Przejdź do treści

Zabieg Credego – na czym polega i jakie są ewentualne powikłania?

Nóżka noworodka w opasce tuż po narodzinach
Fot. Rawpixel.com/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
7 czynników pogarszających objawy alergii
minipizze z żurawiną
Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę
Przeklinanie ma swoje korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź
Czego nie robić podczas infekcji intymnej?
rozstanie
„Nie bez kozery etapy rozstania porównuje się do tych, które są charakterystyczne dla przeżywania żałoby”. Psycholożka o rozstaniach, które bolą

Zabieg Credego został opracowany w XIX wieku w celu profilaktyki zapalenia spojówek u noworodków wywołanego drobnoustrojami z dróg rodnych kobiety (rzeżączka, chlamydia, wirusy). Wysoka skuteczność zabiegu sprawiła, że jest on do tej pory stosowany w wielu krajach, również w Polsce. Zapalenie spojówek u noworodka, szczególnie wywołane dwoinką rzeżączki, może doprowadzić do ślepoty.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

W XIX wieku rzeżączkowe zapalenie spojówek było jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty u noworodków i małych dzieci. Znany niemiecki ginekolog i położnik, Carl Crede opracował sposób na uratowanie tysięcy małych oczu. Wynalazł prosty zabieg polegający na zakropleniu do worka spojówkowego noworodka zaraz po urodzeniu 2-procentowego (wówczas) roztworu azotanu srebra. W Polsce zabieg Credego u noworodków jest stosowany od 1933 roku do chwili obecnej. Wywołuje jednak wiele kontrowersji ze względu na znaczny postęp medycyny oraz powikłanie w postaci chemicznego zapalenia spojówek.

Zabieg Credego – co to jest? Broń przed rzeżączkowym zapaleniem spojówek

Zanim wprowadzono zabieg Credego do standardów opieki nad noworodkiem, 1 na 100 nowo narodzonych dzieci w Niemczech utraciło wzrok w wyniku infekcji rzeżączkowej. Aktualnie odnotowuje się 1 przypadek rocznie. Zakroplenie oczu dziecka roztworem azotanu srebra usuwa groźne bakterie z powierzchni gałki ocznej. Wydawałoby się, że w obecnych czasach choroby takie jak rzeżączka są rzadkością, warto zauważyć jednak, że infekcja u kobiet może przebiegać bezobjawowo. Standardem jest wykonywanie zabiegu Credego po cesarskim cięciu – nie tylko po porodzie siłami natury. Objawy rzeżączkowego zapalenia spojówek pojawiają się u noworodka między 2. a 4. dniem po urodzeniu i postępują bardzo szybko. Pojawia się wówczas rozległy obrzęk powiek, który uniemożliwia maluchowi otwarcie oczu oraz wydziela się zielonkawa, ropna treść. Spojówki są przekrwione, a na rogówce uwidaczniają się liczne owrzodzenia. Jeśli nie rozpocznie się leczenia odpowiednio szybko, dochodzi do zapalenia gałki ocznej i perforacji rogówki, a w efekcie do ślepoty. Leczenie rzeżączkowego zapalenia spojówek wymaga pobrania odpowiednich wymazów i podania antybiotyków – dożylnie i dospojówkowo. Ważne jest zachowywanie szczególnej higieny oczu noworodka poprzez odpowiednio częste przemywanie oczu i zbieranie wydzieliny. Odpowiedniej diagnostyki i leczenia wymaga również matka, od której dziecko zaraziło się bakterią. Warto wspomnieć, że rzeżączkowe zapalenie spojówek może wywołać u noworodka również objawy ze strony całego organizmu – sepsę, zapalenie stawów lub opon mózgowo-rdzeniowych.

Twarz dziecka, które się uśmiecha.

Zabieg Credego – stosowanie w Polsce i skutki uboczne

W Polsce obecnie zabieg Credego jest standardem i polega na podaniu do worka spojówkowego 1% roztworu azotanu srebra albo maści z erytromycyną lub tetracykliną. W ostatnich latach zauważono jednak, że szczepy dwoinki rzeżączki są coraz bardziej odporne na wymienione antybiotyki. Podobna zależność nie zachodzi w przypadku podania roztworu azotanu srebra, dlatego jest to nadal najpewniejszy środek w profilaktyce zapalenia spojówek. Warto jednak wspomnieć, że azotan srebra nie działa na chlamydie i wirusy, które również mogą wywołać groźną postać zapalenia spojówek. Coraz częściej w świecie medycznym mówi się o zastąpieniu roztworu azotanu srebra powidonem jodyny. Substancja ta działa na wszelkie szkodliwe drobnoustroje. Nie zauważono również, aby bakterie rzeżączki wykształcały odporność na nią. Powikłaniem zabiegu Credego może być chemiczne zapalenie spojówek, które jednak nie jest groźne, a jego objawy mijają po ok. 24 godzinach.

Zobacz także

Kontrowersje wokół zabiegu Credego

Bardzo często pojawiają się głosy, że zabieg Credego to niepotrzebny anachronizm. Od kilku lat w Polsce obowiązuje standard wykonywania posiewu z pochwy z III trymestrze ciąży. Badanie to wykrywa zakażenie bakterią dwoinki rzeżączki. Teoretycznie mogłoby to pozwolić na podjęcie decyzji, czy wykonać noworodkowi zabieg Credego, czy można go zaniechać w przypadku zdrowej mamy. Nasz rodzimy resort zdrowia tłumaczy jednak, że ujemny wynik posiewu świadczy wyłącznie o braku zakażenia w chwili badania, a nie w całym okresie ciąży. Przeciwnicy zabiegu Credego podkreślają, że w Anglii i Belgii zabieg nie jest wykonywany ze względu na rzadkie występowanie rzeżączki. Dodatkowo sam zabieg przynosi skutki uboczne w postaci wspomnianego chemicznego zapalenia spojówek. Według relacji stowarzyszenia STOP NOP rodzice noworodków często skarżą się na fakt, że lekarze nie podają w karcie zdrowia dziecka nazwy handlowej preparatu, za pomocą którego wykonuje się zabieg. Państwami, które biorą w obronę zabieg Credego, są USA, Kanada i Niemcy, gdzie specjaliści zalecają pozostawienie zabiegu w standardach opieki poporodowej nad noworodkiem.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szczepienia noworodka w szpitalu – dlaczego tak wcześnie? Odpowiada immunolożka

Jak mamy powinny dbać o kręgosłup?

Fitness dla oczu. Wypróbuj tych ćwiczeń i ciesz się dobrym wzrokiem przez lata

Natalia Rogińska

„Matek-lekarek jest w Polsce tysiące. Z bobasem przy piersi czytają literaturę fachową, a prosto ze szpitala gnają do piaskownicy lepić baby z piachu” – mówi Natalia Rogińska, pediatra

Mleko – pić czy nie pić? Rozwiewamy wątpliwości

brzuch ciężarnej

Skóra a ciąża. Dermatolożka podpowiada, jak dbać o skórę w trakcie ciąży

Piersią Zdrowiej! Zobacz najlepsze zdjęcia pokazane na Instagramie z okazji Światowego Tygodnia Karmienia Piersią

woda dzieci

Odwodnienie u dziecka – jak mu skutecznie zapobiec?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

freepik

Czy to, co jemy, ma wpływ na nasze oczy? Zdecydowanie tak! Co zatem warto włączyć do diety?

5 sposobów, jak chronić skórę dziecka podczas upałów

Masz wklęsłe brodawki? Sprawdź, czy jako młoda mama powinnaś się martwić

Zespół Aspergera - objawy, leczenie

Zespół Aspergera – czym jest i jak leczyć?

Zespół suchego oka – oto 9 objawów tego schorzenia

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

kolor oczu

Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej

zapalenie ucha

Zapalenie ucha u dzieci – jak wyglądają objawy? Czy są domowe sposoby leczenia?

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

O co pytasz swoje dziecko, kiedy odbierasz je z przedszkola? Psycholog wyjaśnia, których pytań lepiej unikać

Jak chronić dziecko przed upałem?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy