torbiel

Torbiel jest zmianą, która może pojawić się niemal w każdym miejscu w organizmie. Najczęściej spotykane to torbiel jajnika, torbiel nerki, torbiel piersi i torbiel wątroby. Torbiel może występować w kilku rodzajach. Będąca w stanie spoczynku torbiel nie zagraża pobliskim tkankom ani ogólnemu zdrowiu nosiciela.

Największe obawy u kobiet wzbudzają torbiele jajników, ze względu na ryzyko ingerencji w układ rozrodczy, szczególnie w okresie płodności. Torbiel swoją budową może przypominać guz, a ten nasuwa skojarzenia z atakującym nowotworem, z którym torbiele najczęściej są utożsamiane. Każdą zmianę warto przebadać i upewnić się, co do jej charakteru.

Czym jest torbiel?

Torbiel, zwana też cystą, jest patologiczną przestrzenią lub wytworem ciała powstającym najczęściej w obrębie narządów miąższowych, np. nerki i wątroby. Torbiele składają się z jednej lub większej liczby komór wypełnionych płynem albo treścią o konsystencji galaretowatej. Zawartość torbieli najczęściej nie jest znana do momentu chirurgicznej operacji usunięcia lub ewakuacji treści przy pomocy igły biopsyjnej i przeprowadzenia badań histopatologicznych.

Torbiele najczęściej wypełnione są komórkami stanu zapalnego, elementami morfotycznymi, czyli erytrocytami i komórkami nowotworowymi. Dwie ostatnie wartości świadczą o rozpoczęciu ewaluacji torbieli w nowotwór, który bezwzględnie powinien zostać usunięty w całości.

Torbiel widoczna jest jako okrągła, wyraźnie oddzielona od otoczenia struktura, która, wykazując najmniejszą nieregularność swojej anatomii, stanowi sygnał ostrzegawczy przed początkiem nieprawidłowego wzrostu bądź ewaluacji w potencjalnie niebezpieczny nowotwór.

Rodzaje torbieli

Bez względu na to, czy pacjent nosi torbiel w jajniku, torbiel w kolanie, czy torbiel w mózgu, jakość i wygląd torbieli świadczy o rodzaju zmiany.

W głównym podziale torbieli wyróżnia się:

  • torbiele proste, czyli prawdziwe, wytworzone i otoczone nabłonkiem, tzn. tkanką specjalnie produkowaną na potrzeby nowo powstałego tworu;
  • torbiele rzekome, zbudowane i otoczone inną tkanką niż nabłonkową, ze względu na to, że nie stanowią tworu organizmu, a są skutkiem wypełnienia przestrzeni tkankowych.

Niebezpieczeństwo ze strony torbieli prostych to rozrost i zakażenie jego treści. W szczególnych przypadkach mogą pojawić się nietypowe torbiele:

  • torbiele kostne, czyli zwarte i zacznie bardziej wytrzymałe struktury, powstające w wyniku urazów, zaburzeń rozwojowych lub stanu zapalnego kości i stawów;
  • torbiel czekoladowa – rodzaj torbieli jajnika; nazwa określa jej charakter, czyli wypełniający go ciemnobrunatny płyn ze skrzepami krwi, pojawiający się w przebiegu endometriozy;
  • torbiel skórzasta – najczęściej występująca torbiel jajnika lub jądra; zwana też potworniakiem, czyli nowotworem niezłośliwym, charakteryzującym się występowaniem we wnętrzu tworów skóry, np. włosów, gruczołów łojowych czy paznokci.

Leczenie torbieli tego typu jest bezwzględnie wskazane.

Objawy torbieli

Rozwijająca się torbiel nie daje objawów, dopóki nie ingeruje w strukturę i pracę narządu, stanowiącego dla niej swoistą bazę. Torbiel nerki czy torbiel jajnika to klasyczne dowody na bezobjawowość przebiegu torbieli.

Jeśli torbiel rozwija się wewnątrz jamy brzusznej lub czaszki, gdzie przestrzeń jej rozwoju jest znacznie ograniczona, pojawia się ból w okolicy narządu w wyniku ucisku torbieli na jego tkanki, np. torbiel jajnika 5-centymetrowa może ingerować w cykl miesiączkowy kobiety lub płodność.

Dolegliwości bólowe wywołane torbielą mogą nasilać się podczas poruszania się, co wynika z podrażnienia struktur w obrębie miednicy. Ból wzmaga się w trakcie wykonywania określonego ruchu, np. skłonu. Ból o charakterze kolki z czasem może przejść w postać chroniczną, czyli mocno i przewlekle obciążać pacjenta.

Jeśli pojawiają się dodatkowo wysoka temperatura i dreszcze, to prawdopodobnie w torbieli toczy się stan zapalny lub doszło do jego perforacji.

Rodzaj torbieli a objawy

Objawy uzależnione są od zajętego organu, np.:

  • torbiel nerki wywołuje ból w rzucie nerki i najbliższych narządów, często promieniuje do kręgosłupa lędźwiowego;
  • torbiele w jajniku ewoluują wzrostem w zależności od cyklu miesięcznego, zaburzając jego regularność bądź wzmacniając dolegliwości bólowe menstruacji;
  • torbiel stawowa, np. torbiel Bakera, czyli torbiel pod kolanem, objawia się wyczuwalną wypukłością pod skórą, bólem stawu kolanowego nasilającym się podczas chodzenia, obrzękiem stawu. Torbiel podkolanowa ogranicza lub uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie stawu, wywołuje zaczerwienienie i ocieplenie skóry w miejscu torbieli oraz drętwienie łydki;
  • torbiel włosowa, zwana również zatoką włosową, charakteryzuje się zapaleniem tkanki podskórnej szpary międzypośladkowej i bolącym ciałem torbieli w okolicy kości ogonowej, sączącym się płynem z jednego bądź kilku otworów, obrzękiem i zaczerwienieniem skóry wokół torbieli.

Przyczyny torbieli

Przyczyny torbieli dzieli się na trzy grupy:

  • czynniki genetyczne oraz uwarunkowania anatomiczne i fizjologiczne, czyli predyspozycje dziedziczne do powstawania torbieli zazwyczaj mnogich, a także torbiele spowodowane zmianą powstałą w wyniku niewłaściwej pracy danego organu oraz patologii rozwojowych;
  • czynniki zapalne, czyli torbiele powstałe w miejscu zaleczonego stanu zapalnego;
  • czynniki mechaniczne, czyli pourazowe i przeciążeniowe torbiele, najczęściej w okolicy stawów i kości.

Najnowsze