Zapalenie nerek

Jedną z chorób dotykających układ moczowy zarówno u dzieci, jak i dorosłych jest zapalenie nerek. Przyczyn jest wiele – w zależności od rodzaju zapalenia. Do głównych rodzajów zapalenia nerek należą odmiedniczkowe zapalenie nerek, kłębuszkowe zapalenie nerek oraz śródmiąższowe zapalenie nerek.

Objawy sugerujące zapalenie nie muszą być zauważalne od razu i niekiedy mogą zostać przez chorego przeoczone. Charakterystyczny przebieg zapalenia nerek obejmuje objawy ogólne zapalenia oraz ból w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. W przypadku zaobserwowania niepokojących zmian ważne jest natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza, żeby zapobiec niewydolności nerek.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Niepowikłane ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek to choroba spowodowana wstępującym zakażeniem dolnych dróg moczowych – pęcherza lub cewki moczowej. Dotyczy ono układu kielichowo-miedniczkowego oraz rdzenia nerki. Jest to zazwyczaj bakteryjne zapalenie nerek, najczęściej wywołane przez pałeczkę okrężnicy Escherichia coli. Może się ona przedostać z położonego blisko cewki moczowej końca przewodu pokarmowego. Ostre zapalenie nerek ma szybki, gwałtowny początek oraz przebieg.  

Odmiedniczkowe zapalenie nerek – objawy:

  • ból pleców w okolicy lędźwiowej;
  • gorączka i dreszcze;
  • złe samopoczucie, uczucie rozbicia;
  • dodatni objaw Goldflama, czyli ból w tylnej części kręgosłupa lędźwiowego po uderzeniu, zwykle jednostronny;
  • objawy dyzuryczne – parcie na mocz, bolesne oddawanie moczu, częste bieganie do toalety.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek u dzieci, zwłaszcza tych najmniejszych, często wymaga hospitalizacji. Jest jedną z ważniejszych przyczyn niewyjaśnionej gorączki u dzieci.

Kłębuszkowe zapalenie nerek

Kłębuszkowe zapalenia nerek to grupa chorób, które cechują się stanem zapalnym kłębuszków – części nerek odpowiedzialnej za przesączanie i filtrowanie krwi oraz powstawanie moczu. Wyróżniamy przewlekłe oraz ostre kłębuszkowe zapalenie nerek. W przewlekłym zapaleniu nerek zmiany postępują powoli, często są niewykrywalne w badaniach ogólnych. W wyniku tego procesu dochodzi do przewlekłej niewydolności nerek. Ostre zapalenie nerek ma gwałtowny początek oraz szybko widoczne i charakterystyczne objawy.

Przyczyną kłębuszkowego zapalenia nerek są kompleksy immunologiczne powstające w ciele człowieka pod wpływem różnych czynników – infekcji, chorób autoimmunologicznych oraz chorób dziedzicznych.

Kłębuszkowe zapalenie nerek – objawy:

  • zmiany w badaniu moczu: krwinkomocz, białkomocz, leukocyturia;
  • obrzęki nóg, powiek, wodobrzusze;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • hiperlipidemia – wzrost poziomu tłuszczów we krwi;
  • zwiększone oddawanie moczu lub trudności w jego oddawaniu.

Kłębuszkowe zapalenie nerek u dziecka przyjmuje zazwyczaj postać zespołu nerczycowego. Charakteryzuje się on występowaniem obrzęków, zwykle dookoła oczu (mogą być mylone z alergicznymi), hiperlipidemią, białkomoczem i zmniejszeniem albumin we krwi oraz zwiększoną podatnością na zakażenia. Kłębuszkowe zapalenie nerek u dzieci powstaje na podłożu zmian minimalnych w nerkach.

Śródmiąższowe zapalenie nerek

Śródmiąższowe zapalenie nerek  to proces zapalny, który –jak sama nazwa wskazuje – toczy się w ich tkance śródmiąższowej. Przyczyną są zwykle leki (m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne, niektóre antybiotyki). Z reguły współistnieje ze zmianami w cewkach nerkowych, często jest określane jako cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek. Śródmiąższowe zapalenie nerek może być ostre lub przewlekłe.

Śródmiąższowe zapalenie nerek – objawy:

  • tępy ból w okolicach lędźwi;
  • mała ilość oddawanego moczu – skąpomocz;
  • zmiany w moczu – krwiomocz;
  • wysypka związana z reakcją alergiczną na lek;
  • gorączka;
  • obrzęki.

Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek może początkowo przebiegać bezobjawowo, niezauważalnie, a objawy mogą się pojawić już w stadium przewlekłej niewydolności nerek.

Zapalenie nerek – leczenie

Leczenie zapalenia nerek na własną rękę jest niewskazane. Może to doprowadzić do poważnych powikłań w układzie moczowym, a w przypadku zakażeń bakteryjnych nawet do urosepsy – pojawienia się bakterii z moczu we krwi. Częste ostre zapalenia nerek predysponują do ich niewydolności.

W leczeniu odmiedniczkowego zapalenia nerek antybiotyk odgrywa kluczową rolę. Pacjenci, którzy nie mają nasilonych objawów i są w dobrym stanie ogólnym, otrzymują zwykle fluorochinolony doustnie. Jeżeli stan pacjenta jest ciężki lub leczenie doustne nie przynosi poprawy, chorego umieszcza się w szpitalu.

Lek na zapalenie nerek w przypadku kłębuszkowego zapalenia nerek to zazwyczaj steryd podawany doustnie lub dożylnie. Ma zahamować reakcję immunologiczną organizmu.

Leczenie śródmiąższowego zapalenia nerek opiera się głównie na eliminacji czynnika szkodliwego – leku wywołującego zapalenie. W terapii wykorzystuje się także glikokortykosteroidy.

Jeśli w przebiegu zapalenia dojdzie do niewydolności nerek, może być konieczna dializa, dlatego nie należy bagatelizować problemu i nawet z najmniejszymi problemami zgłosić się do lekarza rodzinnego, by rozpocząć odpowiednią diagnostykę.