Przejdź do treści

Co oznacza niski i wysoki hematokryt? Wskazania do wykonania badania

fiolki z krwią
Fot. angellodeco / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobiety z pomalowaną górną częścią ciała
„Żyję pełną piersią. Nie dam się rakowi”. Bodypaintingowa kampania społeczna, zobacz niesamowite malunki
Monika Krzywkowska na jesiennej ramówce TVN
Monika Krzywkowska o walce z rakiem: czerniak jest czymś okropnym, ale można przez to przejść, a można go też nie przeżyć
Mikołaj Roznerski wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi
Mikołaj Roznerski wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi
Mołek, Rozenek, Młynarska i Jabłczyńska znikają z Instagrama. Znane Polki biorą "Dzień na U"
Mołek, Rozenek, Młynarska i Jabłczyńska znikają z Instagrama. Znane Polki biorą „Dzień na U”, ty też weź!
Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?
Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Pozwala ono określić stosunek krwinek czerwonych do całej objętości krwi. Wynik przedstawiany jest w procentach. Podwyższony lub obniżony hematokryt może świadczyć o chorobie, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Erytrocyty, czyli krwinki czerwone są jednym z elementów morfotycznych krwi. Ich głównym zadaniem jest transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. Są one wytwarzane w szpiku kostnym. Zaburzenia, które ich dotyczą, związane są z ich nieprawidłową liczbą. Jednym z badań, które informują o ich poziomie, jest hematokryt. Określa on procentowy stosunek erytrocytów do całej objętości krwi krążącej.

Co to jest hematokryt?

Hematokryt to jeden z parametrów, który jest oceniany podczas badania morfologii krwi. Oznacza on stosunek czerwonych krwinek do objętości całej krwi. Wynik hematokrytu jest wyrażany w procentach. Na wydruku oznacza się go skrótem Ht lub Hct. Wartość hematokrytu ma znaczenie w diagnozowaniu oraz monitorowaniu chorób, które istotnie wpływają na ilość erytrocytów we krwi.

Badanie wykonywane w celu oznaczenia hematokrytu polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium w godzinach porannych, na czczo, czyli minimum 8 godzin po spożyciu ostatniego posiłku. Zaleca się, aby kobiety nie robiły tego badania w trakcie miesiączki.

Znane są dwie metody oznaczania hematokrytu: ręczna i automatyczna. Jest to ważne, ponieważ w zależności od wybranej techniki wynik badania może mieć różne wartości. Pobrana próbka krwi jest wirowana. Dzięki temu erytrocyty osiadają na dnie probówki. Stosunek procentowy ich objętości do całego analizowanego materiału to właśnie hematokryt.

probówki

Hematokryt: norma

Prawidłowa wartość hematokrytu jest zależna od płci, wieku, metody badania, dlatego wynik powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem. W postawieniu diagnozy istotne znaczenie mają również pozostałe parametry oceniane podczas morfologii krwi. Przyjęte referencyjne normy hematokrytu przedstawiają się następująco:

  • kobiety: 37–47%,
  • mężczyźni: 40–54%,
  • niemowlęta i dzieci: 30–40%,
  • noworodki: 44–62%,
  • dziewczynki 13–18 lat: 36–46%,
  • chłopcy 13–18 lat: 37–49%.

Wskazania do badania hematokrytu

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Powinny je wykonać osoby, które:

  • czują się osłabione i przemęczone;
  • szybko się męczą lub nie tolerują wysiłku;
  • mają bladą i suchą skórę;
  • odczuwają spadek odporności;
  • obficie miesiączkują;
  • zauważyły u siebie pogorszenie kondycji włosów i paznokci.

Zobacz także

Co oznacza niski hematokryt?

Obniżony hematokryt może oznaczać niedokrwistość, czyli anemię. Najczęstszą przyczyną choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12. Braki powstają przez obfite krwawienie, upośledzone wchłanianie lub podaż za niską w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Poza tym niedokrwistości występują w schorzeniach przewlekłych: nowotworach, zakażeniach i chorobach autoimmunologicznych. Hematokryt poniżej normy jest charakterystyczny także dla:

  • chorób szpiku kostnego,
  • przewodnienia organizmu,
  • zaburzeń wydzielania erytropoetyny przez nerki,
  • obfitych menstruacji,
  • ciąży.

Co oznacza wysoki hematokryt?

Hematokryt powyżej normy najczęściej jest spowodowany odwodnieniem organizmu. Niedostateczne nawodnienie wpływa na zagęszczenie krwi, przez co erytrocyty stanowią większy procent badanej próbki. Wynik wraca do normy po uzupełnieniu płynów. Wysoki hematokryt stwierdza się również u osób, które palą papierosy.

Podwyższony hematokryt może wystąpić także w przebiegu:

  • chorób serca i chorób płuc,
  • wrodzonych wad serca,
  • raka nerek, który powoduje wzrost produkcji erytropoetyny,
  • niedotlenienia (organizm zwiększa produkcję erytrocytów),
  • nadkrwistości (czerwienica),
  • rozległych oparzeń.

Podwyższony hematokryt u dziecka jest najczęściej wynikiem odwodnienia. Pojawia się w przebiegu infekcji, którym towarzyszy wysoka gorączka, biegunka lub wymioty. Dlatego zawsze podstawowym elementem terapii wymienionych dolegliwości jest prawidłowe nawadnianie dziecka.

Hematokryt w ciąży

Niski hematokryt w ciąży jest stanem fizjologicznym. Ilość czerwonych krwinek we krwi obniża się ze względu na zmiany, które zachodzą w organizmie kobiety po zapłodnieniu. Obniżenie jego poziomu świadczy o adaptacji układu krążenia do zwiększenia objętości krwi krążącej – wzrasta ilość osocza i erytrocytów. Najczęściej odnotowuje się spadek hematokrytu o 4–7%.

Natomiast obniżony hematokryt w ciąży, któremu towarzyszą również nieprawidłowe wartości pozostałych parametrów morfologii krwi i objawy kliniczne, może oznaczać anemię. Wynika ona ze zwiększonego zapotrzebowania organizmu ciężarnej na substancje odżywcze. Najczęściej niewielka anemia znika po zmodyfikowaniu jadłospisu lub suplementacji żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Zainteresują cię również:

Badania profilaktyczne / istockphoto.com

Zły odczyt wyników badań

7 kłamstw, które odbijają się na twoim zdrowiu

Niski poziom hemoglobiny

Niski poziom hemoglobiny – przyczyny i leczenie

istockphoto.com

6 par chorób, które łatwo ze sobą pomylić

Zajady – jak powstają? Poznaj 5 głównych przyczyn

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Niedobór żelaza? Dieta roślinna sobie poradzi!

stetoskop, kwiaty, kawa

Jakie badania profilaktyczne należy wykonać i jak prawidłowo interpretować wynik? Opowiada kardiolożka @meganlifestyle

trzy próbki krwi na białym tle

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

Jak obniżyć poziom kortyzolu

Wysoki poziom kortyzolu może być niebezpieczny. Oto jak możesz go obniżyć

Badaj swoją krew

Kiedy ostatnio badałaś sobie krew? Jest wiele powodów, dlaczego trzeba to robić regularnie

probówki

Morfologia krwi – dlaczego warto wykonywać badanie regularnie?

zestresowana kobieta w pracy

Kortyzol – norma i stany alarmowe. Czym jest hormon stresu?

srzykawka

Wyniki morfologii krwi – interpretacja, odchylenia od normy

odczyt wyników

Morfologia z rozmazem – cena, normy. Jak wygląda badanie?

Kobieta rozmawia z lekarzem w gabinecie

Lekarz rodzinny – za co odpowiada?

Bakteria brucelozy

Bruceloza – objawy, przebieg i leczenie

Mięso, kapusta, granat, nasiona, czekolada

Niedobór żelaza podczas okresu obniża nastrój i wiąże się z ryzykiem depresji

Pojemnik z moczem i wyniki badania moczu

Wyniki badania moczu – interpretacja wyników badań moczu

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Lekarz prowadzi leczenie kobiety z nadczynnością tarczycy

Leczenie nadczynności tarczycy – metody. Leki, jod, operacja

Chłopiec chory na cukrzycę typu 1 sprawdza poziom cukru we krwi

Cukrzyca typu 1 u dzieci. Jak ją rozpoznać? Najczęstsze objawy

Lekarka sprawdza, czy pacjentka ma anemię sierpowatą

Anemia sierpowata – jakie są jej przyczyny i objawy? Jak się ją leczy?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki