choroby

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Ubrania, które nas trują. Sprawdź, dlaczego mogą być niebezpieczne

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?