Przejdź do treści

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Triage - na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska
Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska
Kobieta siedzi w fotelu i przytula psa
Czy osoby zaszczepione przeciw COVID-19 mogą wciąż zarażać?
Odmrożenia – sprawdź, czy popełniasz te błędy
szczepionka przeciwko COVID-19
Szczepionka daje większą odporność niż przechorowanie COVID-19 – wynika z badań
Lek. Aleksandra Pięta: choroby psychiczne to najprawdziwsze, pełnoprawne i niestety nadal zbierające ogromne żniwo choroby
Lek. Aleksandra Pięta: choroby psychiczne to najprawdziwsze, pełnoprawne i niestety nadal zbierające ogromne żniwo choroby

Triage, czy też triaż, to procedura stosowana w medycynie ratunkowej, która pozwala służbom medycznym na segregację chorych wymagających pomocy w zależności od ciężkości schorzeń bądź obrażeń. Pacjenci oznaczani są kolorami, na podstawie których służby medyczne wiedzą, kto najpilniej potrzebuje pomocy, a kto może poczekać, gdyż jego życie nie jest zagrożone.

Co to jest triage?

Triage, czy też triaż (z franc.  triage – segregowanie, sortowanie) to inaczej ratunkowa segregacja medyczna pacjentów. Jest to procedura, która ma wskazać, kto potrzebuje natychmiastowej pomocy, czyj stan jest poważny, ale nie zagraża życiu, a zatem może otrzymać pomoc nieco później, a kto jest bezpieczny i interwencja może się odbyć w odroczonym czasie.

Początkowo system triażu funkcjonował jedynie w odniesieniu to zdarzeń drogowych i wypadków masowych, gdzie było kilku do kilkunastu poszkodowanych i dokonanie wstępnej selekcji umożliwiało błyskawiczną pomoc najbardziej potrzebującym. Obecnie standardowo stosuje się segregowawanie triage w SOR – dzięki niej personel medyczny może zająć się najbardziej zagrożonymi chorymi, a odroczyć interwencję u tych, którzy są stabilni.

Triage: systemy START i Jump START

Historia triage’u sięga aż do wojen napoleońskich. Za ojca idei segregacji chorych uznaje się Jeana Dominique’a Larreya – chirurga w armii Napoleona. Od tamtego czasu do dziś procedura ulegała wielu przekształceniom i udoskonaleniom, a współcześnie na świecie funkcjonuje kilka systemów segregacji chorych.

W Polsce powszechny jest system triage’u START (bądź S.T.A.R.T. – od ang. simple triage and rapid treatment – prosta selekcja i szybka pomoc), opracowany w 1983 r. przez Departament Ochrony Przeciwpożarowej Newport Beach i Szpital Hoag w Newport Beach w Kalifornii. Schemat postępowania ma zadanie umożliwić przeżycie jak największej liczbie osób z grona poszkodowanych.  W segregacji medycznej START do klasyfikacji rannych stosuje się 4 kolory:

  • czarny,
  • czerwony,
  • żółty,
  • zielony.

W trakcie procedury każdy chory lub poszkodowany otrzymuje opaskę lub naklejkę w jednym z kolorów, który przyporządkowuje go do określonej grupy ryzyka.

W Polsce funkcjonuje również „pediatryczna modyfikacja” systemu START, czyli Jump START.  Jest to niezbędne z racji na fakt, że fizjologiczne parametry życiowe młodszych dzieci znacząco odbiegają od tych przyjętych u osób dorosłych, co mogłoby spowodować błędne przyporządkowanie do kategorii pilności udzielenia pomocy.

Triage – zasady postępowania. Co oznaczają kolory w triage?

Ratunkowa segregacja medyczna ma być z założenia procedurą szybką, która umożliwia wyselekcjonowanie chorych, potrzebujących natychmiastowej pomocy. Na czym dokładnie polega i jak się wykonuje procedurę triage? Przede wszystkim opiera się jedynie na ocenie podstawowych parametrów życiowych (tętno, oddech, stan świadomości, możliwość chodzenia). W jej trakcie nie przeprowadza się żadnych czynności medycznych poza udrożnieniem dróg oddechowych, tamowaniem dużych krwawień i ułożeniem nieprzytomnych w pozycji bocznej. Czasami poszkodowanych jest wielu i gdyby pierwszy zespół udzielający pomocy po dotarciu na miejsce rozpoczął dokładne badanie fizykalne, wiele osób mogłoby na tym ucierpieć, gdyż nie otrzymałyby one pomocy na czas.

W systemie triage’u START, który stosowany jest w Polsce, podział na określone grupy ryzyka wygląda następująco:

  1. Kolorem czarnym oznaczani są pacjenci, u których stwierdza się zgon lub istnieje uzasadnione ryzyko, że mimo pomocy nie przeżyją oni zdarzenia. Przesłanki ku temu to: brak oddechu mimo udrożnienia dróg oddechowych, widoczne rozległe obrażenia – amputacja kończyny, przerwanie ciągłości czy zmiażdżenie kości czaszki i obnażona tkanka mózgowa, bardzo silny krwotok, którego nie można zahamować, ciężkie obrażenia mnogich okolic ciała.W przypadku małej dostępności pomocy medycznej i wielu poszkodowanych osoby takie pozostawia się bez interwencji, do czasu zaopatrzenia innych potrzebujących lub przybycia wystarczającej liczby służb medycznych.
  2. Kolor czerwony otrzymuje osoba, której pomoc powinna być udzielona w pierwszej kolejności. Poza tym, jeżeli konieczne są transport lub ewakuacja chorych z powodu zagrożenia zewnętrznego, powinna ona zostać potraktowana priorytetowo. W przypadku wdrożenia leczenia istnieje duże prawdopodobieństwo, że pacjent przeżyje i całkowicie wróci do zdrowia.
  3. Kolor żółty w procedurze triage otrzymują ci chorzy, którzy wymagają pomocy lekarskiej i zaopatrzenia, ale może się to odbyć w odroczonych warunkach, gdyż obrażenia nie stanowią zagrożenia dla życia. Z praktycznego punktu widzenia ich leczenie powinno się rozpocząć do 24 godzin po zaistnieniu zdarzenia powodującego chorobę lub uszkodzenie ciała.
  4. Kolor zielony otrzymują pacjenci, którzy przeżyją nawet bez podjęcia interwencji medycznej. Jest to grupa chorych, której zdrowie i życie nie jest zagrożone i może ona bez interwencji czekać na odroczoną pomoc medyczną. Są to chorzy z otarciami, płytkimi ranami, bez większych krwawień. Czasami w niektórych krajach wyróżnia się także dodatkowo kolor niebieski. Ma on różne znaczenie, w zależności od ustaleń obowiązujących w danym państwie. Może on np. oznaczać osobę, która potrzebuje dekontaminacji, gdyż jej skóra czy błony śluzowe zostały skażone czynnikiem mogącym stanowić zagrożenie dla jej zdrowia i życia.

W niektórych krajach w klasyfikacji używany jest również kolor niebieski, który może oznaczać pacjentów wymagających dekontaminacji (płukania żołądka czy podania węgla aktywnego).

Krew jest cenna / istock

Zasady prowadzenia triage

Choć segregacja triage to procedura z pozoru prosta, mogą ją przeprowadzać jedynie osoby do tego uprawnione i przeszkolone. Przyjęto taką zasadę, gdyż w przypadku osób nieznających dokładnie wytycznych mogłoby dojść do błędnych oznaczeń, co byłoby przyczyną zgonów, którym można by zapobiec przy prawidłowym triage’u.

Należy pamiętać, że stan chorego może zmieniać się dynamicznie. Czasem u osoby oznaczonej kolorem zielonym może dojść do nagłego pogorszenia stanu i konieczna jest zmiana grupy przynależności. W związku z tym selekcję i klasyfikację poszkodowanych powinno się powtarzać. Powtórna segregacja, czyli re-triage (czasami zapisywana jako retriage), pozwali wyznaczyć dla pacjentów nowy priorytet leczniczy.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak wygląda pierwsza pomoc przy wypadku z fajerwerkami?

Fajerwerki. Pierwsza pomoc przy obrażeniach od fajerwerków

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks