Przejdź do treści

Borelioza u dzieci – objawy, wykrycie i leczenie

Zmiany skórne u dziecka chorego na boreliozę
Fot. Piotr Wawrzyniuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Borelioza u dzieci (zwana również chorobą z Lyme) jest chorobą, która daje mało swoistych objawów. Szybkie i właściwe rozpoznanie infekcji krętkiem Borrellia pozwala zastosować odpowiednie leczenie. Jest ono szczególnie ważne ze względu na dotkliwe powikłania towarzyszące infekcji.

Do zakażenia krętkami dochodzi przez ukłucie kleszcza. Prawdopodobieństwo infekcji jest tym większe, im dłużej pajęczak przebywał na skórze. Kleszcze najczęściej żerują w miejscach, gdzie skóra jest najcieńsza, np. w okolicy zgięć stawowych i skórze głowy.

Lekarz wyjmuje kleszcza, żeby zapobiec boreliozie

Objawy boreliozy u dzieci

Początkowe dolegliwości, towarzyszące ograniczonej, wczesnej fazie choroby mogą przypominać grypę. Rozwijają się po ok. 1-3 tygodniach od ukłucia. Zaliczamy do nich:

  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • szybkie męczenie się,
  • bóle głowy,
  • skołowanie,
  • gorączkę,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • spadek aktywności dziecka.

Bardzo charakterystycznym i typowym symptomem boreliozy jest rumień wędrujący na skórze. Występuje on zazwyczaj po ok. 7 dniach od ukłucia przez zainfekowanego kleszcza. Początkowo jest to czerwona plamka / grudka, która bardzo szybko się powiększa (zazwyczaj średnica wynosi ponad 5 cm). Rumień przypomina tarczę – ma czerwone brzegi i centrum oraz charakterystyczne przejaśnienie w środku. Rumień jest niebolesny i nie swędzi. Może wystąpić praktycznie na każdej powierzchni skóry, która miała kontakt z kleszczem.

Rumień wędrujący jest objawem boreliozy u dzieci występującym w ok. 10% przypadków. Jest on symptomem swoistym (patognomonicznym), upoważniającym do natychmiastowego rozpoznania choroby (z pominięciem badań serologicznych) i wprowadzenia leczenia. Po zastosowaniu prawidłowej antybiotykoterapii znika w ciągu kilku dni. Nieleczony utrzymuje się nawet przez kilka miesięcy. Rumień wędrujący musi być odróżniony od reakcji alergicznej, powstałej na skutek kontaktu z kleszczem lub innym owadem. Reakcja uczuleniowa jest mniejsza (średnica poniżej 5 cm) i nie wykazuje centralnego przejaśnienia.

Kolejnym, bardzo rzadkim objawem boreliozy jest chłoniak limfocytowy skóry. Występuje on u ok. 1% zainfekowanych. Jest to niebolesny, fioletowy guzek, znajdujący się najczęściej na płatkach usznych (dodatkowo może być obserwowany na brodawkach sutkowych lub skórze moszny).

Nieleczona borelioza przechodzi początkowo w postać rozsianą (narządową). Rozwija się ona w ciągu od kilku tygodni do kilku miesięcy po ukąszeniu. Do jej objawów należą:

  • zapalenie stawów – obejmuje najczęściej duże stawy, np. skokowy, kolanowy, łokciowy. Zazwyczaj przebiega bez ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. W stawach występuje obfity wysięk. Nieleczone zapalenie może przejść w postać przewlekłą;
  • zapalenie mięśnia sercowego – rzadkie, występujące u ok. 5% chorych. Zazwyczaj jest to nagły blok w obrębie przewodzenia impulsów przedsionkowo-komorowych. Towarzyszą mu najczęściej objawy stawowe i neurologiczne;
  • zapalenie układu nerwowego (neuroborelioza) – polega na zajęciu nerwów na różnych poziomach. Objawem może być ból głowy i zapalenie nerwów czaszkowych (najczęściej porażeniu ulega nerw twarzowy).

