Przejdź do treści

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Grasica - gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Osa
Jak szybko i bezpieczne złagodzić objawy po ukąszeniu lub użądleniu? Wyjaśnia lek. Agnieszka Kobyłka-Dziki
Boris Johnson i Carrie Johnson
Boris Johnson i jego żona Carrie spodziewają się 'tęczowego dziecka'
Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy
Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater
MOJA SUPLEMENTACJA: dr Monika Piecuch-Kilarowska
W jaki sposób psychoterapia „uszczelnia” jelita w depresji? Tłumaczy dr n. med. Leszek Rudzki, psychiatra

Grasica to narząd limfatyczny, którego główną funkcją jest rozwój układu odpornościowego. Dzięki wydzielaniu hormonów oraz stymulacji dojrzewania limfocytów T, grasica bierze udział w odpowiedzi immunologicznej organizmu. Wraz z wiekiem gruczoł ten ulega naturalnemu procesowi degeneracji, w wyniku którego u osób starszych zwiększa się podatność na infekcje. Jeśli jednak grasica nie zaniknie, lecz ulegnie przerostowi, może to prowadzić do powstawania zmian nowotworowych i miastenii.

Co to jest grasica?

Grasica to główny gruczoł limfoidalny biorący udział w produkcji hormonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Zlokalizowana jest w przednio-górnym śródpiersiu, tuż za mostkiem. Leży do przodu od tchawicy i około 5-10 mm poniżej tarczycy. W jego sąsiedztwie znajduje się worek osierdziowy serca.

Historia grasicy sięga ponad 2000 lat wstecz. Łacińska nazwa grasicy – thymos została nadana ze względu na podobieństwo grasicy do kwiatów tymianku (Thymus serpyllum). Z kolei Grecy mianem thymus określali duszę lub ducha, a sam narząd postrzegali jako siedzibę duszy. Znaczenie grasicy dla ludzkiego organizmu przez wiele stuleci pozostawało nieznane. Dopiero w 1961 roku australijski lekarz Jaquez Miller odkrył, że grasica jest niezbędna do powstawania limfocytów T. 

Budowa grasicy

Grasica składa się z dwóch płatów o nieregularnym kształcie i powierzchni, które otacza torebka łącznotkankowa. Wydłużone struktury na szczycie płatów nazywane są rogami grasicy. Płaty mają budowę zrazikową. Każdy zrazik gruczołowy posiada po stronie zewnętrznej istotę korową oraz wewnątrznie istotę rdzenną. W obrębie grasicy znajdują się tymocyty czyli dojrzewające limfocyty T, komórki nabłonkowe oraz tzw. ciałka Hassala – struktury powstające już w trzecim miesiącu życia płodowego, których funkcja do dziś pozostaje niejasna.

Wielkość grasicy ulega zmianom do drugiego lub trzeciego roku życia. W okresie dojrzewania masa gruczołu może wynosić 25-40 gram. Po pokwitaniu, pod wpływem hormonów płciowych, grasica stopniowo zanika i zaczyna wypełniać ją tkanka tłuszczowa. Choć inwolucja grasicy jest zjawiskiem naturalnym, proces zaniku gruczołu mogą przyspieszać różne czynniki zewnętrzne, w tym: stres, niedoborowa dieta, niska aktywność fizyczna oraz infekcje.

Bakterie w organizmie budujące odporność

Funkcje grasicy

Grasica odgrywa w organizmie bardzo ważne role, ponieważ odpowiada za:

  • dojrzewanie limfocytów T, które biorą udział w reakcji odpornościowej i niszczeniu komórek obcych dla organizmu,
  • usuwanie autoreaktywnych limfocytow T rozpoznających własne antygeny jako obce,
  • produkcję hormonów: tymozyny, tymuliny, tymopoetyny, tymopentyny, tymostymuliny oraz grasiczego czynnika humoralnego,
  • rozwój śledziony i węzłów chłonnych,
  • stymulowanie pracy układu odpornościowego.

Limfocyty T powstają w szpiku kostnym, a następnie przemieszczają się do grasicy, w której nabywają zdolność do odpowiedzi immunologicznej i ulegają namnożeniu. Po opuszczeniu gruczołu wędrują do śledziony i węzłów chłonnych, gdzie biorą udział w odpowiedzi humoralnej i komórkowej organizmu.

Wydzielanie hormonów grasicy jest niezwykle istotne dla prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego.  Tymozyna, tymolina i tymopoetyna przyspieszają dojrzewanie limfocytów T. Niedobór tymozyny sprzyja występowaniu chorób nowotworowych, infekcji wirusowych i grzybiczych oraz schorzeń autoimmunologicznych. Z kolei brak tymopoetyny jest jedną z przyczyn rozwoju miastenii.

kobieta dba o zdrowie

Choroby grasicy

W obrębie grasicy mogą powstawać grasiczaki oraz guzy grasicy: rak grasicy, tłuszczak i tłuszczakorak, rakowiak grasicy oraz chłoniak. Grasiczaki to najczęstsze nowotwory przedniego śródpiersia. W odniesieniu do wszystkich rodzajów nowotworów, występują stosunkowo rzadko – szacuje się, że stanowią 0,2–1,5 proc. przypadków. Zazwyczaj wykrywa się je podczas badania obrazowego klatki piersiowej przeprowadzonego z innych przyczyn. Do objawów nowotworu grasicy należą: ból w klatce piersiowej, kaszel oraz duszności spowodowane naciskiem guza na otaczające grasicę narządy. Leczenie raka grasicy w wielu przypadkach polega operacyjnym usunięciu narządu.

Jeśli w okresie pomenopauzalnym nie dojdzie do stopniowego zaniku grasicy, stan ten nazywany jest przetrwałą grasicą. Przerostowi grasicy zwykle towarzyszy miastenia (około 60 proc. chorych na miastenie ma grasicę). Jest to choroba powodująca nadmierną męczliwość mięśni. Powstaje w wyniku zaburzeń w przekazywaniu impulsów nerwowych do mięśni. Związek między pojawieniem się miastenii, a obecnością grasicy jest związany z wytwarzaniem przez grasicę przeciwciał acetylocholinowych. Miastenia objawia się:

  • opadaniem powiek i głowy,
  • zaburzeniami widzenia – podwójnym widzeniem przedmiotów,
  • osłabieniem siły mięśniowej rąk i nóg,
  • niewyraźną mową,
  • problemami z gryzieniem i połykaniem pokarmów,
  • zaburzeniami oddychania.

U chorych z miastenią stosuje się leczenie farmakologiczne inhibitorami acetylochilinesterazy oraz lekami immunosupresyjnymi. Obecność grasiczaka wymaga operacyjnego usunięcia grasicy. Grasiczak może również pojawić się w przebiegu niedokrwistości aplastycznej oraz układowego tocznia trzewnego. W niedokrwistości aplastycznej szpik kostny nie produkuje odpowiedniej ilości erytrocytów, leukocytów i trombocytów. Toczeń to choroba autoimmunologiczna, w której produkowane są autoprzeciwciała wywołujące stan zapalny organizmu.

U dzieci w rzadkich przypadkach obserwuje się wrodzony brak grasicy lub nieprawidłowy wzrost i rozwój grasicy, prowadzące do upośledzenia odporności. Niedostateczne wytwarzanie limfocytów T powoduje nawracające infekcje zarówno w dzieciństwie jak i okresie dorosłym.

kobieta cierpiąca na miastenię dotyka swoje oko

Badanie grasicy

Grasicę można zbadać przy pomocy badać obrazowych: badania ultrasonograficznego śródpiersia (USG), badania rentgenograficznego klatki piersiowej (RTG), rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej (TK) lub pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). U dorosłych badaniem pierwszego wybory jest RTG, natomiast u dzieci USG.

Tomografia komputerowa bez kontrastu umożliwia obserwację wymiarów gruczołu oraz zmian jego kształtu w przebiegu chorób nowotworowych, miastenii, a także w procesie leczenia kortykosteroidami. TK ze środkiem kontrastowym stosowana jest w wykrywaniu grasiczaków i guzów neurohormonalnych.

Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M., „Anatomia człowieka”, Tom II, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
  2. Traczyk W., „Fizjologia człowieka w zarysie”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
  3. Pacho R. i wsp., „Diagnostyka obrazowa śródpiersia dla oceny grasicy”, Polski Przegląd Neurologiczny, 2008, tom 4, supl. A.
  4. Winiarczyk K. i wsp., „Pierwotne nowotwory grasicy — obecny stan wiedzy”, ONKOLOGIA W PRAKTYCE KLINICZNEJ 2012, tom 8, nr 5.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek

„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

U gwiazdy serialu "Ania, nie Anna" zdiagnozowano nowotwór piersi. "Jedna na milion"

U gwiazdy serialu „Ania, nie Anna” zdiagnozowano nowotwór piersi. „Jedna na milion”

Alicja Stańczuk

Alicja Stańczuk jest „syrenką”. Ariel oddała głos, by zdobyć księcia, ona „oddała” macicę, żeby ratować życie

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy /fot. Pexels

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy. „Nie ma takiej choroby” – twierdzi endokrynolog

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

Wysoki poziom androgenów u kobiet - skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

Wysoki poziom androgenów u kobiet – skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

Kobieta

Pierwszy pacjent na świecie otrzymał szczepionkę na czerniaka

Przyjaciele

Gwiazda „Przyjaciół” James Michael Tyler ma raka prostaty. „W końcu prawdopodobnie mnie to dopadnie”

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Choroby piersi – rak sutka, zapalenie, brodawczak i mastopatia

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Sauna fińska – właściwości, jak korzystać, przeciwwskazania

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Międzybłoniak opłucnej – czas przeżycia, przebieg, postępy

Wirus, który stał się „koniem trojańskim”. Nowa technologia dostarcza nadzieję na skuteczne terapie nowotworów i innych schorzeń

Naukowcy zamienili wirusa w „konia trojańskiego”. Tak w przyszłości może wyglądać terapia nowotworów

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Badanie IgG, IgM – jak przeprowadzić, wynik, interpretacja

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?