Przejdź do treści

Alergiczny nieżyt nosa – przyczyny, objawy i leczenie

Alergiczny nieżyt nosa - przyczyny, objawy i leczenie
Alergiczny nieżyt nosa - przyczyny, objawy i leczenie. Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta stoi przy dwukolorowej ścianie
Ile razy należy myć włosy? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny
Olejek eukaliptusowy - właściwości i zastosowanie
Olejek eukaliptusowy – właściwości i zastosowanie
Dobry seks – różnica wieku czyni cuda
Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń
Nieprzyjemny zapach z pochwy – jak się go pozbyć?
Kobieta w jeansach z kwiatami
Jak mobilizować bliznę po nacięciu krocza? Wyjaśnia Pani Fizjotrener

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęściej występująca choroba alergiczna w Polsce – choruje na nią aż 9 milionów osób. Najczęściej objawia się katarem, kichaniem oraz zaczerwienieniem i łzawieniem oczu. Choć alergiczny nieżyt nosa znacząco pogarsza komfort życia, wiele osób nie robi z nim nic, sądząc, że „skoro przyszedł, to i sam pójdzie”. Nic bardziej mylnego. Diagnostyka i odpowiednie leczenie dają szansę na pozbycie się tej przykrej dolegliwości.

Co to jest alergiczny nieżyt nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN), potocznie nazywany katarem siennym to stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok powstający w wyniku nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego na alergeny. Objawy kliniczne nieżytu powstają w wyniku reakcji IgE-zależnej, w której dochodzi do degranulacji komórek tucznych i uwolnienia mediatorów zapalenia – histaminy, leukotrienów i prostaglandyn. W klasyfikacji ICD-10 naczynioruchowy i alergiczny nieżyt nosa oznaczany jest symbolem J30.

Alergiczny nieżyt nosa często towarzyszy innym chorobom alergicznym takim jak alergiczne zapalenie spojówek i atopowe zapalenie skóry; jest też czynnikiem ryzyka rozwoju astmy alergicznej. ANN występuje u ponad 500 milionów ludzi na świecie, w niektórych krajach blisko 50% młodych osób zgłasza objawy nieżytu nosa. Przewlekły katar wraz z towarzyszącymi objawami negatywnie wpływa na wiele aspektów życia – sen, naukę, pracę i życie społeczne.

 

Przyczyny alergicznego nieżytu nosa

Do powstawania alergicznego nieżytu nosa przyczynia się ekspozycja na alergeny:

  • wziewne: pyłki traw, zbóż, chwastów i drzew (najczęściej brzozy, olchy, leszczyny, dębu, jesiona); alergeny roztocza kurzu domowego; sierść, naskórek i wydzieliny zwierząt (głównie kota, psa i gryzoni); grzyby, pleśnie, owady
  • pokarmowe: najczęściej uczula mleko krowie, jaja, ryby, orzechy, orzeszki arachidowe, soja i pszenica
  • zawodowe: lateks, nikiel.

Alergiczny nieżyt nosa może towarzyszyć nam sezonowo (w okresie pylenia poszczególnych roślin) lub przez cały rok. Okresowym nieżytem nosa określa się katar z towarzyszącymi objawami występujący krócej niż przez 4 dni w tygodniu lub  krócej niż 4 tygodnie. Natomiast przewlekły nieżyt nosa trwa dłużej niż 4 dni w tygodniu i ponad 4 tygodnie.

miska z owocami

Objawy alergicznego nieżytu nosa

Kichanie, katar, swędzący lub zatkany nos – to najważniejsze objawy alergicznego nieżytu nosa. Jednak, jak wskazuje dr Magdalena Arcimowicz z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w pracy Skuteczne i bezpieczne leczenie alergicznego nieżytu nosa, ANN może dawać też dodatkowe, nieoczywiste sygnały.

Alergiczny nieżyt nosa u dzieci może powodować trudności w nauce, problemy ze snem, duszność, brak apetytu, smutek, wady zgryzu albo częste infekcje. U dorosłych może sprzyjać suchości w ustach, chrypie, bólom twarzy i głowy lub depresji, powodować budzenie się w nocy i trudności z zasypianiem. Nieżytowi nosa często towarzyszy zapalenie spojówek (zaczerwienienie, swędzenie i pieczenie oczu). Objawy mogą pojawić się już po kilku minutach po kontakcie z alergenem. Po spożyciu pokarmów reagujących krzyżowo z alergenami (najczęściej jabłka i selera) może pojawić się obrzęk śluzówki jamy ustnej (OAS).

Alergiczny nieżyt nosa możemy podzielić ze względu na stopień ciężkości. W łagodnym nieżycie objawy występują, ale nie są uciążliwe. W umiarkowanym lub ciężkim nieżycie oprócz typowych objawów pojawia się co najmniej jeden z poniższych symptomów: zaburzenia snu lub pogorszenie aktywności (nauki/pracy/wypoczynku/uprawiania sportu).

Produkty, które mogą wywołać alergie pokarmowe u dorosłych

Alergiczny nieżyt nosa – diagnostyka

Jeśli cokolwiek nas niepokoi, zdecydowanie powinniśmy udać się do alergologa. I to prędko. To pierwszy właściwy krok w naszym działaniu przeciwko alergii. Nieleczony (lub leczony źle) alergiczny nieżyt nosa aż dziewięciokrotnie zwiększa ryzyko pojawienia się astmy oskrzelowej. Może też przyczyniać się do rozwoju innych chorób. Zatem przede wszystkim niech zerknie na nas oko fachowca. Dobrego fachowca. By go znaleźć, podpytajmy znajomych z większym doświadczeniem (może mają małych alergików w domu?), sprawdźmy opinie w internecie.

Lekarz przeprowadza z pacjentem dokładny wywiad oraz badanie fizykalne. Diagnostyka różnicowa ANN polega na wykluczeniu kataru występującego w przeziębieniu czy bakteryjnym zapaleniu zatok. Nieżyt nosa mogą wywoływać także niektóre leki np. aspiryna lub leki zażywane w nadciśnieniu tętniczym krwi. Zatkany nos jest też częstym zjawiskiem w chorobach tarczycy. Potwierdzeniem diagnozy są testy alergiczne, do których należą testy skórne oraz testy z krwi. 

Kobieta ćwiczy w dom

Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa?

Leczenie alergicznego nieżytu nosa to sprawa bardzo indywidualna. Lekarz w każdym przypadku ocenia m.in., czy problem jest okresowy, czy przewlekły, jakie jest jego nasilenie, czy występuje duszność. Dopiero na tej podstawie decyduje o właściwym leczeniu.

W łagodnych przypadkach ANN stosuje się leki przeciwhistaminowe (np. desloratadynę). Można wspomagać się też domowymi zabiegami, takimi jak płukanie nosa roztworami soli fizjologicznej izotonicznej i hipertonicznej, które usuwają alergeny i zanieczyszczenia z błony śluzowej nosa. Jest to jednak dodatek do leczenia.

W umiarkowanych i trudnych przypadkach ANN stosuje się leki cięższego kalibru – glikokortykosteroidy donosowe, ewentualnie leki przeciwhistaminowe lub leki antyleukotrienowe (gdy z ANN współistnieje astma). Po 2-4 tygodniach lekarz sprawdza skuteczność terapii. Zwróćmy się do specjalisty, jeżeli nie odczuwamy poprawy. Obserwujmy siebie. Czy pochrząkujemy? A może robi nam się duszno? To może być ważna dla lekarza informacja.

Ponadto warto rozważyć odczulanie. Mogą je zacząć już kilkuletnie dzieci. Immunoterapia alergenowa, bo tak inaczej nazywa się odczulanie, polega na podawaniu szczepionki z alergenem, na który jesteśmy uczuleni. Dzięki temu organizm zaczyna się na niego stopniowo uodparniać. Więcej na ten temat przeczytacie tutaj: 5 faktów o odczulaniu.

kobieta z alergią

Alergiczny nieżyt nosa – powikłania

Nieleczony alergiczny nieżyt nosa może prowadzić do licznych powikłań. Oprócz wspomnianego już wysokiego ryzyka wystąpienia astmy oskrzelowej, może pojawić się także:

  • zapalenie zatok nosa
  • zapalenie ucha środkowego
  • polipy nosa
  • pogorszenie węchu
  • chrapanie
  • problemy ze snem.
istockphoto.com

Alergiczny nieżyt nosa – domowe sposoby

Najlepsze, co moglibyśmy zrobić, by pozbyć się dokuczliwego sączenia z nosa, to unikanie alergenu. Czy to możliwe? W wielu przypadkach – nie. Choćbyśmy zajmowali pierwsze miejsce w konkursie na pedanta roku, i tak nie uciekniemy od kurzu czy roztoczy, możemy jednak zmniejszyć ich ilość w otoczeniu. Przede wszystkim pozbądźmy się z pokoju dywanów, mebli z tapicerką i innych przedmiotów, które kumulują kurz. Roztocza bytują także w pluszowych zabawkach, firankach czy pościeli. Odkurzając pomieszczenia korzystajmy ze specjalnych filtrów, w innym przypadku tylko rozniesiemy kurz.

A co z pyłkami traw czy zarodkami pleśni? Nie ma szans ich uniknąć, gdy jest na nie sezon. Możemy jednak wspomagać się kalendarzem pylenia i ograniczyć aktywność na świeżym powietrzu w okresie intensywnego pylenia. Stężenie pyłków w powietrzu jest wyższe w ciepłe i słoneczne dni, niższe po opadach deszczu. ANN będzie bardziej dokuczliwy w miejscach zanieczyszczonych, np. dużych miastach. Jeśli wychodzimy na spacer, to lepiej wieczorem niż rano – na początku dnia stężenie pyłków jest wyższe. Podstawa to dobrze poznać swojego wroga, dlatego korzystajmy ze źródeł informujących o bieżących pyleniach.

Jeśli alergia to temat wam bliski, a chcielibyście, by choć trochę odpuściła w wakacje, koniecznie przeczytajcie tekst: Alergik na urlopie. Znajdziecie tu garść porad, które pomogą wam spędzić wolne dni bez uczuleniowych problemów.

Bibliografia:

[1] R. Rutkowski i wsp., „Alergiczny nieżyt nosa — problem epidemiologiczny,ekonomiczny i społeczny XXI wieku”, Pneumonologia i Alergologia Polska 2008, tom 76, nr 5, strony 348–35.

[2] A. Sybilski, „Alergiczny nieżyt nosa – diagnostyka i terapia”, Medycyna po Dyplomie, 2017.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masz alergię na pleśń? Wiemy, jak z nią walczyć

Dziecko wyciera nos

Zatkany nos u dziecka. Jak go udrożnić? Domowe sposoby

Leczenie alergii. Sprawdź, jak sobie pomóc

Polipy w nosie - czym są i w jaki sposób je leczyć?

Polipy w nosie – jak wyglądają ich objawy i leczenie?

dziewczyn na tle ściany

Perforacja przegrody nosowej – niezauważalny z zewnątrz problem, którego nie wolno lekceważyć

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

Kobieta kicha w łokieć

Jak prawidłowo kichać, by nie zrobić sobie krzywdy? To bardzo ważne dla kobiet!

Kobieta zakrapla sobie oczy

GIF wycofał popularne krople do oczu na alergię

kobieta poprawia pościel

Roztocza i ich ugryzienia. Jak pozbyć się kurzu?

Po winie zawsze boli cię głowa? Znamy winowajcę

katar u dzieci

Kaszel od kataru. To może być alergia

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Co ile zmieniać prześcieradło? Częściej, niż możesz sądzić

Kuchnia azjatycka

Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska

Opalanie na słońcu

Alergik na urlopie. O czym powinnaś pamiętać, wyjeżdżając na wakacje?

Kobieta z inhalatorem

GIF wycofał popularny lek dla astmatyków i alergików

Alergia na trawy i pyłki

Alergia na trawy – objawy i leczenie alergii na pyłki traw

Żywność przeciwko alergii. Które potrawy zmniejszają ryzyko rozwoju alergii?

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny, leczenie

Alergie na grzyby

Alergia na grzyby i pleśnie. Jak zapobiegać i leczyć?

Jak często powinno się sprzątać mieszkanie? Nie takiej odpowiedzi możesz się spodziewać

Jak często powinno się sprzątać mieszkanie? Nie takiej odpowiedzi możesz się spodziewać

Kobieta siedzi w lesie

Swędzenie w gardle, katar i inne. Objawy alergii w czerwcu

Dwa kieliszki czerwonego wina na stole

Nietolerancja histaminy. Jakie są objawy i przyczyny? Wymienia dietetyczka kliniczna

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?