Przejdź do treści

Borelioza u dzieci – objawy, wykrycie i leczenie

Zmiany skórne u dziecka chorego na boreliozę
Fot. Piotr Wawrzyniuk / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Choroba Hashimoto - dieta / istock
„Istnieje takie przeświadczenie, że jak chorujemy na Hashimoto, to możemy zapomnieć o efektach odchudzania” – pisze Roksana Środa, dietetyczka
Kobieta z chorym dzieckiem - mokowiscydoza
Mukowiscydoza, czyli „choroba słonego potu”. Pediatra wyjaśnia, co powinno jeść dziecko, które się z nią zmaga
Wuhan
Jak wygląda objęte kwarantanną chińskie miasto? Krótkometrażowy film z Wuhan jest przerażający
Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia
Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?
Seks a miesiączka / Daria Shevtsova from Pexels
Uprawiasz seks podczas miesiączki? Ginekolog wyjaśnia, czy to bezpieczne dla ciebie i twojego partnera

Borelioza u dzieci (zwana również chorobą z Lyme) jest chorobą, która daje mało swoistych objawów. Szybkie i właściwe rozpoznanie infekcji krętkiem Borrellia pozwala zastosować odpowiednie leczenie. Jest ono szczególnie ważne ze względu na dotkliwe powikłania towarzyszące infekcji.

Do zakażenia krętkami dochodzi przez ukłucie kleszcza. Prawdopodobieństwo infekcji jest tym większe, im dłużej pajęczak przebywał na skórze. Kleszcze najczęściej żerują w miejscach, gdzie skóra jest najcieńsza, np. w okolicy zgięć stawowych i skórze głowy.

Lekarz wyjmuje kleszcza, żeby zapobiec boreliozie

Objawy boreliozy u dzieci

Początkowe dolegliwości, towarzyszące ograniczonej, wczesnej fazie choroby mogą przypominać grypę. Rozwijają się po ok. 1-3 tygodniach od ukłucia. Zaliczamy do nich:

  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • szybkie męczenie się,
  • bóle głowy,
  • skołowanie,
  • gorączkę,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • spadek aktywności dziecka.

Bardzo charakterystycznym i typowym symptomem boreliozy jest rumień wędrujący na skórze. Występuje on zazwyczaj po ok. 7 dniach od ukłucia przez zainfekowanego kleszcza. Początkowo jest to czerwona plamka / grudka, która bardzo szybko się powiększa (zazwyczaj średnica wynosi ponad 5 cm). Rumień przypomina tarczę – ma czerwone brzegi i centrum oraz charakterystyczne przejaśnienie w środku. Rumień jest niebolesny i nie swędzi. Może wystąpić praktycznie na każdej powierzchni skóry, która miała kontakt z kleszczem.

Rumień wędrujący jest objawem boreliozy u dzieci występującym w ok. 10% przypadków. Jest on symptomem swoistym (patognomonicznym), upoważniającym do natychmiastowego rozpoznania choroby (z pominięciem badań serologicznych) i wprowadzenia leczenia. Po zastosowaniu prawidłowej antybiotykoterapii znika w ciągu kilku dni. Nieleczony utrzymuje się nawet przez kilka miesięcy. Rumień wędrujący musi być odróżniony od reakcji alergicznej, powstałej na skutek kontaktu z kleszczem lub innym owadem. Reakcja uczuleniowa jest mniejsza (średnica poniżej 5 cm) i nie wykazuje centralnego przejaśnienia.

Kolejnym, bardzo rzadkim objawem boreliozy jest chłoniak limfocytowy skóry. Występuje on u ok. 1% zainfekowanych. Jest to niebolesny, fioletowy guzek, znajdujący się najczęściej na płatkach usznych (dodatkowo może być obserwowany na brodawkach sutkowych lub skórze moszny).

Nieleczona borelioza przechodzi początkowo w postać rozsianą (narządową). Rozwija się ona w ciągu od kilku tygodni do kilku miesięcy po ukąszeniu. Do jej objawów należą:

  • zapalenie stawów – obejmuje najczęściej duże stawy, np. skokowy, kolanowy, łokciowy. Zazwyczaj przebiega bez ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. W stawach występuje obfity wysięk. Nieleczone zapalenie może przejść w postać przewlekłą;
  • zapalenie mięśnia sercowego – rzadkie, występujące u ok. 5% chorych. Zazwyczaj jest to nagły blok w obrębie przewodzenia impulsów przedsionkowo-komorowych. Towarzyszą mu najczęściej objawy stawowe i neurologiczne;
  • zapalenie układu nerwowego (neuroborelioza) – polega na zajęciu nerwów na różnych poziomach. Objawem może być ból głowy i zapalenie nerwów czaszkowych (najczęściej porażeniu ulega nerw twarzowy).

Stadium późne boreliozy objawia się na skutek braku leczenia postaci rozsianej. Do jego objawów należą:

  • przewlekłe, zanikowe zapalenie skóry kończyn – są to czerwonosine zmiany, które występują na dalszych częściach rąk i nóg. Rozwijają się w przeciągu kilku lat po zakażeniu. Początkowo występuje obrzęk zapalny, który stopniowo przechodzi w zanik (cienka, nieowłosiona skóra o fioletowym odcieniu);
  • przewlekłe zapalenie stawów – może doprowadzić do nieodwracalnych zmian;
  • przewlekła neuroborelioza – może wystąpić polineuropatia (zaburzenie funkcji wielu nerwów) wraz z zapaleniem mózgu i rdzenia kręgowego.

Zobacz także

Wykrycie boreliozy

Na początku trzeba wspomnieć, że brak widocznego ukłucia przez kleszcza nie ma znaczenia przy podejrzeniu boreliozy. Diagnostyka opiera się na serologii – bada się surowicę pacjenta na obecność swoistych przeciwciał przeciwko prętkom w klasie IgM (odpowiadają one za wczesną odpowiedź immunologiczną). Jeżeli wynik jest dodatni lub wątpliwy, to należy wykonać badanie potwierdzające metodą Western Blot.

Zobacz także: Badania na boreliozę

Leczenie boreliozy

W przypadku stwierdzenia boreliozy leczenie polega na zastosowaniu antybiotyków. Dobór leku i czas jego stosowania jest zależny od konkretnej postaci choroby. Antybiotyków nie stosuje się, jeśli infekcji nie towarzyszą objawy kliniczne.

Leczenie boreliozy u dzieci polega na dobraniu odpowiedniej dawki antybiotyku w stosunku do wieku i masy ciała. Młodsi pacjenci najczęściej otrzymują amoksycylinę, a starsi doksycyklinę.

Właściwie dobrana antybiotykoterapia we wczesnej fazie choroby zapewnia wyleczenie w większości przypadków. U nielicznych chorych, pomimo leczenia mogą wystąpić późne objawy stawowe, skórne i neurologiczne.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Choroby zakaźne i pasożytnicze, tom I, pod red. J. Cianciary i J. Juszczyka, Lublin, Wydawnictwo Czelej, 2012.
2. Interna Szczeklika 2015/16 pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2015.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

lekarz myjący dłonie przed operacją

Lekarka wyjawia, jak doszło do tak szybkiego rozprzestrzeniania się koronawirusa we Włoszech. I podpowiada, co robić, jeśli podejrzewasz u siebie chorobę

kobieta w laboratorium

Terapia CAR-T to nowa metoda leczenia raka. Uratowała życie pierwszej Polce chorej na chłoniaka

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

oronawirus. Dlaczego można zarazić się nim przez klamki, a przez przesyłki z Chin nie?

Koronawirus. Dlaczego można zarazić się nim przez klamki, a przez przesyłki z Chin nie?

Mateusz Rojewski - teledysk "Ona by tak chciała, bym był zdrowy"

„Ona by tak chciała” – chory na chłoniaka Mateusz nagrał swoją wersję znanego utworu

Choroby zakaźne / istock

Nie tylko koronawirus. Choroby, których należy się bać, jadąc do Azji

Zagrożenie koronawirusem. Krajowy konsultant ds. chorób zakaźnych wydał zalecenia

Koronawirus – krajowy konsultant ds. chorób zakaźnych wydał zalecenia. Co musisz wiedzieć?

Koronawirus – czym jest, jakie są objawy choroby oraz jak skutecznie dbać o profilaktykę? Odpowiada lek. med. Joanna Pietroń, internistka

Szumowski: w czwartek do Polski dotrą primery koronowirusa

Minister Zdrowia ostrzega: koronawirus prędzej czy później dotrze do Polski

Lek. Katarzyna Woźniak, Mama i stetoskop o koronawirusie z Wuhan

Skąd wiedzieć, czy jest się zakażonym koronawirusem? Mama i stetoskop wyjaśnia, jak przebiega zakażenie

koronawirus

Uwaga! GIS wydał kolejne zalecenia w sprawie koronawirusa: postępowanie dla podróżujących i otrzymujących paczki z Chin

Koronawirusy / gettyimages

W ciągu ostatnich 14 dni byłaś w Chinach lub miałaś kontakt z kimś, kto właśnie wrócił z podróży? MZ podpowiada, co robić

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?