Przejdź do treści

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Hipochondria - objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tabletka
Tabletki antykoncepcyjne – kiedy mogą nie zadziałać?
Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?
Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?
Nawet łagodny Covid-19 może mieć długotrwały wpływ na zdrowie młodych ludzi - wynika z badania naukowców
Nawet łagodny przebieg COVID-19 może mieć długotrwały wpływ na zdrowie młodych ludzi – wynika z badania naukowców
Wiadomo, kiedy będziemy mogli korzystać z paszportów szczepionkowych. Szefowa KE podała termin
Wiadomo, kiedy będziemy mogli korzystać z paszportów szczepionkowych. Szefowa KE podała termin
Czym jest slut-shaming? Przedstawiamy fragment książki „Dziwki, zdziry, szmaty. Opowieści o slutshamingu”

Hipochondria (zaburzenia hipochondryczne, zaburzenia somatoformiczne) to stałe, przesadne i nieuzasadnione przekonanie o złym stanie własnego zdrowia. Osoba cierpiąca na hipochondrię banalne objawy interpretuje jako poważną chorobę, dąży do poddawania się zbędnym badaniom lub zabiegom. Przyczyny hipochondrii nie zostały do końca poznane, a jej leczenie opiera się na psychoterapii i (w niektórych przypadkach) terapii farmakologicznej.

Co to jest hipochondria?

Hipochondria to lęk o zdrowie, w którym dominuje przekonanie o posiadaniu zagrażającej zdrowiu i życiu chorobie bądź pewność o wysokim ryzyku jej nabycia pomimo braku przesłanek jej istnienia. Hipochondryk jest więc osobą, która twierdzi, że w jej organizmie dzieje się coś niedobrego, mimo że lekarze nie stwierdzają żadnych objawów choroby.

U zdrowych osób obawa przed istnieniem jeszcze nie wykrytej choroby pełni funkcję ochronną, ponieważ dzięki temu pacjent chętniej korzysta z badań profilaktycznych. O hipochondrii mówimy, gdy lęk jest nieadekwatny do ryzyka medycznego. Stale utrzymująca się obawa o zdrowie może bardzo niekorzystnie wpłynąć na zdrowie chorego przysparzając mu cierpień, zaburzając funkcjonowanie społeczne i zawodowe i niosąc ryzyko wysokich kosztów korzystania z usług medycznych.

Termin hipochondria (gr. hypochondriakós) używany był już ponad 2000 lat temu do opisywania wielu różnych chorób, poczynając od dolegliwości w okolicach górnej części brzucha, przez zaburzenia funkcji mózgu, aż do depresji. W XIX wieku terminu hipochondria użyto do określenia osoby cierpiącej na chorobę bez uchwytnej przyczyny.

Obecnie według klasyfikacji ICD-10 hipochondria znajduje się pod symbolem F45.2  jako zaburzenie hipochondryczne: „istotną cechą tego zaburzenia jest stałe przekonanie pacjenta, że jest on chory na jedną lub więcej poważnych i postępujących chorób somatycznych. Pacjent ujawnia uporczywe skargi somatyczne albo stale skupia uwagę na ich fizycznej naturze. Normalne czy banalne doznania lub przejawy są często interpretowane przez pacjenta jako nienormalne i przykre, a uwaga skupiona jest zwykle na jednym lub dwóch narządach albo układach ciała. Często występuje wyraźna depresja lub lęk, co może uzasadniać dodatkowe rozpoznanie”.

Jak kontrolować stres?

Przyczyny hipochondrii

Przyczyny występowania hipochondrii nie zostały do końca poznane. Powstawanie choroby tłumaczy się za pomocą modelu poznawczo-behawioralnego oraz modelu interpersonalnego.

W teorii poznawczo-behawioralnej zaburzenia emocjonalne są wynikiem negatywnego obrazu siebie, świata i przyszłości. Hipochondryk mylnie intepretuje informacje zdrowotne, a zapewnienia ze strony lekarza nie przynoszą mu ulgi. U chorego obserwuje się mechanizm błędnego koła – pojawiające się objawy somatyczne zwiększają poziom lęku, co prowadzi do zainteresowania sytuacją i interpretacji symptomów jako objawów poważnej choroby. To z kolei nasila objawy, co utwierdza pacjenta w przekonaniu o chorobie. Rezultatem jest jeszcze większe zaabsorbowanie własnym ciałem. Sytuacja napięcia może sprzyjać utrzymywaniu się obaw.

Model interpersonalny zakłada, że hipochondria jest narzędziem do wzbudzenia troski oraz wsparcia od członków rodziny i lekarzy. Zachowanie takie może wynikać z nabytych w dzieciństwie urazów psychicznych, doświadczania przemocy lub/i nadużyć seksualnych. Dzieci pozbawione opieki rodzicielskiej mogą w dorosłym życiu postrzegać inne osoby jako niewystarczająco rzetelne w zapewnieniu opieki. Przebyte w przeszłości urazy mogą wywoływać obawę przed separacją. Paradoksalnie ciągła potrzeba poczucia więzi może wywołać ze strony personelu medycznego reakcję odrzucenia wynikającą z braku zasadności zgłaszanych dolegliwości.

Objawy hipochondrii

Hipochondria jest zaburzeniem psychicznym, w którym istotne znaczenie odgrywa mylna interpretacja pojawiających się niegroźnych objawów. Przykładowo zwykły kaszel może być odbierany przez hipochondryka jako poważna choroba płuc, a ból głowy jako guz mózgu. Silna obawa o zdrowie może pojawić się także w przypadku, gdy nie pojawiają się żadne objawy.

Objawy, które mogą świadczyć o hipochondrii to:

  • przekonanie o istnieniu bardzo poważnej choroby, pomimo braku wskazań medycznych
  • różne dolegliwości bólowe
  • nadmierne zainteresowanie funkcjonowaniem organizmu ludzkiego
  • zaburzenie funkcjonowania w społeczeństwie i w życiu prywatnym, spowodowane ciągłymi myśleniem o chorobie .

Często wraz z hipochondrią występują także stany depresyjne, ataki paniki, zaburzenia lękowe oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.

istockphoto.com

Hipochondria u dzieci

Hipochondria u dzieci może wynikać z zaburzeń lękowych – lęku uogólnionego, lęku separacyjnego, lęku społecznego lub fobii. Pojawiające się objawy somatyczne, takie jak ból głowy lub brzucha mogą być odpowiedzią na stres, złą sytuację rodzinną lub doświadczanie przemocy. U młodzieży jedną z form depresji jest depresja hipochondryczna, która objawia się somatyczną manifestacją lęku i nadmiernym skoncentrowaniem na ciele. Pojawienie się niepokojących objawów jest wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza.

Płaczące dziecko

Test na hipochondrię

W internecie dostępnych jest wiele „testów na hipochondrię„, głównie w formie quizów, które absolutnie nie powinny stanowić narzędzia diagnostycznego hipochondrii. Często chory zamiast skonsultować się z lekarzem, przeszukuje internet, próbując tam znaleźć wyjaśnienie swoich dolegliwości, i najczęściej przeżywa narastający lęk o swoje zdrowie wynikający z błędnej autodiagnozy. Określa się to mianem hipochondrii internetowej.

Leczenie hipochondrii polega na psychoterapii i ewentualnym wzdrożeniu leczenia farmakologicznego. Niestety, gdy pacjent słyszy, że powinien udać się do psychologa lub psychiatry, często reaguje oburzeniem, ponieważ odbiera to jako negowanie problemów, z którymi przyszedł. W przypadku, gdy lekarz rodzinny oraz specjaliści z różnych dziedzin medycyny wykluczają istnienie danej choroby u pacjenta, to właśnie psychiatra jest lekarzem, do którego należy się zgłosić.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Leczenie hipochondrii

Leczenie psychiatryczne hipochondrii jest zbliżone do leczenia zaburzeń lękowych. Wykorzystuje się terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga pacjentowi w zaprzestaniu wchodzenia w rolę chorego; terapię rodzin oraz psychoterapię systematyczną, której celem jest modyfikacja pewnych elementów osobowości. W leczeniu farmakologicznym, które stanowi uzupełnienie psychoterapii stosuje się leki ziołowe, leki przeciwdepresyjne, niektóre neuroleptyki i leki o działaniu adrenolitycznym.

Bibliografia:

[1] B. Stec-Szczęsna and M. Żebrowski, “Zastosowanie terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu lęku o zdrowie”, Psychiatria, vol. 2, no. 2, pp. 77–83, 2016.

[2] J. Kocjan, “Hipochondria (lęk o zdrowie): obecna konceptualizacja, klasyfikacja oraz podobieństwo do zaburzeń lękowych”, J. Educ. Heal. Sport, vol. 5, no. 6, 2015.

[3] “Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ”, World Health Organization, 2009.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Rozmawiasz? Nie przerywaj, nie kończ czyjejś myśli i nie mów za innych

Sex coach – kto to taki i czym różni się od seksuologa?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Racjonalna ignorancja – czym jest? Kto to jest ignorant?

Robert Szostek, psychoterapeuta

SESJA TERAPEUTYCZNA: Najkrócej, jak to tylko jest możliwe

Katarzyna Szczerbowska/ Archiwum prywatne

Katarzyna Szczerbowska: Stan psychozy jest trochę jak sen. Trudno przekazać, jaką udręką jest takie śnienie na jawie

Oto zdania, które skutecznie demotywują. Kiedy padają, z dyskusji robi się klasyczna „pyskusja”

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

„Ludzie tak mnie wkurzają. Przecież można było zrobić to inaczej!”. Dlaczego ciągła racja to frustracja?

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Opętanie – objawy u dzieci i dorosłych. Jak je rozpoznać?

Terapia ACT – czym jest, przebieg, efekty, dla kogo

Empatia to składnik inteligencji emocjonalnej. Warto nad nią pracować, bo zmienia życie na lepsze

„Zdarza się, że pacjent opisuje nam objawy, które nie pasują do żadnej ze znanych chorób. One są z różnych światów…” – mówi dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach

"Nieleczona prokrastynacja może prowadzić do różnych problemów natury psychicznej, nawet depresji" - mówi psycholożka Iga Jaworska

„Nieleczona prokrastynacja może prowadzić do różnych problemów natury psychicznej, nawet depresji” – mówi psycholożka Iga Jaworska

Ewa Modzelewska-Kossowska – psychoanalityczka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Leżysz i mówisz

Sharenting, czyli dzieci na pokaz. Co to za trend i dlaczego jest szkodliwy?

Kobieta patrzy w górę

Zwalcz negatywne przekonania! Wyjdzie ci to na zdrowie!

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Déjà vu, czyli „czkawka mózgu”

Wiosna jest cudowna i męcząca

Wiosna jest cudowna i męcząca. Sprawdź, co zrobić, by wiosenny paradoks nie stał się powodem frustracji

Czego nigdy nie powinnaś mówić, gdy ktoś dzieli się z tobą trudnościami dotyczącymi zdrowia psychicznego? Tłumaczy psycholożka

Czego nigdy nie powinnaś mówić, gdy ktoś dzieli się z tobą trudnościami dotyczącymi zdrowia psychicznego? Tłumaczy psycholożka

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?