Stadium późne boreliozy objawia się na skutek braku leczenia postaci rozsianej. Do jego objawów należą:

  • przewlekłe, zanikowe zapalenie skóry kończyn – są to czerwonosine zmiany, które występują na dalszych częściach rąk i nóg. Rozwijają się w przeciągu kilku lat po zakażeniu. Początkowo występuje obrzęk zapalny, który stopniowo przechodzi w zanik (cienka, nieowłosiona skóra o fioletowym odcieniu);
  • przewlekłe zapalenie stawów – może doprowadzić do nieodwracalnych zmian;
  • przewlekła neuroborelioza – może wystąpić polineuropatia (zaburzenie funkcji wielu nerwów) wraz z zapaleniem mózgu i rdzenia kręgowego.

Zobacz także

Wykrycie boreliozy

Na początku trzeba wspomnieć, że brak widocznego ukłucia przez kleszcza nie ma znaczenia przy podejrzeniu boreliozy. Diagnostyka opiera się na serologii – bada się surowicę pacjenta na obecność swoistych przeciwciał przeciwko prętkom w klasie IgM (odpowiadają one za wczesną odpowiedź immunologiczną). Jeżeli wynik jest dodatni lub wątpliwy, to należy wykonać badanie potwierdzające metodą Western Blot.

Zobacz także: Badania na boreliozę

Leczenie boreliozy

W przypadku stwierdzenia boreliozy leczenie polega na zastosowaniu antybiotyków. Dobór leku i czas jego stosowania jest zależny od konkretnej postaci choroby. Antybiotyków nie stosuje się, jeśli infekcji nie towarzyszą objawy kliniczne.

Leczenie boreliozy u dzieci polega na dobraniu odpowiedniej dawki antybiotyku w stosunku do wieku i masy ciała. Młodsi pacjenci najczęściej otrzymują amoksycylinę, a starsi doksycyklinę.

Właściwie dobrana antybiotykoterapia we wczesnej fazie choroby zapewnia wyleczenie w większości przypadków. U nielicznych chorych, pomimo leczenia mogą wystąpić późne objawy stawowe, skórne i neurologiczne.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Choroby zakaźne i pasożytnicze, tom I, pod red. J. Cianciary i J. Juszczyka, Lublin, Wydawnictwo Czelej, 2012.
2. Interna Szczeklika 2015/16 pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2015.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

plaża we Władysławowie, lato 2020

Wakacje w czasie pandemii. Tak (nie)wygląda reżim sanitarny na plaży we Władysławowie

koronawirus, sklep w Polsce

Koronawirus w Polsce. Ruszą kontrole policji i służb sanitarnych w sklepach, będzie rejestracja wesel

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Koronawirus w Polsce. Rekordowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń

Koronawirus w Polsce. Rekordowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń

Martha Mason / Youtube

Amerykanka chorująca na polio żyła w kapsule przez 61 lat. Jej historia wzrusza, ale i inspiruje

powrót do szkół od 1 września

Na jakich zasadach powrót do szkół od września? Wstępne wytyczne GIS

Olga Bołądź

Olga Bołądź apeluje o noszenie masek. „Szkoda konduktora, który codziennie przez naszą głupotę naraża swoje zdrowie”

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

koronawirus w polsce

 „Aktualnie sytuacja we Włoszech jest lepsza niż w Polsce” – Anna Cykowska krytycznie o postawie Polaków wobec pandemii

Koronawirus na weselu / pexels

Byłam na weselu w czasie pandemii. Widziałam, jak reżim sanitarny (nie)wygląda w praktyce

lekarze w maseczkach, koronawirus, lek na koronawirusa

Wreszcie jest skuteczny lek na koronawirusa? Świetny wynik badań nad zastosowaniem interferonu

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Szkarlatyna / istock

Szkarlatyna (płonica) – jakie są objawy, jak wygląda leczenie?

koronawirus, transmisja koronawirusa

Dlaczego niektórzy roznoszą koronawirusa bardziej niż inni?

Na boreliozę nie ma szczepionki, ale naukowcy mają inne rozwiązanie. Skuteczne?

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Uważaj na kleszcze. Niebezpieczna jest nie tylko borelioza. 6 chorób odkleszczowych

Tężec / rawpixel

Śmiertelne zagrożenie, które czyha w ogrodzie? Tężec – jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami