Przejdź do treści

Terapia ACT – czym jest, przebieg, efekty, dla kogo

Terapia ACT – czym jest, przebieg, efekty, dla kogo Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać
„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię
Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii
Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?

ACT to nieco przewrotna forma terapii. Najpierw pozbawia nas złudzeń, później jednak daje iskierkę nadziei. Jednocześnie uczy cieszyć się chwilą, bez nadmiernej obawy o przyszłość czy potrzeby roztrząsania przeszłości. Dzięki niej możemy dowiedzieć się również, co tak naprawdę jest dla nas ważne. Na czym polega terapia ACT i kiedy warto w niej uczestniczyć? Odpowiadamy.

Co to jest terapia ACT?

ACT (ang. acceptance and commitment therapy) to terapia akceptacji i zaangażowania. Po raz pierwszy jej założenia zaprezentowano w 1982 r. Jej twórcami są Steven C. Hayes, Kirk D. Strosahl oraz Kelly G. Wilson. Terapia ACT nakierowana jest na uczenie się, jak żyć w zgodzie z własnymi wartościami. Ważne jest także rozwijanie w niej elastyczności psychologicznej, czyli zdolności radzenia sobie z różnymi, przykrymi wydarzeniami. Osoby z rozwiniętą elastycznością psychologiczną potrafią normalnie funkcjonować, niezależnie od tego, jakich emocji doświadczają. ACT przywiązuje również wagę do uważności.

Terapia ACT powstała na bazie technik poznawczych i behawioralnych, w nadziei na odniesienie długotrwałego sukcesu w leczeniu zaburzeń i chorób psychicznych. Wychodzi ona z założenia, że niepożądane doświadczenia emocjonalne  nie są czymś, przed czym należy uciekać. Zamiast tego stara się zwrócić naszą uwagę na postrzeganie siebie jako osób wadliwych, uszkodzonych. To z kolei nie pozwala nam cieszyć się życiem. Dzięki terapii powinniśmy lepiej radzić sobie z emocjami i nauczyć się od nich nie uciekać. Powinniśmy też umieć cieszyć się chwilą.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Małżeństwo siedzi na kanapie u psychoterapeuty

Efekty terapii ACT

Celem terapii ACT jest osiągnięcie stanu akceptacji. Pozwala ona pogodzić się z tym, że rzeczywistość wokół wygląda w taki, a nie inny sposób i nie da się jej w zasadzie samodzielnie zmienić. W wyniku terapii powinniśmy uzyskać stan dyfuzji poznawczej, dzięki której moglibyśmy oddzielić się od swoich myśli oraz uczuć na tyle, aby spojrzeć na siebie i swoje myśli z boku. Istotne jest także to, aby zyskać dystans i samoświadomość.

Do innych efektów terapii ACT należy uważność, czyli nauczenie się bycia „tu i teraz”, aby mieć kontakt z chwilą obecną, a nie tylko myśleć o przyszłości lub przeszłości. Stan uważności, czyli koncentracji, świadomości i otwartości sprawia, że można się w pełni zaangażować w czynność wykonywaną w danym momencie.

Po zakończonej terapii powinniśmy radzić sobie ze wszystkimi swoimi emocjami, by miały one jak najmniejszy wpływ na nasze samopoczucie. Umożliwia to m.in. właśnie stan uważności, dzięki któremu przykre myśli i odczucia w mniejszy sposób wywierają wpływ na daną osobę. Terapia ACT pomaga też rozeznać się w tym, co jest dla pacjenta najważniejsze i najbardziej znaczące. Uczy też odwoływania się do tych wartości, aby zmotywować i zainspirować go do zmiany życia na lepsze.

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

Terapia ACT – na czym polega? Przebieg

Na czym polega terapia ACT? Koncentruje się ona przede wszystkim na umyśle. Ostrzega przed pułapkami, które potrafi on zastawiać. Przypomina też, że to on ma służyć nam, a nie na odwrót. Pacjenci uczestniczący w terapii dowiadują się, że ból psychiczny jest normalny i ważny. Jednak nie chodzi o jego pozbywanie się. Zamiast tego, warto go zaakceptować i cieszyć się życiem.

Bardzo ważne w terapii ACT jest pojęcie tzw. fuzji. To z kolei oznacza, że pozwalamy zalewać się różnym słowom, myślom i zdarzeniom. W rzeczywistości na nasze konstrukty myślowe reagujemy tak, jak na konkretne sytuacje, które mają miejsce w świecie. Przykładowo, wystarczy pomyśleć o czekającej nas ważnej rozmowie w pracy. Na samą myśl o niej nieraz wpadamy w panikę. Tymczasem umysł to wspaniałe narzędzie, które powinno pomóc nam w rozwijaniu naszych problemów, a nie w ich pogłębianiu.

Terapia ACT wychodzi z założenia, że ból nigdy nas nie opuści. Jest to tzw. twórcze poczucie braku nadziei. Oznacza to, że nie trzeba pokonywać wszystkich swoich słabości i wrogów, aby zająć się tym, co naprawdę jest dla nas ważne. To, z czym się zmagamy, nie musi się rozpłynąć czy zniknąć, raz na jakiś czas będziemy sobie o tym przypominali. Mimo to możemy stale zmierzać w kierunku, który naprawdę nas interesuje.

Istotnym założeniem terapii ACT jest osadzenie w „tu i teraz”. To pozwala z kolei zauważyć, co się z nami dzieje i to, że często wpadamy w znane schematy. Dzięki terapii można przejąć nad tym kontrolę, by w przypadku pojawienia się lęku, łatwo powiedzieć mu: „Stop!”. Kiedy w pełni potrafimy „zanurzyć się” w chwili obecnej, łatwiej nam zdecydować, jak będzie wyglądała chwila kolejna. To z kolei sprawia, że uwagę skupiamy nie na swoich problemach, a wartościach, a to ułatwia podejmowanie działania. Nauka bycia w „tu i teraz” jest o tyle istotna, że aby lęk mógł przejąć nad nami władzę, musi czerpać z przyszłości bądź przeszłości.

Terapia integratywna, czyli kuracja szyta na miarę

Zdaniem twórców terapii ACTE emocje nie powinny być przeszkodą do tego, aby wieść życie, jakim chcemy żyć. W terapii dużo miejsca poświęca się temu, czy jesteśmy gotowi otworzyć się na ból, a więc niepowodzenia, krytykę, lęk przed zranieniem. Powinniśmy też zrozumieć, że życie oparte na naszych wartościach nie będzie jedynie łatwe i przyjemne, czasami trzeba zmierzyć się z tym, co trudne. Przykładowo, życie z niepełnosprawnym małżonkiem może wywoływać smutek, lęk i gniew. Jeżeli jednak najistotniejszymi dla nas wartościami są miłość i troska, niezbyt komfortowe życie może okazać się  – wbrew pozorom – życiem naprawdę pięknym. Kiedy psychoterapeuta zauważa obszary w których występują u pacjenta pewne deficyty, zaleca stosowanie różnych technik, takich jak np. mindulness. Pomagają  ona koncentrować się na bodźcach zewnętrznych i wewnętrznych.

Terapia ACT – dla kogo jest przeznaczona?

Kiedy przydatna jest terapia ACT? Przede wszystkim jest ona rekomendowana pacjentom obawiającym się podejmowania wyzwań. Skierowana jest do osób doświadczających lęków, tłumiących emocje i unikających podejmowania decyzji. Najczęściej stosuje się ją u osób z lękiem społecznym, depresją, nałogami, zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, zaburzeniami psychotycznymi oraz problemami z odżywaniem.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5509623/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5769281/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5839459/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27479642/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Studentka psychologii sprząta za darmo mieszkania, które wydawały się nie do odgruzowania. Przyświeca jej ważny cel

Studentka psychologii sprząta za darmo mieszkania, które wydawały się nie do odgruzowania. Przyświeca jej ważny cel

Do dobrego seksu potrzebna jest akceptacja

„Do dobrego seksu potrzebna jest akceptacja, nie tylko tego, jak wyglądamy, ale też jak się zachowujemy, jak pachniemy, jak się poruszamy”

Kobieta z aparatem

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś tym, kim myślisz, że jesteś

Filofobia – gdy miłość wywołuje atak paniki. Jakie są przyczyny strachu przed zakochaniem? 

Lepienie w glinie

„Glina jest nauczycielką terapeutką. Pozwala zmierzyć się z tym, co trudne” – mówi Barbara Fryza z pracowni ceramiki

„Można stworzyć szczęśliwy związek, udane małżeństwo, można pracować, tylko trzeba być uważnym”. O życiu z ChAD mówi Monika Kotlarek

Bullying – czym jest? Jakie są przyczyny, skutki i skala bullyingu i cyberbullyingu

Odporność psychiczna – czym jest? Jak ją wzmocnić?

Erytrofobia – czym jest, przyczyny, leczenie 

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

dziewczyna samolot

Panicznie boisz się latać? Ten tekst pomoże ci przezwyciężyć wszelkie lęki związane z podróżowaniem samolotem

„Negocjacje to sposób na szczęście. Wrogiem w związku jest problem, a nie partner” – mówi Paweł Kowalewski, negocjator i mediator

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił'. Terapia nie jest leczeniem zęba” – dr Krzysztof Ciepliński / pexels

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił’. Terapia nie jest leczeniem zęba” – mówi dr Krzysztof Ciepliński

Kobieta przegląda się w lustrze

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„W szkole uczą, kiedy był chrzest Polski i hołd pruski, ale nie tego, jak się bronić i jak stawiać granice” – mówi Emil Bekier, ofiara prześladowania

Krótkie wędzidełko – co to jest, kiedy należy je podciąć i jak przebiega zabieg?

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Mizoginizm – co to jest? Przyczyny i objawy. Jak leczy się to zaburzenie?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

×