Przejdź do treści

7 najgorszych rzeczy dla twojej wątroby

Zdjęcie: Casey DeViese \ Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Płacząca dziewczyna na rękach mamy
Czy usuwanie migdałków obniża odporność? Jakie są alternatywy dla tego zabiegu? Odpowiada lekarz
Decyzja o ciąży / istockphoto
„Aborcja Bez Granic” będzie zapewniać porady oraz wsparcie kobietom potrzebującym aborcji. To międzynarodowa inicjatywa
dziecko pisze list do świętego mikołaja
6 pomysłów na słodki prezent dla dzieci zamiast sklepowych słodyczy. Podpowiada dietetyczka i naturoterapeutka
Krótka Instrukcja Obsługi Poronienia
Pomóż nam stworzyć Krótką Instrukcję Obsługi Poronienia
Żywa choinka / istockphoto
Czy na żywej choince mogą czaić się kleszcze albo inne owady? Prof. Stanisław Ignatowicz wyjaśnia

Jak jeść, by dbać o wątrobę? Nie tłusto, regularnie, w małych porcjach, z dużą ilością warzyw i produktów bogatych w błonnik pokarmowy. Czego unikać? Oto lista przygotowana przez naszego eksperta.

 

Słodycze, słodkie napoje i soki

Wrogiem twojej wątroby jest fruktoza. Sprawdź etykiety słodyczy i słodkich napojów ‒ niemal pewne, że ją tam znajdziesz. Prawdopodobnie natkniesz się na informację o niej też na opakowaniu soków. Na etykietach fruktoza jest zazwyczaj oznaczana jako syrop fruktozowy lub syrop glukozowo-fruktozowy. W handlu kukurydziany syrop fruktozowy nazywa się HFC55, co oznacza, że fruktoza stanowi 55 proc. jego składu! Wiele badań dowiodło już, że ponad wszelką wątpliwość fruktoza zjadana wraz z żywnością wysokoprzetworzoną ma bardzo niekorzystne działanie na zdrowie. Wątroba nie może przekształcić jej w glikogen (substancję zapasową powstającą z glukozy, którą magazynuje wątroba) i zmagazynować jej w takiej postaci, wyzwala więc produkcję związków tłuszczowych, takich jak trójglicerydy i „zły” cholesterol (LDL), a te z kolei są wrogiem numer jeden twoich żył i serca. Unikanie przetworzonej żywności, która ma w składzie fruktozę, powinno wejść ci w nawyk. Niestety, lista takich produktów jest długa. Gdzie jeszcze ją znajdziesz?

Smakowe jogurty i serki

To, że w smakowych jogurtach i serkach również znajdziesz syrop glukozowo-fruktozowy, masz jak w banku. Może on znajdować się też w innych produktach: płatkach śniadaniowych, wędlinach, a nawet konserwach rybnych! W licznych badaniach wykazano, że dieta bogata we fruktozę jest związana z rozwojem NAFLD (niealkoholowego stłuszczenia wątroby). Naukowcy Ouyang i wsp. wykazali, że spożycie fruktozy przez osoby z NAFLD jest 2‒3 razy wyższe niż u osób, które nie mają stłuszczenia wątroby. Problem dotyczy nie tylko dorosłych, ale również dzieci. Dlatego powtórzę jeszcze raz: zanim coś zjesz ‒ i zje twoje dziecko ‒ czytaj etykiety! W czterotygodniowym badaniu z randomizacją naukowcy Sullivan i wsp. udowodnili, że ograniczenie picia słodzonych napojów przez nastolatków z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby (NAFLD) skutkowało zwiększeniem wrażliwości na insulinę, a także obniżeniem wysoko czułego białka C-reaktywnego (podwyższone może świadczyć o stanach zapalnych) oraz złego cholesterolu.

