Przejdź do treści

Borelioza u dzieci – objawy, wykrycie i leczenie

Zmiany skórne u dziecka chorego na boreliozę
Fot. Piotr Wawrzyniuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pierwsza miesiączka – co jeśli przychodzi za wcześnie?
„Rodzice dziwią się, że ich córki bawiące się jeszcze lalkami zaczynają miesiączkować”. Ginekolog o tym, co się dzieje, kiedy miesiączka przychodzi za wcześnie
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Niemiecka szczepionka „Curevac” na COVID-19 nie spełniła oczekiwań. Dostawy setek milionów dawek pod znakiem zapytania
Nornik
Liczba przypadków zakażenia hantawirusem gwałtownie rośnie. Niemieckie władze ostrzegają przed epidemią

Borelioza u dzieci (zwana również chorobą z Lyme) jest chorobą, która daje mało swoistych objawów. Szybkie i właściwe rozpoznanie infekcji krętkiem Borrellia pozwala zastosować odpowiednie leczenie. Jest ono szczególnie ważne ze względu na dotkliwe powikłania towarzyszące infekcji.

Do zakażenia krętkami dochodzi przez ukłucie kleszcza. Prawdopodobieństwo infekcji jest tym większe, im dłużej pajęczak przebywał na skórze. Kleszcze najczęściej żerują w miejscach, gdzie skóra jest najcieńsza, np. w okolicy zgięć stawowych i skórze głowy.

Objawy boreliozy u dzieci

Początkowe dolegliwości, towarzyszące ograniczonej, wczesnej fazie choroby mogą przypominać grypę. Rozwijają się po ok. 1-3 tygodniach od ukłucia. Zaliczamy do nich:

  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • szybkie męczenie się,
  • bóle głowy,
  • skołowanie,
  • gorączkę,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • spadek aktywności dziecka.

Bardzo charakterystycznym i typowym symptomem boreliozy jest rumień wędrujący na skórze. Występuje on zazwyczaj po ok. 7 dniach od ukłucia przez zainfekowanego kleszcza. Początkowo jest to czerwona plamka / grudka, która bardzo szybko się powiększa (zazwyczaj średnica wynosi ponad 5 cm). Rumień przypomina tarczę – ma czerwone brzegi i centrum oraz charakterystyczne przejaśnienie w środku. Rumień jest niebolesny i nie swędzi. Może wystąpić praktycznie na każdej powierzchni skóry, która miała kontakt z kleszczem.

Rumień wędrujący jest objawem boreliozy u dzieci występującym w ok. 10% przypadków. Jest on symptomem swoistym (patognomonicznym), upoważniającym do natychmiastowego rozpoznania choroby (z pominięciem badań serologicznych) i wprowadzenia leczenia. Po zastosowaniu prawidłowej antybiotykoterapii znika w ciągu kilku dni. Nieleczony utrzymuje się nawet przez kilka miesięcy. Rumień wędrujący musi być odróżniony od reakcji alergicznej, powstałej na skutek kontaktu z kleszczem lub innym owadem. Reakcja uczuleniowa jest mniejsza (średnica poniżej 5 cm) i nie wykazuje centralnego przejaśnienia.

Kolejnym, bardzo rzadkim objawem boreliozy jest chłoniak limfocytowy skóry. Występuje on u ok. 1% zainfekowanych. Jest to niebolesny, fioletowy guzek, znajdujący się najczęściej na płatkach usznych (dodatkowo może być obserwowany na brodawkach sutkowych lub skórze moszny).

Nieleczona borelioza przechodzi początkowo w postać rozsianą (narządową). Rozwija się ona w ciągu od kilku tygodni do kilku miesięcy po ukąszeniu. Do jej objawów należą:

  • zapalenie stawów – obejmuje najczęściej duże stawy, np. skokowy, kolanowy, łokciowy. Zazwyczaj przebiega bez ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. W stawach występuje obfity wysięk. Nieleczone zapalenie może przejść w postać przewlekłą;
  • zapalenie mięśnia sercowego – rzadkie, występujące u ok. 5% chorych. Zazwyczaj jest to nagły blok w obrębie przewodzenia impulsów przedsionkowo-komorowych. Towarzyszą mu najczęściej objawy stawowe i neurologiczne;
  • zapalenie układu nerwowego (neuroborelioza) – polega na zajęciu nerwów na różnych poziomach. Objawem może być ból głowy i zapalenie nerwów czaszkowych (najczęściej porażeniu ulega nerw twarzowy).

Stadium późne boreliozy objawia się na skutek braku leczenia postaci rozsianej. Do jego objawów należą:

  • przewlekłe, zanikowe zapalenie skóry kończyn – są to czerwonosine zmiany, które występują na dalszych częściach rąk i nóg. Rozwijają się w przeciągu kilku lat po zakażeniu. Początkowo występuje obrzęk zapalny, który stopniowo przechodzi w zanik (cienka, nieowłosiona skóra o fioletowym odcieniu);
  • przewlekłe zapalenie stawów – może doprowadzić do nieodwracalnych zmian;
  • przewlekła neuroborelioza – może wystąpić polineuropatia (zaburzenie funkcji wielu nerwów) wraz z zapaleniem mózgu i rdzenia kręgowego.

Zobacz także

Wykrycie boreliozy

Na początku trzeba wspomnieć, że brak widocznego ukłucia przez kleszcza nie ma znaczenia przy podejrzeniu boreliozy. Diagnostyka opiera się na serologii – bada się surowicę pacjenta na obecność swoistych przeciwciał przeciwko prętkom w klasie IgM (odpowiadają one za wczesną odpowiedź immunologiczną). Jeżeli wynik jest dodatni lub wątpliwy, to należy wykonać badanie potwierdzające metodą Western Blot.

Zobacz także: Badania na boreliozę

Leczenie boreliozy

W przypadku stwierdzenia boreliozy leczenie polega na zastosowaniu antybiotyków. Dobór leku i czas jego stosowania jest zależny od konkretnej postaci choroby. Antybiotyków nie stosuje się, jeśli infekcji nie towarzyszą objawy kliniczne.

Leczenie boreliozy u dzieci polega na dobraniu odpowiedniej dawki antybiotyku w stosunku do wieku i masy ciała. Młodsi pacjenci najczęściej otrzymują amoksycylinę, a starsi doksycyklinę.

Właściwie dobrana antybiotykoterapia we wczesnej fazie choroby zapewnia wyleczenie w większości przypadków. U nielicznych chorych, pomimo leczenia mogą wystąpić późne objawy stawowe, skórne i neurologiczne.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Choroby zakaźne i pasożytnicze, tom I, pod red. J. Cianciary i J. Juszczyka, Lublin, Wydawnictwo Czelej, 2012.
2. Interna Szczeklika 2015/16 pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2015.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

laboratorium, badanie próbki małpiej ospy

Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Sukces szczepionki przeciwko malarii. Najnowsze badania wskazują na skuteczność na poziomie 77 proc.

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Utraciliśmy już odporność populacyjną na odrę. „Wybuch epidemii będzie miał katastrofalne skutki”

Mama i dziekco

Znaczny spadek zachorowań na ospę wietrzną w Polsce

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Lekarz niesie dziecko na rękach

Ebola znów w Gwinei. Pierwsze przypadki od tragicznej epidemii sprzed 5 lat

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Grozi nam kolejna epidemia? Wirus Nipah może zabić 75 proc. zakażonych

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Ratownik medyczny: skoro tężec jest tak groźny, to dlaczego w Polsce dochodzi tylko do ok. 20 przypadków rocznie? Bo mamy szczepionki przeciwko tężcowi

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Czyrak gromadny – co to jest, objawy, leczenie, powikłania

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Antybiotyki to nie cukierki

„Antybiotyki to nie cukierki” – przypomina Magdalena Jutrzenka. „Ani przeziębienia, ani grypy, ani COVID-19 nie leczy się antybiotykami”

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

szczepienie przeciw odrze

Odra znów w natarciu za sprawą antyszczepionkowców. WHO alarmuje – statystyki są niepokojące

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?