Przejdź do treści

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.
Jakie są objawy zarażenia glista ludzka? gstockstudio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”
EMA zaleciła stosowanie leku RoActemra przy ciężkim przebiegu COVID-19
Viagra może pomóc przy demencji spowodowanej chorobą Alzheimera? Wnioski są zaskakujące
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia
Ile osób do 44. r.ż. zmarło na COVID-19? „Ta czarna statystyka mogłaby być inna” – przekonuje minister zdrowia

Zakażenie glistą ludzką jest najczęstszą parazytozą przewodu pokarmowego na świecie. Objawy zakażenia glistą ludzką u dzieci i dorosłych mogą pojawić się już po kilku dniach od połknięcia robaka. Jak można zarazić się glistą ludzką i jak pozbyć się pasożytów z organizmu?

Glista ludzka – co to jest?

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) to pasożyt należący do niciowatych, który żeruje w przewodzie pokarmowym człowieka – dokładniej w jelicie cienkim. Glista ludzka u dzieci występują częściej niż u dorosłych ze względu na większe zaniedbania higieniczne. W Europie (w tym w Polsce) zakażenie zwykle nie doprowadza do poważnych powikłań.

Jak wygląda glista ludzka? Ciało glisty charakteryzuje się walcowatym kształtem i białym kolorem. Może osiągnąć do 50 cm długości i 0,6 cm grubości.

Chociaż to dzieci częściej się zakażają, glistę mogę „złapać” także dorośli. Źródeł zarażenia może być wiele. Szczególnie narażone są osoby, które słabo dbają o higienę, nie myją warzyw i owoców oraz nie odrobaczają zwierząt domowych. W diagnostyce wykorzystuje się badania kału, które powinny zostać kilkukrotnie powtórzone. Leczenie glisty ludzkiej możliwe jest dzięki lekom przeciwpasożytniczym, które pozwalają na wydalenie robaka z kałem.

Glistnica – przyczyny zakażenia

Przyczyną rozwoju  glistnicy jest spożycie jaj glisty ludzkiej.

Pasożyt rozwija się w jelitach człowieka, gdzie produkuje jaja, które wraz z kałem dostają się do środowiska (a konkretnie – do gleby lub zbiorników wodnych). Do zarażenia może dojść na skutek:

  • spożycia niedokładnie umytych (i jednocześnie niepoddanych obróbce termicznej) warzyw lub owoców,
  • spożycia nieprzegotowanej wody zawierającej jaja,
  • przeniesienia jaj do jamy ustnej po kontakcie ze skażoną glebą (np. kiedy dotykamy gleby zawierającej jaja, a następnie – nie myjąc wcześniej rąk – spożywamy posiłek).

Czy glista ludzka jest zaraźliwa? Transmisja z człowieka na człowieka przez bezpośredni kontakt jest niemożliwa. Chory na glistnicę nie zaraża innych osób, nie można zarazić się również przez korzystanie z tej samej toalety. 

Glista ludzka – przebieg zarażenia pasożytem

Po połknięciu inwazyjnych jaj cykl rozwojowy glisty ludzkiej jest kontynuowany. Dochodzi do wyklucia się larwy w jelicie cienkim, która przedostaje się do układu chłonnego lub krwionośnego, przechodzi przez wątrobę oraz serce, a następnie przedostaje się do płuc, gdzie w pęcherzykach parokrotnie linieje. Po przepoczwarzeniu się migruje do krtani oraz gardła, gdzie zostaje połknięta i znów trafia do jelita cienkiego.

Tam glista ludzka osiąga pełną dojrzałość, gdzie nieleczona przeżywa około 2 lat, składając jaja – nawet do 200 000. Jaja pasożyta zostają zostają wydalane z kałem. To one są odpowiedzialne za dalsze rozprzestrzenianie się pasożyta. W glebie są w stanie przetrwać okres do 3 tygodni.

Pasożyty przewodu pokarmowego – co o nich wiesz?

Glista ludzka – objawy glistnicy

Infekcje nie dają żadnych objawów w ponad 85 proc. przypadków, zwłaszcza jeśli liczba robaków jest niewielka. Objawy nasilają się wraz z liczbą obecnych glist i mogą obejmować duszność i gorączkę na początku choroby. Potem często następują objawy obrzęku brzucha, bólu brzucha i biegunki.

Pierwsze objawy zakażenia glistą ludzką występują po 4-16 dniach po spożyciu jaj, jednak pojawiają się one w kale dopiero po 2-3 miesiącach. Masywna inwazja glist powoduje objawy ze strony układu oddechowego oraz pokarmowego. W takiej sytuacji glista ludzka może „wychodzić” wraz z kałem. Po wydaleniu wyglądają jak długie, białe robaki.

W skrajnych przypadkach infestacji jelit, masa i objętość robaków może powodować rozerwanie zewnętrznych warstw ściany jelita. Powikłaniem takiej sytuacji jest zapalenie otrzewnej i skrętu jelita. Glisty czasami powodują blokadę jelit, co może wymagać operacji chirurgicznej.

U niektórych pacjentów z glistnicą obserwuje się symptomy alergiczne, związane z wysokimi poziomami przeciwciał IgE, w tym m.in. objawy skórne. Co więcej, glista może powodować alergie na krewetki i roztocza z powodu wspólnego antygenu, tropomiozyny; nie zostało to jednak potwierdzone klinicznie.

Glisty są pasożytami, które „nie lubią” niektórych środków znieczulenia ogólnego i mogą wydostawać się z organizmu, czasami przez usta, gdy zakażona osoba jest poddawana znieczuleniu ogólnemu.

Objawami glisty ludzkiej znajdującej się w płucach są: kaszel, duszność, odkrztuszanie wydzieliny zabarwionej krwią. W stanach zaawansowanych może pojawić się gorączka oraz wysypka związana z uczuleniem. Glistnica jelitowa objawia się dyskomfortem lub bólem w jamie brzusznej, zazwyczaj kolkowym. Czasem pojawiają się nudności i wymioty. Zaawansowana choroba może doprowadzić do utraty masy ciała, niedrożności mechanicznej jelit, zapalenia wyrostka robaczkowego. Zdarza się, że pasożyty penetrują do przewodów żółciowych lub trzustkowych, dając objawy związane z zastojem żółci – zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie trzustki. Objawy neurologiczne glisty ludzkiej, takie jak zgrzytanie zębami, zaburzenia snu, mogą wystąpić u osób niezarażonych, ale mających kontakt z dorosłymi osobnikami pasożyta.

Zobacz także

Cykl życiowy glisty ludzkiej

Pierwsze pojawienie się jaj w kale występuje po 60-70 dniach. W glistnicy larwalnej objawy pojawiają się 4-16 dni po zakażeniu. Końcowymi objawami są dolegliwości żołądkowo-jelitowe, kolka i wymioty, gorączka oraz obserwacja żywych robaków w kale. Niektórzy pacjenci mogą mieć objawy ze strony płuc lub zaburzenia neurologiczne podczas migracji larw. Na ogół występuje niewiele objawów lub nie ma ich wcale. Glisty mogą zatkać jelito; migrujące larwy mogą powodować zapalenie płuc i eozynofilię. Dorosłe robaki żyją od 1 do 2 lat, co oznacza, że dany człowiek może być zarażony przez całe życie, gdy glisty umierają i są zastępowane przez nowe pokolenie.

Jaja mogą przetrwać potencjalnie 15 lat, a jedna glista może wyprodukować 200 000 jaj dziennie.

Najnowsze w naszym serwisie

Jak zdiagnozować glistę ludzką?

Jakie badania na pasożyty najlepiej wykonać? Większość testów opiera się na rozpoznaniu glisty lub jaj w kale. Ze względu na dużą liczbę złożonych jaj, diagnozę można zasadniczo postawić za pomocą tylko jednego lub dwóch rozmazów kału, choć standardem jest trzykrotne powtórzenie testu. Jednorazowe badanie kału na pasożyty kosztuje około 15-20 złotych. Wynik negatywny rozmazu kału można potwierdzić wykonując serologiczne badanie krwi w kierunku glisty ludzkiej. Cena tego testu to około 50 złotych.

Jaja glisty ludzkiej mają charakterystyczny kształt: są owalne, z grubą, mamillowaną, o średnicy 35–50 mikrometrów. Podczas choroby płuc larwy można znaleźć w płynach zasysanych z płuc. Liczba białych krwinek może wskazywać na obwodową eozynofilię; jest to powszechne w wielu infekcjach pasożytniczych i nie jest specyficzne dla glistnicy.

Bóle brzucha mogą być objawem choroby wywołanej przez pasożyty

Jak przebiega leczenie zarażenia glistą ludzką?

Każda postać glistnicy wymaga leczenia, nawet jeśli nie występują objawy zakażenia. Czasami zaleca się przejście terapii osobom, u których nie wykryto jaj glisty w stolcu. Oczyszczanie organizmu z pasożytów domowymi sposobami nie przynosi rezultatu, a alternatywne metody leczenia, w tym zioła, mogą okazać się nieskuteczne. Jak więc pozbyć się glisty ludzkiej?

Leki na glistę ludzką stosowane z wyboru przy odrobaczaniu organizmu to albendazol lub mebendazol. Są to leki przeciwpasożytnicze dostępne na receptę. U kobiet w ciąży i karmiących, a także jako drugi rzut stosuje się pyrantel. Dodatkowo w glistnicy płucnej konieczne jest leczenie objawowe ułatwiające oddychanie i hamujące kaszel, w tej fazie nie stosuje się medykamentów przeciwpasożytniczych. Efektywność terapii potwierdza się, gdy po zakończeniu leczenia dojdzie do usunięcia z organizmu (wydalenia) dorosłej formy pasożyta.

Konieczność zastosowania leczenia chirurgicznego zdarza się z kolei rzadko – w przypadku wystąpienia powikłań np. niedrożności jelit. Zabieg polega na wykonaniu laparotomii i usunięciu kłębiących się w przewodzie pokarmowym glist.

Leczenie glisty ludzkiej u dziecka przebiega tak samo jak u dorosłego.

Profilaktyka zakażenia glistą ludzką

Zapobieganie chorobie polega na poprawie warunków sanitarnych, co obejmuje poprawę dostępu do toalet i właściwe usuwanie odchodów. Mycie rąk mydłem, szczególnie przed posiłkami, również może chronić przed przenoszeniem jaj pasożyta.

Na obszarach, na których glistnicą dotkniętych jest ponad 20 proc. populacji, zaleca się leczenie wszystkich w regularnych odstępach czasu.

 

Źródła:

  1. Popielska J. Najczęstsze zarażenia pasożytnicze w Polsce [w:] Pediatria po Dyplomie, nr 16(5), 2012, s. 33–41.
  2. Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak możesz sobie sama poradzić z refluksem i zgagą? Kamil Kozakowski podpowiada jakie ćwiczenia mogą być pomocne

Jak możesz sobie sama poradzić z refluksem i zgagą? Kamil Kozakowski podpowiada, jakie ćwiczenia mogą być pomocne

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Brzuch jak balon? 3 ruchy na mniejszy brzuch na już! Poleca Pani Fizjotrener

Brzuch jak balon? 3 ruchy na mniejszy brzuch na już! Poleca Pani Fizjotrener

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Wady i choroby wrodzone dróg żółciowych – objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?