Przejdź do treści

Fetysze – czym są, kiedy fetysz staje się niezdrowy?

Fetysze / unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Lockdown w kolejnym województwie
Lockdown w kolejnym województwie. „Zamknięte będą hotele, ograniczona działalność galerii handlowych, kin, teatrów” – ogłosił minister zdrowia
Propriocepcja – czym jest, zaburzenia, ćwiczenia
Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena
Jak się kochać, gdy chore są jelita? Wielu problemom można zaradzić
Minister zdrowia: "czas, by przywracać normalne leczenie". Teleporady zostaną ograniczone
Minister zdrowia: „czas, by przywracać normalne leczenie”. Teleporady zostaną ograniczone

Podczas gdy termin fetysz stał się dość powszechny, zrozumienie tego, co stanowi fetysz i kiedy staje się on uciążliwy dla osoby, nadal może stanowić problem. Fetysz jest zaburzeniem tylko wtedy, gdy fiksacja zakłóca czyjeś życie lub powoduje niepotrzebne cierpienie fetyszysty lub osób wokół niego. 

Definicja fetyszu

Fetysz seksualny lub erotyczny można zdefiniować jako skrajną obsesję seksualną na obiekcie, części ciała lub danym zachowaniu. Obiekt fiksacji nazywany jest fetyszem, a osoba z fetyszem jest fetyszystą.

Fetysze mają bardzo różne oblicza, od fetyszu stóp po zamiłowanie do skóry, gumy lub niektórych aspektów praktyk BDSM. Jednak nie tyle treść fetyszu powinna być powodem do niepokoju; problem powstaje wtedy, gdy fetysz przejmuje życie danej osoby i wpływa na jej relacje.

Czy fetyszyzm jest zaburzeniem?

Kiedy fetysz wkracza na terytorium rozpoznawalnego zaburzenia psychicznego? Aby zrozumieć to pytanie, warto przyjrzeć się najpierw kryteriom diagnostycznym zaburzeń fetyszystycznych zgodnie z Diagnostycznym i statystycznym podręcznikiem zaburzeń psychicznych (DSM-5).

DSM-5 wymienia trzy kryteria tego zaburzenia, które zalicza się do kategorii zaburzeń parafilnych (inne w tej kategorii to zaburzenia związane z podglądaniem i ekshibicjonizmem).

  • Pierwsze kryterium: w ciągu sześciu miesięcy osoba doświadczała popędów seksualnych, które koncentrowały się na części ciała innej niż genitalna lub na obiekcie nieożywionym. Musi to objawiać się fantazjami lub zachowaniami seksualnymi.
  • Drugie kryterium: fantazje lub zachowania związane z fetyszem spowodowały znaczny niepokój lub osłabiły zdolność do codziennego życia.
  • Trzecie kryterium: obiekt fetyszu nie może być ubraniem, które ubiera pacjent i nie może być urządzeniem stymulującym, takim jak wibrator. A więc uczucie chęci przebrania się w damskie ubrania lub użycia wibratora nie są fetyszem.

Tak więc, aby fetysz mógł zostać uznany za zaburzenie, musi w jakiś sposób powodować znaczne cierpienie i musi trwać co najmniej sześć miesięcy. Z drugiej strony, jeśli te kryteria nie są spełnione, wtedy fetyszów nie uznaje się za zaburzenie.

Przykłady obiektów fetyszowych

Istnieje wiele powszechnych lub mniej powszechnych fetyszy, na przykład:

  • seksualne zainteresowanie jedynie modyfikacjami ciała, takimi jak tatuaże lub kolczyki,
  • zainteresowanie seksualne tylko określonymi elementami garderoby, takimi jak pończochy, spódnice lub bielizna,
  • zainteresowanie obuwiem lub określonymi rodzajami butów,
  • zainteresowanie seksualne tylko niektórymi częściami ciała, takimi jak stopy (np. klasyczny fetysz stóp lub podofilia), nogi, usta, paznokcie itp.,
  • zainteresowanie włosami,
  • fetysze związane z mniej powszechnymi przedmiotami, takimi jak stetoskopy, smoczki lub pieluchy,
  • urofilia lub seksualne zainteresowanie czynnościami związanymi z oddawaniem moczu,
  • nekrofilia czyli fetysz martwych ciał,
  • koprofilia lub skatofilia, seksualne zainteresowanie czynnościami z kałem,
  • laktofilia czyli fetysz związany z piersiami w okresie laktacji,
  • menofilia lub seksualne zainteresowanie czynnościami związanymi z krwią menstruacyjną.

Teorie na temat przyczyn fetyszyzmu

Nie przeprowadzono wielu badań na temat fetyszu, a te, które zostały przeprowadzone, to głównie studia konkretnych przypadków. Istnieje jednak kilka teorii, które zostały wysunięte na temat przyczyn fetyszyzmu.

Francuski psycholog Alfred Binet był pierwszym, który użył terminu fetysz w kontekście erotycznym w 1887 r. W tamtym czasie podejrzewano, że za fetysze odpowiadały podniecające doświadczenia z przedmiotem w dzieciństwie. Badania wykazały, że możliwe jest uwarunkowanie mężczyzn, aby byli podnieceni przedmiotami takimi jak buty, co sugeruje, że fetysz jest procesem wyuczonym.

Biorąc pod uwagę, że fetysze są rzadkie u kobiet, sugeruje to również, że może istnieć jakiś wyjątkowy czynnik w zakresie biologicznych różnic między mężczyznami i kobietami. Jednakże do tej pory nie ustalono, co dokładnie odpowiada za powstawanie fetyszu.

7 rzeczy, które każda kobieta powinna wiedzieć o seksie analnym

Leczenie fetyszyzmu

Kiedy fetysz jest zaburzeniem, może prowadzić do nielegalnej działalności, utraty zainteresowania zwykłymi czynnościami seksualnymi i nawiązywania złych relacji. W takich przypadkach uzasadnione jest leczenie fetyszu, aby zmniejszyć zależność niego i jednocześnie zwiększyć zainteresowanie akceptowalnymi bodźcami.

W przypadku fetyszy można zastosować metody terapii poznawczo-behawioralnej, takie jak terapia awersyjna, regeneracja i ukryte warunkowanie.

  • W terapii awersyjnej, myśli o fetyszu są łączone z bodźcem awersyjnym, takim jak wstrząs elektryczny.
  • Podczas ukrytego warunkowania osoba fantazjuje o fetyszu, a następnie wyobraża sobie negatywne skutki, takie jak wejście całej rodziny, gdy są zaangażowani w fetysz. Jednak to tylko jeden przykład; negatywny wynik byłby różny w zależności od tego, co dana osoba uważa za najbardziej negatywne i/lub upokarzające.
  • Podczas regeneracji orgazmu osoba jest proszona o zmianę myśli na temat fetyszu na coś bardziej akceptowalnego (na przykład partnera) tuż przed orgazmem. Uważa się, że wzmocni to akceptowalne zainteresowanie seksualne.

Leki takie jak antyandrogeny (obniżające popęd seksualny) i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) (poprawiające nastrój) mogą być stosowane w przypadku zaburzeń fetyszowych.

 

Źródła:

  1. Steele, Valerie (1995). Fetish: Fashion, Sex, and Power. Oxford University Press;
  2. Bass, Alan (2018). Fetishism, Psychoanalysis, and Philosophy: The Iridescent Thing. London: Routledge;
  3. Love, Brenda (1994). The Encyclopedia of Unusual Sex Practices. Barricade Books.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobiecość, seksualnośc, seksowna kobieta

Przez pandemię przestałaś się czuć seksownie? 7 rzeczy, które możesz zrobić, by znów dobrze się poczuć w swoim ciele

Jak się zakochują mężczyźni, a jak kobiety? O tym, jak działa i na czym polega chemia miłości, opowiada prof. dr n. med. Robert Jach

Kobiety zakochują się inaczej niż mężczyźni. Odpowiada za to chemia miłości – wyjaśnia prof. dr n. med. Robert Jach

Czy trzeba będzie podpisywać zgodę na seks? Nowa definicja gwałtu budzi kontrowersje

Kogo należy wyprosić z sypialni, żeby nas seks był udany?

kobieta w łóżku rozkosz orgazm

Kobieca ejakulacja? Opisywał ją już Arystoteles, a jednak dziś często niewiele o niej wiemy. Dlaczego warto to zmienić?

Obawiasz się seksu po porodzie? Fizjoterapeutka uroginekologiczna radzi, jak się za to zabrać i kiedy skorzystać z pomocy specjalisty

Drugi pierwszy raz, czyli seks po porodzie. Fizjoterapeutka uroginekologiczna radzi, jak się za niego zabrać

Anna Golan, seksuolog / Archiwum prywatne

„Brak stosunków może być frustrujący, ale od niego się nie umiera” – o dziewictwie w wieku 30+ rozmawiamy z seksuologiem Anną Golan

sex-shaming, slut-shaming

MAKE SEX EASIER: Sex-shaming jest łatwy, bo „wywstydzić” u kobiety można dosłownie wszystko. Nie pozwalajmy na to!

iConsent - aplikacja w telefonie ma potwierdzić obopólną zgodę na seks

Aplikacja w telefonie ma potwierdzić obopólną zgodę na seks. Duńczycy chcą w ten sposób uniknąć ewentualnych oskarżeń o gwałt

Pierwszy seks – 11 wskazówek, które ułatwią ci to doświadczenie

Dłonie mężczyzny i kobiety

W jaki sposób rozmawiać w związku o seksie? Radzi seksuolożka

Pięć rodzajów dotyku – który lubisz najbardziej?

Preejakulat – co to jest, co zawiera, preejakulat a ciąża

Całująca się para

Slow food, slow life… Czas na slow sex! Czy leniwy seks oznacza nudę?

Polucja – co to jest? Zmazy nocne u chłopców i dorosłych

Polucja – co to jest? Zmazy nocne u chłopców i dorosłych

matka i córka

MAKE SEX EASIER: Twoja mama też uprawia(ła) seks. Czy w porównaniu z nią masz lepsze życie seksualne?

Nastolatka siedzi na rampie

„Jedna placówka na ponad 27 tys. pacjentek”. Martyna Jałoszyńska o dostępie nastolatek do ginekologa

Jak się przygotować do seksu analnego? Podpowiada Intymistka

Jak się przygotować do seksu analnego? Podpowiada Marlena Jaszczak

Wazektomia – co to jest, koszt, czy jest odwracalna?

Anna Wieczorek, psycholog

„Nie rezygnuj z antydepresantów tylko dlatego, że mają takie skutki uboczne!”. Anna Wieczorek o wpływie leków przeciwdepresyjnych na życie seksualne

Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska

Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Męczyznaprzytula kobietę

Odczuwasz ból podczas stosunku? By się go pozbyć, znajdź przyczynę. Radzi Pani Fizjotrener

seks w wodzie

Seks w wodzie – co warto wiedzieć, zanim wskoczycie razem pod prysznic lub do jacuzzi

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?