Ospa

U dzieci szczepionych ospa wietrzna przechodzi zdecydowanie łagodniej. Szczepienie chroni również przed powstaniem powikłań. Przebieg u wszystkich chorych jest podobny, a leczenie opiera się na podawaniu leków objawowych i odpoczynku.

Ospa wietrzna to schorzenie wirusowe mogące rozwinąć się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Wywołuje je wirus Varicella zoster z rodziny Herpesviridae. Nie da się zupełnie wyeliminować wirusa z organizmu – pierwotne zakażenie to ospa wietrzna, natomiast przy ponownym zakażeniu dochodzi do rozwoju półpaśca. Pierwsze objawy ospy to gorączka, bóle głowy czy ból gardła. Mniej więcej po dwóch dniach dołącza do nich swędząca wysypka. Ospa jest chorobą wysoce zakaźną.

Ospa u dzieci i u dorosłych – początek

Ospa to choroba wirusowa, która kojarzona jest z okresem dzieciństwa. Rzadko zdarza się, by dorosły człowiek nigdy nie przechodził ospy, aczkolwiek jest to możliwe. Niestety u dorosłych ospę przechodzi się często ciężej niż u dzieci. Choroba ta wykazuje się bardzo dużą zakaźnością już w okresie prodromalnym, zanim pojawi się wysypka. Zarazić można się drogą kropelkową bądź przez kontakt z bardzo zakaźną wydzieliną w pęcherzykach skórnych. Okres zakaźności kończy się po zaschnięciu zmian skórnych. Dziecko z objawami ospy powinno być izolowane do czasu zaschnięcia zmian skórnych. Znaczna zakaźność ospy wiąże się również z tym, że w momencie zachorowania jednego z rodzeństwa, pozostałe dzieci, które nie były szczepione czy nie przeszły ospy, są zagrożone zachorowaniem.

Jedyną skuteczną formą profilaktyki zakażenia ospą i półpaścem jest stosowanie szczepień. Dotyczy to przede wszystkim ciężkich form zakażenia. U dzieci szczepionych, nawet gdy zarażą się wirusem ospy i półpaśca, choroba przechodzi bardzo łagodnie i dzieci szybko wracają do zdrowia. Mniejsze jest również ryzyko wystąpienia powikłań.

Zobacz także: Jak wygląda ospa?

Objawy ospy wietrznej u dzieci i u dorosłych

Objawy ospy wietrznej są podobne zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, choć dorośli często ciężej znoszą przebieg tego schorzenia. Początkowo pojawiają się objawy prodromalne, które są mało charakterystyczne i mogą sugerować zwykłą grypę. Objawy te mogą utrzymywać się kilka dni. Zalicza się do nich przede wszystkim gorączkę oscylującą w granicach 38–39℃. Ponadto mogą pojawić się nieżyt nosa, kaszel, osłabienie czy inne grypopodobne objawy. W końcu po kilku dniach dochodzi do powstania wysypki. Ma ona pewne charakterystyczne cechy. Początkowo są to czerwone plamki. Na ich podłożu pojawiają się grudki, dalej pęcherzyki, a w fazie zejściowej przekształcają się w strupki. Pęcherzyki są zazwyczaj drobne. Mają nie więcej niż kilka milimetrów średnicy. Zmiany występują na twarzy, tułowiu i kończynach.

Zobacz także: Ospa u dziecka

Leczenie ospy wietrznej

Leczenie ospy wietrznej jest objawowe. Przede wszystkim zalecane jest leżenie w łóżku i odpoczynek. Podaje się leki obniżające gorączkę. Czasami konieczne jest stosowanie preparatów zmniejszających świąd w formie miejscowej, choć te preparaty często niosą z kolei ryzyko nadkażenia bakteryjnego. Wielu rodziców boi się kąpać dziecko z ospą. Należy jednak pamiętać, że kąpiele są wręcz wskazane. Nie wolno stosować zbyt gorącej wody czy drażniących płynów, które mogłyby nasilić objawy, jednak higiena jest jak najbardziej wskazana. W ciężkich przypadkach do rozważenia jest acyklowir uniemożliwiający dalsze podziały wirusa i ułatwiający łagodzenie przebiegu choroby. Nie jest to jednak lek powodujący całkowite wyleczenie. U osób po kontakcie z chorym istnieje możliwość podania swoistej immunoglobuliny. Czasami konieczna jest hospitalizacja, szczególnie u chorych z zaburzeniami odporności.

Zarówno u dzieci, jak i u dorosłych dochodzi do samoistnego wyleczenia, choć wirus nie ulega całkowitej eliminacji z organizmu. Pozostaje w stanie uśpienia, czasem ulegając reaktywacji. To wtórne zakażenie wywołuje już nie ospę, a półpaśca.

Powikłania ospy

Ospa rzadko prowadzi do rozwoju powikłań, choć są one możliwe. Obejmują one przede wszystkim nadkażenie bakteryjne zmiany, co predysponuje do powstania blizn. Jednak bardzo groźne są powikłania u osób, które przechodzą ospę ciężko. Są to powikłania kardiologiczne, neurologiczne. Mogą one doprowadzić do trwałego kalectwa. Na szczególnie ciężki przebieg choroby narażone są noworodki, chorzy cierpiący z powodu chorób nowotworowych, z niedoborami odporności czy leczeni immunosupresyjnie.

Ospa wietrzna a ciąża

Kobieta w ciąży, która nigdy nie chorowała na ospę, jest narażona na zachorowanie. Ospa jest szczególnie niebezpieczna u kobiet przed 20. tygodniem ciąży. Może dojść do poważnych powikłań u płodu w postaci ciężkich wad wrodzonych. Dlatego kobieta, która nigdy nie chorowała na ospę, jak również nigdy nie była szczepiona, powinna przed zajściem w ciążę zaszczepić się przeciw ospie. Szczepienie to powinno mieć miejsce na co najmniej 3 miesiące przed próbą zajścia w ciążę.

Zobacz także: Ospa u niemowlaka

Najnowsze