Przejdź do treści

Zabieg Credego – na czym polega i jakie są ewentualne powikłania?

Nóżka noworodka w opasce tuż po narodzinach
Fot. Rawpixel.com/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog
4 sposoby na pogodzenie się
Jak się skutecznie pogodzić? Skorzystaj ze wskazówek psychologa
Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania
Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo

Zabieg Credego został opracowany w XIX wieku w celu profilaktyki zapalenia spojówek u noworodków wywołanego drobnoustrojami z dróg rodnych kobiety (rzeżączka, chlamydia, wirusy). Wysoka skuteczność zabiegu sprawiła, że jest on do tej pory stosowany w wielu krajach, również w Polsce. Zapalenie spojówek u noworodka, szczególnie wywołane dwoinką rzeżączki, może doprowadzić do ślepoty.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

W XIX wieku rzeżączkowe zapalenie spojówek było jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty u noworodków i małych dzieci. Znany niemiecki ginekolog i położnik, Carl Crede opracował sposób na uratowanie tysięcy małych oczu. Wynalazł prosty zabieg polegający na zakropleniu do worka spojówkowego noworodka zaraz po urodzeniu 2-procentowego (wówczas) roztworu azotanu srebra. W Polsce zabieg Credego u noworodków jest stosowany od 1933 roku do chwili obecnej. Wywołuje jednak wiele kontrowersji ze względu na znaczny postęp medycyny oraz powikłanie w postaci chemicznego zapalenia spojówek.

Zabieg Credego – co to jest? Broń przed rzeżączkowym zapaleniem spojówek

Zanim wprowadzono zabieg Credego do standardów opieki nad noworodkiem, 1 na 100 nowo narodzonych dzieci w Niemczech utraciło wzrok w wyniku infekcji rzeżączkowej. Aktualnie odnotowuje się 1 przypadek rocznie. Zakroplenie oczu dziecka roztworem azotanu srebra usuwa groźne bakterie z powierzchni gałki ocznej. Wydawałoby się, że w obecnych czasach choroby takie jak rzeżączka są rzadkością, warto zauważyć jednak, że infekcja u kobiet może przebiegać bezobjawowo. Standardem jest wykonywanie zabiegu Credego po cesarskim cięciu – nie tylko po porodzie siłami natury. Objawy rzeżączkowego zapalenia spojówek pojawiają się u noworodka między 2. a 4. dniem po urodzeniu i postępują bardzo szybko. Pojawia się wówczas rozległy obrzęk powiek, który uniemożliwia maluchowi otwarcie oczu oraz wydziela się zielonkawa, ropna treść. Spojówki są przekrwione, a na rogówce uwidaczniają się liczne owrzodzenia. Jeśli nie rozpocznie się leczenia odpowiednio szybko, dochodzi do zapalenia gałki ocznej i perforacji rogówki, a w efekcie do ślepoty. Leczenie rzeżączkowego zapalenia spojówek wymaga pobrania odpowiednich wymazów i podania antybiotyków – dożylnie i dospojówkowo. Ważne jest zachowywanie szczególnej higieny oczu noworodka poprzez odpowiednio częste przemywanie oczu i zbieranie wydzieliny. Odpowiedniej diagnostyki i leczenia wymaga również matka, od której dziecko zaraziło się bakterią. Warto wspomnieć, że rzeżączkowe zapalenie spojówek może wywołać u noworodka również objawy ze strony całego organizmu – sepsę, zapalenie stawów lub opon mózgowo-rdzeniowych.

Twarz dziecka, które się uśmiecha.

Zabieg Credego – stosowanie w Polsce i skutki uboczne

W Polsce obecnie zabieg Credego jest standardem i polega na podaniu do worka spojówkowego 1% roztworu azotanu srebra albo maści z erytromycyną lub tetracykliną. W ostatnich latach zauważono jednak, że szczepy dwoinki rzeżączki są coraz bardziej odporne na wymienione antybiotyki. Podobna zależność nie zachodzi w przypadku podania roztworu azotanu srebra, dlatego jest to nadal najpewniejszy środek w profilaktyce zapalenia spojówek. Warto jednak wspomnieć, że azotan srebra nie działa na chlamydie i wirusy, które również mogą wywołać groźną postać zapalenia spojówek. Coraz częściej w świecie medycznym mówi się o zastąpieniu roztworu azotanu srebra powidonem jodyny. Substancja ta działa na wszelkie szkodliwe drobnoustroje. Nie zauważono również, aby bakterie rzeżączki wykształcały odporność na nią. Powikłaniem zabiegu Credego może być chemiczne zapalenie spojówek, które jednak nie jest groźne, a jego objawy mijają po ok. 24 godzinach.

Zobacz także

Kontrowersje wokół zabiegu Credego

Bardzo często pojawiają się głosy, że zabieg Credego to niepotrzebny anachronizm. Od kilku lat w Polsce obowiązuje standard wykonywania posiewu z pochwy z III trymestrze ciąży. Badanie to wykrywa zakażenie bakterią dwoinki rzeżączki. Teoretycznie mogłoby to pozwolić na podjęcie decyzji, czy wykonać noworodkowi zabieg Credego, czy można go zaniechać w przypadku zdrowej mamy. Nasz rodzimy resort zdrowia tłumaczy jednak, że ujemny wynik posiewu świadczy wyłącznie o braku zakażenia w chwili badania, a nie w całym okresie ciąży. Przeciwnicy zabiegu Credego podkreślają, że w Anglii i Belgii zabieg nie jest wykonywany ze względu na rzadkie występowanie rzeżączki. Dodatkowo sam zabieg przynosi skutki uboczne w postaci wspomnianego chemicznego zapalenia spojówek. Według relacji stowarzyszenia STOP NOP rodzice noworodków często skarżą się na fakt, że lekarze nie podają w karcie zdrowia dziecka nazwy handlowej preparatu, za pomocą którego wykonuje się zabieg. Państwami, które biorą w obronę zabieg Credego, są USA, Kanada i Niemcy, gdzie specjaliści zalecają pozostawienie zabiegu w standardach opieki poporodowej nad noworodkiem.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?