Przejdź do treści

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Polekowe uszkodzenie wątroby - przyczyny i leczenie Pina Messina/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
6 dowodów na to, że pisanie o emocjach służy zdrowiu
6 sposobów na to, by uniknąć przeziębienia w sezonie grypowym
Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda
Co wspólnego mają ze sobą kobra, wkładka i Barbra Streisand? Odpowiada edukatorka ginekologiczna Aga Szuścik
Uśmiech po marchewce, grymas po jarmużu. Brytyjscy naukowcy sprawdzili preferencje żywieniowe nienarodzonych dzieci

Polekowe uszkodzenie wątroby (PUW) powstaje w wyniku niepożądanego działania niektórych leków oraz nadużywania alkoholu. Hepatotoksyczność substancji chemicznych może prowadzić do stłuszczenia i marskości wątroby, dlatego szybkie wykrycie zapalenia wątroby jest kluczowe dla uniknięcia groźnych powikłań.

Przyczyny polekowego uszkodzenia wątroby

Polekowe uszkodzenie wątroby (PUW) to choroba, której przyczyną jest przyjmowanie wysokich lub toksycznych dawek leków. Zachodzące w wątrobie procesy metabolizmu i detoksykacji substancji zazwyczaj przebiegają prawidłowo, jednak w niektórych przypadkach może dojść do niszczenia hepatocytów oraz komórek narządów miąższowych. Czasem nawet niewielka dawka leku może spowodować pojawienie się ciężkich objawów, jeśli u pacjenta wystąpi reakcja alergiczna na dany środek chemiczny.

W klasyfikacji ICD-10 uszkodzenie wątroby lekami (toksyczne) oznaczane jest symbolem K.71. PUW występuje średnio u 14 osób na 100 tys. mieszkańców. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni, a ryzyko hepatotoksyczności wzrasta wraz z wiekiem. Farmakoterapia uznawana jest za najczęstszą przyczynę ostrego uszkodzenia wątroby u osób po 60. roku życia. Większe szanse na zachorowania mają osoby, u których zdiagnozowano choroby wątroby oraz pacjenci leczeni wieloma preparatami jednocześnie. Na rozwój polekowego uszkodzenia wątroby mają także wpływ czynniki genetyczne, zły stan odżywienia pacjenta oraz nadmierne spożywanie alkoholu. U około 50 proc. pacjentów PUW stanowi przyczynę ostrej niewydolności wątroby. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Regeneracja wątroby – naukowcy znaleźli najlepszy sposób

Szacuje się, że ponad 1000 leków i produktów ziołowych może przyczyniać się do uszkodzenia wątroby. Zapalenie wątroby najczęściej indukują następujące substancje: 

  • allopurinol,
  • inhibitory konwertazy angiotensyny,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalnediklofenak, fenylobutazon,
  • paracetamol,
  • trójcykliczne leki przeciwdepresyjne. 

Do powstawania cholestazy przyczyniają się: 

  • inhibitory konwertazy angiotensyny,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • karbamazepina, 
  • neuroleptyki, 
  • ranitydyna,
  • warfaryna,
  • doustne środki antykoncepcyjne.

Objawy polekowego uszkodzenia wątroby

Objawy polekowego zapalenia wątroby są mało charakterystyczne. U niektórych pacjentów występują tylko niewielkie nieprawidłowości w zakresie wyników badań biochemicznych. U chorego mogą pojawić się:

Zielona herbata / rawpixel

Jednym z objawów chorobowych wątroby jest żółtaczka wątrobowa, która powstaje w wyniku wzrostu stężenia bilirubiny i jej akumulacji w organizmie. U chorego obserwuje się zażółcecnie skóry, błon śluzowych oraz oczu. Uszkodzeniu wątroby może towarzyszyć wodobrzusze, encefalopatia oraz zaburzenia krzepnięcia.

Diagnostyka polekowego uszkodzenia wątroby 

Diagnostyka uszkodzenia wątroby spowodowanego lekami nie jest łatwa, ponieważ występujące objawy trudno jest powiązać z danym lekiem, zwłaszcza gdy pacjenci stosują kilka, a czasem nawet kilkanaście preparatów jednocześnie. Co więcej, PUW często współistnieje z alkoholową i niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby.

W celu rozpoznania zatrucia wątroby lekami wykonuje się m.in. badania biochemiczne. U osób z uszkodzeniem wątroby wzrasta co najmniej trzykrotnie aktywność aminotransferazy alaninowej i dwukrotnie stężenie bilirubiny. Jeśli po odstawieniu danego leku dojdzie do normalizacji wyników badań, wskazuje to na toksyczne działanie wybranego preparatu. Biopsję wykonuje się jedynie w przewlekłym polekowym uszkodzeniu wątroby.

unsplash.com

Leczenie polekowego uszkodzenia wątroby

Po wykryciu polekowego uszkodzenia wątroby należy jak najszybciej zakończyć terapię farmakologiczną preparatami wywołującymi objawy chorobowe. Wspomagająco podaje się leki zdolne do detoksykacji toksycznie działających substancji oraz preparaty mające na celu złagodzenie świądu. Dietę w polekowym uszkodzeniu wątroby stosuje się, jeśli doszło do stłuszczenia narządu. Zaleca się wtedy dietę ubogotłuszczową, całkowitą eliminację alkoholu oraz redukcję masy ciała.

Rokowania zależą od rodzaju uszkodzenia wątroby i stopnia rozwoju choroby. U większości pacjentów objawy ustępują po  zaprzestaniu stosowania leków odpowiedzialnych za wystąpienie zapalenia. Jeśli jednak hepatotoksyczność nie zostanie wcześnie zdiagnozowana i rozwinie się ostra niewydolność wątroby lub marskość wątroby, konieczne jest przeprowadzenie przeszczepu wątroby.

Bibliografia:

  1. Jarosław Woroń, Polekowe uszkodzenie wątroby w praktyce lekarza POZ i specjalisty, Wydawnictwo Kimze.
  2. „EASL Clinical Practice Guidelines: Drug-induced liver injury”, Journal of Hepatology 2019.
  3. Jankowska I i wsp., Toksyczne i polekowe uszkodzenia wątroby, Medical Science Review – Hepatologia 2007; 7 32-41.
  4. Gutkowski K i wsp., Hepatotoksyczność leków – mechanizmy sprawcze, Przegląd Gastroenterologiczny 2008; 3 (6): 271–275.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

W aptekach brakuje antybiotyków - alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

W aptekach brakuje antybiotyków – alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

Farmaceutka w aptece

Tego leku niedługo zabraknie w aptekach. Ucierpią osoby z migreną

„Szczepionka przeciw otyłości”? Niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

„Szczepionka przeciw otyłości” niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

Leki na półce aptece

GIF wycofał serię popularnej witaminy. Może stanowić poważne zagrożenie dla niemowląt

Kobieta bierze pigułkę

Zastrzyki insulinowe odejdą w zapomnienie? Naukowcy opracowali 'pigułkę na cukrzycę’

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Magdalena Jutrzenka o refundacji Zolgesmy: "Ta terapia to prawdziwy game changer w leczeniu SMA"

Magdalena Jutrzenka o refundacji Zolgesmy: „Ta terapia to prawdziwy game changer w leczeniu SMA”. Lekarka wyjaśnia, co z dziećmi nieobjętymi refundacją

Niemowlę u lekarza

Najdroższy lek na SMA będzie refundowany w Polsce. „To szansa dla nowo narodzonych dzieci na prawidłowy rozwój”

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Tabletki leżą na dłoni

Wykryto substancję rakotwórczą w lekach na cukrzycę. FDA ostrzega

istockphoto.com

Top 5 leków bez recepty, których lepiej nie łączyć z alkoholem

Wycofanie leku na opryszczkę / istock

Popularny lek na opryszczkę wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Depresja a serotonina / gettyimages

Szokujące wyniki badań: „Nie ma związku między depresją a niskim poziomem serotoniny”

Kilka schorzeń i 36 tabletek dziennie. „Problem polega na tym, że powyżej pięciu leków tracimy kontrolę nad ich działaniem ubocznym” – mówi dr Michał Chudzik

Półka z lekami w aptece

Brakuje leku używanego w terapii raka piersi, endometriozy i prostaty

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Leki w samolocie – czy w bagażu podręcznym można mieć leki?

Wraca zerowy VAT na zagraniczne leki ze zbiórek. Walczyli o to między innymi rodzice dzieci z SMA

Wraca zerowy podatek VAT na zagraniczne leki ze zbiórek. Walczyli o to między innymi rodzice dzieci z SMA

Ile ważna jest recepta? Czym różni się recepta papierowa od e-recepty?

W aptece brakuje 215 leków / unsplash

W lipcu może zabraknąć nawet 215 leków – podaje Ministerstwo Zdrowia. Na liście Clexane, Humulin czy Berodual

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×