Przejdź do treści

Hormony żeńskie i ich rola

Hormony żeńskie i ich rola Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego
dziewczyna, ból
„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych
Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić
Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić
Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem
Jak rozmawiać z dziećmi o sytuacji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu "Jak wychować dziewczynki"
Jak rozmawiać z dziećmi o protestach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu „Jak wychować dziewczynki”

Za widoczne różnice między płciami odpowiadają między innymi hormony, które mają wpływ na wygląd, zachowanie czy zdolności reprodukcyjne. Charakterystycznymi hormonami dla kobiet są estrogeny, progesteron oraz prolaktyna. Androgeny, mimo że kojarzą się z płcią męską, odgrywają tak samo ważną rolę w kobiecym organizmie. Czym charakteryzują się żeńskie hormony?

„Należy pamiętać, że nigdy nie powinno się przyjmować preparatów hormonalnych na własną rękę. Należy skonsultować się z lekarzem specjalistą, aby dobrać odpowiednią dawkę i nie doprowadzić do poważnych zaburzeń hormonalnych. Należy badać poziomy hormonów w organizmie, aby dokładnie ocenić ich niedobór czy nadmiar.”- ostrzega dr Robert Jędra, ginekolog z Uniwersyteckiego Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka w Warszawie.

Progesteron

Jest to żeński hormon płciowy należący do gestagenów, produkowany przez ciałko żółte menstruacyjne, a w ciąży- ciałko żółte ciążowe i łożysko. Jest charakterystycznym hormonem dla fazy lutealnej. Progesteron jest niezbędny do owulacji oraz utrzymania ciąży. Jego spadek po porodzie może przyczyniać się do wystąpienia depresji poporodowej. Jego niedobór zaś może prowadzić do występowania poronień. Wzrost poziomu tego hormonu może też współodpowiadać za dolegliwości kobiet opisywane jako zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Pomiar jego stężenia wykonuje się zazwyczaj w celu potwierdzenia owulacji.

 

Estrogeny

Są to żeńskie hormony steroidowe produkowane głównie przez jajnik i przez łożysko. Wyróżnia się trzy podstawowe estrogeny: estron, 17-beta-estradiol i estriol . Działanie estrogenów polega m.in. na:

  • Odpowiadaniu za rozwój cech płciowych takich jak: obecność żeńskich narządów płciowych, biustu, charakterystycznego owłosienia ciała czy wysokiej barwy głosu oraz szerokich bioder u kobiety
  • Zwiększaniu libido
  • Zwiększaniu ilości przezroczystego śluzu, który ułatwia ruch plemników podczas zapłodnienia
  • Wpływie na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej
  • Zatrzymywaniu wody w organizmie

Niskie stężenie estrogenów pojawia się w okresie pomenopauzalnym. Bardzo wysokie stężenia zaś obserwowane są podczas ciąży.

Androgeny

U kobiet wydzielane są one przez jajniki i nadnercza. Należą do nich testosteron, androstendion i DHEAS (siarczan dehydroepiandrosteronu), który jest konwertowany do DHEA będącego tzw. hormonem młodości. Odpowiadają za zwiększanie masy mięśniowej, warunkowanie rozwoju cech płciowych oraz pobudzanie kościotworzenia. Zwiększają również libido, a ich nadmiar może prowadzić do nadmiernego owłosienia (hirsutyzmu) czy zmian trądzikowych. Ich wysokie stężenie pojawia się m.in. w zespole policystycznych jajników (PCOS) oraz w guzach nadnerczy.

9 objawów, których nie powinnaś ignorować. Jeśli je masz, zrób badania

Prolaktyna (PRL)

Jest hormonem żeńskim odpowiadającym głównie za wytwarzanie mleka w gruczołach piersiowych. Powstaje w przysadce mózgowej a także w błonie śluzowej macicy, łożysku, gruczołach sutkowych oraz w układzie siateczkowo-śródbłonkowym. Fizjologiczny wzrost stężenia prolaktyny występuje: w ciąży, w czasie laktacji, w czasie podniecenia seksualnego i po stosunku płciowym, przy dużej zawartości białka w diecie, w czasie hipoglikemii, stresu oraz wysiłku fizycznego. Należy pamiętać, że prolaktyna wydzielana jest w rytmie dobowym i maksymalne stężenie osiąga w czasie snu w godzinach wczesnoporannych. Jej zbyt wysokie stężenie może być przyczyną zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku, a także przyczyniać się do niepłodności. Hiperprolaktynemia pojawia się zazwyczaj w przypadku łagodnych guzów przysadki czy też niedoczynności tarczycy.

 „ W przypadku bezskutecznego regularnego starania się o dziecko przez co najmniej rok, należy rozpoznać niepłodność. Może ona dotyczyć nawet około 18-20% par w wieku rozrodczym. Zaleca się w takim wypadku wykonanie badań hormonalnych. Często dopiero podczas starań o ciążę kobieta dowiaduje się o zaburzeniach endokrynnych w swoim organizmie. Podstawowymi badaniami, które należy wykonać są oznaczenia poziomów: progesteronu, FSH, LH, AMH, estradiolu, testosteronu, prolaktyny oraz TSH”- tłumaczy dr Jędra

Hormony tarczycy

Nie są to żeńskie hormony płciowe, lecz odgrywają one bardzo ważną rolę w organizmie każdej kobiety. Wyróżniamy wśród nich tyroksynę i trijodotyroninę. Odpowiadają one za przemianę materii, stan skóry i włosów. W tarczycy wydzielana jest także kalcytonina, która oddziaływuje na kości, przeciwdziałając tym samym osteoporozie.

Niedoczynność tarczycy objawia się m.in. tyciem i zmęczeniem. U osób z nadczynnością tarczycy występuje m.in. utrata masy ciała i potliwość. W przypadku wyżej wymienionych dysfunkcji tarczycy może również dojść do zaburzeń miesiączkowania oraz niepłodności.

Gonadotropiny (FSH i LH)

Ich główną rolą jest regulacja różnicowania płciowego i czynności gonad. Niskie stężenia gonadotropin wskazują na zaburzenia wydzielania hormonów przez przysadkę. Występują też w czasie ciąży oraz podczas stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej. Stężenia bardzo wysokie, szczególnie FSH, mogą zaś sugerować menopauzę lub przedwczesne wygasanie czynności jajników. Wzrost LH jest wykorzystywany w testach owulacyjnych np. podczas starań o ciążę.

 

Ekspert:

Dr Robert Jędra- specjalizację z Położnictwa i Ginekologii rozpoczynał w II Klinice Położnictwa i Ginekologii CMKP w Szpitalu Bielańskim pod kierownictwem prof. R. Dębskiego. Obecnie asystent I. Kliniki Położnictwa i Ginekologii WUM w Uniwersyteckim Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka. W trakcie doktoratu w dziedzinie ultrasonografii śródporodowej. Prywatnie pasjonat piłki nożnej, sztuk walki i muzyki. Wokalista. Na Instagramie: doctor_robson.

Bibliografia:

Położnictwo i ginekologia tom 2. G.H.Bręborowicz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy, wysoka prolaktyna, kiedy badać

Dopamina - działanie, skutki nadmiaru i niedoboru

Dopamina – co to jest? Lek, niedobór, nadmiar, działanie

para zakochanych, romantyczny wieczór

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta przeciągająca się w łóżku z białą pościelą

Nocne poty – dlaczego pocimy się w nocy? Przyczyny

„Po sesji muzyki wibracyjnej czujesz się zdecydowanie zrelaksowany i wypoczęty”. O tym, co w ich duszach gra, opowiadają Asia Orłowska i Alek Sabuda

Zastrzyk antykoncepcyjny - cena, skuteczność. Zastrzyk antykoncepcyjny dla mężczyzn

Zastrzyk antykoncepcyjny – cena, skuteczność u kobiet i mężczyzn

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu, o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Twoje włosy zaczęły wypadać? Zobacz, co może być przyczyną

Ciepło, zimno… Skąd te zaburzenia termoregulacji?

Ciepło, zimno… Skąd te zaburzenia termoregulacji?

Dieta na menopauzę

Menopauza – objawy, wiek kobiety, leki na menopauzę

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości

Kobieta sprawdza test ciążowy

Test ciążowy – wiarygodność i co ma wpływ na wynik testu

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

kobieta

Leptyna, czyli hormon sytości. Co powinnaś o nim wiedzieć? Tłumaczy dietetyczka kliniczna

Jak układ hormonalny zmienia się z wiekiem? Wyjaśnia endokrynolog Joanna Ciołek

Lekarz prowadzi leczenie kobiety z nadczynnością tarczycy

Nadczynność tarczycy – przyczyny, objawy, dieta i leczenie

Choroba Hashimoto dotyka coraz więcej osób.

Hashimoto – jakie są jej objawy i przyczyny, jak wygląda leczenie?

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Badania hormonalne u kobiet / rawpixel

Dietetyczka kliniczna o wynikach badań hormonalnych. Na co zwraca uwagę?

kobieta mająca migrenę

Migrena – poznaj objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Menopauza a miesiączka

Menopauza a miesiączka

Melatonina / istock

Melatonina a sen. Skutki niedoboru i przedawkowania tego hormonu

Dwie tabletki wyłożone na dłoni/ Pexels

Czy trzeba suplementować kwas foliowy przy antykoncepcji hormonalnej? Wyjaśnia farmaceutka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku