Przejdź do treści

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

fiolki z krwią
Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy? / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ludzie w maseczkach ochronnych
Uczestnicy badań przesiewowych na COVID-19 w Zachodniopomorskiem rezygnują po I etapie
Kobieta czesze córkę przed lustrem
Myjesz dziecku włosy raz w tygodniu? Ekspert Kosmetyczny ostrzega: droga do łupieżu, świądu jest krótka, a konsekwencją może być nadmierne wypadanie
Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka
Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka
Anna Boenish apeluje: przerwijmy milczenie na temat gwałtów. Nie ma zgody na obwinianie ofiar i wybielanie przestępców. I nigdy nie będzie
Anna Boenish apeluje: przerwijmy milczenie na temat gwałtów. Nie ma zgody na obwinianie ofiar i wybielanie przestępców
Kobieta podaje drugiej podpaskę
Szkocja pierwszym krajem, w którym środki higieniczne używane podczas okresu będą bezpłatne

Hematokryt (HCT) to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Pozwala ono określić stosunek krwinek czerwonych do całej objętości krwi. Wynik przedstawiany jest w procentach. Podwyższony lub obniżony hematokryt może świadczyć o chorobie, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Erytrocyty, czyli krwinki czerwone są jednym z elementów morfotycznych krwi. Ich głównym zadaniem jest transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. Są one wytwarzane w szpiku kostnym. Zaburzenia, które ich dotyczą, związane są z ich nieprawidłową liczbą. Jednym z badań, które informują o ich poziomie, jest hematokryt. Określa on procentowy stosunek erytrocytów do całej objętości krwi krążącej.

Co to jest hematokryt?

Hematokryt to jeden z parametrów, który jest oceniany podczas badania morfologii krwi. Oznacza on stosunek czerwonych krwinek do objętości całej krwi. Wynik jest wyrażany w procentach. Na wydruku badanie hematokrytu oznacza się skrótem Ht lub Hct. Wartość hematokrytu ma znaczenie w diagnozowaniu oraz monitorowaniu chorób, które istotnie wpływają na ilość erytrocytów we krwi.

Znane są dwie metody oznaczania hematokrytu: ręczna i automatyczna. Jest to ważne, ponieważ w zależności od wybranej techniki wynik badania może mieć różne wartości. Pobrana próbka krwi jest wirowana. Dzięki temu erytrocyty osiadają na dnie probówki. Stosunek procentowy ich objętości do całego analizowanego materiału to właśnie hematokryt.

Jak wygląda badanie hematokrytu i jak się do niego przygotować?

Badanie wykonywane w celu oznaczenia hematokrytu polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium w godzinach porannych, na czczo, czyli minimum 8 godzin po spożyciu ostatniego posiłku.

Zaleca się, aby kobiety nie robiły tego badania w trakcie miesiączki.

Wskazania do badania hematokrytu

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Powinny je wykonać osoby, które:

  • czują się osłabione i przemęczone;
  • szybko się męczą lub nie tolerują wysiłku;
  • mają bladą i suchą skórę;
  • odczuwają spadek odporności;
  • obficie miesiączkują;
  • zauważyły u siebie pogorszenie kondycji włosów i paznokci.

Hematokryt: normy

Prawidłowa wartość hematokrytu jest zależna od płci, wieku, metody badania, dlatego wynik powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem. W postawieniu diagnozy istotne znaczenie mają również pozostałe parametry oceniane podczas morfologii krwi. Przyjęte referencyjne normy hematokrytu przedstawiają się następująco:

  • kobiety: 37–47%,
  • mężczyźni: 40–54%,
  • niemowlęta i dzieci: 30–40%,
  • noworodki: 44–62%,
  • dziewczynki 13–18 lat: 36–46%,
  • chłopcy 13–18 lat: 37–49%.

Co oznacza niski hematokryt?

Obniżony hematokryt może oznaczać niedokrwistość, czyli anemię. Najczęstszą przyczyną choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12. Braki powstają przez obfite krwawienie, upośledzone wchłanianie lub podaż za niską w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Poza tym niedokrwistości występują w schorzeniach przewlekłych: nowotworach, zakażeniach i chorobach autoimmunologicznych.  W przebiegu niedokrwistości, obok za niskiego hematokrytu stwierdza się też niski poziom hemoglobiny oraz obniżoną ilość krwinek czerwonych, czyli erytrocytów.

Hematokryt poniżej normy jest charakterystyczny także dla:

  • chorób szpiku kostnego,
  • przewodnienia organizmu,
  • zaburzeń wydzielania erytropoetyny przez nerki,
  • obfitych menstruacji,

Za niski hematokryt może się również pojawić w ciąży.

Co oznacza wysoki hematokryt?

Hematokryt powyżej normy najczęściej jest spowodowany odwodnieniem organizmu. Niedostateczne nawodnienie wpływa na zagęszczenie krwi, przez co rośnie liczba erytrocytów w próbce, wzrasta poziom hemoglobiny i hematokryt. Wynik wraca do normy po uzupełnieniu płynów. Wysoki hematokryt stwierdza się również u osób, które palą papierosy.

Podwyższony hematokryt może wystąpić także w przebiegu:

  • chorób serca i chorób płuc,
  • wrodzonych wad serca,
  • raka nerek, który powoduje wzrost produkcji erytropoetyny,
  • niedotlenienia (organizm zwiększa produkcję erytrocytów),
  • nadkrwistości (czerwienica),

Za wysoki hematokryt może się pojawić również na skutek rozległych oparzeń.

Podwyższony hematokryt u dziecka jest najczęściej wynikiem odwodnienia. Pojawia się w przebiegu infekcji, którym towarzyszy wysoka gorączka, biegunka lub wymioty. Dlatego zawsze podstawowym elementem terapii wymienionych dolegliwości jest prawidłowe nawadnianie dziecka.

Hematokryt w ciąży

Niski hematokryt w ciąży jest stanem fizjologicznym. Ilość czerwonych krwinek we krwi obniża się ze względu na zmiany, które zachodzą w organizmie kobiety po zapłodnieniu. Obniżenie jego poziomu świadczy o adaptacji układu krążenia do zwiększenia objętości krwi krążącej – wzrasta ilość osocza i erytrocytów. Najczęściej odnotowuje się spadek hematokrytu o 4–7 proc.

Natomiast obniżony hematokryt w ciąży, któremu towarzyszą również nieprawidłowe wartości pozostałych parametrów morfologii krwi i objawy kliniczne, może oznaczać anemię. Wynika ona ze zwiększonego zapotrzebowania organizmu ciężarnej na substancje odżywcze. Najczęściej niewielka anemia znika po zmodyfikowaniu jadłospisu lub suplementacji żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

masaż twarzy

Drenaż limfatyczny – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Dieta dla serca? Zobacz, których produktów lepiej unikać

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Stenty w sercu - co to jest? Zabieg wszczepienia stentów

Stent w sercu – czym jest, rodzaje, powikłania, koronarografia

podróż samochodem a zakrzepica

Długa jazda samochodem jest torturą dla nóg. Jak podróżować, by ustrzec się zakrzepicy?

dłonie

Bolące żyły na rękach – zakrzepica czy nadciśnienie?

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

starsza kobieta - niewydolność serca

Niewydolność serca – „epidemia widmo”. Dotyka ponad miliona Polaków, większość z nich nie wie, że jest chora

Czym są erytrocyty? Budowa erytrocytu, funkcje i normy objętości we krwi

Erytrocyty – czym są? Budowa erytrocytu, funkcje i normy

koronarografia serca - czerwone serce i stetoskop

Koronarografia – na czym polega badanie i kiedy się je przeprowadza?

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

badanie ANA - fiolka

ANA – w jakich chorobach ANA jest dodatnie? Jak pozbyć się przeciwciał ANA?

układ krwionośny / Fot. Spectral-Design / stock.adobe.com

Na czym polega embolizacja nerki, tętniaka mózgu czy naczyniaka? Jakie są powikłania po zabiegu?

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?