Androstendion – normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?
Androstendion to hormon steroidowy syntetyzowany przez nadnercza pod wpływem ACTH (hormonu adrenokortykotropowego). W mniejszej ilości wydzielają go jądra oraz jajniki. Jest prekursorem dla męskich i żeńskich hormonów płciowych. Nadmiernej syntezie związku towarzyszy hiperandrogenizm, czyli zbyt wysoki poziom męskich hormonów płciowych.
Androstendion. Co to za hormon?
Androstendion to hormon steroidowy, który jest najważniejszym prekursorem hormonów płciowych:
- testosteronu,
- estradiolu,
- estronu.
Działanie biologiczne androstendionu to przede wszystkim udział w produkcji żeńskich i męskich hormonów płciowych. Pośrednio odpowiada zatem za rozwój cech płciowych, przebieg cyklu menstruacyjnego czy płodność. Mniej oczywiste funkcje to m.in. wpływ na:
- metabolizm kostny,
- układ sercowo-naczyniowy,
- utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy i cholesterolu we krwi.
Wydzielanie androstendionu różni się w ciągu doby. Najwyższe stężenie hormonu we krwi stwierdzane jest w godzinach porannych, a najmniejsze w nocy. Co ciekawe, zmienia się także wraz z wiekiem. Począwszy od 7. r. ż., wydzielanie związku stopniowo wzrasta, aby po 30. r. ż. maleć.
Androstendion. Kiedy badać poziom hormonu?
Chcesz sprawdzić androstendion? Badanie hormonu z krwi wykonywane jest wówczas, gdy lekarz podejrzewa zaburzenia w pracy nadnerczy, takie jak:
- wrodzony przerost nadnerczy,
- choroba Cushinga,
- nowotwory,
- guz wirylizujący.
Oznaczenie stężenia omawianego hormonu bywa także przydatne podczas diagnozy hiperandrogenizmu, czyli zbyt wysokiego poziomu androgenów w organizmie. Objawia się on nieco inaczej u kobiet i u mężczyzn, co zostało przedstawione w poniższej tabeli.
| Hiperandrogenizm u mężczyzn | Hiperandrogenizm u kobiet |
| spadek libido | łysienie androgenowe |
| nadmierne owłosienie ciała | obfite owłosienie na ciele |
| nienaturalnie wzmożona muskulatura | spadek libido |
| bardzo niski tembr głosu | zaburzenia miesiączkowania |
Warto wspomnieć też o tym, że podwyższony androstendion u kobiet bardzo często objawia się jako trądzik hormonalny. Jak wygląda taki trądzik? Zazwyczaj przyjmuje postać czerwonych, ropnych zmian zlokalizowanych przede wszystkim na linii żuchwy, brody i szyi.
Badanie androstendionu. Przygotowanie, przebieg i cena
Chcesz sprawdzić androstendion? Badanie wykonywane jest po pobraniu próbki krwi żylnej. Do laboratorium zgłoś się na czczo, po co najmniej 12. godzinach od ostatniego posiłku. Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego w dniu poprzedzającym diagnostykę.
A jak kobiety powinny badać androstendion? W którym dniu cyklu? Najlepiej tydzień przed miesiączką lub tydzień po niej. Pamiętaj też, że przy objawach wskazujących na wysoki androstendion lekarz może zalecić jednoczesne oznaczenie poziomu:
- FSH i LH,
- DHEA,
- DHEA-S.
Ile kosztuje diagnostyka sprawdzająca androstendion? Cena wynosi mniej więcej od 50 do 90 zł, co zależy m.in. od miasta oraz renomy placówki, w której wykonywane będzie badanie. Z podobnym kosztem należy się liczyć, badając inne hormony płciowe. Czas oczekiwania na wynik to zazwyczaj kilka dni roboczych.
Jeżeli wybierzesz się do lekarza POZ lub endokrynologa na wizytę w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, możesz otrzymać skierowania na wymienione wyżej badania, dzięki czemu wykonasz je za darmo we wskazanej przez specjalistę placówce.
Androstendion. Normy i interpretacja wyników
Wyniki badania androstendionu różnią się u kobiet i mężczyzn, co zostało przedstawione w poniższej tabeli. Pamiętaj jednak, że wartości mogą różnić się w zależności od przyjętej w laboratorium metody badawczej, a wyniki zawsze powinny być skonsultowane z lekarzem.
| Androstendion – norma u kobiety | Androstendion – norma u mężczyzny |
| 1,4-9,4 nmol/l (40-270 ng/dl) | 2,8-9,8 nmol/l (80-280 ng/dl) |
Wysokie stężenie androstendionu wynika z nadmiernej syntezy nadnerczowej lub gonadalnej tego związku. Podwyższony poziom androstendionu może wskazywać na:
- wrodzony przerost nadnerczy,
- zespół policystycznych jajników,
- nowotwory jąder lub jajników,
- chorobę Cushinga.
Poziom androstendionu poniżej normy może świadczyć o niedoczynności kory nadnerczy lub wygasaniu czynności jajników u kobiet. A jak obniżyć androstendion? Konieczne jest wyeliminowanie choroby podstawowej, przebiegającej ze zwiększonym stężeniem tego hormonu.
Bibliografia:
- Badawy M. T. i in., Androstenedione (a Natural Steroid and a Drug Supplement): A Comprehensive Review of Its Consumption, Metabolism, Health Effects, and Toxicity with Sex Differences, Molecules 2021, 26 (20): 6210.
- Elhomsy G., Androstenedione, Medscape 2022.
- Handelsman D. J., Androgen Physiology, Pharmacology, Use and Misuse, Endotext 2020.
- https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-780/androstenedione [dostęp 28.10.2024].
Aktualizacja treści: inż. Agata Domagała
Podoba Ci się ten artykuł?
Polecamy
Masz wyniki w normie, a nadal źle się czujesz? Ekspertka: „Leczy się pacjenta, a nie wynik badania”
Robert Lewandowski z ważnym apelem do mężczyzn: „Prawdziwa siła to też troska o zdrowie”
Kobiety chorują na alzheimera dwa razy częściej niż mężczyźni. Naukowcy znaleźli wyjaśnienie tego fenomenu
„Idź tam, niech cie posprowdzajom”. Frele śpiewają, by kobiety nie odkładały badań na później
się ten artykuł?
