Przejdź do treści

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Triage - na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą
Nowe rozporządzenie, więcej badań na tarczycę. „Jest jednak pewien warunek” zauważa Aleksandra Miszkiewicz
Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują
Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża
Ciemno, zimno i smutno, czyli depresja sezonowa. „To nie jest zwykła jesienna chandra” – podkreśla Milena Wojnarowska. Jak odróżnić oba te stany?

Triage, czy też triaż, to procedura stosowana w medycynie ratunkowej, która pozwala służbom medycznym na segregację chorych wymagających pomocy w zależności od ciężkości schorzeń bądź obrażeń. Pacjenci oznaczani są kolorami, na podstawie których służby medyczne wiedzą, kto najpilniej potrzebuje pomocy, a kto może poczekać, gdyż jego życie nie jest zagrożone.

Co to jest triage?

Triage, czy też triaż (z franc.  triage – segregowanie, sortowanie) to inaczej ratunkowa segregacja medyczna pacjentów. Jest to procedura, która ma wskazać, kto potrzebuje natychmiastowej pomocy, czyj stan jest poważny, ale nie zagraża życiu, a zatem może otrzymać pomoc nieco później, a kto jest bezpieczny i interwencja może się odbyć w odroczonym czasie.

Początkowo system triażu funkcjonował jedynie w odniesieniu to zdarzeń drogowych i wypadków masowych, gdzie było kilku do kilkunastu poszkodowanych i dokonanie wstępnej selekcji umożliwiało błyskawiczną pomoc najbardziej potrzebującym. Obecnie standardowo stosuje się segregowawanie triage w SOR – dzięki niej personel medyczny może zająć się najbardziej zagrożonymi chorymi, a odroczyć interwencję u tych, którzy są stabilni.

Triage: systemy START i Jump START

Historia triage’u sięga aż do wojen napoleońskich. Za ojca idei segregacji chorych uznaje się Jeana Dominique’a Larreya – chirurga w armii Napoleona. Od tamtego czasu do dziś procedura ulegała wielu przekształceniom i udoskonaleniom, a współcześnie na świecie funkcjonuje kilka systemów segregacji chorych.

W Polsce powszechny jest system triage’u START (bądź S.T.A.R.T. – od ang. simple triage and rapid treatment – prosta selekcja i szybka pomoc), opracowany w 1983 r. przez Departament Ochrony Przeciwpożarowej Newport Beach i Szpital Hoag w Newport Beach w Kalifornii. Schemat postępowania ma zadanie umożliwić przeżycie jak największej liczbie osób z grona poszkodowanych.  W segregacji medycznej START do klasyfikacji rannych stosuje się 4 kolory:

  • czarny,
  • czerwony,
  • żółty,
  • zielony.

W trakcie procedury każdy chory lub poszkodowany otrzymuje opaskę lub naklejkę w jednym z kolorów, który przyporządkowuje go do określonej grupy ryzyka.

W Polsce funkcjonuje również „pediatryczna modyfikacja” systemu START, czyli Jump START.  Jest to niezbędne z racji na fakt, że fizjologiczne parametry życiowe młodszych dzieci znacząco odbiegają od tych przyjętych u osób dorosłych, co mogłoby spowodować błędne przyporządkowanie do kategorii pilności udzielenia pomocy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Triage – zasady postępowania. Co oznaczają kolory w triage?

Ratunkowa segregacja medyczna ma być z założenia procedurą szybką, która umożliwia wyselekcjonowanie chorych, potrzebujących natychmiastowej pomocy. Na czym dokładnie polega i jak się wykonuje procedurę triage? Przede wszystkim opiera się jedynie na ocenie podstawowych parametrów życiowych (tętno, oddech, stan świadomości, możliwość chodzenia). W jej trakcie nie przeprowadza się żadnych czynności medycznych poza udrożnieniem dróg oddechowych, tamowaniem dużych krwawień i ułożeniem nieprzytomnych w pozycji bocznej. Czasami poszkodowanych jest wielu i gdyby pierwszy zespół udzielający pomocy po dotarciu na miejsce rozpoczął dokładne badanie fizykalne, wiele osób mogłoby na tym ucierpieć, gdyż nie otrzymałyby one pomocy na czas.

W systemie triage’u START, który stosowany jest w Polsce, podział na określone grupy ryzyka wygląda następująco:

  1. Kolorem czarnym oznaczani są pacjenci, u których stwierdza się zgon lub istnieje uzasadnione ryzyko, że mimo pomocy nie przeżyją oni zdarzenia. Przesłanki ku temu to: brak oddechu mimo udrożnienia dróg oddechowych, widoczne rozległe obrażenia – amputacja kończyny, przerwanie ciągłości czy zmiażdżenie kości czaszki i obnażona tkanka mózgowa, bardzo silny krwotok, którego nie można zahamować, ciężkie obrażenia mnogich okolic ciała.W przypadku małej dostępności pomocy medycznej i wielu poszkodowanych osoby takie pozostawia się bez interwencji, do czasu zaopatrzenia innych potrzebujących lub przybycia wystarczającej liczby służb medycznych.
  2. Kolor czerwony otrzymuje osoba, której pomoc powinna być udzielona w pierwszej kolejności. Poza tym, jeżeli konieczne są transport lub ewakuacja chorych z powodu zagrożenia zewnętrznego, powinna ona zostać potraktowana priorytetowo. W przypadku wdrożenia leczenia istnieje duże prawdopodobieństwo, że pacjent przeżyje i całkowicie wróci do zdrowia.
  3. Kolor żółty w procedurze triage otrzymują ci chorzy, którzy wymagają pomocy lekarskiej i zaopatrzenia, ale może się to odbyć w odroczonych warunkach, gdyż obrażenia nie stanowią zagrożenia dla życia. Z praktycznego punktu widzenia ich leczenie powinno się rozpocząć do 24 godzin po zaistnieniu zdarzenia powodującego chorobę lub uszkodzenie ciała.
  4. Kolor zielony otrzymują pacjenci, którzy przeżyją nawet bez podjęcia interwencji medycznej. Jest to grupa chorych, której zdrowie i życie nie jest zagrożone i może ona bez interwencji czekać na odroczoną pomoc medyczną. Są to chorzy z otarciami, płytkimi ranami, bez większych krwawień. Czasami w niektórych krajach wyróżnia się także dodatkowo kolor niebieski. Ma on różne znaczenie, w zależności od ustaleń obowiązujących w danym państwie. Może on np. oznaczać osobę, która potrzebuje dekontaminacji, gdyż jej skóra czy błony śluzowe zostały skażone czynnikiem mogącym stanowić zagrożenie dla jej zdrowia i życia.

W niektórych krajach w klasyfikacji używany jest również kolor niebieski, który może oznaczać pacjentów wymagających dekontaminacji (płukania żołądka czy podania węgla aktywnego).

Krew jest cenna / istock

Zasady prowadzenia triage

Choć segregacja triage to procedura z pozoru prosta, mogą ją przeprowadzać jedynie osoby do tego uprawnione i przeszkolone. Przyjęto taką zasadę, gdyż w przypadku osób nieznających dokładnie wytycznych mogłoby dojść do błędnych oznaczeń, co byłoby przyczyną zgonów, którym można by zapobiec przy prawidłowym triage’u.

Należy pamiętać, że stan chorego może zmieniać się dynamicznie. Czasem u osoby oznaczonej kolorem zielonym może dojść do nagłego pogorszenia stanu i konieczna jest zmiana grupy przynależności. W związku z tym selekcję i klasyfikację poszkodowanych powinno się powtarzać. Powtórna segregacja, czyli re-triage (czasami zapisywana jako retriage), pozwali wyznaczyć dla pacjentów nowy priorytet leczniczy.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

Ugryzienie szerszenia – jak je rozpoznać i udzielić pierwszej pomocy? 

Najstarszy pacjent wyleczony z HIV: „Nie myślałem, że dożyję tego dnia”

Kilka schorzeń i 36 tabletek dziennie. „Problem polega na tym, że powyżej pięciu leków tracimy kontrolę nad ich działaniem ubocznym” – mówi dr Michał Chudzik

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

„W Polsce mamy tylko 1 594 Zespoły Ratownictwa na 37,5 mln ludzi i akurat żadnego wolnego obok ciebie”. Ratownik medyczny opisuje historię, której bohaterem może być każdy z nas

Pierwsza pomoc przy zadławieniu

„Pozwól kasłać i nie zawracaj głowy uderzeniami w plecy, pytaniami czy poleceniami” – o pierwszej pomocy przy zakrztuszeniu pisze Pan Pielęgniarka

Zadławienie się dziecka - pierwsza pomoc / istock

12-latka zadławiła się podczas jedzenia. Uratowało ją zachowanie młodszego brata

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Pierwsza pomoc

Wakacyjna apteczka – co oprócz leków i opatrunków powinno się w niej znaleźć?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Dziesięć lat – tyle czekała pacjentka z Wielkiej Brytanii na diagnozę. Zaczęło się od nocnych potów

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×