Przejdź do treści

Alergiczny nieżyt nosa – przyczyny, objawy i leczenie

Alergiczny nieżyt nosa - przyczyny, objawy i leczenie
Alergiczny nieżyt nosa - przyczyny, objawy i leczenie. Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Implant zamiast tabletki przeciwbólowej? Innowacyjne rozwiązanie naukowców
Lekarze dawali mu pół roku życia. Uratował go przeszczep, podczas którego otrzymał pięć narządów naraz
Wraca zerowy podatek VAT na zagraniczne leki ze zbiórek. Walczyli o to między innymi rodzice dzieci z SMA
„To był szok. Przez ponad dwadzieścia lat nie wiedziałam, z czym chodzę w brzuchu”. Szpital popełnił błąd. Pani Wanda odszkodowania nie dostanie
Kolejna fala zakażeń. „Obecny koronawirus bardzo różni się od oryginalnego, to inna choroba, więc możemy mówić o COVID-22”

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęściej występująca choroba alergiczna w Polsce – choruje na nią aż 9 milionów osób. Najczęściej objawia się katarem, kichaniem oraz zaczerwienieniem i łzawieniem oczu. Choć alergiczny nieżyt nosa znacząco pogarsza komfort życia, wiele osób nie robi z nim nic, sądząc, że „skoro przyszedł, to i sam pójdzie”. Nic bardziej mylnego. Diagnostyka i odpowiednie leczenie dają szansę na pozbycie się tej przykrej dolegliwości.

Co to jest alergiczny nieżyt nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN), potocznie nazywany katarem siennym to stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok powstający w wyniku nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego na alergeny. Objawy kliniczne nieżytu powstają w wyniku reakcji IgE-zależnej, w której dochodzi do degranulacji komórek tucznych i uwolnienia mediatorów zapalenia – histaminy, leukotrienów i prostaglandyn. W klasyfikacji ICD-10 naczynioruchowy i alergiczny nieżyt nosa oznaczany jest symbolem J30.

Alergiczny nieżyt nosa często towarzyszy innym chorobom alergicznym takim jak alergiczne zapalenie spojówek i atopowe zapalenie skóry; jest też czynnikiem ryzyka rozwoju astmy alergicznej. ANN występuje u ponad 500 milionów ludzi na świecie, w niektórych krajach blisko 50% młodych osób zgłasza objawy nieżytu nosa. Przewlekły katar wraz z towarzyszącymi objawami negatywnie wpływa na wiele aspektów życia – sen, naukę, pracę i życie społeczne.

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Przyczyny alergicznego nieżytu nosa

Do powstawania alergicznego nieżytu nosa przyczynia się ekspozycja na alergeny:

  • wziewne: pyłki traw, zbóż, chwastów i drzew (najczęściej brzozy, olchy, leszczyny, dębu, jesiona); alergeny roztocza kurzu domowego; sierść, naskórek i wydzieliny zwierząt (głównie kota, psa i gryzoni); grzyby, pleśnie, owady
  • pokarmowe: najczęściej uczula mleko krowie, jaja, ryby, orzechy, orzeszki arachidowe, soja i pszenica
  • zawodowe: lateks, nikiel.

Alergiczny nieżyt nosa może towarzyszyć nam sezonowo (w okresie pylenia poszczególnych roślin) lub przez cały rok. Okresowym nieżytem nosa określa się katar z towarzyszącymi objawami występujący krócej niż przez 4 dni w tygodniu lub  krócej niż 4 tygodnie. Natomiast przewlekły nieżyt nosa trwa dłużej niż 4 dni w tygodniu i ponad 4 tygodnie.

Objawy alergicznego nieżytu nosa

Kichanie, katar, swędzący lub zatkany nos – to najważniejsze objawy alergicznego nieżytu nosa. Jednak, jak wskazuje dr Magdalena Arcimowicz z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w pracy Skuteczne i bezpieczne leczenie alergicznego nieżytu nosa, ANN może dawać też dodatkowe, nieoczywiste sygnały.

Alergiczny nieżyt nosa u dzieci może powodować trudności w nauce, problemy ze snem, duszność, brak apetytu, smutek, wady zgryzu albo częste infekcje. U dorosłych może sprzyjać suchości w ustach, chrypie, bólom twarzy i głowy lub depresji, powodować budzenie się w nocy i trudności z zasypianiem. Nieżytowi nosa często towarzyszy zapalenie spojówek (zaczerwienienie, swędzenie i pieczenie oczu). Objawy mogą pojawić się już po kilku minutach po kontakcie z alergenem. Po spożyciu pokarmów reagujących krzyżowo z alergenami (najczęściej jabłka i selera) może pojawić się obrzęk śluzówki jamy ustnej (OAS).

Alergiczny nieżyt nosa możemy podzielić ze względu na stopień ciężkości. W łagodnym nieżycie objawy występują, ale nie są uciążliwe. W umiarkowanym lub ciężkim nieżycie oprócz typowych objawów pojawia się co najmniej jeden z poniższych symptomów: zaburzenia snu lub pogorszenie aktywności (nauki/pracy/wypoczynku/uprawiania sportu).

Produkty, które mogą wywołać alergie pokarmowe u dorosłych

Alergiczny nieżyt nosa – diagnostyka

Jeśli cokolwiek nas niepokoi, zdecydowanie powinniśmy udać się do alergologa. I to prędko. To pierwszy właściwy krok w naszym działaniu przeciwko alergii. Nieleczony (lub leczony źle) alergiczny nieżyt nosa aż dziewięciokrotnie zwiększa ryzyko pojawienia się astmy oskrzelowej. Może też przyczyniać się do rozwoju innych chorób. Zatem przede wszystkim niech zerknie na nas oko fachowca. Dobrego fachowca. By go znaleźć, podpytajmy znajomych z większym doświadczeniem (może mają małych alergików w domu?), sprawdźmy opinie w internecie.

Lekarz przeprowadza z pacjentem dokładny wywiad oraz badanie fizykalne. Diagnostyka różnicowa ANN polega na wykluczeniu kataru występującego w przeziębieniu czy bakteryjnym zapaleniu zatok. Nieżyt nosa mogą wywoływać także niektóre leki np. aspiryna lub leki zażywane w nadciśnieniu tętniczym krwi. Zatkany nos jest też częstym zjawiskiem w chorobach tarczycy. Potwierdzeniem diagnozy są testy alergiczne, do których należą testy skórne oraz testy z krwi. 

Kobieta ćwiczy w dom

Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa?

Leczenie alergicznego nieżytu nosa to sprawa bardzo indywidualna. Lekarz w każdym przypadku ocenia m.in., czy problem jest okresowy, czy przewlekły, jakie jest jego nasilenie, czy występuje duszność. Dopiero na tej podstawie decyduje o właściwym leczeniu.

W łagodnych przypadkach ANN stosuje się leki przeciwhistaminowe (np. desloratadynę). Można wspomagać się też domowymi zabiegami, takimi jak płukanie nosa roztworami soli fizjologicznej izotonicznej i hipertonicznej, które usuwają alergeny i zanieczyszczenia z błony śluzowej nosa. Jest to jednak dodatek do leczenia.

W umiarkowanych i trudnych przypadkach ANN stosuje się leki cięższego kalibru – glikokortykosteroidy donosowe, ewentualnie leki przeciwhistaminowe lub leki antyleukotrienowe (gdy z ANN współistnieje astma). Po 2-4 tygodniach lekarz sprawdza skuteczność terapii. Zwróćmy się do specjalisty, jeżeli nie odczuwamy poprawy. Obserwujmy siebie. Czy pochrząkujemy? A może robi nam się duszno? To może być ważna dla lekarza informacja.

Ponadto warto rozważyć odczulanie. Mogą je zacząć już kilkuletnie dzieci. Immunoterapia alergenowa, bo tak inaczej nazywa się odczulanie, polega na podawaniu szczepionki z alergenem, na który jesteśmy uczuleni. Dzięki temu organizm zaczyna się na niego stopniowo uodparniać. Więcej na ten temat przeczytacie tutaj: 5 faktów o odczulaniu.

kobieta z alergią

Alergiczny nieżyt nosa – powikłania

Nieleczony alergiczny nieżyt nosa może prowadzić do licznych powikłań. Oprócz wspomnianego już wysokiego ryzyka wystąpienia astmy oskrzelowej, może pojawić się także:

  • zapalenie zatok nosa
  • zapalenie ucha środkowego
  • polipy nosa
  • pogorszenie węchu
  • chrapanie
  • problemy ze snem.
istockphoto.com

Alergiczny nieżyt nosa – domowe sposoby

Najlepsze, co moglibyśmy zrobić, by pozbyć się dokuczliwego sączenia z nosa, to unikanie alergenu. Czy to możliwe? W wielu przypadkach – nie. Choćbyśmy zajmowali pierwsze miejsce w konkursie na pedanta roku, i tak nie uciekniemy od kurzu czy roztoczy, możemy jednak zmniejszyć ich ilość w otoczeniu. Przede wszystkim pozbądźmy się z pokoju dywanów, mebli z tapicerką i innych przedmiotów, które kumulują kurz. Roztocza bytują także w pluszowych zabawkach, firankach czy pościeli. Odkurzając pomieszczenia korzystajmy ze specjalnych filtrów, w innym przypadku tylko rozniesiemy kurz.

A co z pyłkami traw czy zarodkami pleśni? Nie ma szans ich uniknąć, gdy jest na nie sezon. Możemy jednak wspomagać się kalendarzem pylenia i ograniczyć aktywność na świeżym powietrzu w okresie intensywnego pylenia. Stężenie pyłków w powietrzu jest wyższe w ciepłe i słoneczne dni, niższe po opadach deszczu. ANN będzie bardziej dokuczliwy w miejscach zanieczyszczonych, np. dużych miastach. Jeśli wychodzimy na spacer, to lepiej wieczorem niż rano – na początku dnia stężenie pyłków jest wyższe. Podstawa to dobrze poznać swojego wroga, dlatego korzystajmy ze źródeł informujących o bieżących pyleniach.

Jeśli alergia to temat wam bliski, a chcielibyście, by choć trochę odpuściła w wakacje, koniecznie przeczytajcie tekst: Alergik na urlopie. Znajdziecie tu garść porad, które pomogą wam spędzić wolne dni bez uczuleniowych problemów.

Bibliografia:

[1] R. Rutkowski i wsp., „Alergiczny nieżyt nosa — problem epidemiologiczny,ekonomiczny i społeczny XXI wieku”, Pneumonologia i Alergologia Polska 2008, tom 76, nr 5, strony 348–35.

[2] A. Sybilski, „Alergiczny nieżyt nosa – diagnostyka i terapia”, Medycyna po Dyplomie, 2017.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kichanie a patrzenie w słońce / unsplash

Kichasz, gdy patrzysz na słońce? Biotechnolog Dawid Polak wyjaśnia to zjawisko

Ektoina – do nosa, oczu i inhalacji. Czy krople z ektoiną pomagają na zapalenie spojówek?

9 nawyków nasilających objawy alergii. Może niektóre dotyczą ciebie?

Opalanie na słońcu

Alergik na urlopie. O czym powinnaś pamiętać, wyjeżdżając na wakacje?

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

W maju pylą trawy! Jakie są objawy alergii na pyłki?

Naukowcy odkryli, dlaczego coraz więcej osób jest uczulonych na pyłki

Naukowcy odkryli, dlaczego coraz więcej osób jest uczulonych na pyłki. Odpowiada za to jeden istotny czynnik

Kobieta stoi na łące

Sięgasz po wapno przy alergii? „Preparaty wapnia mogą ingerować we wchłanianie leków przeciwalergicznych” – ostrzega farmaceutka

10 produktów, na które alergicy muszą uważać

Czy wiosna szkodzi zdrowiu? Sprawdź, jakie dolegliwości mogą się wraz z nią pojawić, i jak sobie z nimi poradzić

7 czynników pogarszających objawy alergii

10 patentów dla alergika

10 patentów dla alergika. Jak nie dać się alergii?

Wiosna, choć piękna, jest prawdziwą zmorą dla alergików. Zobacz, jakie drzewa pylą w marcu

Diagnostyka molekularna

Diagnostyka molekularna – rodzaje, metody, zastosowanie

Mleko bez laktozy

Mleko bez laktozy – uczulenie i nietolerancja na składnik

Alergia na choinkę / istockphoto.com

Katar, kichanie i kaszel podczas świątecznych przygotowań? To może być alergia na choinkę

Sól emska

Sól emska – zastosowanie, dawkowanie i przeciwwskazania

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa – przyczyny, objawy, leczenie

Czujesz, że dopada cię przeziębienie? Weź cynk!

Alergia – przyczyny, rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

5 sposobów na pogorszenie własnej odporności na jesień

„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – objawy, leczenie

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

×