Przejdź do treści

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii
Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?
Jad pszczeli w godzinę zabija 100 proc. komórek raka piersi? Wstępne wyniki badań są bardzo obiecujące
Grała pielęgniarkę chorującą na raka. Teraz sama zmaga się z nowotworem. „To było szokiem dla mojej kobiecości”

17 hydroksyprogesteron (17-OH-progesteron, 17-OHP) to hormon wytwarzany przez nadnercza – dwa gruczoły leżące nad górnymi biegunami nerek. Produktem 17-OH-progesteronu jest kortyzol, substancja zwiększająca stężenie glukozy we krwi i pobudzająca organizm. Badanie 17-OHP wykonuje się przede wszystkim w diagnostyce wrodzonego przerostu nadnerczy. Zaleca się je także w diagnostyce raka nadnerczy czy hirsutyzmu. Jakie są normy 17 hydroksyprogesteronu i jakie objawy wskazują na podwyższony poziom tego hormonu? 

17 hydroksyprogesteron – funkcje 

17 hydroksyprogesteron to hormon steroidowy będący prekursorem kortyzolu i androstendionu oraz metabolitem progesteronu. Kortyzol pełni w organizmie bardzo ważne funkcje: wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową, odpowiada za prawidłowe działanie układu odpornościowego i bierze udział w rozkładzie tłuszczów.  Androstendion to hormon odpowiadający za prawidłowy rozwój płciowy. 

17-OHP wytwarzany jest przede wszystkim w korze nadnerczy, a w mniejszych ilościach też w ciałku żółtym w jajniku, jądrach oraz w łożysku. Po maksymalnym wydzieleniu lutropiny (LH), które ma miejsce podczas jajeczkowania, stężenie 17-OHP maleje. Gromadzenie się nadmiaru 17 hydroksyprogesteronu ma miejsce, gdy dojdzie do niedoboru lub defektu w obrębie enzymów biorących udział w syntezie kortyzolu. Wyższe stężenie 17-OH- progesteronu powoduje wtedy zwiększenie syntezy androgenów. 

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

17-OH-progesteron – kiedy badać? 

Badanie 17 hydroksyprogesteronu zalecane jest: 

  • w celu wykrycia i monitorowania leczenia wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH), 
  • w diagnostyce chorób nadnerczy, hirsutyzmu (nadmiernego owłosienia twarzy i ciała u kobiet), raka nadnerczy, nadmiaru androgenów nadnerczowych, 
  • w przypadku występowania krwawienia z macicy, bolesnych miesiączek, zaburzeń miesiączkowania, poronień oraz przerostu endometrium, 
  • u kobiet z podejrzeniem zespołu policystycznych jajników (PCOS), niepłodnością, rzadziej przy podejrzeniu nowotworu jajnika, 
  • podczas przesiewowych badań noworodków, jeśli stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju genitaliów, 
  • u chłopców przedwcześnie dojrzewających płciowo. 

Badania nie wykonuje się u osób leczonych lekami sterydowymi. 

Jak wygląda badanie 17-OH-progesteronu? 

Materiałem do badania stężenia 17-OHP jest krew. U niemowląt próbkę pobiera się z pięty, u dzieci i dorosłych z żyły łokciowej. Badanie należy wykonać w godzinach porannych ze względu na zmienność dobową stężenia hormonu. Na test nie trzeba przychodzić na czczo. Przed udaniem się na badanie lekarz poinformuje cię, czy musisz przerwać przyjmowanie stosowanych leków. Kobiety powinny wykonać oznaczenie 17-OH-progesteronu w fazie folikularnej cyklu miesiączkowego, między 3. a 5. dniem cyklu lub według zaleceń lekarza. 

 

17-OH-progesteron – norma 

Wartości referencyjne dla 17-OH-progesteronu zależą od płci, wieku oraz fazy cyklu miesiączkowego. Normy 17 hydroksyprogesteronu są następujące: 

  • noworodki w wieku powyżej 1 dnia życia: < 400-600 ng/dl lub 12,12-18,18 nmol/l; 
  • dzieci przed okresem dojrzewania: ok. 100 ng/dl lub 3,03 nmol/l; 
  • dorośli: < 200 ng/dl lub 6,06 nmol/l. 

Jeśli uzyskasz wynik w zakresie 6,06–24,24 nmol/l, zostanie on uznany jest on za niepewny, dlatego lekarz może dodatkowo zlecić wykonanie czynnościowego badania stymulacji hormonem ACTH. Warto pamiętać o tym, że zakresy wartości mogą nieznacznie różnić się w zależności od wybranego laboratorium. Uzyskany wynik zawsze powinien interpretować lekarz. 

 

17 hydroksyprogesteron podwyższony i obniżony  

Podwyższony 17 hydroksyprogesteron występuje m.in. u osób z przerostem nadnerczy. Wyróżnia się dwie postacie wrodzonego przerostu nadnerczy:  

  • postać klasyczną, zagrażającą życiu, rozpoznawaną zazwyczaj u noworodków,  
  • postać nieklasyczną, która ma łagodny przebieg.  

Znacznie podwyższony 17 hydroksyprogesteron wskazuje na postać klasyczną CAH. Wartości nieznacznie przekraczające normę sugerują łagodną postać choroby. 

Jakie objawy wywołuje podwyższony 17-OH-progesteron? W wieku niemowlęcym wrodzony przerost nadnerczy powoduje wymioty, biegunki, odwodnienie, zaburzenia rytmu serca, niskie ciśnienie tętnicze krwi, apatię, brak łaknienia oraz brak przyrostu masy ciała. U małych dziewczynek dochodzi do zwiększenia rozmiaru narządów płciowych i wczesnego pojawienia się owłosienia w okolicach intymnych. U starszych dzieci i osób dorosłych CAH powoduje ogólne osłabienie, spadek masy ciała, dużą męczliwość, ciemne zabarwienia skóry, nasilony trądzik czy łysienie czołowe. U kobiet obserwuje się objawy wirylizacji – nadmierne owłosienie ciała, pogrubienie głosu. U mężczyzn choroba często przebiega bezobjawowo.  

Obniżony poziom 17-OHP jest charakterystyczny dla choroby Addisona, niedoczynności przysadki, podwzgórza i tarczycy, zakażeń grzybicznych, bakteryjnych i wirusowej oraz wrodzonej hipoplazji nadnerczy. 17-OHP poniżej normy obserwuje się też jako fizjologiczny poziom u dzieci i osób starszych. 

17-OH-progesteron – cena badania 

Cena badania 17-OH-progesteronu wynosi ok. 60 zł. Na wyniki badania trzeba poczekać standardowo ok. 7-10 dni roboczych, choć niektóre laboratoria mają krótszy czas oczekiwania – 1-5 dni roboczych. 

 

Źródła: 

  1. Urszula Ambroziak  i wsp. Wrodzony przerost nadnerczy z niedoboru 21-hydroksylazy — problemy i postępowanie u dorosłych. Endokrynologia Polska/Polish Journal of Endocrinology Tom/Volume 61; Zeszyt edukacyjny I/Education supplement I/2010. 
  2. White PC. Congenital adrenal hyperplasia and related disorders. In: Kliegman RM, St. Geme JW, Blum NJ, Shah SS, Tasker RC, Wilson KM, eds. Nelson Textbook of Pediatrics. 21st ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2020: chap 594. 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dwie osoby siedzą na kanapie i rozmawiają

Zidentyfikowano hormon, który może poprawić funkcje poznawcze u osób z zespołem Downa

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Dziesięć lat – tyle czekała pacjentka z Wielkiej Brytanii na diagnozę. Zaczęło się od nocnych potów

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Kobieta z testem

Gonadotropina kosmówkowa – co to, funkcje, badanie beta hCG, normy

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

kobieta obejmująca się ramionami na tle miasta

Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją

Zespół Sheehana

Zespół Sheehana – objawy i leczenie choroby Sheehana

Hormony tropowe- rodzaje, działanie i ich funkcje w organizmie

Testosteron – badanie hormonu, wpływ na libido, jak go podnieść i obniżyć

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×