Przejdź do treści

Dna moczanowa – choroba śmieciowego jedzenia. Co można jeść, czego unikać przy dnie moczanowej?

kobieta z warzywami
Dna moczanowa - choroba śmieciowego jedzenia. Co można jeść, czego unikać przy dnie moczanowej? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Owulacja - jakie objawy jej towarzyszą?
Owulacja – jakie objawy jej towarzyszą?
Anna Mucha
Anna Mucha: dziękujemy bohaterom, którzy narażają swoje zdrowie i życie, żeby to wszystko jeszcze mogło jakoś funkcjonować
Kosmetyki
Czytamy Etykiety apeluje: nie tylko w prima aprilis nie daj się nabrać! Portal zebrał najgorsze chwyty marketingowe na jednym opakowaniu
Jak wygląda przebieg i leczenie po operacji plastycznej?
Operacje plastyczne. Jak wygląda przebieg i leczenie po operacji plastycznej?
MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?
MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?

„Z szerokiej oferty półek sklepowych wybierajmy przede wszystkim produkty o jak najmniejszym stopniu przetworzenia. Ta zasada powinna towarzyszyć nam przy każdych zakupach”. O tym, co powinniśmy jeść, by ominęła nas dna moczanowa, mówi Beata Kowalska, psychodietetyk z Łodzi.

Jolanta Pawnik: Dna moczanowa przez wiele lat nie daje objawów. Kiedy dojdzie do ataku, jest już zwykle zaawansowana. Czy może pani opisać wpływ jedzenia na jej powstanie?

Beata Kowalska: Dna moczanowa jest chorobą metaboliczną, która polega na odkładaniu się kwasu moczowego we krwi, a wraz z nią w tkankach, narządach i stawach. Kwas moczowy jest końcowym produktem przemian zasad purynowych, które znajdują się w różnego rodzaju białkach żywności.

Nadmiar kwasu moczowego w organizmie pochodzi głównie ze zbyt dużej konsumpcji żywności wysokobiałkowej.  To jedzenie zbyt dużych ilości mięsa, wędlin i tłuszczów zwierzęcych a także niektórych warzyw. To także wypijanie zbyt dużych ilości alkoholu, kawy, herbaty, kakao, czekolady i stężonych soków owocowych. Przyczyną mogą być też niektóre diety odchudzające, zbyt kaloryczne posiłki, częste grille, biesiady, przejadanie się, nadmiar alkoholu. Wieloletnia, nadmierna podaż białka zaburza bilans azotowy w organizmie, czego skutkiem może być dna moczanowa oraz dysfunkcje nerek.

Które z popularnych diet są szczególnie groźne dla osób z problemem odkładania się kwasu moczowego?

Diety Oxy, Dukana czy Atkinsa charakteryzują się wysoką podażą białka i szczególnym obniżeniem podaży węglowodanów, które są niezbędne do wydalania kwasu moczowego z organizmu.

Dna moczanowa - jak jej zapobiegać?

W przebiegu dny moczanowej duże znaczenie kładzie się na zakaz picia alkoholu. Co powodują procenty? Na co można sobie pozwolić i w jakich ilościach?

Metabolizm alkoholi powoduje znaczne odwodnienie organizmu, co zwiększa stężenie kwasu moczowego. Etanol zawarty w piwie oraz mocnych trunkach typu wódka czy whisky powoduje uszkodzenie komórek, co przekłada się na proces uwalniania puryn do organizmu. Tym samym rośnie poziom kwasu moczowego i ryzyko napadu dny moczanowej. Wystrzegajmy się zatem zbyt częstego jedzenia mięs grillowanych zakrapianych piwem oraz siedzenia przy stole z dużą ilością wódki i mięs. Pozwólmy sobie na niewielką ilość alkoholu i to nie za często. Np. lampkę wina z lekką sałatką.

Beata Kowalska. Fot: archiwum prywatne

Na dnę moczanową choruje więcej mężczyzn. Trudniej im zmienić sposób odżywania czy to kwestia trawienia?

Mężczyźni z reguły zjadają więcej mięsa niż kobiety. Wynika to m.in. z bardzo typowego w Polsce przekonania, że mężczyzna potrzebuje zjeść więcej  treściwego jedzenia, że sałata jest dla królików itp. Mężczyźni piją też większe ilości alkoholu, zatem można przypuszczać, iż jest to przypadłość bardziej męska. Z uwagi na to, że dna moczanowa dopada kobiety raczej po menopauzie, można łączyć to z faktem, że kobieca fizjologia w wieku rozrodczym ma mniejsze predyspozycje akurat do tej choroby.

Kobieta trzyma dłonie obok leków na dnę moczanową

Jak rygorystycznie powinno stosować się dietę niskopurynową?

W diecie niskopurynowej podaż białka nie może przekraczać normy fizjologicznej dla wieku, płci i stanu fizjologicznego. Na ogół przekraczamy te normy niemal dwukrotnie, a to owocuje dysfunkcjami. Im mniej białek w jedzeniu, tym mniej nasz organizm będzie obciążony kwasem moczowym,  zmniejszy się także ryzyko napadu dny moczanowej.

Co stanie się, kiedy odpuścimy sobie dietę? Czy jednorazowe obżarstwo może wywołać napad choroby?

Jednorazowe obżarstwo nie jest w stanie zachwiać poważnie mechanizmów regulacyjnych organizmu w zakresie gospodarki azotowej. Osoby z tendencją do wysokiego poziomu kwasu moczowego powinny ściślej przestrzegać diety, jednakże każdy, nawet zdrowy organizm dłużej zachowuje kondycję, gdy żywimy się zgodnie z zapotrzebowaniem naszej fizjologii. Tu odsyłam do norm Instytutu Żywności i Żywienia. Wszelkie modyfikacje diety należy dopasować do przypadku pacjenta, stopnia zaawansowania jego choroby, otwartości na zmianę trybu życia i odżywiania.

Dieta Dukana

Pomówmy o zasadach diety niskopurynowej. Jakie są jej główne założenia?  Jakie produkty zdecydowanie należy wyeliminować?

Przykładowa dieta dla zdrowej osoby dorosłej o średniej aktywności fizycznej wynosi około 2000 kcal. Połowę tej kaloryczności powinny stanowić węglowodany, 15 proc. białko, 35 proc. tłuszcz. Ponieważ dieta niskopurynowa przewiduje zmniejszenie ilości tłuszczu na rzecz węglowodanów, więc z przykładowych 2000 kcal  65 proc., czyli 1300 kcal, powinny stanowić węglowodany, 20 proc. tłuszcz i 15 proc. białko.

By taki bilans osiągnąć, powinniśmy eliminować z jadłospisu produkty, które zawierają najwięcej puryn, przede wszystkim buliony, rosoły, podroby, dziczyznę, baraninę, sardynki, śledzie, szproty, czekoladę, kawę, herbatę, kakao, soczewicę, groch, fasolę, grzyby, szpinak, wędliny, konserwy, tłuszcze zwierzęce, ostre przyprawy, rabarbar i alkohol.

Dieta niskopurynowa jest dietą eliminacyjną. Czy to znaczy, że chorzy powinni już na zawsze zapomnieć o rosole? Wiele osób lubi wędliny. Co z tego, co jest dostępne w sklepach można jeść? 

Istotą diety niskopurynowej jest ograniczenie białka w żywności a nie jego całkowite wykluczenie. W miejscu bulionów świetnie sprawdzają się mocne wywary z włoszczyzny i zieleniny.  Osobom, które nie potrafią żyć bez smacznej szyneczki polecam ograniczyć jej spożycie np. tylko do drugiego śniadania albo tylko w kanapkach do pracy.  Na diecie niskopurynowej wcale nie musimy unikać grilla. Warzywa też są dobre. Do nich lekki, domowy sos.

Z szerokiej oferty półek sklepowych wybierajmy przede wszystkim produkty o jak najmniejszym stopniu przetworzenia. Ta zasada powinna towarzyszyć nam przy każdych zakupach. Odsyłam tu do uważnego czytania etykiet. Przed zakupem powinna powstrzymać nas informacja, że to produkty wysokobiałkowe, zagęszczone białkami mleka i białkami sojowymi. Generalnie powinniśmy eliminować wszystko, co jest nadmiernie zmodyfikowane pod względem składu surowcowego, z którego powstały. Np. ser żółty beztłuszczowy.

Najwięcej przypadków choroby notuje się u osób w średnim wieku mających na sumieniu grzechy żywieniowe. Przybywa też jednak ludzi młodych, których dotyka ta choroba. Ma u nich znacznie cięższy przebieg. Czy to efekt śmieciowego jedzenia?

Zdecydowanie tak. Młode pokolenie łatwo ulega modom żywieniowym i  często bezrefleksyjnie dokonuje złych wyborów. Przykładów nie trzeba daleko szukać – zapełnione ludźmi restauracje typu fast food wieczorami i nocami świadczą o braku świadomości wpływu prawidłowego odżywiania się na zdrowie.

