Przejdź do treści

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?
Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy? / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
W lipcu może zabraknąć nawet 215 leków – podaje Ministerstwo Zdrowia. Na liście Clexane, Humulin czy Berodual
Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować
Taka ciąża zdarza się raz na 70 milionów. 35-latka spodziewa się dwóch par bliźniąt
To miała być zwykła infekcja. Okazało się, że 12-latka ma trzecie stadium groźnego nowotworu
Ignoruj zagrożenia, pamiętaj o lansie, nadużywaj słońca…Sposobów na zepsuty urlop jest znacznie więcej!

Hematokryt (HCT) to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Pozwala ono określić stosunek krwinek czerwonych do całej objętości krwi. Wynik przedstawiany jest w procentach. Podwyższony lub obniżony hematokryt może świadczyć o chorobie, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Rola czerwonych krwinek w organizmie

Erytrocyty, czyli krwinki czerwone są jednym z elementów morfotycznych krwi. Ich głównym zadaniem jest transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. Są one wytwarzane w szpiku kostnym. Zaburzenia, które ich dotyczą, związane są z ich nieprawidłową liczbą. Jednym z badań, które informują o ich poziomie, jest hematokryt. Określa on procentowy stosunek erytrocytów do całej objętości krwi krążącej.

Co to jest hematokryt (HCT)?

Hematokryt to jeden z parametrów, który jest oceniany podczas badania morfologii krwi. Oznacza on stosunek czerwonych krwinek do objętości całej krwi. Wynik jest wyrażany w procentach. Na wydruku badanie hematokrytu oznacza się skrótem Ht lub Hct. Wartość hematokrytu ma znaczenie w diagnozowaniu oraz monitorowaniu chorób, które istotnie wpływają na ilość erytrocytów we krwi.

Znane są dwie metody oznaczania hematokrytu: ręczna i automatyczna. Jest to ważne, ponieważ w zależności od wybranej techniki wynik badania może mieć różne wartości. Pobrana próbka krwi jest wirowana. Dzięki temu erytrocyty osiadają na dnie probówki. Stosunek procentowy ich objętości do całego analizowanego materiału to właśnie hematokryt.

HCT – przygotowanie i przebieg badania

Badanie wykonywane w celu oznaczenia hematokrytu polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium w godzinach porannych, na czczo, czyli minimum 8 godzin po spożyciu ostatniego posiłku.

Zaleca się, aby kobiety nie robiły tego badania w trakcie miesiączki.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Hematokryt – wskazania do badania

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Powinny je wykonać osoby, które:

  • czują się osłabione i przemęczone;
  • szybko się męczą lub nie tolerują wysiłku;
  • mają bladą i suchą skórę;
  • odczuwają spadek odporności;
  • obficie miesiączkują;
  • zauważyły u siebie pogorszenie kondycji włosów i paznokci.

HCT – normy

Prawidłowa wartość hematokrytu w wynikach badania krwi jest zależna od płci, wieku, metody badania, dlatego wynik powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem. W postawieniu diagnozy istotne znaczenie mają również pozostałe parametry oceniane podczas morfologii krwiPrzyjęte referencyjne normy hematokrytu przedstawiają się następująco:

  • kobiety: 37–47%,
  • mężczyźni: 40–54%,
  • niemowlęta i dzieci: 30–40%,
  • noworodki: 44–62%,
  • dziewczynki 13–18 lat: 36–46%,
  • chłopcy 13–18 lat: 37–49%.

Jak interpretować wyniki badań laboratoryjnych hematokrytu?

Niski hematokryt – co oznacza?

Obniżony hematokryt może oznaczać niedokrwistość, czyli anemię. Najczęstszą przyczyną choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12. Braki powstają przez obfite krwawienie, upośledzone wchłanianie lub podaż za niską w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Poza tym niedokrwistości występują w schorzeniach przewlekłych: nowotworach, zakażeniach i chorobach autoimmunologicznych. 

W przebiegu niedokrwistości, obok za niskiego hematokrytu w badaniu morfologii krwi u pacjenta można stwierdzić również:

  • niski poziom hemoglobiny (HGB lub Hb), która jest białkiem odpowiedzialnym za transport tlenu i dwutlenku węgla; norma hemoglobiny dla kobiet to 12-16 g/dl, a dla mężczyzn 13-18 g/dl; niskiej hemoglobinie towarzyszą objawy, takie jak osłabienie, zmęczenie, spadek wydolności fizycznej, czy wypadanie włosów;
  • obniżoną ilość krwinek czerwonych, czyli erytrocytów (w wynikach morfologii oznaczanych jako RBC); norma dla kobiet wynosi 4-5,4 mln/mm³, a dla mężczyzn 4,5-6 mln/mm³;
  • niską średnią objętość krwinki czerwonej (MCV) w przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza lub wysokie MCV w przypadku rzadziej występującej anemii z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego; norma MCV wynosi 80-95 fl (zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn),
  • obniżone średnie stężenie hemoglobiny w krwinkach (MCHC), które jest wskaźnikiem mogącym świadczyć o niedokrwistości z niedoboru żelaza, norma MCHC dla obu płci to 32-36 g/dl,
  • niski wskaźnik RDW (czyli parametr określający rozpiętość rozkładu objętości czerwonych krwinek).

Hematokryt poniżej normy jest charakterystyczny także dla:

  • chorób szpiku kostnego,
  • przewodnienia organizmu,
  • zaburzeń wydzielania erytropoetyny przez nerki,
  • obfitych menstruacji.

Za niski hematokryt może się również pojawić w ciąży, ponieważ jest to stan sprzyjający występowaniu anemii.

Wysoki hematokryt – co oznacza?

Hematokryt powyżej normy najczęściej jest spowodowany odwodnieniem organizmu. Niedostateczne nawodnienie wpływa na zagęszczenie krwi, przez co rośnie liczba erytrocytów w próbce, wzrasta poziom hemoglobiny i hematokryt. Wynik wraca do normy po uzupełnieniu płynów. Wysoki hematokryt stwierdza się również u osób, które palą papierosy.

Podwyższony hematokryt może wystąpić także w przebiegu:

  • chorób serca i chorób płuc,
  • wrodzonych wad serca,
  • raka nerek, który powoduje wzrost produkcji erytropoetyny,
  • niedotlenienia (organizm zwiększa produkcję erytrocytów),
  • nadkrwistości (czerwienica),

Za wysoki hematokryt może się pojawić również na skutek rozległych oparzeń.

Podwyższony hematokryt u dziecka jest najczęściej wynikiem odwodnienia. Pojawia się w przebiegu infekcji, którym towarzyszy wysoka gorączka, biegunka lub wymioty. Dlatego zawsze podstawowym elementem terapii wymienionych dolegliwości jest prawidłowe nawadnianie dziecka.

Hematokryt w ciąży

Niski hematokryt w ciąży jest stanem fizjologicznym. Ilość czerwonych krwinek we krwi obniża się ze względu na zmiany, które zachodzą w organizmie kobiety po zapłodnieniu. Obniżenie jego poziomu świadczy o adaptacji układu krążenia do zwiększenia objętości krwi krążącej – wzrasta ilość osocza i erytrocytów. Najczęściej odnotowuje się spadek hematokrytu o 4–7 proc.

Natomiast obniżony hematokryt w ciąży, któremu towarzyszą również nieprawidłowe wartości pozostałych parametrów morfologii krwi (przede wszystkim niska hemoglobina), a często także objawy kliniczne, oznacza anemię. Wynika ona ze zwiększonego zapotrzebowania organizmu ciężarnej na substancje odżywcze. Najczęściej niewielka anemia znika po zmodyfikowaniu jadłospisu i/lub suplementacji żelaza (lub kwasu foliowego i witaminy B12 w przypadku rzadszych typów anemii).

Co jeść przy niedoborach żelaza w ciąży, aby szybko uzupełnić brakujący składnik? Dietę w anemii warto wzbogacić o produkty takie jak:

  • mięso,
  • ryby,
  • jaja,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • zielone warzywa liściaste,
  • buraki,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • orzechy i nasiona,
  • suszone owoce.

Hematokryt i hemoglobinę w przypadku niedokrwistości można podnieść również dbając, by w każdym posiłku znalazły się świeże owoce i warzywa, czyli produkty bogate w witaminę C (jej obecność zwiększa wchłanianie żelaza).

Hematokryt płytkowy (PCT) – co to jest?

Badanie PCT, czyli trombokryt lub tzw. hematokryt płytkowy w morfologii jest wskaźnikiem pozwalającym na określenie stosunku objętości masy płytek krwi (trombocytów) do całkowitej objętości krwi. Podwyższone PCT obserwuje się m.in. u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. Za niskie PCT może świadczyć natomiast o całym szeregu różnych chorób, w tym schorzeniach układu odpornościowego oraz nowotworach.

Badania PCT w wynikach morfologii nie należy mylić z oznaczeniem prokalcytoniny będącej prekursorem hormonu kalcytoniny, odpowiedzialnego m.in. regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu.

 

Bibliografia:

  1. MedlinePlus (2021) Hematocrit Test, dostęp z : https://medlineplus.gov/lab-tests/hematocrit-test/.
  2. Mayo Clinic (2021) Hematocrit test, dostęp z: https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/hematocrit/about/pac-20384728.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Tych reklam w szkole rodzenia już nie zobaczysz. Ministerstwo Zdrowia powiedziało pass

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Białko C – co to jest, konsekwencje niedoboru i metody diagnozy

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jakie są przyczyny i objawy anemii, jak ją leczyć, jakie badania wykonać?

Zmęczona kobieta

9 sygnałów, że nie jesteś w formie. Sprawdź, czy nie powinnaś zatroszczyć się o swoją kondycję

laboratorium

Makrofagi – co to, funkcje w organizmie, aktywacja makrofagów

badanie laboratoryjne

Zasadowica metaboliczna – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

Ferrytyna - jak dietą podnieść jej poziom? / pexels

Nie tylko mięso, podroby czy jajka. Dietetyczki wyjaśniają, jaka dieta zwiększy wskaźnik ferrytyny w organizmie

Hemochromatoza - zmęczenie jest jednym z objawów / istock

Dyskomfort w jamie brzusznej, bóle stawów, zmęczenie. To może być hemochromatoza, czyli nadmiar żelaza

Szklanka mleka

Hipokalcemia – objawy, leczenie. Co obniża poziom wapnia we krwi?

Aplazja szpiku

Aplazja szpiku – przyczyny, objawy, metody leczenia

Suplementacja biotyną / pexels

Suplementujesz się biotyną? Uważaj! Może fałszować wyniki badań diagnostycznych

Podwyższone ciśnienie od temperatury w domu. Jak to się dzieje?

Karboksyhemoglobina, fiolka krwi

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

Hemofilia – najbardziej znana ze skaz krwotocznych /fot. iStock

Hemofilia – najbardziej znana ze skaz krwotocznych

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×