Przejdź do treści

Fetysze – czym są, kiedy fetysz staje się niezdrowy?

Fetysze / unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co łączy labradora, cipkę i marchewkę? Być może pozornie nic, ale tak naprawdę mają jedną, bardzo istotną wspólną cechę
Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Będzie dostępna szczepionka na boreliozę? Niedługo kluczowy etap badań
W szczecińskim szpitalu wykryto zarażenie błonicą. Pacjent nie żyje

Podczas gdy termin fetysz stał się dość powszechny, zrozumienie tego, co stanowi fetysz i kiedy staje się on uciążliwy dla osoby, nadal może stanowić problem. Fetysz jest zaburzeniem tylko wtedy, gdy fiksacja zakłóca czyjeś życie lub powoduje niepotrzebne cierpienie fetyszysty lub osób wokół niego. 

Definicja fetyszu

Fetysz seksualny lub erotyczny można zdefiniować jako skrajną obsesję seksualną na obiekcie, części ciała lub danym zachowaniu. Obiekt fiksacji nazywany jest fetyszem, a osoba z fetyszem jest fetyszystą.

Fetysze mają bardzo różne oblicza, od fetyszu stóp po zamiłowanie do skóry, gumy lub niektórych aspektów praktyk BDSM. Jednak nie tyle treść fetyszu powinna być powodem do niepokoju; problem powstaje wtedy, gdy fetysz przejmuje życie danej osoby i wpływa na jej relacje.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Czy fetyszyzm jest zaburzeniem?

Kiedy fetysz wkracza na terytorium rozpoznawalnego zaburzenia psychicznego? Aby zrozumieć to pytanie, warto przyjrzeć się najpierw kryteriom diagnostycznym zaburzeń fetyszystycznych zgodnie z Diagnostycznym i statystycznym podręcznikiem zaburzeń psychicznych (DSM-5).

DSM-5 wymienia trzy kryteria tego zaburzenia, które zalicza się do kategorii zaburzeń parafilnych (inne w tej kategorii to zaburzenia związane z podglądaniem i ekshibicjonizmem).

  • Pierwsze kryterium: w ciągu sześciu miesięcy osoba doświadczała popędów seksualnych, które koncentrowały się na części ciała innej niż genitalna lub na obiekcie nieożywionym. Musi to objawiać się fantazjami lub zachowaniami seksualnymi.
  • Drugie kryterium: fantazje lub zachowania związane z fetyszem spowodowały znaczny niepokój lub osłabiły zdolność do codziennego życia.
  • Trzecie kryterium: obiekt fetyszu nie może być ubraniem, które ubiera pacjent i nie może być urządzeniem stymulującym, takim jak wibrator. A więc uczucie chęci przebrania się w damskie ubrania lub użycia wibratora nie są fetyszem.

Tak więc, aby fetysz mógł zostać uznany za zaburzenie, musi w jakiś sposób powodować znaczne cierpienie i musi trwać co najmniej sześć miesięcy. Z drugiej strony, jeśli te kryteria nie są spełnione, wtedy fetyszów nie uznaje się za zaburzenie.

kobieta i mężczyzna siedzą w łóżku

Przykłady obiektów fetyszowych

Istnieje wiele powszechnych lub mniej powszechnych fetyszy, na przykład:

  • seksualne zainteresowanie jedynie modyfikacjami ciała, takimi jak tatuaże lub kolczyki,
  • zainteresowanie seksualne tylko określonymi elementami garderoby, takimi jak pończochy, spódnice lub bielizna,
  • zainteresowanie obuwiem lub określonymi rodzajami butów,
  • zainteresowanie seksualne tylko niektórymi częściami ciała, takimi jak stopy (np. klasyczny fetysz stóp lub podofilia), nogi, usta, paznokcie itp.,
  • zainteresowanie włosami,
  • fetysze związane z mniej powszechnymi przedmiotami, takimi jak stetoskopy, smoczki lub pieluchy,
  • urofilia lub seksualne zainteresowanie czynnościami związanymi z oddawaniem moczu,
  • nekrofilia czyli fetysz martwych ciał,
  • koprofilia lub skatofilia, seksualne zainteresowanie czynnościami z kałem,
  • laktofilia czyli fetysz związany z piersiami w okresie laktacji,
  • menofilia lub seksualne zainteresowanie czynnościami związanymi z krwią menstruacyjną.

Teorie na temat przyczyn fetyszyzmu

Nie przeprowadzono wielu badań na temat fetyszu, a te, które zostały przeprowadzone, to głównie studia konkretnych przypadków. Istnieje jednak kilka teorii, które zostały wysunięte na temat przyczyn fetyszyzmu.

Francuski psycholog Alfred Binet był pierwszym, który użył terminu fetysz w kontekście erotycznym w 1887 r. W tamtym czasie podejrzewano, że za fetysze odpowiadały podniecające doświadczenia z przedmiotem w dzieciństwie. Badania wykazały, że możliwe jest uwarunkowanie mężczyzn, aby byli podnieceni przedmiotami takimi jak buty, co sugeruje, że fetysz jest procesem wyuczonym.

Biorąc pod uwagę, że fetysze są rzadkie u kobiet, sugeruje to również, że może istnieć jakiś wyjątkowy czynnik w zakresie biologicznych różnic między mężczyznami i kobietami. Jednakże do tej pory nie ustalono, co dokładnie odpowiada za powstawanie fetyszu.

7 rzeczy, które każda kobieta powinna wiedzieć o seksie analnym

Leczenie fetyszyzmu

Kiedy fetysz jest zaburzeniem, może prowadzić do nielegalnej działalności, utraty zainteresowania zwykłymi czynnościami seksualnymi i nawiązywania złych relacji. W takich przypadkach uzasadnione jest leczenie fetyszu, aby zmniejszyć zależność niego i jednocześnie zwiększyć zainteresowanie akceptowalnymi bodźcami.

W przypadku fetyszy można zastosować metody terapii poznawczo-behawioralnej, takie jak terapia awersyjna, regeneracja i ukryte warunkowanie.

  • W terapii awersyjnej, myśli o fetyszu są łączone z bodźcem awersyjnym, takim jak wstrząs elektryczny.
  • Podczas ukrytego warunkowania osoba fantazjuje o fetyszu, a następnie wyobraża sobie negatywne skutki, takie jak wejście całej rodziny, gdy są zaangażowani w fetysz. Jednak to tylko jeden przykład; negatywny wynik byłby różny w zależności od tego, co dana osoba uważa za najbardziej negatywne i/lub upokarzające.
  • Podczas regeneracji orgazmu osoba jest proszona o zmianę myśli na temat fetyszu na coś bardziej akceptowalnego (na przykład partnera) tuż przed orgazmem. Uważa się, że wzmocni to akceptowalne zainteresowanie seksualne.

Leki takie jak antyandrogeny (obniżające popęd seksualny) i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) (poprawiające nastrój) mogą być stosowane w przypadku zaburzeń fetyszowych.

 

Źródła:

  1. Steele, Valerie (1995). Fetish: Fashion, Sex, and Power. Oxford University Press;
  2. Bass, Alan (2018). Fetishism, Psychoanalysis, and Philosophy: The Iridescent Thing. London: Routledge;
  3. Love, Brenda (1994). The Encyclopedia of Unusual Sex Practices. Barricade Books.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Mężczyzna to nie jest ktoś, kto z definicji chce i umie inicjować seks. To może rodzić nieporozumienia w związku” – psycholożka o stereotypach związanych z męskością

Jak bezpiecznie uprawiać seks oralny? / unsplash

Jak bezpiecznie uprawiać seks oralny? Odpowiada dr Agnieszka Nalewczyńska

Unsplash

6 obaw dotyczących seksu, które wiele z nas ma w łóżku. Nie tylko cellulit i odrastające włoski

Mycie zębów po seksie oralnym / istock

Czy po seksie oralnym należy umyć zęby? Dentystka Marta Bik-Tavares wyjaśnia

Zapalenie żołędzi – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Katarzyna Kucewicz, psycholożka, pedagożka i psychoterapeutka, autorka książki "Kobiety, które czują za bardzo "

„Trudno sobie wyobrazić lepszą i czulszą kochankę niż kobieta wysoko wrażliwa” – mówi psycholożka Katarzyna Kucewicz

Orgazm pochwowy bez tabu

Orgazm pochwowy bez tabu

Petting – co to jest, sposoby pettingu, petting a ciąża

HELLO PIONIERKI: Jak Michalina Wisłocka uczyła Polki seksualności i autoerotyzmu na wiele lat przed znalezieniem punktu „G”

Dr Marcin Mika: Pacjentki onkologiczne boją się pytać o seksualność. Nie chcą usłyszeć: „Leczy pani raka, a pyta o seks?”

Tydzień Seksualności Sekson / gettyimages

Trwa Tydzień Seksualności z Projektem Sekson. Mamy patronat medialny!

Gang Weneraków z Przychodni Stonewall / mat. prasowe

„Gang weneraków. Złap je wszystkie!”. Nietypowa akcja poznańskiej przychodni

Wakacje z partnerem – co zrobić, by były pełne wrażeń i namiętnych nocy? Podpowiada sex coacherka, Marta Niedźwiecka

„Syn chciał mi podziękować, że 'robiłam seks z tatą'”. Aleksandra Żebrowska rozbrajająco o tym, jak uświadamia swoje dzieci

Błędne przekonania dotyczące seksu / pexels

Błędne przekonania, które nie pozwalają cieszyć się seksem. „Zwykle podszyte są lękiem, brakiem wiary w siebie i w kogoś” – mówi psycholożka

para na kanapie

Czy można być niewiernym… genetycznie? Rozwiewamy wątpliwości

porno

„Pocimy się, pozycje nam nie wychodzą, coś nas zaboli, robimy przerwy na siusiu, przeszkadzają nam zwierzęta”. Jak naprawdę wygląda nasz seks?

8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks

„Wstawiłeś zmywarkę?”, „powinnaś schudnąć” albo „ostatnio robiłaś to lepiej”. Są zwroty, których nie powinniśmy używać w łóżku!

Kobieta z kwiatkiem

Masturbacja jest fantastyczna! Poznaj 7 zdrowotnych powodów, dla których warto pobawić się samej ze sobą

Kobieta i mężczyzna w łóżku

Mity o seksie oralnym, które powinny wreszcie zostać obalone

Zamiast przyjemności odczuwasz ból w trakcie seksu? Zobacz, o czym to może świadczyć

Majówka w pełni, czas pomyśleć więcej o… seksie. Ta prosta metoda pozwoli ci skupić zmysły na tym, czego naprawdę doświadczasz

Seks oralny a higiena. Jak pogodzić jedno i drugie?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

×