Przejdź do treści

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie
Fot. bigy9950 / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kawa
„Jeśli jest godzina 13, masz już za sobą dwie filiżanki kawy i czekasz aż twoja herbata wystygnie, to sygnał, że przesadzasz”. O tym, jaka jest bezpieczna dawka kawy, mówi internistka
Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.
Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?
Skąd się bierze miód?
Skąd się bierze miód? Produkcja tego niezwykłego nektaru jest naprawdę fascynująca

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) jest zespołem działań, które wykonuje się u osób z podejrzeniem nagłego zatrzymania krążenia. Aby resuscytacja przyniosła oczekiwane efekty, tj. doprowadziła do przywrócenia podstawowych czynności życiowych – oddechu i krążenia, powinna być wykonywana zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Największym błędem świadków wystąpienia u kogoś nagłego zatrzymania krążenia jest brak podjęcia działań resuscytacyjnych. Często jedyną reakcję stanowi wezwanie służb medycznych, a to może okazać się niewystarczające. Istotny jest czas reakcji, czyli jak najszybsze rozpoczęcie działań resuscytacyjnych.

Resuscytacja a reanimacja – czym się różnią?

Nagłe zatrzymanie krążenia w ciągu zaledwie kilku minut może doprowadzić do nieodwracalnych zmian w mózgu. Znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy jest zatem bardzo ważna dla zdrowia, a nawet życia poszkodowanego. Zdarza się jednak, że brak takiej wiedzy uniemożliwia podjęcie jakichkolwiek działań przed przybyciem specjalistycznej pomocy. Wiele osób nie wie nawet, czym się różni reanimacja od resuscytacji.

W języku potocznym te terminy są używane zamiennie i mają określać czynności, których celem jest przywrócenie prawidłowych funkcji życiowych poszkodowanego. Tymczasem resuscytacja i reanimacja różnią się jednym istotnym szczegółem. Dzięki resuscytacji mogą zostać przywrócone podstawowe funkcje życiowe, a w wyniku reanimacji poszkodowany dodatkowo odzyskuje świadomość.

Kobieta w stanie hiperwentylacji podpiera się o blat w łazience.

Pierwsza pomoc – resuscytacja: jakie są wytyczne?

Wytyczne resuscytacji są określane przez Europejską Radę Resuscytacji. W języku polskim można je znaleźć na oficjalnej stronie internetowej Polskiej Rady Resuscytacji. Aby resuscytacja serca dawała możliwie największe szanse na przywrócenie właściwego funkcjonowania organizmu, cały czas prowadzi się obserwacje i badania z tym związane. Dlatego też wytyczne co pięć lat są weryfikowane i poprawiane.

W postępowaniu w przypadku podejrzenia nagłego zatrzymania krążenia należy wdrożyć działania mające na celu zwiększenie przeżywalności. Są one określane jako „łańcuch przeżycia”. Ich skuteczność jest uzależniona od wytrzymałości najsłabszego „ogniwa”. Na „łańcuch przeżycia” składają się cztery podstawowe działania:

  1. Wczesne rozpoznanie osoby w stanie zagrożenia życia i wezwanie pomocy.
  2. Wczesne rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
  3. Wczesna defibrylacja – polega na zastosowaniu impulsu prądu elektrycznego o określonym natężeniu. Najczęściej do wykonania defibrylacji stosuje się automatyczny defibrylator zewnętrzny. Defibrylację powinno się stosować tylko przy najpoważniejszych zaburzeniach rytmu serca.
  4. Wdrożenie zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych i zapewnienie wczesnej opieki poresuscytacyjnej.

Trzy pierwsze punkty z „łańcucha przeżycia” są w stanie wykonać osoby, które nigdy wcześniej tego nie robiły, ale nabyły wiedzę na temat odpowiedniego postępowania. Natomiast do wdrożenia bardziej zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych i opieki poresuscytacyjnej niezbędni są ratownicy medyczni lub lekarze ze specjalistycznym sprzętem.

Zobacz także

Resuscytacja krok po kroku (u dorosłych, dzieci, niemowląt)

Resuscytację u dorosłych rozpoczyna się od 30 uciśnięć klatki piersiowej na głębokość około 5 cm, z częstotliwością 100–120 ucisków na minutę. Po nich należy wykonać 2 krótkie wdechy (każdy trwający nie dłużej niż 1 sekundę). Klatka piersiowa poszkodowanego w czasie wdechu powinna unosić się do góry. Trzeba też pamiętać, że przerwa przeznaczona na oddechy nie może być dłuższa niż 10 sekund. Tego rodzaju działania należy wykonywać do czasu odzyskania przez poszkodowanego oddechu lub pojawienia się zespołu ratownictwa medycznego, który przejmie czynności ratunkowe.

Inaczej wygląda resuscytacja krążeniowo-oddechowa u dzieci i niemowląt. W tym przypadku pomoc rozpoczyna się od 5 wdechów ratowniczych (trwających nie dłużej niż 1 sekundę). Często ta czynność wystarczy do przywrócenia akcji serca. Można to zaobserwować poprzez ruchy klatki piersiowej, ewentualnie kaszel lub inne ruchy ciała. Jeśli jednak wdechy ratownicze nie poprawią stanu poszkodowanego, powinno się wykonać nadgarstkiem 15 uciśnięć w okolicach mostka (w przypadku dzieci) lub 15 uciśnięć palcami (w przypadku resuscytacji niemowlaka) i dwa wdechy. Należy pamiętać, aby osoba prowadząca resuscytację krążeniowo-oddechową u niemowląt tak ułożyła usta, aby objąć jednocześnie usta i nos dziecka. Chodzi o to, by zastosować metodę usta-usta-nos.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Wojciech Noszczyk (red.): Chirurgia, tom I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009.
2. prof. dr hab. Janusz Andres (red.), Rudolph W. Koster: Wytyczne resuscytacji 2010. Kraków: 2010.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?