Przejdź do treści

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Polekowe uszkodzenie wątroby - przyczyny i leczenie Pina Messina/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu
Pierwsza miesiączka – co jeśli przychodzi za wcześnie?
„Rodzice dziwią się, że ich córki bawiące się jeszcze lalkami zaczynają miesiączkować”. Ginekolog o tym, co się dzieje, kiedy miesiączka przychodzi za wcześnie
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Niemiecka szczepionka „Curevac” na COVID-19 nie spełniła oczekiwań. Dostawy setek milionów dawek pod znakiem zapytania

Polekowe uszkodzenie wątroby (PUW) powstaje w wyniku niepożądanego działania niektórych leków oraz nadużywania alkoholu. Hepatotoksyczność substancji chemicznych może prowadzić do stłuszczenia i marskości wątroby, dlatego szybkie wykrycie zapalenia wątroby jest kluczowe dla uniknięcia groźnych powikłań.

Przyczyny polekowego uszkodzenia wątroby

Polekowe uszkodzenie wątroby (PUW) to choroba, której przyczyną jest przyjmowanie wysokich lub toksycznych dawek leków. Zachodzące w wątrobie procesy metabolizmu i detoksykacji substancji zazwyczaj przebiegają prawidłowo, jednak w niektórych przypadkach może dojść do niszczenia hepatocytów oraz komórek narządów miąższowych. Czasem nawet niewielka dawka leku może spowodować pojawienie się ciężkich objawów, jeśli u pacjenta wystąpi reakcja alergiczna na dany środek chemiczny.

W klasyfikacji ICD-10 uszkodzenie wątroby lekami (toksyczne) oznaczane jest symbolem K.71. PUW występuje średnio u 14 osób na 100 tys. mieszkańców. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni, a ryzyko hepatotoksyczności wzrasta wraz z wiekiem. Farmakoterapia uznawana jest za najczęstszą przyczynę ostrego uszkodzenia wątroby u osób po 60. roku życia. Większe szanse na zachorowania mają osoby, u których zdiagnozowano choroby wątroby oraz pacjenci leczeni wieloma preparatami jednocześnie. Na rozwój polekowego uszkodzenia wątroby mają także wpływ czynniki genetyczne, zły stan odżywienia pacjenta oraz nadmierne spożywanie alkoholu. U około 50 proc. pacjentów PUW stanowi przyczynę ostrej niewydolności wątroby. 

Regeneracja wątroby – naukowcy znaleźli najlepszy sposób

Szacuje się, że ponad 1000 leków i produktów ziołowych może przyczyniać się do uszkodzenia wątroby. Zapalenie wątroby najczęściej indukują następujące substancje: 

  • allopurinol,
  • inhibitory konwertazy angiotensyny,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalnediklofenak, fenylobutazon,
  • paracetamol,
  • trójcykliczne leki przeciwdepresyjne. 

Do powstawania cholestazy przyczyniają się: 

  • inhibitory konwertazy angiotensyny,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • karbamazepina, 
  • neuroleptyki, 
  • ranitydyna,
  • warfaryna,
  • doustne środki antykoncepcyjne.

Objawy polekowego uszkodzenia wątroby

Objawy polekowego zapalenia wątroby są mało charakterystyczne. U niektórych pacjentów występują tylko niewielkie nieprawidłowości w zakresie wyników badań biochemicznych. U chorego mogą pojawić się:

Zielona herbata / rawpixel

Jednym z objawów chorobowych wątroby jest żółtaczka wątrobowa, która powstaje w wyniku wzrostu stężenia bilirubiny i jej akumulacji w organizmie. U chorego obserwuje się zażółcecnie skóry, błon śluzowych oraz oczu. Uszkodzeniu wątroby może towarzyszyć wodobrzusze, encefalopatia oraz zaburzenia krzepnięcia.

Diagnostyka polekowego uszkodzenia wątroby 

Diagnostyka uszkodzenia wątroby spowodowanego lekami nie jest łatwa, ponieważ występujące objawy trudno jest powiązać z danym lekiem, zwłaszcza gdy pacjenci stosują kilka, a czasem nawet kilkanaście preparatów jednocześnie. Co więcej, PUW często współistnieje z alkoholową i niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby.

W celu rozpoznania zatrucia wątroby lekami wykonuje się m.in. badania biochemiczne. U osób z uszkodzeniem wątroby wzrasta co najmniej trzykrotnie aktywność aminotransferazy alaninowej i dwukrotnie stężenie bilirubiny. Jeśli po odstawieniu danego leku dojdzie do normalizacji wyników badań, wskazuje to na toksyczne działanie wybranego preparatu. Biopsję wykonuje się jedynie w przewlekłym polekowym uszkodzeniu wątroby.

unsplash.com

Leczenie polekowego uszkodzenia wątroby

Po wykryciu polekowego uszkodzenia wątroby należy jak najszybciej zakończyć terapię farmakologiczną preparatami wywołującymi objawy chorobowe. Wspomagająco podaje się leki zdolne do detoksykacji toksycznie działających substancji oraz preparaty mające na celu złagodzenie świądu. Dietę w polekowym uszkodzeniu wątroby stosuje się, jeśli doszło do stłuszczenia narządu. Zaleca się wtedy dietę ubogotłuszczową, całkowitą eliminację alkoholu oraz redukcję masy ciała.

Rokowania zależą od rodzaju uszkodzenia wątroby i stopnia rozwoju choroby. U większości pacjentów objawy ustępują po  zaprzestaniu stosowania leków odpowiedzialnych za wystąpienie zapalenia. Jeśli jednak hepatotoksyczność nie zostanie wcześnie zdiagnozowana i rozwinie się ostra niewydolność wątroby lub marskość wątroby, konieczne jest przeprowadzenie przeszczepu wątroby.

Bibliografia:

  1. Jarosław Woroń, Polekowe uszkodzenie wątroby w praktyce lekarza POZ i specjalisty, Wydawnictwo Kimze.
  2. „EASL Clinical Practice Guidelines: Drug-induced liver injury”, Journal of Hepatology 2019.
  3. Jankowska I i wsp., Toksyczne i polekowe uszkodzenia wątroby, Medical Science Review – Hepatologia 2007; 7 32-41.
  4. Gutkowski K i wsp., Hepatotoksyczność leków – mechanizmy sprawcze, Przegląd Gastroenterologiczny 2008; 3 (6): 271–275.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Leki

Przytyłaś od leków? Dietetyk Michał Kot wyjaśnia, czy to możliwe

Jest zielone światło dla nowego leku na Alzheimera. To pierwszy taki przypadek od wielu lat

Jest zielone światło dla nowego leku na Alzheimera. To pierwszy nowy preparat od prawie 20 lat

leki a alkohol

Przyjmujesz leki na alergię i zamierzasz wypić lampkę wina? Sprawdź, co uważa na ten temat alergolog

slonce

Słońce a leki. Przy jakich tabletkach powinnaś uważać latem?

Kobieta leży w łóżku i kicha

Nowy lek na COVID-19 oparty na przeciwciałach został zatwierdzony. Ma działać na wszystkie warianty koronawirusa

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

laboratorium, poszukiwanie leku na covid-10

Akryflawina – naprawdę skuteczny lek na COVID-19? Wstępne wyniki badań zachęcające

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Inwermektyna w leczeniu COVID-19

Nie należy stosować iwermektyny do leczenia COVID-19 – ostrzega WHO

Ruszają badania kliniczne nad amantadyną

Ruszają badania kliniczne nad amantadyną. Sprawdzą, czy lek jest skuteczny i bezpieczny dla pacjentów z COVID-19

Kobieta w laboratorium

Pfizer rozpoczął testowanie doustnego leku przeciwwirusowego na COVID-19. Będzie dostępny jeszcze w tym roku?

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm