Przejdź do treści

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?
Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Jest mi niedobrze”. Tiktokerka pokazała, dlaczego koniecznie należy prać nowo zakupione ubrania
Narkoza – wszystko, co chciałabyś o niej wiedzieć, ale boisz się zapytać
„Za czerwone, za duże, niesymetryczne, zrobione”. Magda Gessler apeluje do hejterów i wyjaśnia, z czego wynika nietypowy wygląd jej ust
Billie Eilish o zespole Tourette’a: „Podczas rozmowy ze mną się tego nie zauważa, ale dla mnie to wszystko jest bardzo męczące”
Zmiany klimatyczne zabierają nam sen. Zaskakujące odkrycie naukowców

Badanie krwi AST (tak jak badanie ALT) zaliczamy do tzw. prób wątrobowych. W diagnostyce oba testy wykorzystuje się przede wszystkim do wykrycia uszkodzeń komórek wątroby. Badanie AST jest jednak nieswoiste dla tego organu – nieprawidłowy wynik może wskazywać także na zmiany w obrębie kilku innych narządów. Z tego artykułu dowiesz się, o czym świadczy wynik badań AST poza zakresem normy.

Badanie krwi AST – co to jest?

AST to skrót dla nazwy enzymu – aminotransferazy asparaginianowej, który obecny jest w organizmie człowieka przede wszystkim w komórkach wątroby, serca, mięśni i nerek. W mniejszych ilościach wykrywa się go także w trzustce, śledzionie, płucach, mózgu i czerwonych krwinkach. Enzym w komórkach odpowiada przede wszystkim za reakcje przemian budujących białka aminokwasów.

Badanie stężenia AST we krwi jest często wykonywanym testem diagnostycznym, którego wynik służy przede wszystkim do wykrycia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby. Uszkodzenie tkanki tego narządu, wywołane np. nadmiernym spożywaniem alkoholu powoduje uwolnienie enzymu z komórek wątroby na zewnątrz – w dużej części trafia on wtedy do krwi. Za sprawą tego procesu w badaniu krwi AST uzyskujemy podwyższony wynik, co daje sygnał do przeprowadzenia bardziej szczegółowej diagnostyki pozwalającej poznać dokładną przyczynę wystąpienia tych zaburzeń. Podobny efekt można zaobserwować w przypadku uszkodzenia tkanek innych organów, w których obecne jest AST, m.in. serca i mięśni.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Badanie krwi AST – norma

Zakres normy dla wyniku badania AST może różnić się w zależności od laboratorium, które wykonuje pomiar. Dzieje się tak, ponieważ diagności korzystają z różnych źródeł odniesienia dla określenia zakresu, w jakim mieści się wynik badań osoby zdrowej. Dodatkowo, wartości uznawane za prawidłowe mogą być inne w zależności od wieku oraz płci. Przybliżony zakres normy dla badania krwi AST mieści się w przedziale 0-40 IU/l. W badaniach na dużych populacjach zaobserwowano jednak, że już wynik w zakresie 30-39 IU/l wiąże się z kilkakrotnym zwiększeniem ryzyka rozwinięcia groźnych powikłań związanych z chorobami wątroby.

Co oznacza nieprawidłowy wynik badania AST?

Wiemy już, że stężenie AST rośnie w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek. Przyjrzyjmy się teraz dokładniej przyczynom, które mogą stać za tym procesem i powodować podwyższenie wyniku badania AST powyżej normy. Nieprawidłowości, w których stężenie tego enzymu jest powyżej normy należą do kilku grup:

  • metaboliczne/toksyczne: obumarcie tkanki wątroby (które może być spowodowane np. chorobą alkoholową wątroby, niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, zatruciem, przyjmowaniem niektórych leków, takich jak salicylany), mocznica (związana z uszkodzeniem nerek), anemia złośliwa (wywołana niedoborem witaminy B12),
  • mechaniczne: bardzo intensywne ćwiczenia fizyczne, drgawki, uszkodzenie mechaniczne mięśni (np. w wyniku wypadku), zapalenie po iniekcjach domięśniowych, wrzód trawienny, niedrożność dróg żółciowych,
  • zapalne/odpornościowe: choroby hemolityczne, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wirusowe zapalenie wątroby,
  • związane z naczyniami krwionośnymi: zawał serca, niedokrwienie nerki lub udar mózgu,
  • endokrynologiczne: cukrzyca, choroby tarczycy,
  • wrodzone: dystrofia mięśniowa,
  • inne: odwodnienie (zmniejszenie objętości płynów w naczyniach krwionośnych powoduje, że nawet jeśli AST nie jest uwalniane w podwyższonej ilości, enzymu relatywnie do ilości krwi może być zbyt dużo).