Nie bez znaczenia jest fakt, że współcześni młodzi ludzie od początku swojego życia byli już karmieni raczej żywnością pochodzenia przemysłowego o dużym stopniu przetworzenia i chemizacji. Dlatego szybciej niż u dorosłych wyczerpały się ich mechanizmy regulacyjne.

Dieta niskobiałkowa

Temu wszystkiemu, to już bez względu na wiek, towarzyszy życie w pędzie i stresie, co sprzyja, niestety, nadmiernej konsumpcji.  Poza tym żywność jest wszechobecna, szczególnie ta śmieciowa. Bez specjalnego wysiłku możemy nie tylko zaspokoić głód, ale i objeść się ponad miarę.

Na koniec chciałabym poprosić o katalog podstawowych zaleceń, które powinniśmy wdrożyć  bez względu na wiek, by zapobiec problemom z kwasem moczowym w przyszłości.

Musimy pamiętać o prostej zasadzie: dorosły, zdrowy człowiek nie potrzebuje więcej niż 1 gram białka na 1 kg masy ciała. Kobieta ważąca 60 kg potrzebuje więc maksymalnie 60 gram białka z różnych źródeł pokarmowych.

Druga ważna zasada to zachowanie właściwych proporcji na niewielkim talerzu: niech połowę posiłku zajmują warzywa i owoce, ćwiartkę dodatki skrobiowe a kolejną ćwiartkę porcja mięsa. Trzeba też bezwzględnie ograniczyć spożycie piwa, mocnych alkoholi, biesiadowania i grillowania. Ważna jest także aktywność fizyczna.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dna moczanowa - jak jej zapobiegać?

Dna moczanowa, podagra, artretyzm. Trzy nazwy, jedna choroba. Przyczyny i objawy

Im mniej, tym lepiej – czego zdrowa dieta zawierać nie powinna

Jedzenie na blacie

Największe błędy odchudzania. Rozmowa z dietetyczką Aliną Olczak

szparagi

Fakty o szparagach, których mogłaś nie znać

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – leczenie farmakologiczne i domowe. Zioła i inne naturalne sposoby

Kobieta z objawami kamicy nerkowej trzyma się za tylną część pleców

Kamica nerkowa – objawy i przyczyny

Mężczyzna smaruje łokieć z łuszczycą stawową

Łuszczyca stawowa: objawy i badania. Jak wygląda leczenie?

Dłonie z łuszczycą krostkową (krostkowicą)

Krostkowica, czyli łuszczyca krostkowa. Na jakich częściach ciała występuje i jak ją leczyć?

Palce z łuszczycą paznokci

Łuszczyca paznokci – leczenie farmakologiczne i domowe. Objawy i przyczyny łuszczycy

Kobieta trzyma dłonie obok leków na dnę moczanową

Dna moczanowa – leczenie. Jakie są metody leczenia podagry?

Stopy z czerwonymi śladami przy dużych palcach

Dna moczanowa ‒ objawy i leczenie. Jak poznać i pokonać artretyzm?

Jedzenie na jasnym stole

Dna moczanowa ‒ dieta. Jaki jadłospis w chorobie?

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – jakie ćwiczenia są skuteczne? Rehabilitacja nadgarstka

Co warto wiedzieć o niacynie?

Dieta chronometryczna

Dieta chronometryczna – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta garstkowa

Dieta garstkowa – zasady, efekty, przeciwwskazania

Kobieta stoi przy oknie, na ramionach ma nałożoną kurtkę jeansową

Furagina i witamina C na zapalenie dróg moczowych to dobre połączenie? Wyjaśnia farmaceutka

Ból w lewym boku - o czym może świadczyć?

Ból w lewym boku – o czym może świadczyć?

Antydepresanty a ciąża i karmienie piersią. Czy można je wtedy stosować?

niebieskie tabletki

Leki „off-label”. Dlaczego są niezastąpione w walce z koronawirusem?

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Kobieta z grejpfrutem

Sok grejpfrutowy osłabia działanie tabletek antykoncepcyjnych? Wyjaśnia farmaceutka

dziewczynka

Dzieci też siedzą w domu. Czy w związku z pandemią koronawirusa powinny dostawać zwiększoną dawkę witaminy D?

Wirus

Lekarz Dawid Ciemięga o koronawirusie: Wirusy nie są żywe, więc dlaczego coś, co jest martwe, sparaliżowało cały świat?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości