Przejdź do treści

Witaminy – ich rola i znaczenie dla człowieka

Witaminy - ich rola i znaczenie dla człowieka
Witaminy - ich rola i znaczenie dla człowieka
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ogórki kiszone
Ogórki kiszone i kwaszone – czy czymś się różnią? Wyjaśnia Moja Dietetyka
Jelita a stres / istock
Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają
Lek z balsamem peruwiańskim
Balsam peruwiański – zastosowanie i przeciwwskazania
Kaya Szulczewska: „Włosy pod pachami mogą być równie zadbane, piękne i pożądane, co te na głowie”
Kobieta stoi i trzyma się ręką za głowę
Spójrz na zdjęcie i sprawdź, czy twoja postawa ciała jest prawidłowa. Jak ją poprawić i na co zwrócić uwagę? Wyjaśnia fizjoterapeutka

Witaminy to biokatalizatory procesów metabolicznych w komórkach. Nasz organizm potrzebuje ich tak samo, jak białek, tłuszczy, węglowodanów, składników mineralnych.

Witaminy – ogólnie

Witaminy to grupa organicznych związków chemicznych. Ich budowa jest różnorodna. Umożliwiają one organizmom żywym harmonijna pracę.

Za pierwszą oddzieloną witaminę odpowiedzialny jest polski biochemik Kazimierz Funk. W 1913 roku wykrył witaminę B1. Odpowiedzialny jest on również za nazwę tej grupy związków.

Witaminy w głównej mierze pochodzą z produktów żywieniowych. Można je również przyjmować w formie syntetycznej, czyli pod postacią suplementów diety.

Organizm ludzki nie jest zdolny do samodzielnego wytwarzania witamin, dlatego musi przyjmować je w sposób egzogenny, czyli zewnętrzny. W przeciwieństwie do zwierząt, które w dużej mierze odpowiedzialne są za samodzielne wytwarzanie takich witamin w swoich organizmach.

Wyjątkiem od tej reguły jest witamina D wytwarzana pod wpływem oddziaływaniu promieniowania słonecznego. Również witaminy z grup B i K tworzone są przy pomocy specyficznych bakterii w przewodzie pokarmowym.

Przeciwne działanie do witamin wykazują antywitaminy.

Stopień zapotrzebowania na witaminy w organizmie podzielić można ze względu na zapotrzebowanie:

  • awitaminoza – brak określonej witaminy
  • hipowitaminoza – niedobór określonej witaminy
  • hiperwitaminoza – nadmiar określonej witaminy.

Badania nad rolą witamin w organizmie człowieka pozwoliło dojść do przyczyn takich chorób, jak beri beri, niedokrwistość, szkorbut, kurza ślepota.

Witaminy – podział

Witaminy dzieli się na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie.

Do witamin rozpuszczalnych zalicza się witaminy A, D, E, K.

Witamina A uczestniczy w procesie widzenia. Wpływa na właściwy wzrost i rozwój kości. Wzmacnia żuchwę i utrzymuje prawidłowy zgryz. Jest to również witamina odpowiedzialna za prawidłowe funkcjonowanie nabłonka, skóry, rogówki, przewodu pokarmowego i oddechowego. Dzięki niej błony śluzowe stymulowane są do produkcji śluzu. Niedobór witaminy A może prowadzić do kurzej ślepoty, kseroftalmii, zaburzenia wzrostu, częstych infekcji.

Witamina D odpowiedzialna jest za prawidłowy wzrost, mineralizację kości i zębów. Jej niedobór prowadzi do krzywicy u dzieci i osteomalację u dorosłych. Wpływa na częstsze wypadanie zębów, powiększone stawy kolanowe, osłabienie mięśni. Powstaje w skórze pod wpływem pochodnej cholesterolu.

Witamina E umożliwia syntezę niektórych lipidów, jest przeciwutleniaczem. Do tego wpływa na metabolizm mięśni i zapobiega chorobom układu krążenia. Jej niedobór powoduje zaburzenia płodności, poronienia, paraliż mięśniowy. Pojawiają się przebarwienia skórne, sama skóra jest zwiędła, zmęczenie, ogólne osłabienie.

Witamina K warunkuje proces krzepnięcia krwi. Uczestniczy również w metabolizmie układu kostnego. Jej niedobór prowadzi do zaburzenia pracy jelit, zaburzenia krzepnięcia krwi, krwawienia.

Do witamin rozpuszczalnych w wodzie zaliczyć należy witaminy z grupy B i C.

Witamina C jest przeciwutleniaczem, wpływającym na syntezę kortykosteroidów. Wzmacnia zęby i dziąsła, zabija bakterie wywołujące próchnicę. Do tego wpływa na syntezę kolagenu i wzmacnia układ odpornościowy u człowieka. stabilizuje psychikę. Jej niedobór powoduje szkorbut, kruchość i pękanie naczynek krwionośnych. Dochodzi do nieprawidłowego zrastania się kości, powolnego gojenia się ran. Jest to witamina bardzo nietrwała.

Witaminy z grupy B przeciwdziałają zaburzeniom neurologicznym i psychiatrycznym. Można je podzielić na:

  • witaminę B1 – tiamina, aneuryna
  • witaminę B2 – ryboflawinę
  • witaminę B3 – witaminę PP
  • witaminę B5 – kwas pantotenowy
  • witaminę B6 – w skład której wchodzi 6 związków pirydoksyna, pirydoksal, pirydoksamina oraz ich fosforany – fosforan pirydoksyny, fosforan pirydoksalu, fosforan pirydoksaminy
  • witaminę B7 – witaminę H i biotynę
  • witaminę B9 – witamina B11, witamina M, witamina BC, kwas foliowy, folacyna
  • witaminę B12 – kobalamina, cyjanokobalamina.

Wyróżniono również substancje, których określanie mianem witamin jest błędne. Należą do nich:

  • witaminę B4 – dawna nazwa cholina lub adenina
  • witamina B8 – inozytol
  • witamina B10 – błędna nazwa kwasu p-aminobenzoesowego.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

Gruszki na stole

Szukasz zimą witamin, dzięki którym będziesz mieć zdrową skórę? Znajdziesz je w gruszce i pietruszce!

Suplementy diety / istockphoto

Witaminy i składniki mineralne, które warto łykać w okresie jesienno-zimowym

zakwas z burakó

Zakwas z buraków – superfood idealny na zimę. Jakie ma właściwości?

Plastry pomarańczy i fiolki na białym tle

Czy lewoskrętna witamina C istnieje? Sprawę wyjaśnia farmaceutka

Kobieta w ciąży na szarej kanapie trzyma się czule za brzuch

Witamina C w ciąży – dlaczego jest ważna? Skąd ją czerpać? Odpowiada dietetyczka

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

Biotyna (witamina h, witamina b7) - właściwości i występowanie

Witamina H (biotyna, witamina b7) – właściwości i występowanie

pomidorki koktajlowe

Pomidory dostarczają mnóstwo dobra. Jaki jest twój ulubiony gatunek?

Awokado - jego właściwości działają zarówno na ciało, jak i umysł.

Awokado – 6 prozdrowotnych zastosowań

Amigdalina (witamina B17) - lek na raka czy trucizna?

Amigdalina (witamina B17) – lek na raka czy trucizna?

9 faktów o witaminie C, których możesz nie znać

Kobieta w kapeluszu i kręconych włosach stoi na targu,patrzy się na nas,, w jednej ręce ma kubek z pomidorami, w drugiej trzyma jednego pomidora zakrywając sobie nim oko

Dieta na lepszą pamięć i koncentrację. Co powinno znaleźć się w naszym menu? Wymieniają dietetycy

Niedobór witaminy D – konsekwencje u dzieci i dorosłych

Witamina D3 - prawidłowy poziom, skutki niedoboru i przedawkowania

Witamina D3 – prawidłowy poziom, skutki niedoboru i przedawkowania

kapsułki

Witaminy – kiedy, które i dla kogo?

Borówka amerykańska – co to za owoc i jakie ma właściwości?

Pexels.com

Dr Lifestyle: Owocowe smoothie może być mniej wartościowe niż te same owoce zjedzone w całości

Fot. Pexels.com

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Witaminy i mikroelementy: sprawdź, jak powinno się je łączyć. Niewiedza może być niebezpieczna

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Niedobór żelaza – dlaczego jest taki niebezpieczny i jak go uzupełnić?

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Poznaj produkty bogate w żelazo!

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Poznaj produkty bogate w żelazo!

źle czująca się kobieta

Hipokaliemia, czyli wysoki niedobór potasu. Jak go podwyższyć potas?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?