Przejdź do treści

Fetysze – czym są, kiedy fetysz staje się niezdrowy?

Fetysze / unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje
"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

Podczas gdy termin fetysz stał się dość powszechny, zrozumienie tego, co stanowi fetysz i kiedy staje się on uciążliwy dla osoby, nadal może stanowić problem. Fetysz jest zaburzeniem tylko wtedy, gdy fiksacja zakłóca czyjeś życie lub powoduje niepotrzebne cierpienie fetyszysty lub osób wokół niego. 

Definicja fetyszu

Fetysz seksualny lub erotyczny można zdefiniować jako skrajną obsesję seksualną na obiekcie, części ciała lub danym zachowaniu. Obiekt fiksacji nazywany jest fetyszem, a osoba z fetyszem jest fetyszystą.

Fetysze mają bardzo różne oblicza, od fetyszu stóp po zamiłowanie do skóry, gumy lub niektórych aspektów praktyk BDSM. Jednak nie tyle treść fetyszu powinna być powodem do niepokoju; problem powstaje wtedy, gdy fetysz przejmuje życie danej osoby i wpływa na jej relacje.

Czy fetyszyzm jest zaburzeniem?

Kiedy fetysz wkracza na terytorium rozpoznawalnego zaburzenia psychicznego? Aby zrozumieć to pytanie, warto przyjrzeć się najpierw kryteriom diagnostycznym zaburzeń fetyszystycznych zgodnie z Diagnostycznym i statystycznym podręcznikiem zaburzeń psychicznych (DSM-5).

DSM-5 wymienia trzy kryteria tego zaburzenia, które zalicza się do kategorii zaburzeń parafilnych (inne w tej kategorii to zaburzenia związane z podglądaniem i ekshibicjonizmem).

  • Pierwsze kryterium: w ciągu sześciu miesięcy osoba doświadczała popędów seksualnych, które koncentrowały się na części ciała innej niż genitalna lub na obiekcie nieożywionym. Musi to objawiać się fantazjami lub zachowaniami seksualnymi.
  • Drugie kryterium: fantazje lub zachowania związane z fetyszem spowodowały znaczny niepokój lub osłabiły zdolność do codziennego życia.
  • Trzecie kryterium: obiekt fetyszu nie może być ubraniem, które ubiera pacjent i nie może być urządzeniem stymulującym, takim jak wibrator. A więc uczucie chęci przebrania się w damskie ubrania lub użycia wibratora nie są fetyszem.

Tak więc, aby fetysz mógł zostać uznany za zaburzenie, musi w jakiś sposób powodować znaczne cierpienie i musi trwać co najmniej sześć miesięcy. Z drugiej strony, jeśli te kryteria nie są spełnione, wtedy fetyszów nie uznaje się za zaburzenie.

Przykłady obiektów fetyszowych

Istnieje wiele powszechnych lub mniej powszechnych fetyszy, na przykład:

  • seksualne zainteresowanie jedynie modyfikacjami ciała, takimi jak tatuaże lub kolczyki,
  • zainteresowanie seksualne tylko określonymi elementami garderoby, takimi jak pończochy, spódnice lub bielizna,
  • zainteresowanie obuwiem lub określonymi rodzajami butów,
  • zainteresowanie seksualne tylko niektórymi częściami ciała, takimi jak stopy (np. klasyczny fetysz stóp lub podofilia), nogi, usta, paznokcie itp.,
  • zainteresowanie włosami,
  • fetysze związane z mniej powszechnymi przedmiotami, takimi jak stetoskopy, smoczki lub pieluchy,
  • urofilia lub seksualne zainteresowanie czynnościami związanymi z oddawaniem moczu,
  • nekrofilia czyli fetysz martwych ciał,
  • koprofilia lub skatofilia, seksualne zainteresowanie czynnościami z kałem,
  • laktofilia czyli fetysz związany z piersiami w okresie laktacji,
  • menofilia lub seksualne zainteresowanie czynnościami związanymi z krwią menstruacyjną.

Teorie na temat przyczyn fetyszyzmu

Nie przeprowadzono wielu badań na temat fetyszu, a te, które zostały przeprowadzone, to głównie studia konkretnych przypadków. Istnieje jednak kilka teorii, które zostały wysunięte na temat przyczyn fetyszyzmu.

Francuski psycholog Alfred Binet był pierwszym, który użył terminu fetysz w kontekście erotycznym w 1887 r. W tamtym czasie podejrzewano, że za fetysze odpowiadały podniecające doświadczenia z przedmiotem w dzieciństwie. Badania wykazały, że możliwe jest uwarunkowanie mężczyzn, aby byli podnieceni przedmiotami takimi jak buty, co sugeruje, że fetysz jest procesem wyuczonym.

Biorąc pod uwagę, że fetysze są rzadkie u kobiet, sugeruje to również, że może istnieć jakiś wyjątkowy czynnik w zakresie biologicznych różnic między mężczyznami i kobietami. Jednakże do tej pory nie ustalono, co dokładnie odpowiada za powstawanie fetyszu.

7 rzeczy, które każda kobieta powinna wiedzieć o seksie analnym

Leczenie fetyszyzmu

Kiedy fetysz jest zaburzeniem, może prowadzić do nielegalnej działalności, utraty zainteresowania zwykłymi czynnościami seksualnymi i nawiązywania złych relacji. W takich przypadkach uzasadnione jest leczenie fetyszu, aby zmniejszyć zależność niego i jednocześnie zwiększyć zainteresowanie akceptowalnymi bodźcami.

W przypadku fetyszy można zastosować metody terapii poznawczo-behawioralnej, takie jak terapia awersyjna, regeneracja i ukryte warunkowanie.

  • W terapii awersyjnej, myśli o fetyszu są łączone z bodźcem awersyjnym, takim jak wstrząs elektryczny.
  • Podczas ukrytego warunkowania osoba fantazjuje o fetyszu, a następnie wyobraża sobie negatywne skutki, takie jak wejście całej rodziny, gdy są zaangażowani w fetysz. Jednak to tylko jeden przykład; negatywny wynik byłby różny w zależności od tego, co dana osoba uważa za najbardziej negatywne i/lub upokarzające.
  • Podczas regeneracji orgazmu osoba jest proszona o zmianę myśli na temat fetyszu na coś bardziej akceptowalnego (na przykład partnera) tuż przed orgazmem. Uważa się, że wzmocni to akceptowalne zainteresowanie seksualne.

Leki takie jak antyandrogeny (obniżające popęd seksualny) i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) (poprawiające nastrój) mogą być stosowane w przypadku zaburzeń fetyszowych.

 

Źródła:

  1. Steele, Valerie (1995). Fetish: Fashion, Sex, and Power. Oxford University Press;
  2. Bass, Alan (2018). Fetishism, Psychoanalysis, and Philosophy: The Iridescent Thing. London: Routledge;
  3. Love, Brenda (1994). The Encyclopedia of Unusual Sex Practices. Barricade Books.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Bezpieczny seks – jak zacząć ten temat z nowym partnerem?

5 powodów, dla których czytamy o seksie

"Panowie nie mają absolutnie żadnych oporów, żeby napisać: zawsze chciałem się przespać z niskorosłą" - mówi Ola Petrus

„Panowie nie mają absolutnie żadnych oporów, żeby napisać: zawsze chciałem się przespać z niskorosłą” – mówi Ola Petrus

Jak rozmawiać o seksie? Pisze Alicja Długołęcka

Patrycja Wonatowska

Patrycja Wonatowska: „Luźna pochwa” po porodzie to mit [WIDEO]

Seks po ciąży

5 rad, jak wrócić do udanego seksu po porodzie

„Nie mamy prawie neutralnych określeń na seks oralny, dominują wulgarne i przaśne. Zostaje nam 'robić loda’ jako w miarę neutralna fraza” – mówi Marta Niedźwiecka, sex coach i psycholożka

Czym jest unicorn hunting? Tłumaczy seksuolog Aleksandra Krupska

Seks oralny – pozycje, choroby. Seks oralny a HIV

"Błona dziewicza to przestarzała i wprowadzająca w błąd nazwa" - podkreśla ginekolożka Marta Wójcik

„Błona dziewicza to przestarzała i wprowadzająca w błąd nazwa” – podkreśla ginekolożka Marta Wójcik

„Obniża poziom stresu, poprawia jakość snu, łagodzi ból i napięcie w związku”. Jak często powinniśmy uprawiać seks?

"Chcesz zapobiec aborcji? Następnym razem kontroluj swój wzwód" - głosi broszura skierowana do mężczyzn

„Wzwód zabija”, czyli mężczyzno, chcesz zapobiec aborcji, ale nie wiesz, jak to zrobić? Organizacja pro-life przygotowała przyspieszony kurs dla żółtodziobów

Patrycja Wonatowska / Archiwum prywatne

„Tego, czego doświadczysz z tym urządzeniem, nie próbuj osiągać z żywym człowiekiem”. Patrycja Wonatowska o seksie przyszłości

Seks w czasie okresu to wciąż wstydliwy temat. Odpowiadamy na wszystko to, o co bałaś się zapytać

Czym jest tzw. luka w orgazmie? Wyjaśnia Martyna Kaczmarek

Kto może wystawić receptę na antykoncepcję awaryjną? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Kto może wystawić receptę na tabletkę „dzień po”? „Wbrew panującej opinii nie musi być to lekarz ginekolog” – wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

„Wilgotność o niczym nie świadczy”. Psycholożka wyjaśnia zjawisko niezgodności reakcji genitalnej z doświadczeniem pobudzenia

„Warto mówić: 'Potrzebuję, żebyśmy się dłużej kochali’. Zamiast 'To ty dochodzisz za szybko’. Seksuolożka o tym, jak rozwiązywać nieporozumienia w seksie

Patrycja Wonatowska

Rozmowy o seksie okiem Patrycji Wonatowskiej. Dlaczego „chciałabym więcej, inaczej” nie działa? [WIDEO]

Libido – co to jest? Jak je zwiększyć, a jak obniżyć?

seks na wakacjach

Usłyszałaś od niego, że w gumce to już nie tak fajnie? To bzdura i manipulacja! Bezpieczny seks to podstawa

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Kobieta

„Większość sklepów z akcesoriami erotycznymi jest niedostępna dla osób z niepełnosprawnościami” – pisze Wojtek Sawicki z „Life On Wheelz”

Girls Watch Porn

„Porno to nie jest produkt służący wyłącznie uciesze mężczyzn” – mówi Paulina Kołaczek z Girls Watch Porn

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?