Przejdź do treści

Witaminy – ich rola i znaczenie dla człowieka

Witaminy - ich rola i znaczenie dla człowieka
Witaminy - ich rola i znaczenie dla człowieka
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Andrzej Duda / prezydent.pl
Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje
Oczyszczanie twarzy - jak to robić dobrze? Największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie twarzy wylicza dermatolożka
Oczyszczanie twarzy – jak to robić dobrze? Dermatolożka wymienia największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie skóry
Dieta jajeczna – bezpieczna i skuteczna, czy szkodliwa i monotonna?
Kalorie a miesiączka / rawpixel
W drugiej połowie cyklu miesiączkowego można jeść więcej? Dietetyk Jakub Chwiłkowski odpowiada

Witaminy to biokatalizatory procesów metabolicznych w komórkach. Nasz organizm potrzebuje ich tak samo, jak białek, tłuszczy, węglowodanów, składników mineralnych.

Witaminy – ogólnie

Witaminy to grupa organicznych związków chemicznych. Ich budowa jest różnorodna. Umożliwiają one organizmom żywym harmonijna pracę.

Za pierwszą oddzieloną witaminę odpowiedzialny jest polski biochemik Kazimierz Funk. W 1913 roku wykrył witaminę B1. Odpowiedzialny jest on również za nazwę tej grupy związków.

Witaminy w głównej mierze pochodzą z produktów żywieniowych. Można je również przyjmować w formie syntetycznej, czyli pod postacią suplementów diety.

Organizm ludzki nie jest zdolny do samodzielnego wytwarzania witamin, dlatego musi przyjmować je w sposób egzogenny, czyli zewnętrzny. W przeciwieństwie do zwierząt, które w dużej mierze odpowiedzialne są za samodzielne wytwarzanie takich witamin w swoich organizmach.

Wyjątkiem od tej reguły jest witamina D wytwarzana pod wpływem oddziaływaniu promieniowania słonecznego. Również witaminy z grup B i K tworzone są przy pomocy specyficznych bakterii w przewodzie pokarmowym.

Przeciwne działanie do witamin wykazują antywitaminy.

Stopień zapotrzebowania na witaminy w organizmie podzielić można ze względu na zapotrzebowanie:

  • awitaminoza – brak określonej witaminy
  • hipowitaminoza – niedobór określonej witaminy
  • hiperwitaminoza – nadmiar określonej witaminy.

Badania nad rolą witamin w organizmie człowieka pozwoliło dojść do przyczyn takich chorób, jak beri beri, niedokrwistość, szkorbut, kurza ślepota.

Witaminy – podział

Witaminy dzieli się na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie.

Do witamin rozpuszczalnych zalicza się witaminy A, D, E, K.

Witamina A uczestniczy w procesie widzenia. Wpływa na właściwy wzrost i rozwój kości. Wzmacnia żuchwę i utrzymuje prawidłowy zgryz. Jest to również witamina odpowiedzialna za prawidłowe funkcjonowanie nabłonka, skóry, rogówki, przewodu pokarmowego i oddechowego. Dzięki niej błony śluzowe stymulowane są do produkcji śluzu. Niedobór witaminy A może prowadzić do kurzej ślepoty, kseroftalmii, zaburzenia wzrostu, częstych infekcji.

Witamina D odpowiedzialna jest za prawidłowy wzrost, mineralizację kości i zębów. Jej niedobór prowadzi do krzywicy u dzieci i osteomalację u dorosłych. Wpływa na częstsze wypadanie zębów, powiększone stawy kolanowe, osłabienie mięśni. Powstaje w skórze pod wpływem pochodnej cholesterolu.

Witamina E umożliwia syntezę niektórych lipidów, jest przeciwutleniaczem. Do tego wpływa na metabolizm mięśni i zapobiega chorobom układu krążenia. Jej niedobór powoduje zaburzenia płodności, poronienia, paraliż mięśniowy. Pojawiają się przebarwienia skórne, sama skóra jest zwiędła, zmęczenie, ogólne osłabienie.

Witamina K warunkuje proces krzepnięcia krwi. Uczestniczy również w metabolizmie układu kostnego. Jej niedobór prowadzi do zaburzenia pracy jelit, zaburzenia krzepnięcia krwi, krwawienia.

Do witamin rozpuszczalnych w wodzie zaliczyć należy witaminy z grupy B i C.

Witamina C jest przeciwutleniaczem, wpływającym na syntezę kortykosteroidów. Wzmacnia zęby i dziąsła, zabija bakterie wywołujące próchnicę. Do tego wpływa na syntezę kolagenu i wzmacnia układ odpornościowy u człowieka. stabilizuje psychikę. Jej niedobór powoduje szkorbut, kruchość i pękanie naczynek krwionośnych. Dochodzi do nieprawidłowego zrastania się kości, powolnego gojenia się ran. Jest to witamina bardzo nietrwała.

Witaminy z grupy B przeciwdziałają zaburzeniom neurologicznym i psychiatrycznym. Można je podzielić na:

  • witaminę B1 – tiamina, aneuryna
  • witaminę B2 – ryboflawinę
  • witaminę B3 – witaminę PP
  • witaminę B5 – kwas pantotenowy
  • witaminę B6 – w skład której wchodzi 6 związków pirydoksyna, pirydoksal, pirydoksamina oraz ich fosforany – fosforan pirydoksyny, fosforan pirydoksalu, fosforan pirydoksaminy
  • witaminę B7 – witaminę H i biotynę
  • witaminę B9 – witamina B11, witamina M, witamina BC, kwas foliowy, folacyna
  • witaminę B12 – kobalamina, cyjanokobalamina.

Wyróżniono również substancje, których określanie mianem witamin jest błędne. Należą do nich:

  • witaminę B4 – dawna nazwa cholina lub adenina
  • witamina B8 – inozytol
  • witamina B10 – błędna nazwa kwasu p-aminobenzoesowego.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chciałabyś, ale nie potrafisz być na diecie wegetariańskiej? Oto możliwe przyczyny

Truskawki to zdrowie w czystej postaci! Ekspertki z Czytamy Etykiety wyjaśniają, dlaczego warto je jeść

Truskawki to zdrowie w czystej postaci! Ekspertki z Czytamy Etykiety wyjaśniają, dlaczego warto je jeść

Zielone warzywa liściaste a kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) – źródła, niedobór, nadmiar i suplementacja

witamina k, Produkty zawierające witaminę K

Witamina K – występowanie i rola w organizmie. Czym grozi niedobór?

Witaminy, które warto suplementować w czasie pandemii (i nie tylko)

Amigdalina (witamina B17) - lek na raka czy trucizna?

Amigdalina (witamina B17) – lek na raka czy trucizna?

Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Witamina E / istock

Witamina E. Co warto wiedzieć o tym ważnym przeciwutleniaczu?

Witamina D - jak przyjmować i czego unikać?

Jak zażywać witaminę D3? Z czym wiąże się niedobór i nadmiar witaminy D3?

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – skutki nadmiaru i niedoboru

Witamina E / istock

Witamina E – naturalny sposób na zachowanie młodości. Gdzie występuje witamina E?

Witamina A / istock

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Buteleczka z witaminą C leżąca na plasterkach cytryny

Witamina C – właściwości, występowanie i suplementacja. Jak należy ją dawkować?

Biotyna (witamina h, witamina b7) - właściwości i występowanie / istock

Witamina H (biotyna, witamina b7) – właściwości i występowanie

Witamina PP - jaka jest jej rola w organizmie?

Witamina PP – jaka jest jej rola w organizmie?

Witamina B3

Witamina B3 (niacyna) – jakie są jej właściwości? Co powoduje jej nadmiar i niedobór?

Witamina B1

Witamina B1 (tiamina) – skutki niedoboru, dzienne dawkowanie, występowanie

Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie

Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie

Wysypane witaminy B

Witamina B – w czym się znajduje? Jakie owoce i warzywa mają jej najwięcej?

Niektóre witaminy łatwiej przedawkować

Niektóre witaminy łatwiej przedawkować. Które?

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Szkorbut – objawy, przyczyny. Na czym polega leczenie szkorbutu?

Mleko w proszku

Mleko w proszku – skład i zastosowanie. Jakie są jego wady i zalety?

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?