Przejdź do treści

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Hipochondria - objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Większość Polaków popiera bezwzględne karanie za brak maseczki. Sprawdź wyniki nowego sondażu
Większość Polaków popiera bezwzględne karanie za brak maseczki – wynika z najnowszego sondażu
Z czego wynika myślenie, że „jesz za mało i przez to nie chudniesz”? Odpowiada Jakub Chwiłkowski
Z czego wynika myślenie, że „jesz za mało i przez to nie chudniesz”? Odpowiada Jakub Chwiłkowski
Agnieszka Chylińska
Agnieszka Chylińska: To jest dla mnie jakiś najgorszy horror. Jako matka dzieci szczególnej troski jestem przerażona i zbulwersowana tym, co się dzieje
Jak dbać o ręce podrażnione ciągłą dezynfekcją? Dermatolożki podpowiadają
Anna Bulczak
Jak trzymać noworodka? Pokazuje położna Anna Bulczak [WIDEO]

Hipochondria (zaburzenia hipochondryczne, zaburzenia somatoformiczne) to stałe, przesadne i nieuzasadnione przekonanie o złym stanie własnego zdrowia. Osoba cierpiąca na hipochondrię banalne objawy interpretuje jako poważną chorobę, dąży do poddawania się zbędnym badaniom lub zabiegom. Przyczyny hipochondrii nie zostały do końca poznane, a jej leczenie opiera się na psychoterapii i (w niektórych przypadkach) terapii farmakologicznej.

Co to jest hipochondria?

Hipochondria to lęk o zdrowie, w którym dominuje przekonanie o posiadaniu zagrażającej zdrowiu i życiu chorobie bądź pewność o wysokim ryzyku jej nabycia pomimo braku przesłanek jej istnienia. Hipochondryk jest więc osobą, która twierdzi, że w jej organizmie dzieje się coś niedobrego, mimo że lekarze nie stwierdzają żadnych objawów choroby.

U zdrowych osób obawa przed istnieniem jeszcze nie wykrytej choroby pełni funkcję ochronną, ponieważ dzięki temu pacjent chętniej korzysta z badań profilaktycznych. O hipochondrii mówimy, gdy lęk jest nieadekwatny do ryzyka medycznego. Stale utrzymująca się obawa o zdrowie może bardzo niekorzystnie wpłynąć na zdrowie chorego przysparzając mu cierpień, zaburzając funkcjonowanie społeczne i zawodowe i niosąc ryzyko wysokich kosztów korzystania z usług medycznych.

Termin hipochondria (gr. hypochondriakós) używany był już ponad 2000 lat temu do opisywania wielu różnych chorób, poczynając od dolegliwości w okolicach górnej części brzucha, przez zaburzenia funkcji mózgu, aż do depresji. W XIX wieku terminu hipochondria użyto do określenia osoby cierpiącej na chorobę bez uchwytnej przyczyny.

Obecnie według klasyfikacji ICD-10 hipochondria znajduje się pod symbolem F45.2  jako zaburzenie hipochondryczne: „istotną cechą tego zaburzenia jest stałe przekonanie pacjenta, że jest on chory na jedną lub więcej poważnych i postępujących chorób somatycznych. Pacjent ujawnia uporczywe skargi somatyczne albo stale skupia uwagę na ich fizycznej naturze. Normalne czy banalne doznania lub przejawy są często interpretowane przez pacjenta jako nienormalne i przykre, a uwaga skupiona jest zwykle na jednym lub dwóch narządach albo układach ciała. Często występuje wyraźna depresja lub lęk, co może uzasadniać dodatkowe rozpoznanie”.

Jak kontrolować stres?

Przyczyny hipochondrii

Przyczyny występowania hipochondrii nie zostały do końca poznane. Powstawanie choroby tłumaczy się za pomocą modelu poznawczo-behawioralnego oraz modelu interpersonalnego.

W teorii poznawczo-behawioralnej zaburzenia emocjonalne są wynikiem negatywnego obrazu siebie, świata i przyszłości. Hipochondryk mylnie intepretuje informacje zdrowotne, a zapewnienia ze strony lekarza nie przynoszą mu ulgi. U chorego obserwuje się mechanizm błędnego koła – pojawiające się objawy somatyczne zwiększają poziom lęku, co prowadzi do zainteresowania sytuacją i interpretacji symptomów jako objawów poważnej choroby. To z kolei nasila objawy, co utwierdza pacjenta w przekonaniu o chorobie. Rezultatem jest jeszcze większe zaabsorbowanie własnym ciałem. Sytuacja napięcia może sprzyjać utrzymywaniu się obaw.

Model interpersonalny zakłada, że hipochondria jest narzędziem do wzbudzenia troski oraz wsparcia od członków rodziny i lekarzy. Zachowanie takie może wynikać z nabytych w dzieciństwie urazów psychicznych, doświadczania przemocy lub/i nadużyć seksualnych. Dzieci pozbawione opieki rodzicielskiej mogą w dorosłym życiu postrzegać inne osoby jako niewystarczająco rzetelne w zapewnieniu opieki. Przebyte w przeszłości urazy mogą wywoływać obawę przed separacją. Paradoksalnie ciągła potrzeba poczucia więzi może wywołać ze strony personelu medycznego reakcję odrzucenia wynikającą z braku zasadności zgłaszanych dolegliwości.

Objawy hipochondrii

Hipochondria jest zaburzeniem psychicznym, w którym istotne znaczenie odgrywa mylna interpretacja pojawiających się niegroźnych objawów. Przykładowo zwykły kaszel może być odbierany przez hipochondryka jako poważna choroba płuc, a ból głowy jako guz mózgu. Silna obawa o zdrowie może pojawić się także w przypadku, gdy nie pojawiają się żadne objawy.

Objawy, które mogą świadczyć o hipochondrii to:

  • przekonanie o istnieniu bardzo poważnej choroby, pomimo braku wskazań medycznych
  • różne dolegliwości bólowe
  • nadmierne zainteresowanie funkcjonowaniem organizmu ludzkiego
  • zaburzenie funkcjonowania w społeczeństwie i w życiu prywatnym, spowodowane ciągłymi myśleniem o chorobie .

Często wraz z hipochondrią występują także stany depresyjne, ataki paniki, zaburzenia lękowe oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.

istockphoto.com

Hipochondria u dzieci

Hipochondria u dzieci może wynikać z zaburzeń lękowych – lęku uogólnionego, lęku separacyjnego, lęku społecznego lub fobii. Pojawiające się objawy somatyczne, takie jak ból głowy lub brzucha mogą być odpowiedzią na stres, złą sytuację rodzinną lub doświadczanie przemocy. U młodzieży jedną z form depresji jest depresja hipochondryczna, która objawia się somatyczną manifestacją lęku i nadmiernym skoncentrowaniem na ciele. Pojawienie się niepokojących objawów jest wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza.

Płaczące dziecko

Test na hipochondrię

W internecie dostępnych jest wiele „testów na hipochondrię„, głównie w formie quizów, które absolutnie nie powinny stanowić narzędzia diagnostycznego hipochondrii. Często chory zamiast skonsultować się z lekarzem, przeszukuje internet, próbując tam znaleźć wyjaśnienie swoich dolegliwości, i najczęściej przeżywa narastający lęk o swoje zdrowie wynikający z błędnej autodiagnozy. Określa się to mianem hipochondrii internetowej.

Leczenie hipochondrii polega na psychoterapii i ewentualnym wzdrożeniu leczenia farmakologicznego. Niestety, gdy pacjent słyszy, że powinien udać się do psychologa lub psychiatry, często reaguje oburzeniem, ponieważ odbiera to jako negowanie problemów, z którymi przyszedł. W przypadku, gdy lekarz rodzinny oraz specjaliści z różnych dziedzin medycyny wykluczają istnienie danej choroby u pacjenta, to właśnie psychiatra jest lekarzem, do którego należy się zgłosić.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Leczenie hipochondrii

Leczenie psychiatryczne hipochondrii jest zbliżone do leczenia zaburzeń lękowych. Wykorzystuje się terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga pacjentowi w zaprzestaniu wchodzenia w rolę chorego; terapię rodzin oraz psychoterapię systematyczną, której celem jest modyfikacja pewnych elementów osobowości. W leczeniu farmakologicznym, które stanowi uzupełnienie psychoterapii stosuje się leki ziołowe, leki przeciwdepresyjne, niektóre neuroleptyki i leki o działaniu adrenolitycznym.

Bibliografia:

[1] B. Stec-Szczęsna and M. Żebrowski, “Zastosowanie terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu lęku o zdrowie”, Psychiatria, vol. 2, no. 2, pp. 77–83, 2016.

[2] J. Kocjan, “Hipochondria (lęk o zdrowie): obecna konceptualizacja, klasyfikacja oraz podobieństwo do zaburzeń lękowych”, J. Educ. Heal. Sport, vol. 5, no. 6, 2015.

[3] “Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ”, World Health Organization, 2009.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

Kobieta i jej odbicie w lustrze

„Ten sukces to przypadek, miałam akurat szczęście”. Często mówisz takie zdanie? Prawdopodobnie cierpisz na syndrom oszusta

"Jak będziesz się tak zachowywać, to zaraz cię ten pan zabierze". Psycholożka o "rewelacyjnym" sposobie na wzbudzenie w dziecku strachu

„Jak będziesz się tak zachowywać, to zaraz cię ten pan zabierze”. Psycholożka o „rewelacyjnym” sposobie na wzbudzenie w dziecku strachu

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Złośliwe żarty – jak na nie reagować? Porady psychologa

10 najważniejszych filmów o depresji

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

leczenie kryształami

„Niby żyjemy w tej samej rzeczywistości, ale nadajemy ze światów równoległych”. Z Łukaszem Lamżą rozmawiamy o pseudonauce

Monika Baryła-Matejczuk

„Wysoka wrażliwość rzadko jest wymieniana wśród cech efektywnego pracownika. Zupełnie niesłusznie” – zauważa Monika Baryła-Matejczuk

Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować

Chwalenie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska / Unsplash

Komplementowanie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Zmuszam się lub rezygnuję. O seksualnej niesamodzielności

6 faktów na temat lęku, które pomogą go oswoić

Mózg pełen różnych emocji

Stres – wpływ na zdrowie. Jak radzić sobie ze stresem?

Perfekcjonizm prowadzi do wielu chorób. Jak ich uniknąć?

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

Postanowienia zmian, chodzenia na siłownię czy przejścia na dietę znów nie wypaliły? Brakuje ci silnej woli! Sprawdź, jak możesz ją trenować!

Stany lękowe/iStockphoto

Osoby ze stanami lękowymi mogą doskonale funkcjonować. Oto osiem symptomów, które o tym świadczą

Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

„Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

Koronawirus, Madonna, fake newsy

Instagram blokuje Madonnę za szerzenie teorii spiskowych na temat koronawirusa

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm