Przejdź do treści

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Hipochondria - objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Seks podczas okresu – czy można go uprawiać? Fakty i mity
Kobieta
Depresja ma różne oblicza. O tym objawie rzadko się mówi
Starość zaczyna się od mózgu
Czy dieta ma wpływ na naszą seksualność? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Szczepienia przeciwko COVID-19. Czy Polacy mogą zaszczepić się w innym kraju Unii Europejskiej?

Hipochondria (zaburzenia hipochondryczne, zaburzenia somatoformiczne) to stałe, przesadne i nieuzasadnione przekonanie o złym stanie własnego zdrowia. Osoba cierpiąca na hipochondrię banalne objawy interpretuje jako poważną chorobę, dąży do poddawania się zbędnym badaniom lub zabiegom. Przyczyny hipochondrii nie zostały do końca poznane, a jej leczenie opiera się na psychoterapii i (w niektórych przypadkach) terapii farmakologicznej.

Co to jest hipochondria?

Hipochondria to lęk o zdrowie, w którym dominuje przekonanie o posiadaniu zagrażającej zdrowiu i życiu chorobie bądź pewność o wysokim ryzyku jej nabycia pomimo braku przesłanek jej istnienia. Hipochondryk jest więc osobą, która twierdzi, że w jej organizmie dzieje się coś niedobrego, mimo że lekarze nie stwierdzają żadnych objawów choroby.

U zdrowych osób obawa przed istnieniem jeszcze nie wykrytej choroby pełni funkcję ochronną, ponieważ dzięki temu pacjent chętniej korzysta z badań profilaktycznych. O hipochondrii mówimy, gdy lęk jest nieadekwatny do ryzyka medycznego. Stale utrzymująca się obawa o zdrowie może bardzo niekorzystnie wpłynąć na zdrowie chorego przysparzając mu cierpień, zaburzając funkcjonowanie społeczne i zawodowe i niosąc ryzyko wysokich kosztów korzystania z usług medycznych.

Termin hipochondria (gr. hypochondriakós) używany był już ponad 2000 lat temu do opisywania wielu różnych chorób, poczynając od dolegliwości w okolicach górnej części brzucha, przez zaburzenia funkcji mózgu, aż do depresji. W XIX wieku terminu hipochondria użyto do określenia osoby cierpiącej na chorobę bez uchwytnej przyczyny.

Obecnie według klasyfikacji ICD-10 hipochondria znajduje się pod symbolem F45.2  jako zaburzenie hipochondryczne: „istotną cechą tego zaburzenia jest stałe przekonanie pacjenta, że jest on chory na jedną lub więcej poważnych i postępujących chorób somatycznych. Pacjent ujawnia uporczywe skargi somatyczne albo stale skupia uwagę na ich fizycznej naturze. Normalne czy banalne doznania lub przejawy są często interpretowane przez pacjenta jako nienormalne i przykre, a uwaga skupiona jest zwykle na jednym lub dwóch narządach albo układach ciała. Często występuje wyraźna depresja lub lęk, co może uzasadniać dodatkowe rozpoznanie”.

Jak kontrolować stres?

Przyczyny hipochondrii

Przyczyny występowania hipochondrii nie zostały do końca poznane. Powstawanie choroby tłumaczy się za pomocą modelu poznawczo-behawioralnego oraz modelu interpersonalnego.

W teorii poznawczo-behawioralnej zaburzenia emocjonalne są wynikiem negatywnego obrazu siebie, świata i przyszłości. Hipochondryk mylnie intepretuje informacje zdrowotne, a zapewnienia ze strony lekarza nie przynoszą mu ulgi. U chorego obserwuje się mechanizm błędnego koła – pojawiające się objawy somatyczne zwiększają poziom lęku, co prowadzi do zainteresowania sytuacją i interpretacji symptomów jako objawów poważnej choroby. To z kolei nasila objawy, co utwierdza pacjenta w przekonaniu o chorobie. Rezultatem jest jeszcze większe zaabsorbowanie własnym ciałem. Sytuacja napięcia może sprzyjać utrzymywaniu się obaw.

Model interpersonalny zakłada, że hipochondria jest narzędziem do wzbudzenia troski oraz wsparcia od członków rodziny i lekarzy. Zachowanie takie może wynikać z nabytych w dzieciństwie urazów psychicznych, doświadczania przemocy lub/i nadużyć seksualnych. Dzieci pozbawione opieki rodzicielskiej mogą w dorosłym życiu postrzegać inne osoby jako niewystarczająco rzetelne w zapewnieniu opieki. Przebyte w przeszłości urazy mogą wywoływać obawę przed separacją. Paradoksalnie ciągła potrzeba poczucia więzi może wywołać ze strony personelu medycznego reakcję odrzucenia wynikającą z braku zasadności zgłaszanych dolegliwości.

Objawy hipochondrii

Hipochondria jest zaburzeniem psychicznym, w którym istotne znaczenie odgrywa mylna interpretacja pojawiających się niegroźnych objawów. Przykładowo zwykły kaszel może być odbierany przez hipochondryka jako poważna choroba płuc, a ból głowy jako guz mózgu. Silna obawa o zdrowie może pojawić się także w przypadku, gdy nie pojawiają się żadne objawy.

Objawy, które mogą świadczyć o hipochondrii to:

  • przekonanie o istnieniu bardzo poważnej choroby, pomimo braku wskazań medycznych
  • różne dolegliwości bólowe
  • nadmierne zainteresowanie funkcjonowaniem organizmu ludzkiego
  • zaburzenie funkcjonowania w społeczeństwie i w życiu prywatnym, spowodowane ciągłymi myśleniem o chorobie .

Często wraz z hipochondrią występują także stany depresyjne, ataki paniki, zaburzenia lękowe oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.

istockphoto.com

Hipochondria u dzieci

Hipochondria u dzieci może wynikać z zaburzeń lękowych – lęku uogólnionego, lęku separacyjnego, lęku społecznego lub fobii. Pojawiające się objawy somatyczne, takie jak ból głowy lub brzucha mogą być odpowiedzią na stres, złą sytuację rodzinną lub doświadczanie przemocy. U młodzieży jedną z form depresji jest depresja hipochondryczna, która objawia się somatyczną manifestacją lęku i nadmiernym skoncentrowaniem na ciele. Pojawienie się niepokojących objawów jest wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza.

Płaczące dziecko

Test na hipochondrię

W internecie dostępnych jest wiele „testów na hipochondrię„, głównie w formie quizów, które absolutnie nie powinny stanowić narzędzia diagnostycznego hipochondrii. Często chory zamiast skonsultować się z lekarzem, przeszukuje internet, próbując tam znaleźć wyjaśnienie swoich dolegliwości, i najczęściej przeżywa narastający lęk o swoje zdrowie wynikający z błędnej autodiagnozy. Określa się to mianem hipochondrii internetowej.

Leczenie hipochondrii polega na psychoterapii i ewentualnym wzdrożeniu leczenia farmakologicznego. Niestety, gdy pacjent słyszy, że powinien udać się do psychologa lub psychiatry, często reaguje oburzeniem, ponieważ odbiera to jako negowanie problemów, z którymi przyszedł. W przypadku, gdy lekarz rodzinny oraz specjaliści z różnych dziedzin medycyny wykluczają istnienie danej choroby u pacjenta, to właśnie psychiatra jest lekarzem, do którego należy się zgłosić.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Leczenie hipochondrii

Leczenie psychiatryczne hipochondrii jest zbliżone do leczenia zaburzeń lękowych. Wykorzystuje się terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga pacjentowi w zaprzestaniu wchodzenia w rolę chorego; terapię rodzin oraz psychoterapię systematyczną, której celem jest modyfikacja pewnych elementów osobowości. W leczeniu farmakologicznym, które stanowi uzupełnienie psychoterapii stosuje się leki ziołowe, leki przeciwdepresyjne, niektóre neuroleptyki i leki o działaniu adrenolitycznym.

Bibliografia:

[1] B. Stec-Szczęsna and M. Żebrowski, “Zastosowanie terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu lęku o zdrowie”, Psychiatria, vol. 2, no. 2, pp. 77–83, 2016.

[2] J. Kocjan, “Hipochondria (lęk o zdrowie): obecna konceptualizacja, klasyfikacja oraz podobieństwo do zaburzeń lękowych”, J. Educ. Heal. Sport, vol. 5, no. 6, 2015.

[3] “Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ”, World Health Organization, 2009.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Epigenetyka – zdrowie to nie tylko geny

Kobieta i mężczyzna leżą w łózku. Widać jedynie ich stopy

Konstruktywna awantura to nie oksymoron, czyli dlaczego czasem warto się porządnie pokłócić z partnerem

Dziewczynka ogląda pająka

Eksperci przyznają: ilu ludzi, tyle fobii. Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

zastanawiająca się kobieta

Stosownie czy konsekwentnie ‒ jak się zachować?

Cesarskie cięcie, poród siłami natury

Cesarskie cięcie czy poród siłami natury? „Nie mamy prawa oceniać wyboru kobiety”

Boże Narodzenie w dobie pandemii

„Przede wszystkim trzeba przyznać przed sobą, że te święta będą inne i dać sobie chwilę, żeby przeżyć smutek”. Kaja Tomczyk o tym, jak odnaleźć się w nowej rzeczywistości w Boże Narodzenie

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Eksternalizacja lęku

„Dla jednych są to małe gnomy, dla innych smoła zalewająca ciało”. Psycholożka o eksternalizacji lęku jako ważnym narzędziu terapii

Kobieta stoi z psem na molo

Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara: miałam trudne dzieciństwo, ale dzięki temu jest mi łatwiej [WIDEO]

Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!

Ekstrawertycy i introwertycy powoli odchodzą do przeszłości. Sprawdź, czy jesteś ambiwertykiem

Zespół lęku uogólnionego – czym jest, objawy i leczenie

Kwasica oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka

Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka

Trudno ci się skupić w niedzielę? Po 15:00 zaczynasz odczuwać niepokój? To może być sunday blues

Psychosomatyka ‒ kiedy choroba zaczyna się w głowie…

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara o wychowaniu w naturze i sile intuicji. „Jak zaczynasz jej słuchać, to trudno przestać” [WIDEO]

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Kobieta przy liściach

Jak nie być zazdrosnym? Chorobliwa zazdrość a zdrada

Anya Taylor-Joy: W chwili stresu trzeba zrobić krok w tył i powiedzieć sobie: nikt nie umiera, nie jesteś chirurgiem, wszystko będzie dobrze

Monika Winek

Monika Winek: Lęk pozwala nam przetrwać. Nie walcz, nie uciekaj, naucz się go przeżywać

Terapia zajęciowa – przebieg, korzyści, rodzaje terapii

Miłosne (nie)porozumienie stron, czyli 7 sposobów na udany związek

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks