Przejdź do treści

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

fiolki z krwią
Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy? / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Hematokryt (HCT) to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Pozwala ono określić stosunek krwinek czerwonych do całej objętości krwi. Wynik przedstawiany jest w procentach. Podwyższony lub obniżony hematokryt może świadczyć o chorobie, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Erytrocyty, czyli krwinki czerwone są jednym z elementów morfotycznych krwi. Ich głównym zadaniem jest transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. Są one wytwarzane w szpiku kostnym. Zaburzenia, które ich dotyczą, związane są z ich nieprawidłową liczbą. Jednym z badań, które informują o ich poziomie, jest hematokryt. Określa on procentowy stosunek erytrocytów do całej objętości krwi krążącej.

Co to jest hematokryt?

Hematokryt to jeden z parametrów, który jest oceniany podczas badania morfologii krwi. Oznacza on stosunek czerwonych krwinek do objętości całej krwi. Wynik jest wyrażany w procentach. Na wydruku badanie hematokrytu oznacza się skrótem Ht lub Hct. Wartość hematokrytu ma znaczenie w diagnozowaniu oraz monitorowaniu chorób, które istotnie wpływają na ilość erytrocytów we krwi.

Znane są dwie metody oznaczania hematokrytu: ręczna i automatyczna. Jest to ważne, ponieważ w zależności od wybranej techniki wynik badania może mieć różne wartości. Pobrana próbka krwi jest wirowana. Dzięki temu erytrocyty osiadają na dnie probówki. Stosunek procentowy ich objętości do całego analizowanego materiału to właśnie hematokryt.

Jak wygląda badanie hematokrytu i jak się do niego przygotować?

Badanie wykonywane w celu oznaczenia hematokrytu polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium w godzinach porannych, na czczo, czyli minimum 8 godzin po spożyciu ostatniego posiłku.

Zaleca się, aby kobiety nie robiły tego badania w trakcie miesiączki.

Wskazania do badania hematokrytu

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Powinny je wykonać osoby, które:

  • czują się osłabione i przemęczone;
  • szybko się męczą lub nie tolerują wysiłku;
  • mają bladą i suchą skórę;
  • odczuwają spadek odporności;
  • obficie miesiączkują;
  • zauważyły u siebie pogorszenie kondycji włosów i paznokci.

Hematokryt: normy

Prawidłowa wartość hematokrytu jest zależna od płci, wieku, metody badania, dlatego wynik powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem. W postawieniu diagnozy istotne znaczenie mają również pozostałe parametry oceniane podczas morfologii krwi. Przyjęte referencyjne normy hematokrytu przedstawiają się następująco:

  • kobiety: 37–47%,
  • mężczyźni: 40–54%,
  • niemowlęta i dzieci: 30–40%,
  • noworodki: 44–62%,
  • dziewczynki 13–18 lat: 36–46%,
  • chłopcy 13–18 lat: 37–49%.

Co oznacza niski hematokryt?

Obniżony hematokryt może oznaczać niedokrwistość, czyli anemię. Najczęstszą przyczyną choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12. Braki powstają przez obfite krwawienie, upośledzone wchłanianie lub podaż za niską w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Poza tym niedokrwistości występują w schorzeniach przewlekłych: nowotworach, zakażeniach i chorobach autoimmunologicznych.  W przebiegu niedokrwistości, obok za niskiego hematokrytu stwierdza się też niski poziom hemoglobiny oraz obniżoną ilość krwinek czerwonych, czyli erytrocytów.

Hematokryt poniżej normy jest charakterystyczny także dla:

  • chorób szpiku kostnego,
  • przewodnienia organizmu,
  • zaburzeń wydzielania erytropoetyny przez nerki,
  • obfitych menstruacji,

Za niski hematokryt może się również pojawić w ciąży.

Co oznacza wysoki hematokryt?

Hematokryt powyżej normy najczęściej jest spowodowany odwodnieniem organizmu. Niedostateczne nawodnienie wpływa na zagęszczenie krwi, przez co rośnie liczba erytrocytów w próbce, wzrasta poziom hemoglobiny i hematokryt. Wynik wraca do normy po uzupełnieniu płynów. Wysoki hematokryt stwierdza się również u osób, które palą papierosy.

Podwyższony hematokryt może wystąpić także w przebiegu:

  • chorób serca i chorób płuc,
  • wrodzonych wad serca,
  • raka nerek, który powoduje wzrost produkcji erytropoetyny,
  • niedotlenienia (organizm zwiększa produkcję erytrocytów),
  • nadkrwistości (czerwienica),

Za wysoki hematokryt może się pojawić również na skutek rozległych oparzeń.

Podwyższony hematokryt u dziecka jest najczęściej wynikiem odwodnienia. Pojawia się w przebiegu infekcji, którym towarzyszy wysoka gorączka, biegunka lub wymioty. Dlatego zawsze podstawowym elementem terapii wymienionych dolegliwości jest prawidłowe nawadnianie dziecka.

Hematokryt w ciąży

Niski hematokryt w ciąży jest stanem fizjologicznym. Ilość czerwonych krwinek we krwi obniża się ze względu na zmiany, które zachodzą w organizmie kobiety po zapłodnieniu. Obniżenie jego poziomu świadczy o adaptacji układu krążenia do zwiększenia objętości krwi krążącej – wzrasta ilość osocza i erytrocytów. Najczęściej odnotowuje się spadek hematokrytu o 4–7 proc.

Natomiast obniżony hematokryt w ciąży, któremu towarzyszą również nieprawidłowe wartości pozostałych parametrów morfologii krwi i objawy kliniczne, może oznaczać anemię. Wynika ona ze zwiększonego zapotrzebowania organizmu ciężarnej na substancje odżywcze. Najczęściej niewielka anemia znika po zmodyfikowaniu jadłospisu lub suplementacji żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Limfoscyntygrafia – wskazania, przebieg i wyniki badania

Pierwszy i drugi ton serca – czym są tony sercowe?

Fotopletyzmografia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

Metody i zasady pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

Zespół żyły głównej górnej – objawy, diagnostyka, leczenie

Zastawka trójdzielna – co to jest, niedomykalność, atrezja

Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Najczęstsze wrodzone wady serca u dorosłych i dzieci

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Skleroterapia – co to jest, efekty i skutki uboczne

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Zespół Fanconiego

Zespół Fanconiego – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

Pletyzmografia – rodzaje, wskazania, przygotowanie do badania

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

masaż twarzy

Drenaż limfatyczny – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Dieta dla serca? Zobacz, których produktów lepiej unikać

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Endermologia / istock

Co to jest endermologia – efekty, wskazania i przeciwwskazania do masażu podciśnieniowego