 

Golonka, boczek, podroby…

…i wszystkie inne tłuste mięsa oraz tłuszcze zwierzęce (np. smalec, słonina). Dlaczego? Bo są prawdziwą bombą tłuszczów nasyconych, które zmuszają wątrobę do bardzo intensywnej pracy. Jeśli nasza dieta opiera się na tłustych produktach, to ona ‒ wątroba ‒ musi coś z tym tłuszczem zrobić. Dlatego radzimy ‒ ogranicz jedzenie tłustego mięsa i podrobów oraz innych produktów bogatych w tłuszcze nasycone. Nie oznacza to, że trzeba w ogóle rezygnować z tłuszczu. Włącz do diety przeciwzapalnie działające kwasy tłuszczowe omega-3, które znajdziesz w tłustych rybach oraz niektórych produktach roślinnych (np. siemię lniane, olej rzepakowy, orzechy włoskie).

Otyłość

Związek między otyłością a niealkoholowym stłuszczeniem wątroby jest nierozerwalny i znany od dawna. Badania wskazują, że większość osób z chorobliwą otyłością (BMI>40 kg/m2) ma stłuszczeniową chorobę wątroby. Jak otyłość uszkadza wątrobę? Odpowiada m.in. za powstanie tzw. insulinooporności. Ma ona miejsce w sytuacji, kiedy trzustka pracuje prawidłowo i wytwarza insulinę, ale ta nie może wniknąć do otoczonych tłuszczem komórek. A insulina, która nie wniknie do komórek, tylko pozostaje na zewnątrz komórki, zaburza gospodarkę tłuszczów i węglowodanów oraz powoduje stany zapalne. Aby zapobiec stłuszczeniu wątroby, dbaj o to, by twoja waga była w normie. Jeśli masz nadmierne kilogramy, dąż do tego, by zaczęły spadać, ale uwaga – rób to z głową! W tym celu udaj się do dietetyka, który poprowadzi bezpieczną redukcję masy ciała, bo zbyt szybka utrata wagi też nie służy wątrobie.

Rygorystyczne diety odchudzające

Z jednej strony otyłość zagraża zdrowiu wątroby, ale z drugiej strony zbyt szybka utrata wagi jest również przyczyną niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Wszystko dlatego, że wątroba musi przerobić uwolnione podczas odchudzania zapasy. Jeśli masz nadwagę, spadek kilogramów, owszem, jest ważny, ale w bezpieczny sposób ‒ w tempie 2-4 kg miesięcznie. Dlatego nie stosuj żadnych rygorystycznych, źle zbilansowanych diet „cud”. Ważne, byś, tak samo jak na kilogramach skupił się na tym, by uniknąć efektu jo-jo, i utrzymał zredukowaną masę ciała. Lepiej postawić sobie bardziej realny cel utraty mniejszej liczby kilogramów, niż później wrócić do wagi sprzed odchudzania, bo duże wahania wagi również wątrobie nie służą. Pamiętaj, że ubytek wagi już o 10 proc. daje bardzo duże korzyści, np. w postaci zredukowania insulinooporności czy wyrównania parametrów tłuszczowych, które odgrywają w przypadku wątroby niebagatelną rolę.

 

Alkohol

To wątroba jest organem odpowiedzialnym za metabolizowanie alkoholu, jest więc szczególnie podatna na jego negatywne działanie. Nadmierne picie alkoholu powodować może stłuszczenie, zwłóknienie, marskość oraz zapalenie wątroby. Jeśli pijesz alkohol okazjonalnie, pamiętaj, by pod żadnym pozorem nie łączyć go z lekami, bo te również metabolizowane są w wątrobie i w połączeniu z alkoholem mogą stać się dla niej mieszanką wybuchową. Niebezpieczne są nawet niewielkie ilości alkoholu (nawet piwa) z lekami dostępnymi bez recepty, np. zawierającymi paracetamol.

Nieodpowiedzialnie przyjmowane leki i suplementy

Leki są metabolizowane w wątrobie, dlatego jeśli musisz je długotrwałe zażywać, monitoruj  stan swojej wątroby pod okiem lekarza. Antyoksydanty redukują stres oksydacyjny i chronią błony komórkowe przed peroksydacją lipidów, dlatego dla zdrowia wątroby w diecie nie powinno ich zabraknąć. Antyoksydantem jest np. witamina A, jednak jej nadmierna dzienna dawka może być toksyczna dla wątroby. Trudno jest ją przedawkować, pozyskując ją z jej naturalnych źródeł (marchewka, dynia, oleje roślinne).  Problem może się pojawić, gdy długotrwale stosujesz suplementację tą witaminą. Często wchodzi ona w skład suplementów przeznaczonych do dbania o cerę, włosy i paznokcie. Dlatego długotrwałe przyjmowanie suplementów najlepiej skonsultować z lekarzem.

 

Małgorzata Różańska  dietetyczka z wykształcenia i zamiłowania. Jest właścicielką Poradni Dietetycznej „Foodarea”, w której uczy, jak dbać o siebie przez zdrowe odżywianie. Prowadzi bloga „Alicja w krainie diety, czyli o macierzyństwie okiem dietetyka”.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

kobiety jedzące marchewki

10 zagrożeń drastycznych diet

Kobieta je jedzenie z pudełka

Jesz tylko dwa lub trzy posiłki dziennie? Dietetyczka tłumaczy, czy to problem

Kobieta trzyma chleb

Dla kogo lepsze jest białe, a dla kogo ciemne pieczywo? Wyjaśnia trener

rzodkiew, brokuł, marchew, sałata

Dieta na wzmocnienie odporności – jaka jest najlepsza?

kobieta w kuchni

Gdy wątroba cierpi – nie boli. Na co zwrócić uwagę i jak o nią zadbać?

Kobieta w grubym swetrze z kubkiem z gorącym napojem w dłoniach, w tle rozmyty jesienny pejzaż

5 najważniejszych błędów żywieniowych, które popełniamy zimą. Tłumaczy dietetyczka

Fit dodatek do diety – kurkuma

kobieta na zakupach spożywczych

Dietetyczka kontra singielka, czyli o błędach jednoosobowych zakupów

Olej z ostropestu — poznaj olej o wielu korzyściach i dowiedz się o nim wszystkiego!

Olej z ostropestu – poznaj korzyści z jego stosowania!

Jak odkwasić organizm — sprawdź jak zrobić to prosto i skutecznie!

Jak odkwasić organizm? Przedstawiamy skuteczne sposoby

10 produktów łagodzących objawy menopauzy

kobieta szykująca posiłek

Co należy uwzględnić przygotowując się do zmiany diety? Podpowiada dietetyczka, Paulina Jamrozik

Danie z łososiem

Dieta a depresja. Dietetyczka wymienia składniki, które wpływają na nasz nastrój

kobieta pijąca koktajl

„Czysta micha” wcale nie taka czysta! Dlaczego trend „clean eating” przynosi więcej szkody niż pożytku?

Jagoda acai. Jej systematyczne spożywanie może poprawić wydolność układu odpornościowego

Niedrożność dróg żółciowych - przyczyny i metody leczenia

Niedrożność dróg żółciowych – przyczyny i metody leczenia

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

„Odchudzam się, a nie chudnę!”. Brzmi znajomo? Dowiedz się, z czego to może wynikać

Dieta kopenhaska - jej wady i zalety

„Z odchudzaniem dietami cud jest jak z lotto. Rozsądni ludzie grają, choć wiedzą, że szanse na wygraną są znikome. Tak samo jest z dietą kopenhaską” – mówi Justyna Markowska, dietetyczka i psychodietetyczka

Darmowe diety NFZ okiem dietetyka. Czy warto je stosować?

dziewczyna je słodycze i popija je herbatką

5 sposobów na pogorszenie własnej odporności na jesień

Trawa pszeniczna – zielony superfood

Trawa pszeniczna – zielony superfood

awokado

Chorujesz na astmę? Dietetyczka wymienia składniki, które mogą zaostrzać objawy

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.