Przejdź do treści

Co oznacza niski i wysoki hematokryt? Wskazania do wykonania badania

fiolki z krwią
Fot. angellodeco / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog
4 sposoby na pogodzenie się
Jak się skutecznie pogodzić? Skorzystaj ze wskazówek psychologa
Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania
Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Pozwala ono określić stosunek krwinek czerwonych do całej objętości krwi. Wynik przedstawiany jest w procentach. Podwyższony lub obniżony hematokryt może świadczyć o chorobie, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Erytrocyty, czyli krwinki czerwone są jednym z elementów morfotycznych krwi. Ich głównym zadaniem jest transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. Są one wytwarzane w szpiku kostnym. Zaburzenia, które ich dotyczą, związane są z ich nieprawidłową liczbą. Jednym z badań, które informują o ich poziomie, jest hematokryt. Określa on procentowy stosunek erytrocytów do całej objętości krwi krążącej.

Co to jest hematokryt?

Hematokryt to jeden z parametrów, który jest oceniany podczas badania morfologii krwi. Oznacza on stosunek czerwonych krwinek do objętości całej krwi. Wynik hematokrytu jest wyrażany w procentach. Na wydruku oznacza się go skrótem Ht lub Hct. Wartość hematokrytu ma znaczenie w diagnozowaniu oraz monitorowaniu chorób, które istotnie wpływają na ilość erytrocytów we krwi.

Badanie wykonywane w celu oznaczenia hematokrytu polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium w godzinach porannych, na czczo, czyli minimum 8 godzin po spożyciu ostatniego posiłku. Zaleca się, aby kobiety nie robiły tego badania w trakcie miesiączki.

Znane są dwie metody oznaczania hematokrytu: ręczna i automatyczna. Jest to ważne, ponieważ w zależności od wybranej techniki wynik badania może mieć różne wartości. Pobrana próbka krwi jest wirowana. Dzięki temu erytrocyty osiadają na dnie probówki. Stosunek procentowy ich objętości do całego analizowanego materiału to właśnie hematokryt.

probówki

Hematokryt: norma

Prawidłowa wartość hematokrytu jest zależna od płci, wieku, metody badania, dlatego wynik powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem. W postawieniu diagnozy istotne znaczenie mają również pozostałe parametry oceniane podczas morfologii krwi. Przyjęte referencyjne normy hematokrytu przedstawiają się następująco:

  • kobiety: 37–47%,
  • mężczyźni: 40–54%,
  • niemowlęta i dzieci: 30–40%,
  • noworodki: 44–62%,
  • dziewczynki 13–18 lat: 36–46%,
  • chłopcy 13–18 lat: 37–49%.

Wskazania do badania hematokrytu

Hematokryt to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Powinny je wykonać osoby, które:

  • czują się osłabione i przemęczone;
  • szybko się męczą lub nie tolerują wysiłku;
  • mają bladą i suchą skórę;
  • odczuwają spadek odporności;
  • obficie miesiączkują;
  • zauważyły u siebie pogorszenie kondycji włosów i paznokci.

Zobacz także

Co oznacza niski hematokryt?

Obniżony hematokryt może oznaczać niedokrwistość, czyli anemię. Najczęstszą przyczyną choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12. Braki powstają przez obfite krwawienie, upośledzone wchłanianie lub podaż za niską w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Poza tym niedokrwistości występują w schorzeniach przewlekłych: nowotworach, zakażeniach i chorobach autoimmunologicznych. Hematokryt poniżej normy jest charakterystyczny także dla:

  • chorób szpiku kostnego,
  • przewodnienia organizmu,
  • zaburzeń wydzielania erytropoetyny przez nerki,
  • obfitych menstruacji,
  • ciąży.

Co oznacza wysoki hematokryt?

Hematokryt powyżej normy najczęściej jest spowodowany odwodnieniem organizmu. Niedostateczne nawodnienie wpływa na zagęszczenie krwi, przez co erytrocyty stanowią większy procent badanej próbki. Wynik wraca do normy po uzupełnieniu płynów. Wysoki hematokryt stwierdza się również u osób, które palą papierosy.

Podwyższony hematokryt może wystąpić także w przebiegu:

  • chorób serca i chorób płuc,
  • wrodzonych wad serca,
  • raka nerek, który powoduje wzrost produkcji erytropoetyny,
  • niedotlenienia (organizm zwiększa produkcję erytrocytów),
  • nadkrwistości (czerwienica),
  • rozległych oparzeń.

Podwyższony hematokryt u dziecka jest najczęściej wynikiem odwodnienia. Pojawia się w przebiegu infekcji, którym towarzyszy wysoka gorączka, biegunka lub wymioty. Dlatego zawsze podstawowym elementem terapii wymienionych dolegliwości jest prawidłowe nawadnianie dziecka.

Hematokryt w ciąży

Niski hematokryt w ciąży jest stanem fizjologicznym. Ilość czerwonych krwinek we krwi obniża się ze względu na zmiany, które zachodzą w organizmie kobiety po zapłodnieniu. Obniżenie jego poziomu świadczy o adaptacji układu krążenia do zwiększenia objętości krwi krążącej – wzrasta ilość osocza i erytrocytów. Najczęściej odnotowuje się spadek hematokrytu o 4–7%.

Natomiast obniżony hematokryt w ciąży, któremu towarzyszą również nieprawidłowe wartości pozostałych parametrów morfologii krwi i objawy kliniczne, może oznaczać anemię. Wynika ona ze zwiększonego zapotrzebowania organizmu ciężarnej na substancje odżywcze. Najczęściej niewielka anemia znika po zmodyfikowaniu jadłospisu lub suplementacji żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

stetoskop, kwiaty, kawa

Jakie badania profilaktyczne należy wykonać i jak prawidłowo interpretować wynik? Opowiada kardiolożka @meganlifestyle

trzy próbki krwi na białym tle

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

Jak obniżyć poziom kortyzolu

Wysoki poziom kortyzolu może być niebezpieczny. Oto jak możesz go obniżyć

Badaj swoją krew

Kiedy ostatnio badałaś sobie krew? Jest wiele powodów, dlaczego trzeba to robić regularnie

probówki

Morfologia krwi – dlaczego warto wykonywać badanie regularnie?

zestresowana kobieta w pracy

Kortyzol – norma i stany alarmowe. Czym jest hormon stresu?

srzykawka

Wyniki morfologii krwi – interpretacja, odchylenia od normy

odczyt wyników

Morfologia z rozmazem – cena, normy. Jak wygląda badanie?

Kobieta rozmawia z lekarzem w gabinecie

Lekarz rodzinny – za co odpowiada?

Bakteria brucelozy

Bruceloza – objawy, przebieg i leczenie

Mięso, kapusta, granat, nasiona, czekolada

Niedobór żelaza podczas okresu obniża nastrój i wiąże się z ryzykiem depresji

Pojemnik z moczem i wyniki badania moczu

Wyniki badania moczu – interpretacja wyników badań moczu

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Lekarz prowadzi leczenie kobiety z nadczynnością tarczycy

Leczenie nadczynności tarczycy – metody. Leki, jod, operacja

Chłopiec chory na cukrzycę typu 1 sprawdza poziom cukru we krwi

Cukrzyca typu 1 u dzieci. Jak ją rozpoznać? Najczęstsze objawy

Lekarka sprawdza, czy pacjentka ma anemię sierpowatą

Anemia sierpowata – jakie są jej przyczyny i objawy? Jak się ją leczy?

Chłopiec chory na mononukleozę przytula się do mamy

Mononukleoza zakaźna u dzieci – jak rozpoznać objawy?

Fiolka z krwią do badania CRP

CRP ‒ kiedy trzeba wykonać to badanie? Normy crp i analiza wyników

Rozrzucone fiolki i strzykawki do badania na boreliozę

Badania na boreliozę ‒ jaki test na boreliozę jest najlepszy?

Laborantka wykonuje badanie krwi na pasożyty na kilku próbkach z krwią

Badanie krwi na pasożyty – co wykrywa? Ile trwa?

Kolorowe fiolki do badania krwi OB

Badanie OB (odczynu Biernackiego) – jak interpretować wyniki?

Laborantka wykonuje badanie żywej kropli krwi

Badanie żywej kropli krwi – czy jest wiarygodne? Ile kosztuje?

Pobieranie krwi kobiecie w ciąży

Badania krwi w ciąży – jakie badania krwi należy wykonać? Kiedy badanie krwi wykryje ciążę?

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Badanie krwi na czczo. Które badania wykonuje się na czczo?