Obniżenie stężenia AST w stosunku do normy dla tego enzymu obserwowane jest dużo rzadziej w wynikach badań krwi niż zbyt wysoki poziom. Najczęściej wymienianą przyczyną występowania za niskiego stężenia tego jest niedobór witaminy B6 (aktywna postać witaminy B6 stanowi część składową AST, więc jej niedostateczna ilość nie pozwala utworzyć w organizmie odpowiedniej ilości enzymu).

Pokrojone buraki

Badanie AST i ALT

Badanie AST wykonuje się zazwyczaj w połączeniu z innym testem zaliczanym do tzw. prób wątrobowych – badaniem ALT. Porównanie wyników tych dwóch badań ma znaczenie diagnostyczne – stosunek stężenia AST do ALT może podpowiedzieć lekarzowi, które z nieprawidłowości w wątrobie stoją za podwyższeniem poziomu tych enzymów we krwi. Na przykład w wirusowym zapaleniu wątroby wynik badania krwi AST jest w większości przypadków niższy niż ALT, z kolei relacja AST do ALT powyżej 1,5-2 sugerować może alkoholową chorobę wątroby. Te przypuszczenia nie sprawdzają się jednak w każdym przypadku. Powyższy artykuł nie może zastąpić wizyty u lekarza – przypadku nieprawidłowego wyniku badania krwi AST (i/lub ALT) zalecana jest konsultacja.

 

Źródła:

  1. LeBlond R., Brown D., Suneja M., Szot J. (red.) (2014) DeGowin’s Diagnostic Examination, McGraw-Hill, New York.
  2. Nicoll D., Mark Lu C., McPhee S. (red.) (2017) Guide to Diagnostic Tests, McGraw-Hill, New York.
  3. Papadakis M., McPhee S., Rabow M. (red.) (2020) Current Medical Diagnosis and Treatment 2020, McGraw-Hill, New York.
  4. Kwo P., Cohen S., Lim J. (2017) ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries, American Journal of Gastroenterology, 112:18-35.
  5. Botros M., Sikaris K. (2013) The De Ritis Ratio: The Test of Time, The Clinical Biochemist Reviews, 34: 117-130.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Białko C – co to jest, konsekwencje niedoboru i metody diagnozy

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

zamyślona kobieta o jasnych włosach

Jakie badania profilaktyczne zrobić, by nie bać się choroby? Wiele dolegliwości długo nie daje objawów

„Ciało bez wątpienia lubi aktywność. Ale sport trzeba przyjąć z całym dobrodziejstwem inwentarza”. Jak nie zaczynać aktywności, mówi Andrzej Pyda

Ferrytyna - jak dietą podnieść jej poziom? / pexels

Nie tylko mięso, podroby czy jajka. Dietetyczki wyjaśniają, jaka dieta zwiększy wskaźnik ferrytyny w organizmie

Hemochromatoza - zmęczenie jest jednym z objawów / istock

Dyskomfort w jamie brzusznej, bóle stawów, zmęczenie. To może być hemochromatoza, czyli nadmiar żelaza

Szklanka mleka

Hipokalcemia – objawy, leczenie. Co obniża poziom wapnia we krwi?

Choroby cywilizacyjne – przykłady, przyczyny. Jak im zapobiegać?

niedobory w organizmie

Męczy cię sezonowe osłabienie? Lekarka radzi, jakie badania zrobić, by sprawdzić niedobory w organizmie

Suplementacja biotyną / pexels

Suplementujesz się biotyną? Uważaj! Może fałszować wyniki badań diagnostycznych

Permanentne zmęczenie - z czego wynika? / istock

Permanentne zmęczenie. Z czego może wynikać?

Ida Karpińska

Ida Karpińska o diagnozie raka szyjki macicy: „Wyłam, mówiąc: 'Przecież to niemożliwe’ ” [WIDEO]

Mierzenie wskaźnika glikemicznego

Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi

Ida Karpińska

5 badań profilaktycznych, które każda kobieta powinna robić raz w roku [WIDEO]

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Wypadają ci włosy i męczy cię ciągłe zmęczenie? Sprawdź, czy nie masz niedoboru ferrytyny

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Jakie są grupy krwi i na czym polega ich dziedziczenie?

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Dorota Szelągowska

Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×