Przejdź do treści

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?
Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje
Bolą mięśnie? To nie "zakwasy"!
Bolą mięśnie? To nie „zakwasy”! Poznaj prawdziwą przyczynę bólu mięśni po treningu

Badanie krwi AST (tak jak badanie ALT) zaliczamy do tzw. prób wątrobowych. W diagnostyce oba testy wykorzystuje się przede wszystkim do wykrycia uszkodzeń komórek wątroby. Badanie AST jest jednak nieswoiste dla tego organu – nieprawidłowy wynik może wskazywać także na zmiany w obrębie kilku innych narządów. Z tego artykułu dowiesz się, o czym świadczy wynik badań AST poza zakresem normy.

Badanie krwi AST – co to jest?

AST to skrót dla nazwy enzymu – aminotransferazy asparaginianowej, który obecny jest w organizmie człowieka przede wszystkim w komórkach wątroby, serca, mięśni i nerek. W mniejszych ilościach wykrywa się go także w trzustce, śledzionie, płucach, mózgu i czerwonych krwinkach. Enzym w komórkach odpowiada przede wszystkim za reakcje przemian budujących białka aminokwasów.

Badanie stężenia AST we krwi jest często wykonywanym testem diagnostycznym, którego wynik służy przede wszystkim do wykrycia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby. Uszkodzenie tkanki tego narządu, wywołane np. nadmiernym spożywaniem alkoholu powoduje uwolnienie enzymu z komórek wątroby na zewnątrz – w dużej części trafia on wtedy do krwi. Za sprawą tego procesu w badaniu krwi AST uzyskujemy podwyższony wynik, co daje sygnał do przeprowadzenia bardziej szczegółowej diagnostyki pozwalającej poznać dokładną przyczynę wystąpienia tych zaburzeń. Podobny efekt można zaobserwować w przypadku uszkodzenia tkanek innych organów, w których obecne jest AST, m.in. serca i mięśni.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Badanie krwi AST – norma

Zakres normy dla wyniku badania AST może różnić się w zależności od laboratorium, które wykonuje pomiar. Dzieje się tak, ponieważ diagności korzystają z różnych źródeł odniesienia dla określenia zakresu, w jakim mieści się wynik badań osoby zdrowej. Dodatkowo, wartości uznawane za prawidłowe mogą być inne w zależności od wieku oraz płci. Przybliżony zakres normy dla badania krwi AST mieści się w przedziale 0-40 IU/l. W badaniach na dużych populacjach zaobserwowano jednak, że już wynik w zakresie 30-39 IU/l wiąże się z kilkakrotnym zwiększeniem ryzyka rozwinięcia groźnych powikłań związanych z chorobami wątroby.

Co oznacza nieprawidłowy wynik badania AST?

Wiemy już, że stężenie AST rośnie w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek. Przyjrzyjmy się teraz dokładniej przyczynom, które mogą stać za tym procesem i powodować podwyższenie wyniku badania AST powyżej normy. Nieprawidłowości, w których stężenie tego enzymu jest powyżej normy należą do kilku grup:

  • metaboliczne/toksyczne: obumarcie tkanki wątroby (które może być spowodowane np. chorobą alkoholową wątroby, niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby, zatruciem, przyjmowaniem niektórych leków, takich jak salicylany), mocznica (związana z uszkodzeniem nerek), anemia złośliwa (wywołana niedoborem witaminy B12),
  • mechaniczne: bardzo intensywne ćwiczenia fizyczne, drgawki, uszkodzenie mechaniczne mięśni (np. w wyniku wypadku), zapalenie po iniekcjach domięśniowych, wrzód trawienny, niedrożność dróg żółciowych,
  • zapalne/odpornościowe: choroby hemolityczne, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wirusowe zapalenie wątroby,
  • związane z naczyniami krwionośnymi: zawał serca, niedokrwienie nerki lub udar mózgu,
  • endokrynologiczne: cukrzyca, choroby tarczycy,
  • wrodzone: dystrofia mięśniowa,
  • inne: odwodnienie (zmniejszenie objętości płynów w naczyniach krwionośnych powoduje, że nawet jeśli AST nie jest uwalniane w podwyższonej ilości, enzymu relatywnie do ilości krwi może być zbyt dużo).

