Przejdź do treści

Chirurgiczne leczenie otyłości (CHLO) – zabieg dla najbardziej obciążonych  

Chirurgiczne leczenie otyłości (CHLO) – zabieg dla najbardziej obciążonych   Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
koronawirus, śmiertelność
Co 15 sekund umiera osoba zakażona koronawirusem
profilaktyka próchnicy u dzieci
Pasty bez fluoru lepsze dla dzieci? „Szkodliwa to jest niewiedza i jej bezmyślne szerzenie!”
Religa i Zembala znowu przy stole operacyjnym. Synowie poszli w ślady znanych ojców
Mamy największe szkody w historii edukacji. Wszystko przez pandemię koronawirusa
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym

Otyłość jest chorobą przewlekłą.  Jeśli nic z nią nie robimy, z czasem stan niewielkiej nadwagi nieuchronnie przerodzi się w otyłość.  Dla kogo odpowiednie jest chirurgiczne leczenie otyłości wyjaśnia specjalistka z zespołu kwalifikującego do CHLO.  

Ta tendencja jest nieubłagana – w ostatnich latach już co drugi Polak ma nadwagę albo otyłość, a kłopoty z utrzymaniem prawidłowej wagi występują u co trzeciego dziecka w Europie. Nadprogramowe kilogramy gromadzimy przez lata, bo otyłość jest chorobą przewlekłą.  Jeśli nic z nią nie robimy, stan niewielkiej nadwagi nieuchronnie przerodzi się w otyłość.

CHLO – kiedy występuje otyłość olbrzymia, a kiedy BMI jest prawidłowe?

WHO definiuje otyłość u dorosłych, kiedy BMI (Body Mass Index, stosunek wagi do wzrostu) jest  większe lub równe 30 kg/m2 (BMI wynosi wtedy 30), o nadwadze mówimy, kiedy BMI jest większe lub równe 25 kg/m2 (BMI 25). BMI prawidłowe wynosi od 18.5 – 24.99.

Nauka nie zna do końca przyczyn rozwoju otyłości. Powszechnie wymienia się wśród nich złe nawyki żywieniowe, którymi przesiąkamy już od najmłodszych lat. To nieregularne jedzenie dużych ilości wysoko przetworzonej i bardzo kalorycznej żywności. Winna jest też mała aktywność fizyczna. U wielu osób za otyłość odpowiedzialne są również problemy hormonalne i metaboliczne, a także  zaburzenia psychiczne mające wpływ na sposób jedzenia. Z tego względu problemy z otyłością stają się wyzwaniem dla lekarzy wielu specjalności, a wśród nich  bariatrów. W zespołach kwalifikujących do CHLO są także m.in. psychologowie, bo u wielu ludzi otyłość może być albo pierwotna, albo wtórna do szeregu ich problemów, postrzegania własnej figury i samych siebie.

– Na chirurgiczne leczenie otyłości zwykle decydują się osoby po wielokrotnych próbach redukcji masy ciała. Bez względu na świadomość, że ich problem może mieć podłoże w metabolizmie, genetyce, albo być  skutkiem zażywania leków, porażki w odchudzaniu procentują u nich narastającym poczuciem bezradności i beznadziei, obniża się wiara we własne zasoby i kompetencje. Z badań przeprowadzonych na grupie pacjentów z otyłością kwalifikowanych do leczenia operacyjnego wynika, że im mniejsze poczucie własnej skuteczności, tym większe nasilenie dysfunkcyjnych zachowań żywieniowych, jedzenia emocjonalnego i nawykowego – tłumaczy Alicja Sulima, psycholożka z zespołu kwalifikującego do zabiegów CHLO powołując się na badania Marzeny Sekuły, która także wspiera zespoły bariatryczne.

CHLO – jak zorganizowana jest opieka nad pacjentem z otyłością olbrzymią?

Pierwsze operacje bariatryczne przeprowadzano w Szwecji w latach 50. ub. wieku. Polegały one na usuwaniu u pacjentów z dużą nadwagą fragmentów  jelita cienkiego odpowiedzialnego za przyswajanie składników odżywczych z pożywienia. Niestrawione jedzenie było wydalane, chorzy błyskawicznie tracili na wadze, ale przypłacali to biegunkami, uszkodzeniami narządów wewnętrznych i odwodnieniem. Z czasem wypracowano znacznie bezpieczniejsze sposoby interwencji chirurgicznej w obrębie żołądka.

W ostatnich latach w Polsce przybywa miejsc, gdzie wykonuje się operacje bariatryczne, część z nich jest  refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W zależności od ośrodka, zasady kwalifikacji mogą nieznacznie się różnić.

– Ośrodki różnią się między sobą liczbą koniecznych wizyt, dostępnością psychologa po zabiegu czy, przede wszystkim, możliwością przeprowadzenia konsultacji w ramach NFZ. Obiecujące są doniesienia o działaniach podejmowanych w czołowych ośrodkach bariatrycznych. Niedawno opublikowany został oficjalny raport Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uniwersytetu Łazarskiego dotyczący KOS-Bar, czyli sieci referencyjnych ośrodków koordynowanej opieki specjalistycznej dla pacjentów poddawanym zabiegom bariatrycznym. Ten przekierowany do Ministerstwa Zdrowia projekt po raz kolejny podkreślił znaczenie współpracujących ze sobą interdyscyplinarnych zespołów opieki obejmujących nie tylko chirurga czy psychologa klinicznego, ale także anestezjologa, dietetyka, fizjoterapeutę i pielęgniarkę koordynującą – tłumaczy Alicja Sulima. Jak dodaje, warto rozważyć wybór ośrodka na NFZ umożliwiającego hospitalizację i leczenie ewentualnych powikłań. Część prywatnych klinik tego nie oferuje.

Jak powinna wyglądać dieta w chorobach autoimmunologicznych

 CHLO – jak przebiega kwalifikacja do operacji bariatrycznej?

Chirurgiczne leczenie otyłości jest jednym ze sposobów leczenia chorych z otyłością olbrzymią. By zostać zakwalifikowanym do zabiegu, BMI powinno przekraczać 40, mówimy wtedy o otyłości III stopnia lub w przypadku osób z otyłością II stopnia (BMI 35), kiedy występują u nich choroby towarzyszące, które razem z otyłością mogą zagrażać ich normalnemu życiu  i funkcjonowaniu. To np.  nadciśnienie, zwyrodnienie stawów i cukrzyca typu 2. CHLO jest metodą proponowaną osobom, u których mimo stosowania diet, aktywności fizycznej, psychoterapii czy leczenia farmaceutykami nie dochodzi do satysfakcjonującej utraty wagi lub trwałego utrzymania rezultatów.

Pierwszym krokiem na drodze do uzyskania zgody na zabieg jest wizyta w poradni bariatrycznej. Można się tam zgłosić ze skierowaniem od lekarza jakiejkolwiek specjalizacji. Wielu chorych decyduje się na chirurgiczne leczenie otyłości, kiedy z powodu obecnej masy ciała nie można wykonać u nich innych planowanych zabiegów, np. ortopedzi odmawiają operacji w stawach kolanowych czy biodrowych.

Wstępne badanie pogłębione jest zwykle wykonaniem diagnostyki w warunkach szpitalnych. Data zabiegu, w zależności od obłożenia oddziału, może zostać wyznaczona po kilku miesiącach, a w najbardziej obleganych placówkach nawet po dwóch latach. W tym czasie pacjent spotyka się z psychologiem, który ocenia jego gotowość do zmiany nawyków po operacji.  Jednym z zalecanych zadań jest także podjęcie próby zmiany sposobu jedzenia i redukcja masy ciała o ok. 10 proc. Dla lekarzy i psychologa gotowość do takiego wysiłku jest testem motywacji pacjenta i jego silnej woli w znoszeniu restrykcji, które po zabiegu będą konieczne.

Jak znaleźć idealną dietę?

CHLO – jak przebiega zabieg chirurgicznego leczenia otyłości?

Operacja bariatryczna ma na celu zmniejszenie objętości żołądka. Często usuwa się przy tym grelinę – hormon głodu usytuowany na dolnej ścianie żołądka. Przekłada się to na mniejsze łaknienie, szybsze poczucie sytości i brak poczucia głodu. Nie jest to jednak panaceum na podjadanie słodyczy, brak akceptacji własnego ciała czy osoby, albo niechęć do aktywności fizycznej. W moim rozumieniu jest to wędka a nie ryba – mówi Alicja Sulima.

Zespół kwalifikujący do zabiegu bariatrycznego wybiera najbardziej optymalną dla danej osoby metodę. W Polsce przeprowadza się zabiegi balonikowania żołądka, zakłada się opaskę żołądkową lub wykonuje rękawową resekcję żołądka.  Bardziej inwazyjny, ale cieszący się dużą popularnością jest  bypass żołądkowy (gastric bypass).

Większość zabiegów wykonuje się z wykorzystaniem laparoskopu.  Narzędzia prowadza się do żołądka przez niewielkie nacięcia w powłokach brzusznych, a operację prowadzi się pod okiem kamery, która pokazuje pole operacyjne na monitorze. Praktyka lekarska pokazuje, że zabiegi laparoskopowe obarczone są mniejszym ryzykiem powikłań, szybciej wraca się do aktywności, a blizny na brzuchu z czasem stają się prawie niewidoczne.

CHLO – operacja bariatryczna i co dalej?

Powrót do pełnej sprawności po chirurgicznym leczeniu otyłości dla wielu osób jest większym wyzwaniem, niż sam zabieg. Muszą oni poddać się nowemu reżimowi żywieniowemu i całkowicie zmienić nawyki, jakie towarzyszyły ich dotychczasowemu sposobowi jedzenia. Bywa, że pacjenci przechodzą etap klasyfikacji do zabiegu, przygotowania do niego i okres rekonwalescencji bardzo dobrze, ale już po wszystkim nie znajdują w sobie dość sił, by utrzymać rezultaty.

Pacjent przez pierwsze tygodnie po zabiegu żywi się pokarmem w postaci papki, a później z pomocą dietetyka wprowadza do jadłospisu pokarmy stałe. Nie zaleca się stosowania diety lekkostrawnej, bo przy małej objętości żołądka małe porcje muszą zawierać pełnowartościowe w składniki odżywcze, przede wszystkim białko.

– Rezygnacji z niezdrowych przyzwyczajeń musi towarzyszyć zmiana myślenia, stylu życia, planu dnia i alternatywnych przyjemności. Jeśli do takich zmian nie dojdzie, to rośnie prawdopodobieństwo nawrotu otyłości lub – na zasadzie kompensacji strat – wystąpienia innych niezdrowych strategii regulowania nastroju, takich jak inne uzależnienia, zachowania autoagresywne, napady lęku czy nawroty innych zaburzeń pacjenta – zauważa Alicja Sulima.

Nasza ekspertka radzi, by szukać wsparcia osób, które mają podobne doświadczenia, np. w Stowarzyszeniu Pacjentów Bariatrycznych CHLO, które teraz, w okresie zaostrzeń wynikających z pandemii, prężnie działa na Facebooku. W niektórych przypadkach może być wskazana psychoterapia.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chcesz schudnąć? Najpierw zrezygnuj z tych nawyków

„Trudno jest pozbawić się przyjemności z podjadania słodyczy, a zastąpić je myciem okien” – mówi Alicja Sulima, psycholog wspierająca pacjentów poddających się operacyjnemu leczeniu otyłości

Urszyla Chowaniec, "Galanta Lala"

„Jak pani tyle waży, to ja nie wiem, czym panią znieczulić”. Galanta Lala opowiada, jak została potraktowana przez anestezjologa w szpitalu

Otyłość / rawpixel

Prawie połowa Polaków nie wie, ile powinna ważyć. Porozmawiajmy szczerze o otyłości

Obesogeny: związki otyłości

Obesogeny, czyli związki otyłości. Czym są i jak przyczyniają się do tycia?

Lipodemia — sprawdź, czym jest choroba grubych nóg, jakie ma objawy i jak się ją leczy

Lipodemia – co to jest, leczenie i objawy. Czy istnieje test na lipodemię?

pęczek ziół

Dlaczego diety nie działają? Oto 5 psychologicznych powodów

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

Kobieta w basenie / istock

Zmagasz się z problemem zatrzymania wody w organizmie? To nie skutek alergii pokarmowej czy spożywania węglowodanów

kobieta na basenie

Otyłość brzuszna. Jak ją leczyć? Jakie ćwiczenia mogą pomóc?

chore dzieci

Czy antybiotyki mogą powodować otyłość u dzieci?

Operacyjne zmniejszenie żołądka sposobem na nadwagę?

Operacyjne zmniejszenie żołądka sposobem na nadwagę?

otyła kobieta przed lustrem

Nadwaga w ciąży bywa powodem nadciśnienia, komplikacji okołoporodowych i cukrzycy. Bywa też powodem opresji, ataków i upokorzeń. Poznajcie historię Ilony

Otyłość a ciąża. Otyłość powodem częstszych zgonów.

Otyłość powodem coraz większej ilości zgonów podczas ciąży.

młoda kobieta

Oreksyna – tajemniczy hormon

kobieta

„Znalezienie endokrynologa, który nie mówił mi na dzień dobry «ma pani problem z hormonami, bo jest pani otyła», zamiast «jest pani otyła przez problemy z hormonami», zajęło mi dobrych parę lat” – mówi Paulina

Tycie - co je powoduje

Tycie nie zawsze jest konsekwencją złego trybu życia

miód

5 najlepszych zamienników cukru

Zasady zdrowego odżywiania

Zasady zdrowego odżywiania – poznaj je, wciel w życie i ciesz się dobrym samopoczuciem

otyłość

Otyłość brzuszna – sprawdź, czy ją masz. Tłumaczy Pani Fizjotrener

Otyłość kobieca

„Nawet 40 proc. kobiet po 30. roku życia ma problemy z nadwagą, a na otyłość cierpi 30 proc. z nich” – mówi bariatra dr n. med. Patrycja Wachowska-Kelly

„Od trollowania jeszcze nikt nie schudł, ale rozmawianie o życiu grubych ludzi może je zmienić na lepsze” – mówi Ula Chowaniec, blogerka plus-size Galanta Lala

„Jeśli jesteś kobietą, musisz ciągle udowadniać swoją wartość. Może to mnie nauczyło pracować intensywniej niż inni? Choć taka sytuacja doprowadza mnie do wściekłości” – mówi Agnieszka Sierotnik

Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa

Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami