Przejdź do treści

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?
Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak zwracać się do osób trans i niebinarnych? Stowarzyszenie „Miłość nie wyklucza” wyjaśnia
Kiedy iść do psychiatry?
Kiedy iść do psychiatry? Lekarka podpowiada, co powinno zwrócić naszą uwagę u siebie i innych
Kobieta idzie do samolotu
Jak zadbać o wzrok w trakcie podróży samolotem?
Dieta zupowa, czyli jadłospis pełen zup. Czy warto ją stosować?
Zachorowań na grypę o połowę mniej niż w zeszłym roku. Pozytywny efekt uboczny koronawirusa?

Badanie krwi AST (tak jak badanie ALT) zaliczamy do tzw. prób wątrobowych. W diagnostyce oba testy wykorzystuje się przede wszystkim do wykrycia uszkodzeń komórek wątroby. Badanie AST jest jednak nieswoiste dla tego organu – nieprawidłowy wynik może wskazywać także na zmiany w obrębie kilku innych narządów. Z tego artykułu dowiesz się, o czym świadczy wynik badań AST poza zakresem normy.

Badanie krwi AST – co to jest?

AST to skrót dla nazwy enzymu – aminotransferazy asparaginianowej, który obecny jest w organizmie człowieka przede wszystkim w komórkach wątroby, serca, mięśni i nerek. W mniejszych ilościach wykrywa się go także w trzustce, śledzionie, płucach, mózgu i czerwonych krwinkach. Enzym w komórkach odpowiada przede wszystkim za reakcje przemian budujących białka aminokwasów.

Badanie stężenia AST we krwi jest często wykonywanym testem diagnostycznym, którego wynik służy przede wszystkim do wykrycia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby. Uszkodzenie tkanki tego narządu, wywołane np. nadmiernym spożywaniem alkoholu powoduje uwolnienie enzymu z komórek wątroby na zewnątrz – w dużej części trafia on wtedy do krwi. Za sprawą tego procesu w badaniu krwi AST uzyskujemy podwyższony wynik, co daje sygnał do przeprowadzenia bardziej szczegółowej diagnostyki pozwalającej poznać dokładną przyczynę wystąpienia tych zaburzeń. Podobny efekt można zaobserwować w przypadku uszkodzenia tkanek innych organów, w których obecne jest AST, m.in. serca i mięśni.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Badanie krwi AST – norma

Zakres normy dla wyniku badania AST może różnić się w zależności od laboratorium, które wykonuje pomiar. Dzieje się tak, ponieważ diagności korzystają z różnych źródeł odniesienia dla określenia zakresu, w jakim mieści się wynik badań osoby zdrowej. Dodatkowo, wartości uznawane za prawidłowe mogą być inne w zależności od wieku oraz płci. Przybliżony zakres normy dla badania krwi AST mieści się w przedziale 0-40 IU/l. W badaniach na dużych populacjach zaobserwowano jednak, że już wynik w zakresie 30-39 IU/l wiąże się z kilkakrotnym zwiększeniem ryzyka rozwinięcia groźnych powikłań związanych z chorobami wątroby.

Co oznacza nieprawidłowy wynik badania AST?

Wiemy już, że stężenie AST rośnie w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek. Przyjrzyjmy się teraz dokładniej przyczynom, które mogą stać za tym procesem i powodować podwyższenie wyniku badania AST powyżej normy. Nieprawidłowości, w których stężenie tego enzymu jest powyżej normy należą do kilku grup:

  • metaboliczne/toksyczne: obumarcie tkanki wątroby (które może być spowodowane np. chorobą alkoholową wątroby, niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, zatruciem, przyjmowaniem niektórych leków, takich jak salicylany), mocznica (związana z uszkodzeniem nerek), anemia złośliwa (wywołana niedoborem witaminy B12),
  • mechaniczne: bardzo intensywne ćwiczenia fizyczne, drgawki, uszkodzenie mechaniczne mięśni (np. w wyniku wypadku), zapalenie po iniekcjach domięśniowych, wrzód trawienny, niedrożność dróg żółciowych,
  • zapalne/odpornościowe: choroby hemolityczne, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wirusowe zapalenie wątroby,
  • związane z naczyniami krwionośnymi: zawał serca, niedokrwienie nerki lub udar mózgu,
  • endokrynologiczne: cukrzyca, choroby tarczycy,
  • wrodzone: dystrofia mięśniowa,
  • inne: odwodnienie (zmniejszenie objętości płynów w naczyniach krwionośnych powoduje, że nawet jeśli AST nie jest uwalniane w podwyższonej ilości, enzymu relatywnie do ilości krwi może być zbyt dużo).

Obniżenie stężenia AST w stosunku do normy dla tego enzymu obserwowane jest dużo rzadziej w wynikach badań krwi niż zbyt wysoki poziom. Najczęściej wymienianą przyczyną występowania za niskiego stężenia tego jest niedobór witaminy B6 (aktywna postać witaminy B6 stanowi część składową AST, więc jej niedostateczna ilość nie pozwala utworzyć w organizmie odpowiedniej ilości enzymu).

Badanie AST i ALT

Badanie AST wykonuje się zazwyczaj w połączeniu z innym testem zaliczanym do tzw. prób wątrobowych – badaniem ALT. Porównanie wyników tych dwóch badań ma znaczenie diagnostyczne – stosunek stężenia AST do ALT może podpowiedzieć lekarzowi, które z nieprawidłowości w wątrobie stoją za podwyższeniem poziomu tych enzymów we krwi. Na przykład w wirusowym zapaleniu wątroby wynik badania krwi AST jest w większości przypadków niższy niż ALT, z kolei relacja AST do ALT powyżej 1,5-2 sugerować może alkoholową chorobę wątroby. Te przypuszczenia nie sprawdzają się jednak w każdym przypadku. Powyższy artykuł nie może zastąpić wizyty u lekarza – przypadku nieprawidłowego wyniku badania krwi AST (i/lub ALT) zalecana jest konsultacja.

 

Źródła:

  1. LeBlond R., Brown D., Suneja M., Szot J. (red.) (2014) DeGowin’s Diagnostic Examination, McGraw-Hill, New York.
  2. Nicoll D., Mark Lu C., McPhee S. (red.) (2017) Guide to Diagnostic Tests, McGraw-Hill, New York.
  3. Papadakis M., McPhee S., Rabow M. (red.) (2020) Current Medical Diagnosis and Treatment 2020, McGraw-Hill, New York.
  4. Kwo P., Cohen S., Lim J. (2017) ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries, American Journal of Gastroenterology, 112:18-35.
  5. Botros M., Sikaris K. (2013) The De Ritis Ratio: The Test of Time, The Clinical Biochemist Reviews, 34: 117-130.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Morfologia krwi / istock

PLT, PDW, RDW i MCHC – jak interpretować wyniki morfologii krwi?

Badania profilaktyczne dziecka / istock

Jakie badania profilaktyczne warto zrobić dziecku w wakacje? Pediatra Ewa Miśko-Wąsowska wyjaśnia

Gdy twój chłopak nie chce się badać. W jaki sposób go do tego nakłonić?

szczoteczka do cytologii

Szczoteczka do cytologii – jak wygląda cytologia?

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

kobieta karmiąca piersią

Ból zęba a karmienie piersią – sposoby na ból zęba

Wizyta u ginekologa / istock

Polki nie chodzą do ginekologa, bo się wstydzą! Mowa o kilku milionach dorosłych kobiet

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek

Kobieta trzyma holter EKG

EKG i holter EKG – jak wyglądają te badania, kiedy się je wykonuje?

Czym są erytrocyty? Budowa erytrocytu, funkcje i normy objętości we krwi

Erytrocyty – czym są? Budowa erytrocytu, funkcje i normy

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Badanie krwi – jakie są podstawowe, kiedy je wykonywać i ile się czeka na wynik

kobieta u ginekologa

Cytologia – jak się przygotować, kiedy wykonać badanie?

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock

Morfologia krwi – jakie są normy, jak interpretować wyniki?

Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

badanie ANA - fiolka

ANA – w jakich chorobach ANA jest dodatnie? Jak pozbyć się przeciwciał ANA?

Badanie TSH wykonywane jest w diagnostyce chorób tarczycy.

Badanie TSH – co to jest i kiedy należy je robić

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jakie są wskazania, jak przygotować się do badania?

Gastroskopia to jedno z badań endoskopowych.

Gastroskopia – na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock

Endoskopia – co to jest? Na czym polega badanie endoskopowe?

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

INR - ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

INR – ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?