Obniżenie stężenia AST w stosunku do normy dla tego enzymu obserwowane jest dużo rzadziej w wynikach badań krwi niż zbyt wysoki poziom. Najczęściej wymienianą przyczyną występowania za niskiego stężenia tego jest niedobór witaminy B6 (aktywna postać witaminy B6 stanowi część składową AST, więc jej niedostateczna ilość nie pozwala utworzyć w organizmie odpowiedniej ilości enzymu).

Badanie AST i ALT

Badanie AST wykonuje się zazwyczaj w połączeniu z innym testem zaliczanym do tzw. prób wątrobowych – badaniem ALT. Porównanie wyników tych dwóch badań ma znaczenie diagnostyczne – stosunek stężenia AST do ALT może podpowiedzieć lekarzowi, które z nieprawidłowości w wątrobie stoją za podwyższeniem poziomu tych enzymów we krwi. Na przykład w wirusowym zapaleniu wątroby wynik badania krwi AST jest w większości przypadków niższy niż ALT, z kolei relacja AST do ALT powyżej 1,5-2 sugerować może alkoholową chorobę wątroby. Te przypuszczenia nie sprawdzają się jednak w każdym przypadku. Powyższy artykuł nie może zastąpić wizyty u lekarza – przypadku nieprawidłowego wyniku badania krwi AST (i/lub ALT) zalecana jest konsultacja.

 

Źródła:

  1. LeBlond R., Brown D., Suneja M., Szot J. (red.) (2014) DeGowin’s Diagnostic Examination, McGraw-Hill, New York.
  2. Nicoll D., Mark Lu C., McPhee S. (red.) (2017) Guide to Diagnostic Tests, McGraw-Hill, New York.
  3. Papadakis M., McPhee S., Rabow M. (red.) (2020) Current Medical Diagnosis and Treatment 2020, McGraw-Hill, New York.
  4. Kwo P., Cohen S., Lim J. (2017) ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries, American Journal of Gastroenterology, 112:18-35.
  5. Botros M., Sikaris K. (2013) The De Ritis Ratio: The Test of Time, The Clinical Biochemist Reviews, 34: 117-130.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie TSH wykonywane jest w diagnostyce chorób tarczycy.

Badanie TSH – co to jest i kiedy należy je robić

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jak wyglądają przygotowania do badania? Po co się je wykonuje?

Gastroskopia to jedno z badań endoskopowych.

Gastroskopia – na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

INR - ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

INR – ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

Retikulocyty w badaniu - norma i podwyższone w wynikach

Retikulocyty w badaniu – norma i podwyższone w wynikach

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Badanie FSH – ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

kobieta w laboratorium

Badanie RF – jak interpretować wyniki i normę tego wskaźnika?

MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?

MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?

Kobieta wśród kwitnących drzew

Badania po zimie – czy warto je robić? Wyjaśnia lekarz

Sandra Kubicka / istock

Sandra Kubicka apeluje o rozsądek. „Jako obywatelka dwóch krajów – Polski i Stanów Zjednoczonych, widzę dwie strony kryzysu”

Odczyn Coombsa - czym jest i jak interpretować wyniki?

Odczyn Coombsa – czym jest i jak interpretować wyniki?

Czas protrombinowy (PT) - czym jest i jaka jest norma?

Czas protrombinowy (PT) – czym jest i jaka jest norma?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

kobieta po 40 roku zycia

Ministerstwo Zdrowia wprowadza program badań profilaktycznych dla osób po 40. roku życia. Co gwarantuje?

Koronawirus - zalecenia MZ / gettyimages

Koronawirus. Ministerstwo Zdrowia opublikowało listę odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania z infolinii NFZ. Wiemy, o co pytają Polacy

Joanna Przetakiewicz/ PHOTO: JAROSLAW ANTONIAK

„Kilka tygodni temu zobaczyłam piekło. Ludzkie tortury. Nie! To nie był film horror. To był szpital onkologiczny w Warszawie…” Joanna Przetakiewicz gorzko o stanie polskiej onkologii

Test PET w gabinecie stomatologicznym / istock

Badanie w gabinecie stomatologicznym może pomóc w wykluczeniu groźnych chorób. O co chodzi?

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

Badania genetyczne – jak wyglądają, kiedy robić, dlaczego warto

avocado

6 przyczyn zbyt wysokiego cholesterolu

Masz ponad 20 lat? Oto badania profilaktyczne, które powinnaś zacząć robić

prezerwatywy

Wirus HIV – mniejszy strach, więcej zakażeń

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?