Przejdź do treści

Glista ludzka, czyli pasożyt wywołujący glistnicę. Jakie objawy daje, jak ją wykrywać i leczyć?

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.
gstockstudio/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?
Antybiogram - co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?
Antybiogram – co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?
Pandemia koronawirusa w USA - Olivia Grunt przytula babcię
Czy bliskość w dobie koronawirusa jest możliwa? „Time” opublikował zdjęcie, które wzrusza do łez. Poznaj jego historię

Zakażenie glistą ludzką jest najczęstszą parazytozą przewodu pokarmowego na świecie. Do zarażenia dochodzi poprzez połknięcie zanieczyszczonej odchodami ludzkimi z zawartością jaj pasożyta gleby. Objawy zakażenia glistą ludzką mogą pojawić się już po kilku dniach od połknięcia robaka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Zarówno dorośli, jak i dzieci są narażeni na zarażenie się glistą ludzką. W diagnostyce wykorzystuje się badania kału, które powinny zostać kilkukrotnie powtórzone. Leczenie glisty ludzkiej możliwe jest dzięki lekom przeciwpasożytniczym, które pozwalają na wydalenie robaka z kałem.

Pasożyty przewodu pokarmowego – co o nich wiesz?

Glistnica – choroba wywoływana przez glistę ludzką

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) to pasożyt należący do niciowatych, który żeruje w przewodzie pokarmowym człowieka – dokładniej w jelicie cienkim. Glista ludzka u dziecka występuje częściej niż u dorosłych ze względu na większe zaniedbania higieniczne. W Europie (w tym w Polsce) zakażenie zwykle nie doprowadza do poważnych powikłań.

Czy glista ludzka jest zaraźliwa? Chory na glistnicę bezpośrednio nie zaraża innych osób, nie można zarazić się również przez korzystanie z tej samej toalety. Pasożytem zarazić można się za to poprzez połknięcie inwazyjnych jaj. Kontynuacja cyklu rozwojowego glisty ludzkiej to wyklucie się larwy w jelicie cienkim, która przedostaje się do układu chłonnego lub krwionośnego, przechodzi przez wątrobę oraz serce, a następnie przedostaje się do płuc, gdzie w pęcherzykach parokrotnie linieje. Po przepoczwarzeniu się migruje do krtani oraz gardła, gdzie zostaje połknięta i znów trafia do jelita cienkiego. Tam osiąga pełną dojrzałość, gdzie nieleczona przeżywa około 2 lat, składając jaja – nawet do 200 000, które zostają wydalane z kałem. To one są odpowiedzialne za dalsze rozprzestrzenianie się pasożyta, ponieważ w glebie są w stanie przeżyć nawet do 3 tygodni.

Czynnikiem ryzyka zarażenia się glistą ludzką jest spożywanie niemytych owoców i warzyw, szczególnie tych pochodzących z plantacji nawożonych ludzkimi odchodami, a także niemycie rąk, które mogły mieć kontakt z zakażoną glebą. Jedynym rezerwuarem glisty ludzkiej jest człowiek.

Jakie objawy daje glista ludzka?

Pierwsze objawy zakażenia glistą ludzką występują po 4–16 dniach po spożyciu jaj, jednak pojawiają się one w kale dopiero po 2–3 miesiącach. Masywna inwazja glist powoduje objawy ze strony układu oddechowego oraz pokarmowego.

Objawami glisty ludzkiej znajdującej się w płucach są: kaszel, duszność, odkrztuszanie wydzieliny zabarwionej krwią. W stanach zaawansowanych może pojawić się gorączka oraz wysypka związana z uczuleniem. Glistnica jelitowa objawia się dyskomfortem lub bólem w jamie brzusznej, zazwyczaj kolkowym. Czasem pojawiają się nudności i wymioty. Zaawansowana choroba może doprowadzić do utraty masy ciała, niedrożności mechanicznej jelit, zapalenia wyrostka robaczkowego. Zdarza się, że pasożyty penetrują do przewodów żółciowych lub trzustkowych, dając objawy związane z zastojem żółci – zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie trzustki. Objawy neurologiczne glisty ludzkiej, takie jak zgrzytanie zębami, zaburzenia snu, mogą wystąpić u osób niezarażonych, ale mających kontakt z dorosłymi osobnikami pasożyta.

Zobacz także

Glista ludzka – diagnostyka

Potwierdzeniem zakażenia jest znalezienie pasożyta w stolcu. Glista ludzka w kale (jaja lub postać dorosła) stwierdzona przez laborantów świadczy o konieczności przeprowadzenia leczenia. Jak wygląda glista ludzka po wydaleniu? Ze względu na niecharakterystyczny wygląd pasożyta, robaka łatwo pomylić z resztkami pokarmowymi, elementami roślin, skrobią. Badanie wykonuje się trzykrotnie w odstępach od 3 do 5 dni.

Inne badania w kierunku glisty ludzkiej (badanie z krwi w celu wykonania badania serologicznego) nie mają obecnie zastosowania. Pomocne jest stwierdzenie podwyższenia białych krwinek w surowicy oraz eozynofilii.

Jak przebiega leczenie glisty ludzkiej?

Każda postać glistnicy wymaga leczenia, nawet jeśli nie występują objawy zakażenia. Czasami zaleca się przejście terapii osobom, u których nie wykryto pasożytów w stolcu. Leczenie glisty ludzkiej domowymi sposobami nie przynosi rezultatu, a alternatywne metody leczenia mogą okazać się nieskuteczne.

Leki na glistę ludzką stosowane z wyboru to albendazol lub mebendazol. U kobiet w ciąży i karmiących, a także jako drugi rzut stosuje się pyrantel. Dodatkowo w glistnicy płucnej konieczne jest leczenie objawowe ułatwiające oddychanie i hamujące kaszel, w tej fazie nie stosuje się medykamentów przeciwpasożytniczych. Efektywność terapii potwierdza się, gdy po zakończeniu leczenia dojdzie do wydalenia dorosłej formy pasożyta.

Konieczność zastosowania leczenia chirurgicznego zdarza się z kolei rzadko – w przypadku wystąpienia powikłań np. niedrożności jelit. Zabieg polega na wykonaniu laparotomii i usunięciu kłębiących się w przewodzie pokarmowym glist.

Leczenie glisty ludzkiej u dzieci przebiega tak samo jak u dorosłych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Popielska J. Najczęstsze zarażenia pasożytnicze w Polsce [w:] Pediatria po Dyplomie, nr 16(5), 2012, s. 33–41.
Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Robaczyca - objawy, zapobieganie.

Robaczyca – objawy u dzieci, dorosłych i zwierząt

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jak wyglądają przygotowania do badania? Po co się je wykonuje?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Czym są hemoroidy i jak je leczyć?

Hemoroidy – czym są, jakie wywołują objawy i jak je leczyć?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?