Przejdź do treści

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?
Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Badanie krwi AST (tak jak badanie ALT) zaliczamy do tzw. prób wątrobowych. W diagnostyce oba testy wykorzystuje się przede wszystkim do wykrycia uszkodzeń komórek wątroby. Badanie AST jest jednak nieswoiste dla tego organu – nieprawidłowy wynik może wskazywać także na zmiany w obrębie kilku innych narządów. Z tego artykułu dowiesz się, o czym świadczy wynik badań AST poza zakresem normy.

Badanie krwi AST – co to jest?

AST to skrót dla nazwy enzymu – aminotransferazy asparaginianowej, który obecny jest w organizmie człowieka przede wszystkim w komórkach wątroby, serca, mięśni i nerek. W mniejszych ilościach wykrywa się go także w trzustce, śledzionie, płucach, mózgu i czerwonych krwinkach. Enzym w komórkach odpowiada przede wszystkim za reakcje przemian budujących białka aminokwasów.

Badanie stężenia AST we krwi jest często wykonywanym testem diagnostycznym, którego wynik służy przede wszystkim do wykrycia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby. Uszkodzenie tkanki tego narządu, wywołane np. nadmiernym spożywaniem alkoholu powoduje uwolnienie enzymu z komórek wątroby na zewnątrz – w dużej części trafia on wtedy do krwi. Za sprawą tego procesu w badaniu krwi AST uzyskujemy podwyższony wynik, co daje sygnał do przeprowadzenia bardziej szczegółowej diagnostyki pozwalającej poznać dokładną przyczynę wystąpienia tych zaburzeń. Podobny efekt można zaobserwować w przypadku uszkodzenia tkanek innych organów, w których obecne jest AST, m.in. serca i mięśni.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Badanie krwi AST – norma

Zakres normy dla wyniku badania AST może różnić się w zależności od laboratorium, które wykonuje pomiar. Dzieje się tak, ponieważ diagności korzystają z różnych źródeł odniesienia dla określenia zakresu, w jakim mieści się wynik badań osoby zdrowej. Dodatkowo, wartości uznawane za prawidłowe mogą być inne w zależności od wieku oraz płci. Przybliżony zakres normy dla badania krwi AST mieści się w przedziale 0-40 IU/l. W badaniach na dużych populacjach zaobserwowano jednak, że już wynik w zakresie 30-39 IU/l wiąże się z kilkakrotnym zwiększeniem ryzyka rozwinięcia groźnych powikłań związanych z chorobami wątroby.

Co oznacza nieprawidłowy wynik badania AST?

Wiemy już, że stężenie AST rośnie w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek. Przyjrzyjmy się teraz dokładniej przyczynom, które mogą stać za tym procesem i powodować podwyższenie wyniku badania AST powyżej normy. Nieprawidłowości, w których stężenie tego enzymu jest powyżej normy należą do kilku grup:

  • metaboliczne/toksyczne: obumarcie tkanki wątroby (które może być spowodowane np. chorobą alkoholową wątroby, niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, zatruciem, przyjmowaniem niektórych leków, takich jak salicylany), mocznica (związana z uszkodzeniem nerek), anemia złośliwa (wywołana niedoborem witaminy B12),
  • mechaniczne: bardzo intensywne ćwiczenia fizyczne, drgawki, uszkodzenie mechaniczne mięśni (np. w wyniku wypadku), zapalenie po iniekcjach domięśniowych, wrzód trawienny, niedrożność dróg żółciowych,
  • zapalne/odpornościowe: choroby hemolityczne, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wirusowe zapalenie wątroby,
  • związane z naczyniami krwionośnymi: zawał serca, niedokrwienie nerki lub udar mózgu,
  • endokrynologiczne: cukrzyca, choroby tarczycy,
  • wrodzone: dystrofia mięśniowa,
  • inne: odwodnienie (zmniejszenie objętości płynów w naczyniach krwionośnych powoduje, że nawet jeśli AST nie jest uwalniane w podwyższonej ilości, enzymu relatywnie do ilości krwi może być zbyt dużo).

Obniżenie stężenia AST w stosunku do normy dla tego enzymu obserwowane jest dużo rzadziej w wynikach badań krwi niż zbyt wysoki poziom. Najczęściej wymienianą przyczyną występowania za niskiego stężenia tego jest niedobór witaminy B6 (aktywna postać witaminy B6 stanowi część składową AST, więc jej niedostateczna ilość nie pozwala utworzyć w organizmie odpowiedniej ilości enzymu).

Badanie AST i ALT

Badanie AST wykonuje się zazwyczaj w połączeniu z innym testem zaliczanym do tzw. prób wątrobowych – badaniem ALT. Porównanie wyników tych dwóch badań ma znaczenie diagnostyczne – stosunek stężenia AST do ALT może podpowiedzieć lekarzowi, które z nieprawidłowości w wątrobie stoją za podwyższeniem poziomu tych enzymów we krwi. Na przykład w wirusowym zapaleniu wątroby wynik badania krwi AST jest w większości przypadków niższy niż ALT, z kolei relacja AST do ALT powyżej 1,5-2 sugerować może alkoholową chorobę wątroby. Te przypuszczenia nie sprawdzają się jednak w każdym przypadku. Powyższy artykuł nie może zastąpić wizyty u lekarza – przypadku nieprawidłowego wyniku badania krwi AST (i/lub ALT) zalecana jest konsultacja.

 

Źródła:

  1. LeBlond R., Brown D., Suneja M., Szot J. (red.) (2014) DeGowin’s Diagnostic Examination, McGraw-Hill, New York.
  2. Nicoll D., Mark Lu C., McPhee S. (red.) (2017) Guide to Diagnostic Tests, McGraw-Hill, New York.
  3. Papadakis M., McPhee S., Rabow M. (red.) (2020) Current Medical Diagnosis and Treatment 2020, McGraw-Hill, New York.
  4. Kwo P., Cohen S., Lim J. (2017) ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries, American Journal of Gastroenterology, 112:18-35.
  5. Botros M., Sikaris K. (2013) The De Ritis Ratio: The Test of Time, The Clinical Biochemist Reviews, 34: 117-130.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Diagnozowanie chorób tarczycy. Jak przygotować się do badania?

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka: wiedza o obciążeniu genetycznym to broń w naszych rękach

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

Chlorki we krwi – badanie, norma, jak obniżyć chlorki

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

USG stawów – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Rak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast

Glistnica – drogi zakażenia, objawy, leczenie i powikłania

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

niedobory w organizmie

Męczy cię sezonowe osłabienie? Lekarka radzi, jakie badania zrobić, by sprawdzić niedobory w organizmie

Mocznik we krwi i moczu – badanie, normy, interpretacja

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – ile trwa, jak wygląda, cena

Aldosteron – badanie, norma. Nadmiar i niedobór aldosteronu

Badanie kału – na pasożyty, ogólne, posiew. Jak pobrać kał?

Albuminy – norma, badanie, niedobór i nadmiar

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny

Mioglobina w moczu i we krwi – co to jest? Badanie, normy

Aminotransferaza asparaginianowa (AST, GOT) – co to jest? Norma

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast, cena

FT3 – norma, badanie, wyniki powyżej normy i FT3 za niskie

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?