Przejdź do treści

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu
„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT
Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną
Ziewasz, swędzi cię skóra, masz zimne dłonie? To mogą być objawy zaburzeń lękowych

Nadmierna masa ciała to najczęściej skutek nieprawidłowego stylu życia i odżywiania. Jednak za nadwagę bądź otyłość mogą odpowiadać hormony – ich niewłaściwy poziom we krwi. Tylko dzięki właściwej diagnozie możliwe jest wdrożenie skutecznego leczenia.

Trzech na pięciu dorosłych Polaków ma nadwagę, a co czwarty jest otyły – alarmuje Narodowy Fundusz Zdrowia. Główne przyczyny otyłości, wymieniane przez NFZ, to niewłaściwa dieta, nieregularnie spożywane posiłki oraz brak ruchu. Jednak – choć rzadko –przyczyną nadwagi i otyłości mogą być zaburzenia endokrynne, których efektem jest przybieranie na wadze.

Nadwaga i otyłość hormonalna – możliwe przyczyny

Hormony to związki chemiczne wydzielane przez gruczoły (bądź tkanki układu hormonalnego) regulujące pracę mechanizmów komórkowych w tkankach. Wywierają w ten sposób wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Jednym ze skutków rozregulowania się układu dokrewnego może być przybieranie na wadze.

Niedoczynność tarczycy

– Najczęstszą hormonalną przyczyną nadwagi i otyłości jest niedoczynność tarczycy głównie w zaawansowanym stadium – tłumaczy lek. med. Katarzyna Widuch-Jędrzejczak, endokrynolog Grupy LUX MED. – Hormony produkowane przez tarczycę zapewniają prawidłowy metabolizm ogólny. W niedoczynności tarczycy pojawia się przybieranie na wadze oraz trudność z pozbyciem się tkanki tłuszczowej (ponieważ organizm nie spala dostatecznej liczby kalorii).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dieta przy chorobach tarczycy. Rozmowa z dr Hanną Stolińską

Hiperkortyzolemia

Lek. med. Katarzyna Widuch-Jędrzejczak wyjaśnia, że otyłość o podłożu hormonalnym  występuje również w hiperkortyzolemii, czyli nadmiernym stężeniu kortyzolu we krwi (zespół Cushinga), który zwiększa potrzebę jedzenia. W tej sytuacji mówimy o tzw. otyłości cushingoidalnej, która charakteryzuje się nagromadzeniem tkanki tłuszczowej na karku i twarzy, w okolicy nadobojczykowej oraz na tułowiu.

Niedobór hormonu wzrostu

Bardzo rzadką hormonalną przyczyną nadwagi i otyłości może być niedobór hormonu wzrostu (somatotropiny). Brak albo niedobór tego hormonu u dzieci powoduje karłowatość przysadkową. U osoby dorosłej z niedostateczną ilością hormonu wzrostu dochodzi do nadmiernego gromadzenia tkanki tłuszczowej, mniejszej wydolności fizycznej oraz niedoborów mięśniowych.

Hiperprolaktynemia

– Przyczyną otyłości może być też hiperprolaktynemia (nadmierny poziom prolaktyny we krwi), której skutkiem jest zaburzenie wydzielania hormonów płciowych – tłumaczy lek. med. Katarzyna Widuch-Jędrzejczak. Kobieta może wtedy zaobserwować u siebie m.in. zaburzenia menstruacyjne z zanikiem miesiączki włącznie, przybieranie na wadze prowadzące do otyłości, zmiany skórne, wyciek z piersi, pogorszenie samopoczucia, stany depresyjne, bóle głowy. Hiperprolaktynemia – pomijając stany fizjologiczne takie jak ciąża i okres karmienia piersią – może być skutkiem nadmiernego stresu, niedoczynności tarczycy czy stosowania niektórych leków (np. przeciwdepresyjnych).

Zespół policystycznych jajników

Hiperprolaktynemia występuje w zespole policystycznych jajników (PCOS) – to zaburzenie jest kolejną przyczyną nadwagi oraz otyłości. PCOS jest najczęściej występującym zaburzeniem endokrynnym u kobiet w wieku rozrodczym (zachorowalność sięga nawet 15 proc. kobiet w wieku reprodukcyjnym). W części metabolicznej tego zespołu występuje hiperinsulinizm, którego skutkiem jest gromadzenie się tkanki tłuszczowej w takich narządach jak wątroba czy mięśnie. W zespole policystycznych jajników ma miejsce nadmierna produkcja męskich hormonów (androgenów), zwłaszcza testosteronu czy DHEA-S, nadmierne uwalnianie hormonu luteinizującego (LH) oraz inne zaburzenia metaboliczne.

Jak powinna wyglądać dieta przy insulinooporności?

Niedobór estrogenu czy testosteronu

– Nadwaga oraz otyłość mogą ponadto wynikać z niedoboru estrogenów czy testosteronu – mówi endokrynolog Grupy LUX MED. – U kobiety widać to wyraźnie w okresie menopauzy, gdy spada poziom hormonów płciowych, zwalnia ogólny metabolizm i pojawia się przybieranie na wadze. Natomiast u mężczyzn rzecz jest o tyle skomplikowana, że otyłość może być powodowana niedoborem testosteronu i jednocześnie otyłość może powodować niedobór testosteronu.

Insulinooporność

Jest jeszcze jedna kwestia, na którą zwraca uwagę lek. med. Katarzyna Widuch-Jędrzejczak: insulinooporność i hiperinsulinizm. Insulina to hormon wytwarzany przez komórki beta trzustki – jej rolą jest zmniejszanie stężenia glukozy we krwi. Problem zaczyna się, gdy tkanki przestają być wrażliwe na działanie insuliny; mówimy wtedy o insulinooporności. Trzustka próbuje rozwiązać ten stan osłabionego działania insuliny poprzez zwiększenie produkcji tego hormonu; nadmiar insuliny powoduje tycie, gdyż insulina powoduje zwiększenie odkładania się tłuszczów w tkance tłuszczowej.

– Trzeba pamiętać. że najpierw jest otyłość (otyłość brzuszna – gdy obwód talii u kobiet jest równy lub przekracza 80 cm, a u mężczyzn 94 cm), w wyniku której pojawia się insulinooporność, która z kolei potęguje rozwój otyłości. Stąd u osób otyłych pojawia się konieczność oznaczenia poziomu insuliny i glukozy na czczo – zaznacza endokrynolog.

Nadwaga i otyłość: co badać?

– Oznaczenie poziomu hormonów w leczeniu otyłości jest ważne, gdyż pomaga zdiagnozować choroby współwystępujące i wdrożyć leczenie, bez którego leczenie otyłości nie będzie skuteczne – podkreśla lek. med. Katarzyna Widuch-Jędrzejczak.

lekarka

Co należy zbadać, szukając przyczyn niekontrolowanego przyrostu masy ciała, nadwagi oraz otyłości:

  • TSH i FT4 (czynność tarczycy);
  • prolaktyna i hormony płciowe (estrogen, progesteron, testosteron);
  • kortyzol,
  • insulina,
  • glukoza,
  • hormon wzrostu (opcjonalnie).

Ale uwaga – bardzo ważne jest zebranie dokładnego wywiadu. Jeśli rzecz dotyczy np. pacjentki, która przyjmuje antykoncepcję hormonalną, to poziom kortyzolu może być u niej podwyższony. Oczywiście nie wyklucza to zasadności oznaczenia poziomu tego hormonu  – zauważa lek. med. Widuch-Jędrzejczak.

Lekarz może również zdecydować o oznaczeniu poziomu greliny i leptyny. Grelina to tzw. hormon głodu, natomiast leptyna reguluje apetyt. Zaburzenia wytwarzania tych hormonów także mogą być przyczyną nadwagi oraz otyłości.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Klątwa MONW, czyli otyłość, której nie widać. Jak ją rozpoznać i jak z nią walczyć, mówi Klaudia Wiśniewska, dietetyczka

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

sen

5 rzeczy, które dzieją się z tobą, kiedy bardzo mało śpisz

„Czasem pacjenci decyzję o operacji podejmują z prozaicznych powodów – nie mogą wejść po schodach czy zawiązać buta”. O leczeniu otyłości olbrzymiej mówi dr Michał Duchnik

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

„Te wszystkie przykre słowa były małymi ciosami, przez które coś, co w sobie lubiłam, stawało się moim kompleksem” – mówi Katarzyna Czapraga, ofiara fat shamingu

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

Gdy szczupła osoba cierpi na otyłość, czyli gorzka prawda o TOFI

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Kobieta z testem

Gonadotropina kosmówkowa – co to, funkcje, badanie beta hCG, normy

Im więcej kilogramów, tym mniej opcji leczenia. „Kobiety traktowane są jak powietrze, gdy ich BMI jest za wysokie” – mówi dietetyczka Paulina Małek

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

PozytywNika

Chubby chasing i feedersi, czyli z czym spotykają się kobiety plus size [WIDEO]

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×